Kế đến, tôi phải ghé lại nhà Odell. Cửa ngõ để mở toang, tôi chạy thẳng vô trong. Nếu chẳng may có một xác chết nữa, chắc chắn tôi xỉu tại chỗ.

Hai tên mặc đồ màu da bò, chạy ra ngoài ngõ tới chỗ chiếc xe nước đá đậu trước nhà. Mỗi tên vác một bao nước đá năm chục pounds lôi từ trong tủ đông lạnh ra trở vô nhà. Maude bước ra giữ cánh cửa.

“Bỏ trên bàn ăn nhà bếp”, nàng nói.

Maude đứng một chỗ nhìn theo. Lúc nàng quay lại, tôi còn đứng đó.

Hai tên kia quay trở ra xe, vác thêm hai bao đá, vụt chạy thật nhanh ngang qua chỗ tôi và Maude đang đứng chăm chăm dòm theo.

Chúng vác được thêm hai chuyến nữa, tôi với Maude nhìn không nói gì. Nàng thủ sẵn trong tay một mớ tiền.

Một tên trong bọn trở ra ngoài xe, hắn to con và còn trẻ. Tên kia nhỏ con, tóc bạc lưa thưa, đeo kính hai tròng gọng vàng, bước tới đứng lại trước mặt tôi.

“Vậy là mười hai đồng năm mươi xu”, hắn kể ra cho tôi nghe.

“Đây cầm lấy”, Maude nói, chìa ra xấp tiền.

Hắn đếm đủ mười ba đô la, ngước nhìn Maude. Nàng gật hắn mới nói, “Cám ơn”, chìa ra tấm hóa đơn xanh nhạt, xong trở ra xe vọt chạy.

“Ăn mừng hở?”, tôi hỏi.

“Thùng đá hỏng”, nàng nói nhỏ “chỉ mua được hai trăm pounds thịt bò của xe hàng”.

“Tôi cần gặp Odell”.

“Ông không có nhà”, nàng nói.

“Ông đi đâu, Maude. Tôi cần gặp có chút việc.

Maude đứng giữ tấm bình phong ngăn chia tôi. Nàng không định nói cho tôi biết hắn đang ở đâu, thôi thì đành trước cửa chờ hắn về.

Tôi đoán Maude biết rõ ý đồ tôi muốn ngồi lại đây.

“Ông đến đằng nhà Martin”, nàng nói. “Bữa nào ông cũng ghé qua đó ngồi chơi”.

Nghĩ đến việc phải tới nhà Martin, khiến tôi không muốn đi tìm Odell làm gì nữa.

Nhà Martin khang trang ở phố Queen Lane. Hầu hết những tay có nghề chuyên môn tập trung về phố này. Bọn họ là kế toán, luật sư, có mấy bác sĩ nữa. Martin mua được căn hộ này trước khi căn bệnh viêm khớp của hắn phát sinh. Trước kia, lão là tay thợ đóng đồ gỗ chuyên nghiệp. Lão chỉ cần bộ đồ nghề, một súc gỗ là làm ra được sản phẩm mỹ thuật đẹp mắt, chỉ có thể tìm thấy trong những tòa nhà đồ sộ.

Lúc nhỏ, tôi hay đến xưởng mộc chơi, lão thường kể chuyện đời cho bọn trẻ nghe.

“Lúc nào cũng phải thủ sẵn đồ nghề”, lão thường nhắc “Bộ đồ nghề và chỗ ở. Chả sợ ai cướp đi. Chớ có trông chờ vào tiền lương hàng tháng, đừng có nhờ vả ai. Mi cần gì là có sẵn trong tay như người ta thôi”. - Nói xong, lão giơ cây đục lên hoặc chỉ vô đống đinh vừa rèn xong. “Muốn nên người phải làm được vậy đó. Bởi muốn làm người, phải làm những gì có thể làm được. Bọn chúng mày lại nghĩ là phải làm gì đó vì gái, chuyện không phải vậy đâu. Muốn được gái khen, bọn chúng mày phải có gì trong tay mới làm nên tích sự. Mẹ kiếp! Bọn đàn bà muốn tìm con bòi to thì chỉ ngựa mới có”.

Martin có tài chọc bọn tôi cười. Lão chỉ cho bọn tôi biết yêu nghề, biết rõ mình là ai. Đứng trước thềm cửa, tôi hiểu ra Martin đang chỉ cho tôi thấy lòng ham muốn của cải và biết quý trọng sức lao động.

Bà Pea Williams, người vợ cũ bước ra mở cửa. Thuở thanh xuân, bà đẹp có tiếng, cái đẹp ở bề ngoài. Khi nhan sắc tàn phai, bà chỉ còn biết nhìn lại mình. Hai hàm thụt vô trong, vẻ mặt chán đời.

Bà vừa mở cửa, một mùi xú uế từ bên trong hắt ra. Cái mùi dân nghèo phải chịu sống chung bởi họ không có đủ tiền vô nằm bệnh viện.

“Easy”.

“Pea. Tôi không hay tin bà trở lại”.

“À không. Tôi lấy Willis Murphy qua ở bên bang Seattle. Mỗi khi nghe Martin đau ốm tôi lại về. Bọn trẻ nay đang phục vụ trong quân đội đóng ở Đức, không đứa nào về kịp”.

“Tôi cũng mừng cho bà, Pea”. - Tôi lấy làm lạ vì sao một người đàn bà đanh đá lại đi lo chăm sóc một người bà đã từng rũ bỏ ra đi.

“Cậu đến có việc gì không, Easy?”

“Odell có nhà chứ?”

Bà không thèm trả lời, quay lại bỏ đi vô trong.

Buổi tối, lại có gió biển thổi về mang theo mùi vị rong biển, bởi ta có thể ngửi thấy mùi muối nếu tôi đứng một chỗ hít thật sâu. Những cột đèn đường thẳng tăp và dấu sương bồng bềnh trên mặt lớp cỏ ẩm ướt. Tôi đứng đó một hồi lâu, hồi tưởng lại cảm giác rùng mình lúc còn nhỏ, tôi thích được cái rét mơn trớn khắp người. Tôi cứ nghĩ lan man, ước gì tôi được trôi theo lạch sông vui cười cho thỏa thích.

“Cậu đến có việc gì vậy, Easy?” - Odell đang đứng sau tấm bình phong. Tay gã nắm chốt cửa chưa muốn mở để cho tôi đứng ngoài chờ.

“Tôi muốn cho cậu xem cái này, Odell”.

“Gì thế?”

“Cậu phải ra ngoài này, hòa nhập vô bọn Nigger, mới được nhìn cái này”.

Gã đứng nhìn tôi chăm chăm một hồi. Tôi chới với trước cái nhìn lạnh như thép của một tên vô gia cư. Với một người có thể lực tốt, nhìn như vậy, bạn cầm chắc hắn định ra tay. Còn với một anh chàng ốm yếu thì hắn phải có súng.

Odell mở cửa, vênh váo bước ra.

“Gì thế?”

Tôi kéo áo thun lên xé phăng cuộn băng Jesus băng vết thương cho tôi, rồi quay lại nhìn Odell vẻ thân thiện.

“Cậu gặp chuyện quái gì thế này?”

“Bọn chúng đâm tôi”.

“Sao lại thế này?”, gã hỏi.

Nghe giọng nói, tôi hiểu ngay gã đã biết hết rồi.

“Tôi đi tìm giúp người bà con cho cậu. Đi tìm Betty. Cũng vì vậy mà bọn chúng đòi giết tôi, Odell. Bọn chúng hành hung hăm dọa tôi, bọn cớm đứng theo dõi vậy mà còn bị bọn chúng đâm chém. Mọi chuyện do cậu sai tên đó đến gặp tôi. Cậu đổ tội cho tôi vì cái chết của Mục sư Towne, cậu đâu có tốt lành gì. Lẽ ra nhát dao này đã cắm phập vô tim”.

“Ngồi xuống đây, Easy”, Odell nói.

Gã nắm ngay chỗ bắp tay, dìu tôi tới chỗ bậc thềm ngồi xuống. Tôi còn yếu sau cái vụ đó. Tôi gục mặt vô đầu gối nhắm nghiền mắt.

Tôi nghe tiếng bước chân Odell trở vô nhà, tôi chợp mắt được một lúc. Một lát sau có tiếng cãi cọ ở cửa.

“Tôi không muốn nhìn thấy hắn ngồi trước cửa!”, tôi nghe tiếng Pea nói.

Rồi cửa mở, tôi cảm thấy vết thương bớt đau.

“Cậu phải đi bác sĩ thôi, Easy”.

“Đi bác sĩ chẳng khác nào đi tù ngay lúc này, Odell”.

Gã buộc miếng gạc rồi kéo áo tôi xuống.

Tôi mất hết tình mẫu tử từ lúc lên bảy.

“Vết thương được chăm sóc kỹ, sâu vô tới bắp thịt” - Odell ngồi xuống kế bên tôi. “Nếu không bị làm độc, con dao không rỉ sét thì không sao đâu. Cậu phải lo rửa thuốc đều”.

“Betty thế nào rồi?”

“Tớ rất tiếc, Easy. Tớ đâu muốn cậu sa lầy vào chuyện này, tưởng cậu tìm được Betty rồi, thiệt tình tớ không rõ mọi chuyện ra sao”.

“Mọi chuyện gì mới được?”

“Tớ không thể nói ra đây”.

“Mạng sống tôi còn đây, Odell”.

“Tớ hiểu, tớ ân hận về việc đó, nhưng ở đây còn nhiều việc khác nữa. Cậu thì không biết mấy việc đó”.

“Cậu muốn nói là chuyện của Marlon”.

Odell ngồi ngây người ra một hồi, không nói năng gì.

“Này Odell, tôi đang gặp chuyện rắc rối”.

“Easy Rawlins!”. - Tôi nghe đâu như tiếng nói từ dưới huyệt mộ.

Cả tôi và Odell đứng dậy nhìn về phía lão Martin đáng thương đứng đó.

Lão mặc áo sơ mi trắng, quần đen, mang giày cũ mèm. Cổ áo rộng thùng thình che hết cần cổ khẳng khiu như cổ gà, quần dài phải xắn lên cột túm lại ngang hông. Hai tay lão chống gậy, run run. Lão nhìn thấy tôi, mệt nhọc lắm mới ngẩng đầu lên được rồi lại cúi gục xuống.

Tôi với Odell chạy lại đỡ Martin tới chỗ lan can thang gác gần mé cửa. Lão tựa lưng vô, xong rồi mới vẫy tay chào.

“Lâu lắm không hay tin cậu, Easy. Có phải từ dạo đám cưới nhà Jasmine”.

“Hình như vậy”, tôi đáp. Tôi không biết mặt bà nào là Jasmine.

“Ờ, lúc cậu còn nhỏ, Easy. Lịch sự như cậu cũng ham lắm”.

Tôi bật cười. Không thể nói ra về căn bệnh ung thư của lão, ung thư có nghĩa là lão sắp chết.

“Làm sao ông mời được hai vợ chồng nhà Pea về đây, Martin?”, tôi hỏi. “Tôi còn nhớ bà ta kể là không thể nào nhìn ra ông được”.

Martin chỉ vô hàm răng cửa còn ngon lành. Lão nhe răng trông như đầu lâu cười.

“Kể cho bọn chúng biết về chuyện bảo hiểm của ta”. Lão nói chậm rãi đánh vần từng tiếng.

“Bảo hiểm nào?”

“Hai ngàn rưỡi đô la trả cho ta lúc chết. Pea là người thừa hưởng”.

“Thật vậy à?”

Martin nhe răng kể tiếp “Không. Ta chỉ kể cho bọn chúng nghe. Cậu biết không, ngay lúc vừa nghe ta bệnh, bọn chúng ùa tới. Pea sáng sáng vô thăm đều nhìn sát vô mặt ta… Ta mở mắt ra nó nhảy dựng”. - Martin nói rồi cười. Lão cười được dù biết là đang chết dần chết mòn.

Odell nắm lấy tay lão bạn già.

Một tay kia buông thỏng, Martin chìa ra chỗ tôi đứng. Ngón tay lạnh ngắt của lão đang thu hết nhân điện từ trong người tôi.

“Khó khăn mới bước đi được”, tôi nói.

“Cậu cũng biết chuyện khó à, Easy”. Giọng lão nghẹn lại như cục bông gòn chặn ngang họng.

“Gì vậy?”

Lão buông tôi ra nắm lấy bàn tay run rẩy kia.

“Ta không thể rút súng ra, tôi không thể bóp cò được. Odell không thèm giúp ta. Ta biết hắn không thể bởi làm vậy bọn chúng bắt hắn bỏ tù. Còn Pea không làm giúp được, SỢ rồi bọn chúng tước hết phần bảo hiểm”.

“Vậy là chẳng ai muốn ông chết đâu, Martin”.

“Bọn chúng nghĩ là ta còn sống”.

“Kìa Martin!” - Pea đang đứng ngoài cửa. “Ông đừng có giả bệnh. Odell! Ông nên biết điều, để ông ta ở ngoài này thì hay hơn”.

Bà giục đưa ông ta ra ngoài và kêu la om sòm. Lão để mặc, thích thú nhìn theo. Martin sống một mình từ mấy năm nay, không đả động gì tới chuyện Pea bỏ mặc lão, tôi biết lão đau khổ lắm chứ.

Giờ đây, bà lại lo canh chừng lão. Chỉ vì lòng tham lam tiền của để lại chớ bà có thật tình thương xót gì lão.

Tôi với Odell bước ra ngoài xe.

“Tôi cần biết về chuyện của cậu, Odell”.

Gã quay nhìn tôi, cái nhìn vô tư như đứa trẻ đang bơ vơ. Odell nay đã ngoài sáu mươi, nhưng gã trông còn trẻ hơn tôi tưởng.

“Tớ xin lỗi cậu, Easy. Đến khi mọi việc ngã ngũ, cậu mới biết là tớ không còn một lựa chọn nào khác hơn”.

Gã leo vô xe rồ máy. Tôi chỉ biết ngồi một chỗ nhìn gã lái xe lao tới trước.