Năm ngày sau khi bắt đầu các buổi tổng diễn tập, Brecht lên lầu của Maria Eich. Nàng đang giặt đồ lót trong một cái bồn nhỏ. Ông lượn quanh nàng rồi ngồi xuống một ghế bành bọc nhung đỏ,

- Cô không được nhẹ nhàng lắm, Maria ạ.

Maria sát xà phòng cái nịt vú.

- Em có thể giúp tôi một việc không?

Maria tưởng đó là chuyện ngủ nghê.

Nhưng Brecht nói tiếp:

- Em có thể nhẹ nhàng hơn một chút không?

Ông lại tiếp:

- Tôi tự bảo nếu tay em ít điệu bộ đi, em sẽ nhẹ nhàng hơn đấy.

- Vâng, tất nhiên.

Im lặng.

- Em hiểu không?

Brecht châm một điếu thuốc lá và cũng như mọi khi ông thấy không thoải mái, ông nhả khói thuốc um lên quanh người, làm ra vẻ tinh quái, vờ vĩnh.

- Đưa giúp em cái khăn.

Brecht đưa nàng cái khăn.

- Nhẹ hơn nữa… như làn khói này… nhẹ hơn nữa…

Maria soi bộ đồ lót ra ánh sáng rồi vắt trên sợi dây thép buộc từ bình phong đến giá để mũ.

- Làm điệu bộ ít chứ, nghe không? Brecht lẩm bẩm.

- Em hiểu rồi.

Im lặng.

- Em không được như thế.

- Rất tiếc.

Brecht vẩy tàn thuốc lá vào một chiếc đĩa thiếc dùng làm gạt tàn.

- Có người đã nói với em như vậy rồi.

- Ai?

- Hélène Weigel

- Em chắc không?

- Tuyệt đối chắc.

Brecht thấy đói, thèm một miếng mỡ. Maria mặc chiếc váy len màu đỏ máu. Chiếc phéc-mơ-tuya bị kẹt, Brecht đứng lên giúp nàng kéo khoá chặt lại.

- Em béo ra đấy!

- Không phải, nàng nói.

Nàng cài khuy áo, thấy một chiếc cúc xà cừ sắp rơi. Nàng dứt sợi chỉ, chiếc cúc rơi xuống ghế, lăn xuống gầm ghế của Brecht. Ông hơi cúi xuống để xem nó đâu.

Maria bò lồm cồm tìm.

- Em có muốn anh giúp không?

- Không, cám ơn, em sẽ tìm được.

- Em không muốn anh gọi người phục trang ư?

- Không, cám ơn.

Im lặng.

- Anh đùa đấy. Xin lỗi em, Brecht nói.

Ông nghĩ sẽ phải thêm một nét bút mực Tàu đen dài vào tấm phông hậu bằng vải màu be. Maria đang đính lại chiếc cúc, bồn chồn kéo kim chỉ.

Cuối cùng nàng cắn chỉ, cài áo sơ-mi lại, nhìn Brecht. Ông dập thuốc lá, day đi day lại. Brecht đã già đi. Môi dưới trễ xuống. Ông đã cạo mặt, để sót một đám dưới dái tai.

- Anh rất tiếc vì đã nói những điều vừa nãy.

- Anh chẳng nói gì cả.

- Có, anh đã nói rằng…

- Em hiểu những gì anh nói…

Brecht nghĩ: Câu trả lời của cô ta quả là liều thuốc độc dịu êm của diễn viên. Ý muốn làm lành với nàng, đột nhiên trở thành sự hằn học: đồ ngốc này tự cho mình là ai vậy?

Maria mặc áo và hỏi:

- Anh có thể lấy cho em kịch bản của em được không?

Brecht đứng dậy, mở tủ treo, lấy tập kịch bản. Maria mở ra, tìm trang đánh dấu bằng một bưu ảnh Bad-Voslau mà cha nàng đã gửi cho khi ông đang nghĩ ở khu nước khoáng của Áo. Thời đó nàng mới tám tuổi. Nàng đọc vai diễn của mình, gạch đánh dấu các đoạn. Brecht nhìn trộm nàng và tự nhủ: ở nàng toát ra một vẻ cô đơn lạnh lùng, một cái gì đặc trưng cho những đứa trẻ bị bỏ quên nhiều năm trong một ký túc xá. Sự cô đơn ấy bao quanh nàng một cái vỏ bí mật, một sự thiếu-hiện-diện kỳ lạ đến mức có thể nghĩ Maria Eich không có số phận. Nếu nàng lên sân khấu, nếu nàng muốn in bóng mình lên sàn diễn thì là để trưng ra cái hình thái tồn tại vĩnh hằng duy nhất và đơn điệu này vốn đã có từ thời niên thiếu. Những diễn viên cũng thế, họ giống như những người mới ốm khỏi, tự chăm sóc mình, tựa hồ những thứ quan trọng đã mất đi cùng với sức khoẻ của họ, dường như từ khi ra khỏi ký túc xá, ra khỏi những tháng năm cô độc, họ đã không thể khôi phục sức sống của thời thơ trẻ. Phải rồi, Brecht tự nhủ, không còn số phận, người đàn bà này chỉ là một chiếc xắc du lịch trên sàn diễn nhà hát.