Tháng giêng nhuộm trắng Berlin. Chiếc xe Skoda cũ kỹ màu đen của cơ quan biến mất với những bông tuyết. Théo Pilla hít mạnh găng tay và quan sát bằng ống nhòm hai cửa sổ khá cao có cột mạ vàng. Mặc dù bị cành du trụi lá che mất, vẫn có thể nhìn rõ trong phòng của Brecht. Không có rèm, không có rèm đôi; Brecht đi đi, lại lại… Trong một lát, chủ nhân hiện ra, xanh xao, mũ lưỡi trai trên đầu, xì gà toả khói. Có lẽ ông nhìn xuyên bóng tối của khu Berliner Allee và hành lang nhỏ… Cánh cửa sổ quay quay, Brecht ném cái gì đó xuống đám lá rữa nát phía dưới.

Bốn mươi lăm phút quan sát và cái rét làm cho Théo Pilla rét cóng. Gã máy móc đếm những mảnh kính nhỏ ở cửa sổ phía trên. Vì chăm chú quan sát quá lâu, cửa sổ cứ tiến lên, lùi xuống như một giấc mơ. Cửa ngách vườn mở ra, Théo giật thót người, Hans Trow xuất hiện cạnh gã, mình đầy tuyết. Ông bỏ găng tay và mũ.

- Sao?

- Anh không có gì choàng à? Tôi chết cóng đây.

- Có chuyện gì ở trên kia.

Théo lầu bầu:

- Chuyện khỉ gió.

Hans xoa tay, cầm lấy ống nhòm.

- Maria có đấy không?

- Trong phòng tắm… Không vội lắm…

Hans điều chỉnh ống nhòm, nhìn quanh phòng.

- Anh thích cái phòng này, Théo nói, tay xát xát cái bọt hơi ở bộ phận điều chỉnh.

- Phải, tôi thích những căn phòng, Hans trả lời.

- Tôi cũng vậy, nhưng anh đặc biệt thích phòng của Maria.

- Cái gì? Hans hỏi.

- Anh thích cái phòng đó, Théo nói. Đó là phòng của Maria, anh yêu Maria.

- Phải.

- Anh đã yêu cô ấy từ lâu.

- Phải, Hans nói.

- Tôi cũng vậy… Hừm. Tôi đùa đấy, Théo nói thêm.

- Tôi thì không! Hans nói, theo dõi Brecht đang đi đi lại lại.

Nụ cười làm rạng khuôn mặt của Théo.

- Tại sao anh không ngủ với cô ấy!

- Chẳng liên quan gì.

- Thế là thế nào?

- Không có quan hệ tình dục với các nhân viên, không bao giờ, không bao giờ mắc vào cái chuyện hũ nút ấy, Théo ạ. Không bao giờ.

- Cô ấy có cặp môi gợi cảm.

- Hừm.

- Quá xá.

- Quá xá gì?

- Gợi cảm. Ở cô ấy cái gì cũng quá gợi cảm.

- Cặp môi của nữ diễn viên. Ở các nữ diễn viên tất cả đều gợi cảm, Hans nói. Tất cả các cô ấy đều rất gợi cảm.

Hans nhìn theo Brecht đi từ cửa sổ này đến cửa sổ khác.

Bertolt nhai mẩu xì à, lướt nhanh các tờ báo phương Tây.

- Ông ta đọc Time, Life và Frace Soir, Hans nhận xét.

- Ông ta có quyền.

Hans theo dõi cái bóng người và bĩu môi dáng ngờ vực.

- Tại sao anh không ngủ với cô ta?

- Ngủ không phải là giải pháp cuối cùng.

Hans Trow nhẹ nhàng mở hé cửa vườn để đổ tro thuốc lá.

- Tại sao anh không ngủ với cô ta? Anh yêu cô ta mà. Đó là giải pháp đấy.

- Xin lỗi?

- Ngủ với cô ta đi!

Hans đặt ống nhòm lên đầu gối, nhìn Théo.

- Tôi yêu người đàn bà này. Điều duy nhất tôi có thể làm cho nàng là giúp nàng sang phía Tây.

- Dù vậy, anh cũng tự biến mình thành lố bịch khi cứ nhìn nàng dạo từ phòng này đến phòng khác cùng lão béo!

- Họ đã làm gì?

- Cô ấy dọn dẹp hai hốc tường. Lão đọc báo, nhả khói um trong phòng. Sau đó họ làm những trò gì trong phòng tắm, trên giường, dưới sàn, tôi không nhìn thấy.

Sau một phút im lặng, Théo nhắc lại:

- Tại sao anh không ngủ với cô ta? Anh sẽ theo cô ta sang phương Tây và ngủ với cô ta bên ấy.

- Tôi không muốn.

- Anh không thể thì đúng hơn.

- Không.

- Anh có muốn tôi nói toẹt ra không?

- Không.

Hans nói thêm:

- Để cho tôi yên.

Im lặng kéo dài. Hans tự hỏi: Tại sao từ thủa thiếu niên, ông cứ giấu giếm mọi tình cảm yêu đương của mình, cứ thấy xấu hổ? Ông nhớ lại một cuộc đi dạo trong đồng cỏ hoang vào mùa hè, bên bờ biên Baltic, một chiều sóng lừng. Ông phải tỏ tình với Ingrid, cô gái cùng qua một chuyến đò với ông… Đồng cỏ dại mênh mông. Thuỷ triều lớn. Ingrid cởi tung quần áo, tắm truồng không e thẹn. Còn ông thì áo quần vẫn mặc nguyên, sợ hãi nghĩ đến việc tỏ tình, lặp đi lặp lại trong đầu những câu cần nói, bão hoà vì những đề nghị ngu ngốc hoặc thiếu nghiêm túc. Ngồi trên một bức tường thấp, ông nhìn người con gái mình yêu tắm thoải mái, ghen với nàng như một người ốm ý thức được sự bế tắc tuyệt đối của mình. Ông cứng người khi Ingrid, quấn mình bằng chiếc khăn tắm, đến ngồi tựa vào ông, run lập cập, vai lấm tấm nước. Ông nhớ lại dải tóc bện đung đưa trên gáy nàng, sao mà nó hấp dẫn và gây choáng ngợp đến thế, đến mức nó nổi bật lên trong tâm tưởng của ông như một hình ảnh riêng biệt.

Phải, cô gái đã nhảy xuống bãi cát, cười như nắc nẻ, trong một lúc cơn dông xuất hiện sau các biệt thự.

- Anh bị kẹt rồi, Théo nói.

- Ừ.

Hans kéo cổ áo khoác lên, cảm thấy chân bị lạnh.

- Này, cô nàng kia kìa, Théo càu nhàu.

Một thoáng đau đớn mơ hồ xâm chiếm Hans, khi ông cầm ống nhòm lên theo dõi chuyển động của cặp tình nhân. Trên tầng cao, ánh sáng chuyển mầu hồng, dường như Brecht đã tắt đèn trần, chỉ để đèn mờ.

Brecht vươn vai định kéo nhẹ cái áo khoác của Maria nhưng nàng lạnh lùng hất tay ông ra. Hans đặt ống nhòm xuống, mọi đau đớn tan đi.

Ông tự nghĩ giá mà được sống với người đàn bà này trong một cuộc sống khác, nhưng ông lại nghĩ: ông ưng sống với nàng trong cuộc đời này. Rõ ràng là Maria không yêu Brecht.

Khói thuốc lá xanh bay quanh cái bóng đẫy đà của Théo Pilla. Đầu đỏ của điếu thuốc lép bép. Hans nói:

- Cậu không nên hút thuốc lá.

Trong ánh phản quang của kính cửa, Hans nhìn thấy mặt mình. Những vệt tuyết vẽ nên một cảnh tượng trong đêm trăng.

Théo nói:

- Người ta ai cũng như ai cả.

Hắn nói thêm:

- Hans, anh biết đấy, tôi tôn thờ đàn bà, khi tôi tự nhủ đây là một con đĩ tội nghiệp, tôi có thể ngủ với ả!… Nhưng khi tôi yêu ai đó, tôi lại cứ nghĩ như tôi gặp Đức Mẹ đồng trinh. Anh có hiểu tôi muốn nói gì không?

- Không.

Hans cài lại khuy cổ áo choàng, nhét ống nhòm vào bao và tự nhủ: đời ông là một chuỗi những hành vi không thể hiểu nổi nhưng ít nhất ông cũng biết ông yêu Tổ quốc mình, yêu nghề nghiệp mình, sứ mạng của mình, yêu Maria Erich nhưng chẳng có điểm nào chung cả. Ngay đến nói, nhiều khi cũng khó khăn.

Théo hỏi:

- Anh có muốn ngày nào đó chúng ta nói về những vấn đề ấy không? Nói đến tận cùng.

- Không, Hans nói. Chào cậu, Théo.

Ông thong thả đi trên con đường mòn giữa các cây thông. Dọc theo hồ, gợn sóng như những con rắn bạc tan tác.