Một buổi tiếp tân tại nhà Brecht, Maria Eich bị dồn đẩy tới đầu bàn tiệc. Nàng rời các tân khách, định xếp dọn lại đồ đạc trong phòng của Brecht. Nàng khám phá ra một quyển Kinh Thánh của xứ Estonia trong tủ nhỏ đầu giường. Nàng đọc và thấy giữa các trang một bông hoa héo khô mầu hoa cà. Nàng mơ màng nghĩ đến con người đã ép bông hoa vào đây.
Đêm xuống. Nàng ngồi bất động, quyển Kinh Thánh trên đùi, đờ đẫn mơ màng. Nàng không buồn. Rồi nàng nghe tiếng bước chân trong hành lang. Cửa mở, một bàn tay đã xoay nắm cửa. Brecht đứng đó, với cốc sâm-banh sủi bọt trên tay.
- Của cô.
Nàng thong thả uống, biết các trò quen thuộc sắp xảy ra. Brecht cởi quần áo nàng, xoay người nàng vào tường, chiếm hữu nàng. Maria nghĩ: ông ấy không chiếm hữu mình mà thực hiện một cuộc thăm khám. Nàng bám vào tấm ri-đô vàng rồi siết chặt tay trong khi Brecht thay sự bất lực đàn ông của mình bằng cán lược chải tóc.
Buổi sáng, Maria lấy túi đồ, nhét vào đó áo tắm, áo choàng, mũ tắm rồi lẻn ra ngoài qua cổng vườn.
Ban mai rực rỡ. Vòm trời sáng sủa. Hơi ấm trùm lên các biệt thự và ngôi nhà lớn nay dành cho con cái cán bộ nhà nước. Không khí rung rinh như những kỷ niệm nhạt nhoà. Mọi vật đều đáng yêu, đường bệ. Tiếng sóng xôn xao, những mỏm đá, rong biển. Xa kia, về phía trái, một bán đảo còn rớt bão. Một cánh đồng vàng, sau đó là cửa sổ mở của một sòng bạc cũ, nay là Nhà Nhân dân… Maria tắm… Suốt thời gian ở đây, nàng chỉ tắm tại một nơi. Một vùng nước thẫm hơn, phía dưới nữa là vệt đen phần thân còn lại của một tầu phá ngư lôi. Nàng giăng sơ-mi lên một cây cột. Không ở đâu nàng thấy dễ chịu, tươi sáng như ở đây. Cuộc sống của nàng tan đi trong cái đung đưa vĩnh viễn của sóng. Cảnh vật chuyển màu từ nâu, vàng, tới ánh kim. Biển lấp lánh vào buổi trưa, khoảng bốn giờ thì thành màu hoa cà. Đôi chân của nàng ấm lại. Nàng cảm thấy mình đẹp, da dẻ mịn màng, hơi mệt mỏi, chếnh choáng. Xa xa, một cánh buồm trên biển như một ảo ảnh, Maria bỏ kính râm, pha đường vào nước trà nguội đựng trong cái phích. Nàng chuồi xuống nước, bơi trong sự hài hoà của tạo vật. Bầu trời như một cái hố kỳ lạ, những đám mây tích vũ đùn lên, bốc hơi; hàng nghìn tia sáng tan tác, tiếng thuỷ triều lên mơ hồ; nàng quên Brecht và đoàn kịch, cái lều tư tưởng của họ đã sụp đổ…
Sau một cuộc tranh cãi ngắn với Brecht, nàng tìm ra rừng thông sau tháp nước cũ. Những cánh đồng cỏ, một bãi lầy, một thứ ánh sáng không ngờ chập chờn giữa xứ sở sương mù. Một tối khác nàng ngồi ngơ ngẩn ở một nhánh đường sắt. Những thanh ray mất hút trong xỉ than, một đoạn đường tránh hoen gỉ. Cỏ mọc trên sân ga hoang phế. Nàng bị nơi này hấp dẫn đến kỳ lạ. Nhà hát, nhà hát đích thực của Vũ trụ là đây.
Ở Berlin, Hans Trow rất bối rối về những báo cáo gần đây của Maria. Ông bỏ nó vào tập hồ sơ nói về những hướng dẫn tổ chức lại các bến tầu ở Baltic. Thêm một văn kiện bố trí an toàn cho các cơ quan kế toán, theo đề nghị của Schrameck. Ông nhét tất cả vào xắc-cốt. Cái bóng cao lớn của ông đi về cuối hành lang. Cuối buổi chiều, ông ở tại bể bơi cũ của Bộ Luftwaffe. Ông về nhà với một cái bánh mì đen kẹp xúc xích rồi giam mình trong buồng giấy, đọc lại báo cáo về những cuộc nói chuyện của Maria, Brecht và “băng của ông ta”. Đoạn đáng ngạc nhiên nhất nói về việc lập lịch các lễ hội cần thiết của Nhà nước mới. Theo Maria thì Brecht đã lập ra, dự kiến chính xác một loạt lễ hội chính thức như: Lễ hội Chiến thắng, Đêm Phong bao (sao lại tặng phong bao vào ban đêm – bọn quốc xã thì tặng những nhát dao dài), Ngày Tranh đấu toàn cầu, Ngày Thanh niên và cuối cùng là Lễ hội Hoá trang.
Báo cáo kết luận rằng Lễ hội Hoá trang phải mang tầm quan trọng lớn, là ngày giả trang và giễu nhại, “ngày đưa tang cho những thứ thiêng liêng nhất và giễu nhại những nhân vật ở cấp cao nhất”. Ông gạch chân đoạn: “giễu nhại những nhân vật ở cấp cao nhất”.
Sững sờ, ông im lặng nghĩ: cô ấy hay ông ta nói bậy?
Hans đọc lại nhiều lần những báo cáo mới nhất, tự nhủ rằng cái xắc-cốt của ông không đủ lớn để nhét được bấy nhiêu điều ngốc nghếch. Ông xé những tờ báo cáo ra làm đôi, làm bốn, tung hê chúng lên: ông chưa bao giờ ngờ Brecht lại gàn dở, lập dị đến mức tạo ra một lễ hội trong số những nhân vật cao cấp nhất sẽ bị đem ra làm trò cười. Điều đó chứng tỏ có một cái gì đó trục trặc trong hệ thống thần kinh của ông ta. Bối rối, ông định gặp lại Maria sớm hơn dự định. Ông gọi cô thông tín viên, một nữ sinh viên trẻ ở Nhà hát Đức tên là Ursula Bruckmann. Cô đang thực tập tại kho phục trang của Berliner Emsemble, phụ trách việc đổi trang phục trên sân khấu. Ông bấm số điện thoại. Chuông reng nhưng không ai trả lời. Hơi lo ngại. Tối, ông gọi lại lần nữa. Người nhấc máy là một ả Eckmann nào đó cũng làm việc ở kho đó, trả lời: Ursula Bruckmann đã biến đâu mất từ nhiều ngày nay. Căng thẳng lạ lùng, một cảm giác tức nghẹn mỗi lúc một tăng. Nhiều giờ trôi qua. Mệt mỏi, phiền muộn. Ông quyết định đến phòng nữ sinh viên ở đại học xá.
Ông bị chìm lấp trong tiếng người ở phòng tiếp tân. Người bảo vệ là cựu binh mặc thường phục, thính nhạy, nhận ra ngay thượng cấp. Anh ta cài lại khuy áo cho nghiêm chỉnh, dẫn ông lên phòng ở tầng bốn. Đó là một căn buồng nhỏ, tường vôi trắng. Trà trong chén đóng cặn. Một quyển lịch, ngày bị gạch đến thứ hai. Hình vẽ đầu một thiên thần của Durer cũng bị gạch bằng chì. Người ta muốn vẽ thêm những búp tóc. Trên bồn rửa mặt có những vết xà phòng… một lò sưởi điện của phương Đông. Trên mắc áo, một chiếc sơ-mi xoay nhẹ. Cuối cùng là một máy thu thanh đặt dưới giường sắt. Một mùi hương lạ thoang thoảng.
- Cô ấy đi lâu chưa?
- Từ thứ ba vừa rồi.
- Anh đã báo cho ai?
- Ông quản lý.
- Cô ấy có vẻ lo lắng không?
- Ai?
- Ursula Bruckmann.
- Mọi người ai cũng lo lắng.
Hans quan sát các ổ khoá, lưới thép chắn cửa sổ.
Ông đứng lên, nói:
- Cho tôi mượn chìa khoá phòng.
Ông gọi điện từ một quán trọ trông sang Weissensee rồi về nhà, để chìa khoá phòng trong một hộp xì gà Hà Lan. Ông nhủ thầm: cách các cô gái trẻ biến đi thật lạ lùng, chắc đây mới là cô đầu tiên… Mệt mỏi, phiền muộn, nhiều giờ theo nhau qua. Ông ngắm nghía một lô ảnh phóng to của Ruth Berlau.
Ông mơ màng ngắm tấm áp phích có hình Hélène Weigel đang ngồi trên chiếc xe kéo trong vở Mẹ Dũng cảm, đầu quấn khăn phụ nữ nông thôn. Không phải bằng loại kịch này mà người ta có thể giữ công chúng được lâu…