Maria vi phạm lệnh. Nàng rời bàn giấy của Brecht, đạp xe đến làng, viện cớ tìm mua sữa. Nàng vào sân nông trại, nơi nàng đã đến một lần. Sau khi lấy đầy bình sữa, nàng ra bưu cục. Tì khuỷu tay trên miếng gỗ trong ca-bin điện thoại, nàng đợi người ta nối điện thoại với Berlin. Hồi hộp đến từng giây, nàng tưởng như tim mình sắp vỡ ra. Người nào đó tên là Karmitz hẹn gặp nàng tại trại lính cũ đã cải dụng, gần Protzel, cách Buckov độ hai chục cây số. Nàng ghi lại những lời giải thích trên một phong bì nâu, đánh rơi bút máy.
Sau khi treo máy, nàng đứng sững đến năm phút, đủ thì giờ cho nàng khỏi tức ngực và trấn tĩnh lại. Mồ hôi toát đẫm cánh tay, tim đập thình thịch, nàng nghĩ: y như con thỏ nhảy trong chuồng thỏ. Nàng trấn tĩnh lại nhịp thở của mình, đẩy cửa ca-bin bước ra, không khí trong ca-bin bị nỗi sợ của nàng làm cho ô nhiễm.
Bước đi nhẹ nhàng. Cảm thấy chân mình vững vàng. Tai trái bập bùng. Nàng tự hỏi: liệu mình có bị một cái u não đang phát triển không?
Sau cùng, thấy tim mình không vỡ ra trong bưu cục, nàng cố mỉm cười với cô nhân viên bưu điện trẻ. Nàng nói: Buckov là nơi xinh đẹp nhất trong các nơi nàng biết. Nét mặt thiếu tin tưởng của cô nhân viên khiến nàng bị bất ngờ. Nàng tự hỏi: liệu mình có gây ngờ vực không khi cố tỏ ra quá hoan hỉ trong một bưu cục buồn tẻ thế này.
Những cây sồi đẹp, một con đường trải nhựa nham nhở, những ngôi nhà nhỏ quét vôi trắng. Những quả đồi sáng sủa trải dài.
Theo kế hoạch đã vạch ra một cách vụng về trên phong bì, nàng đến trước những ngôi nhà rào dây thép gai. Một cái sân rộng, khum khum, nứt nẻ. Một nhà kho và bên trái một hầm trú ẩn có lỗ châu mai gần bị cỏ lấp. Cảnh lạ lùng giữa đồng quê. Cánh đồng xanh trải rộng đến chân trời, trời mênh mông đến vô tận, những đám mây, dăm ba con chim chí chóe trên những cây ăn quả.
Maria xuống cầu thang, tới một phòng tranh tối tranh sáng, có nhiều cột sắt. Những dãy bàn dài và những chiếc ghế băng chồng lên nhau. Hans Trow đợi dưới một chiếc đồng hồ quả lắc to trong nhà ăn. Ánh sáng ùa vào từ cửa sổ soi sáng bộ quần áo xám, sơ mi trắng hở cổ, là cẩn thận. Ông quay nhìn Maria tiến lại. Ông ngẩng đầu, bối rối, khi nàng đến gần.
Chào Hans, nàng nói trong ý nghĩ. Và thầm nhắc lại.
- Tôi có ít thời giờ lắm, Hans nói.
Hãy cho tôi chút thì giờ đó, mình tôi thôi. Maria nghĩ. Nàng đứng trước ông, vẻ lúng túng, nụ cười khá trịnh trọng. Ông có dáng dấp như một người trẻ tuổi bình thường, nhưng ở đất nước đang đi chệch đường này liệu có còn một người trẻ tuổi với trái tim trong sáng…
- Cô khoẻ không?
Nàng không hiểu mình nghe thấy gì. Hans xoay người, thoáng một nụ cười dịu dàng. Ông nói, có tiếng kim khí lích kích trong túi:
- Tại sao cô không sang phương Tây?
Ông ngồi trên mép bàn.
- Nếu ông yêu cầu tôi điều đó…
- Tôi sẽ trả lời rằng cô có thể ra đi.
Nàng rùng mình, bước ra xa một chút, nhìn những hình ảnh bậy bạ nguệch ngoạc trên bức tường đang rộp lên vì ẩm. Nàng cảm thấy trống rỗng. Một bóng ma. Nàng khép tay áo vào. Hans Trow nhận thấy nàng run rẩy. Ông đến gần nàng, đặt tay lên vai:
- Cô khoẻ không?
- Không được khoẻ lắm.
Nàng thêm:
- Tôi vẫn thường thế.
Hans nhìn nàng chăm chú. Những thớ thịt quanh mắt nàng giật nhẹ. Hans không biết nói sao, ông kéo nhẹ quai túi xách của Maria, nghịch cái phec-mơ-tuya. Maria nghĩ: Hãy cho tôi một hòn đảo để yêu con người này, đảo nào cũng được; cho riêng tôi thôi, con người này, dù chỉ một tuần trong đời…
Những dãy bàn dài toát lên một cái gì rất buồn. Cánh tay rất đẹp của Maria buông thõng bên người. Hans ngắm những tấm ảnh, những chỉ thị, những phong bì đầy những ghi chép của Maria, đầy dấu chân ruồi, chứa đựng những tâm sự riêng tư cũng nhiều chẳng kém những câu chữ bất chợt của Brecht trong buổi nói chuyện ban tối, bên những ngọn nến, sau khi đã tợp ba li rượu trắng.
- Ông ta làm gì cô?
- Không có gì đặc biệt.
- Ông ta vẫn luôn nghĩ đến Trung Quốc chứ?
- Luôn luôn.
Maria nghĩ: Trời ơi! Ông ấy chiếm lấy tôi, giữ lấy tôi, ông ấy chẳng đi đâu cả… chẳng bao giờ… Trời ơi…
- Tôi có ít thì giờ, Maria. Cô cần phải sang phương Tây.
Phải rồi, Hans, anh có hiểu không, rằng anh phải đi với em?
- Cô là một con người hiếm có, Maria Eich, nhưng phải đi thôi. Giá trị thặng dư mác xít sắp thành cái thứ yếu, nhất là đối với một người như cô. Cô không còn làm gì được nữa…
Nàng đáng lẽ phải nói: “Tôi là một trái tim trong sáng và nồng nhiệt”.
Hans nói:
- Cô không nên lệ thuộc mình vào những con người đó nữa.
Ông tìm những cách nói ân cần, lịch sự, chân thành để xoá đi nỗi tuyệt vọng trong cái nhìn ngay sát kề ông.
- Cô đã đạt được tất cả những gì có thể đạt được, Maria ạ.
Ông nắm lấy cổ tay nàng. Túi sách mở trên bàn giữa họ. Nàng muốn dựa vào ông hơn nữa, khiến nàng mất thăng bằng. Nàng áp má vào áo ông và đứng yên. Cỏ nóng và dịu, những cây thông và cỏ trên đảo của chúng tôi, cả hai người, một tuần lễ, tôi yêu cầu một tuần lễ.
Hans nhẹ nhàng lùi ra, nhặt những tấm ảnh vương vãi trên đất.
- Cô phải đi đi… Đến Berlin vào tháng chín, cô sẽ nhận được giấy tờ cần thiết để sang phía Tây, tiền nữa, cá nhân tôi sẽ lo tất cả…
Nàng như một pho tượng, mắt mở to. Môi dưới của nàng run run. Ông nhặt nhạnh giấy tờ, trả lại nàng cái túi xách, cử chỉ rất lịch sự và tình cảm nhưng Maria như ngái ngủ, như đang trong một giấc mơ.
- Cám ơn ông, nàng nói giọng vô cảm.
- Đừng cám ơn tôi, Maria.
Họ ra sân. Mặt trời chói chang khiến họ loá mắt.
- Cô đừng buồn, ông nói. Chúng ta sẽ không gặp nhau nữa.
Họ đi dọc theo một bể bơi có đường viền gắn bằng nhựa. Một chiếc ô tô Xô viết đen đợi sẵn. Đó là một trong những ô tô to của nhà nước thường thấy trên đường phố Berlin.
Hans mở cửa xe, nhìn Maria.
- Cô đi đâu?
- Tìm xe đạp của tôi.
Ông ấy đùa với những giọt máu cuối cùng của ta, và đời ta. Nàng khó thở. Ta sắp chết, Maria nghĩ, mắt rơm rớm.
Cái chắn gió quay trong ánh sáng, chiếc xe lướt qua những hàng rào. Không còn đảo, không còn những vườn tược toả hương. Chỉ còn một bức tường cũ, những cửa sổ bịt thép mắt cáo. Maria có cảm giác bị vây hãm trong một khung cảnh mênh mông. Một màu xanh không lấp lánh. Nàng vừa đạp xe vừa khóc âm thầm và nhìn vòm trời bao la, không chút tin tưởng.
Hãy cho tôi một tuần trên đảo với anh ấy, hay chỉ một ngày thôi…
