Théo Pilla vào phòng giấy ở Berlin. Hắn bỏ mũ, cởi áo mưa và đặt trên bàn một thông báo mới, một giấy thông hành mới nguyên với những dấu son còn tươi màu mực.

- Đây này! Danh sách các báo được cấp lại dài thêm.

Người ta có thể đọc thấy: “Bertolt Brecht, hiện làm việc ở Buckov, Mark Bergland, Seestrasse 29, ông ta phải nhận được những nhật báo và tạp chí kê dưới đây”. Ngoài danh sách cũ các tờ báo Đức, còn có thêm Time, Newsweek, Life, Le Monde.

Théo Pilla còn cầm một phong bì nâu do trung tâm Schumanstrasse gửi. Hắn lấy ra một loạt báo cáo từ một nguồn kí tên Isot. Ngoài một công văn ngắn hỏi tại sao Brecht lại có số điện thoại của Otto Katz, một nhân viên của Komintern (quốc tế cộng sản) bị ngờ là “một tên Tơ-rốt-xkit phản bội”, còn có hai báo cáo hồi tháng năm về điện tâm đồ của Brecht, do bác sĩ Mullerei của Regierungskrankenhaus chuyển, Brecht chỉ còn có thể sống được vài tháng. Sau đó Théo lôi ra một báo cáo ba trang viết về bản nháp của một chúc thư bằng tiếng Anh.

- Tại sao lại bằng tiếng Anh? Hans hỏi.

- Tài phiệt Anglo-saxon mà, Théo đùa. Trong mọi trường hợp, ông ta để lại toàn bộ tài sản cho Hélène Weigel. Anh xem ngày tháng này.

- Ngày 18 tháng năm, hôm sau của ngày làm điện tâm đồ…

Hans giở các trang viết. Con gái Brecht thừa hưởng cái nhà ở Buckov. Con trai ông, Stefan, toàn bộ thu nhập các vở diễn của ông ở Hoa Kỳ.

- Cha này còn gì để trả tiền ăn đấy!

Nữ cộng sự của Brecht, Ruth Berlau, được năm mươi ngàn cu-ron Đan Mạch, với điều kiện phải mua một căn nhà mà sau khi chết thì lại thuộc về Hélène Weigel.

Khi Théo trở lại với hai ly cà phê, Hans đã đọc xong.

- Không có gì cho Maria Eich à?

- Không, chẳng có gì.

- Không một chút gì đả động đến cô ấy?

- Không hề.

- Maria Eich không được gì? Hans nhắc lại.

Tiếng máy chữ rào rào trong buồn bên cạnh. Tiếng thì thào tắc lại.

Théo cởi áo vét, cởi khuy cổ sơ-mi.

- Điện tâm đồ của Brecht nói sao?

- Xơ cứng động mạch toàn thân, xơ cứng động mạch vành và hẹp lỗ động mạch chủ…

- Ông ta có cơ may thoát không?

- Nếu ông ta không động đậy, nếu ông ta không làm tình, nếu ông ta không nổi giận.

- Lạ quá, Théo nhận xét.

- Ừ

- Làm sao mà những người vào tuổi ông ta lại phung phí năng lượng cuối cùng của mình để làm tình, để chuyên chế với người khác và bịa ra những câu chuyện ngu ngốc.

- Ông ta làm thế nhân danh nghệ thuật, Hans nói rõ. Anh không yêu nghệ thuật à, Théo?

- Tôi không có gì để chống lại…

- Nhưng anh cũng chẳng có gì để ủng hộ, Hans chữa lời.

- Nghệ sĩ, đó là những kẻ không muốn lớn lên…

- Khi tôi nghĩ người ta chẳng để lại cho ông ta cái gì…

Hans cầm lại bản nháp chúc thư, đóng hồ sơ lại. Ông nhét nó vào cặp của Théo.

- Cậu để nó trong túi du lịch thường ngày ấy, ông nói.

Bàn tay ông run run, hai người đàn ông nhìn nhau. Théo hỏi:

- Anh có gặp lại cô ấy không?

- Không.

- Anh có nghĩ đến cô ấy không?

- Có.

Théo cầm chiếc cặp da của mình và thông báo rằng người ta nói trong các hành lang là sắp tới, Ulbricht sẽ nhận huân chương cựu chiến sĩ ở Tây Ban Nha. Ngoài ra, có một cộng tác viên trẻ của Brecht, tên là Martin Pohl, biết làm thơ theo kiểu Brecht, anh bạn trẻ này vừa được khuyến khích mô phỏng thơ, vừa được giám sát. Tài năng của anh ta sau này có thể được dùng đến khi ông thầy chết. Người ta cho hắn cái ưu đãi được dạo chơi trong Berlin với cái máy chữ mua ở Hollywood. Cũng có những xì xào về đợt thanh tra của Cơ quan An ninh vào đầu tháng chín và Matxcơva gửi sang nhiều công hàm hơn thường lệ.

Hans cảm thấy cô đơn, trong một màn sương mờ đục. Cuộc sống của ông như không thực. Những hứa hẹn về một tương lai rạng rỡ xa dần. Trái lại dĩ vãng nổi lên một cách đáng ngại. Ông lại thấy cha mình, nụ cười vỡ mộng của cụ khi có người lên cầu thang, tiếng giầy ống nện thình thịch, những tiếng kêu ngắn, những chị hầu hoảng sợ cùng một người cha mỉm cười với con.

- Anh có biết hắn ta không?

- Ai?

- Martin Pohl.

Hans giật thót.

- Ơ… không…

- Khi tôi nói, anh có phiền không?

- Không.

- Tôi hiểu.

- Ảnh của hắn được gửi qua các văn phòng trong thời gian này. Người ta đang tìm hiểu xem hắn làm gì ở Leipzig.

- Ai?

- Pohl, Martin Pohl…

- A…

- Anh ổn đấy chứ?

- Ổn, Hans nói.

- Anh không bị căng thẳng đấy chứ?

- Có.

- Anh biết làm gì thì tốt cho anh không? Anh hãy lấy xe, một cái chăn, ống nhòm và đến Buckov. Chỉ một cuộc thanh tra quen thuộc để giám sát cô bạn được anh che chở. Anh không phiền lòng chứ nếu tôi uống nốt ly cà phê của anh?

- Không, Hans nói.