Vào một buổi sáng rực rỡ nọ, quần đảo hiện ra trước mắt, thấp thoáng trên mặt biển vắng lặng, và mọi người đều đổ xô lên boong trên để ngắm nhìn. Sau hai nghìn dặm dài đằng đẵng chỉ thấy toàn nước là nước, cảnh tượng ấy thực sự khiến lòng người khôn xiết vui mừng. Khi chúng tôi đến gần, mũi đất uy nghi của Diamond Head nhô lên khỏi đại dương, mặt vách đá gồ ghề được làm cho mềm mại bởi lớp sương mờ khoảng cách, rồi chẳng mấy chốc những nét chi tiết của xứ sở ấy dần hiện rõ: đầu tiên là dải bờ biển; tiếp đến là những rặng dừa xứ nhiệt đới vươn cao như những chiếc lông chim; rồi đến những lúp xúp mái nhà tranh của người bản địa; kế đó là thị trấn trắng toát Honolulu, theo lời đồn có từ mười hai đến mười lăm nghìn cư dân sinh sống trên một địa hình bằng phẳng như mặt bàn; với những con đường rộng từ hai mươi đến ba mươi thước, vững chãi và phẳng lì như mặt sàn, hầu hết thẳng tắp như kẻ chỉ và chỉ vài đoạn uốn lượn như cái đồ khui nút chai.
Càng đi sâu vào thị trấn, tôi lại càng thêm mến chuộng nơi này. Mỗi bước chân đều mở ra một nét tương phản mới lạ — phơi bày biết bao điều mà tôi chưa từng thấy bao giờ. Thay vì những mặt tiền nhà màu nâu xỉn màu bùn đất quen thuộc ở San Francisco, tôi bắt gặp những ngôi nhà làm bằng tranh, gạch bùn phơi nắng adobies, và đá san hô kết hợp vỏ sò sỏi màu kem, được cắt thành từng khối chữ nhật và gắn kết bằng vữa xi môn; lại thêm vô số những căn nhà gỗ trắng tinh tươm với khung cửa sổ xanh ngắt; thay vì những khoảng sân trước nhà phẳng lì như bàn bida có hàng rào sắt bao quanh, tôi thấy những tổ ấm này được bao bọc bởi những khu vườn rộng rãi, phủ đầy thảm cỏ xanh mướt và rợp bóng những rễ cây cổ thụ cao lớn mà qua tán lá rậm rạp ấy, ánh nắng mặt trời hầu như chẳng thể lọt xuống nổi; thay vì những chậu hoa phong lữ, hoa rum,... cằn cỗi trong bụi bặm và vẻ ủ rũ chung, tôi chìm đắm trong những thảm hoa và khóm hoa tươi tốt, xanh rờn như đồng cỏ sau cơn mưa, rực rỡ những sắc màu phong phú nhất; thay vì chốn ăn chơi u ám mang tên “Willows” đầy vẻ kinh hãi ở San Francisco, tôi trông thấy những thân cây rừng to lớn, vươn cành rộng khắp với những cái tên lạ hoắc và hình dáng kỳ dị — những bóng cây đổ bóng đậm đặc như một đám mây giông, và có thể hiên ngang đứng vững chẳng cần cột xanh nào chống đỡ; thay vì những chú cá vàng ngúng nguẩy trong bình thủy tinh, bị bóp méo thành vô số hình thù và tỷ lệ qua lăng kính phóng đại lẫn thu nhỏ của nhà tù trong suốt ấy, tôi thấy loài mèo — mèo mướp, mèo Mary Ann, mèo đuôi dài, mèo cộc đuôi, mèo mù, mèo chột, mèo lé, mèo lác, mèo xám, mèo đen, mèo trắng, mèo vàng, mèo vằn, mèo đốm, mèo nhà, mèo hoang, mèo cháy lông, mèo đơn độc, mèo từng bầy, mèo thành trung đội, mèo thành đại đội, mèo thành trung đoàn, mèo thành đại quân, mèo thành đông đảo, mèo thành hàng triệu, và con nào con nấy mập mạp, bóng bẩy, lười biếng và đang ngủ say sưa. Tôi ngắm nhìn dòng người đông đúc, một số người da trắng mặc áo khoác, áo lê-gít, quần dài, thậm chí cả giày vải trắng được đánh phấn trắng tinh tươm vào mỗi buổi sáng; nhưng phần lớn dân chúng lại sạm đen gần như người da đen — những người phụ nữ với nét mặt duyên dáng, đôi mắt đen nhánh tuyệt đẹp, thân hình đầy đặn gợi cảm, khoác trên mình vỏn vẹn một tấm vải sáng màu đỏ hoặc trắng thả buông tự nhiên từ vai xuống gót chân, mái tóc đen dài xõa xượi, đội những chiếc mũ digan viền vòng hoa tươi rực rỡ sắc đỏ thắm; vô số người đàn ông da ngăm trong đủ loại trang phục, có kẻ chẳng mặc gì ngoài chiếc mũ phớt cao bồi móp méo đội trịch lên tận mũi và một mảnh khố rất kiệm vải; — lại có những đứa trẻ cháy nắng chẳng mảnh vải che thân, trông thật vừa vặn và đẹp như tranh vẽ.
Thay vì những kẻ du côn, côn đồ đứng tụm năm tụm ba nhìn trừng trừng và chửi bới ở các góc phố, tôi thấy những thiếu nữ quần đảo Sandwich da màu nâu bánh mật, tóc dài thướt tha ngồi bệt trên mặt đất dưới bóng râm ở các góc phố, ngẩn ngơ ngắm nhìn bất kỳ ai hay điều gì đi ngang qua; thay vì những con đường lát đá cuội tồi tàn, tôi bước đi trên nền móng san hô vững chắc được xây đắp từ đáy biển bởi loài côn trùng ngốc nghếch nhưng kiên bền mang chính tên ấy, phủ bên trên là một lớp mông mỏng nham thạch và tro xỉ từng bị phun trào từ cõi âm ti sâu thẳm từ lâu qua miệng núi lửa đã khô cháy và đen sì nay đang nằm im lìm vô hại ở đằng xa; thay vì những chiếc xe điện chật chội, đông đúc, tôi bắt gặp những phụ nữ bản địa da ngăm lướt qua nhanh như gió trên những Tuấn mã khỏe khoắn và cưỡi ngựa kiễu nam nhân, với những dải khăn cưỡi ngựa sặc sỡ tung bay phấp phới phía sau như những lá cờ; thay vì thứ mùi hôi thối nồng nặc pha trộn giữa khu phố tàu và các lò mổ ở phố Brannan, tôi được hít thở hương thơm dịu ngọt của hoa nhài, hoa trúc đào và cây xoan; thay vì cảnh tượng hối hả, nhộn nhịp và hỗn loạn ồn ào của San Francisco, tôi bước đi giữa mùa hè thanh bình tĩnh lặng tựa buổi bình minh nơi Vườn Địa Đàng; thay vì những đồi cát ven bờ và vịnh nước phẳng lặng của Thành phố Vàng, một bên tôi trông thấy khung cảnh những dãy núi cao hiểm trở nằm sát ngay bên, khoác lên mình sắc xanh tươi mát và bị chia cắt bởi những thung lũng sâu thẳm, mát lạnh như những khe vực — còn phía trước là đại dương bao la hùng vĩ: một màu xanh trong suốt rực rỡ gần bờ, được viền quanh bởi dải bọt trắng xóa vỗ ầm ào vào rạn san hô, và xa hơn nữa là làn nước xanh thẫm tĩnh mịch của biển khơi, chấm phá bởi những con sóng bạc đầu, và ở tận chân trời xa tắp là một cánh buồm cô độc — như một dấu nhấn để tô đậm thêm vẻ tĩnh mịch ngủ vùi và cõi vắng lặng không tiếng động, chẳng cùng biên giới. Khi mặt trời lặn xuống — kẻ xâm nhập duy nhất từ thế giới khác và cứ mãi gợi nhắc về chốn ấy — thật là một sự xa hoa ngây ngất khi được ngồi trong làn không khí ngập tràn hương thơm và quên đi rằng trên đời này còn có thế giới nào khác ngoài những hòn đảo mê hoặc này.
Thật là ngây ngất khi cứ mãi mơ màng, mơ màng — cho đến khi bạn bị cắn. Một cú cắn của bọ cạp. Thế là nhiệm vụ đầu tiên là phải chồm dậy khỏi thảm cỏ và tiêu diệt con bọ cạp ấy; tiếp theo là xoa cồn hoặc rượu mạnh vào vết cắn; và kế đến là tự nhủ từ nay phải chừa thảm cỏ ra. Sau đó là màn lui về phòng ngủ với trò tiêu khiển vừa viết nhật ký trong ngày bằng một tay vừa tiêu diệt muỗi bằng tay kia — cả một bầy đàn chỉ sau một cái tát. Rồi, khi thấy một kẻ thù đang tiến lại gần — một con nhện độc tarantula lông lá trên những chiếc chân dài như cái cà kheo — sao lại không úp cái ống nhổ lên người nó nhỉ? Thế là xong, và những phần chân thò ra ngoài cho thấy một cách sinh động tầm với xa đến nhường nào của nó. Rồi lên giường để trở thành con đường dạo chơi cho một con rết có bốn mươi hai chân mỗi bên và mỗi bàn chân đều đủ nóng để đốt thủng một lớp da bò sống. Lại ngâm cồn và tự hứa từ nay sẽ kiểm tra kỹ giường chiếu trước khi ngả lưng. Rồi chờ đợi, chịu đựng cho đến khi tất cả lũ muỗi quanh vùng đã chui lọt vào trong màn, đoạn lẹ làng trượt ra ngoài, khép chặt cửa nhốt chúng lại và yên giấc ngủ ngon lành trên sàn nhà cho đến sáng. Trong lúc đó, thật an ủi làm sao khi thỉnh thoảng lại chửi thề vài câu về vùng nhiệt đới trong những khoảng thời gian tỉnh giấc giữa đêm.
Đương nhiên là ở Honolulu chúng tôi có dư dả trái cây. Cam, dứa, chuối, dâu tây, chanh vàng, chanh xanh, xoài, ổi, dưa hấu, và một loại trái cây kỳ lạ quý hiếm gọi là chirimoya, bản thân nó đã vô cùng ngon lành. Rồi còn có me nữa. Tôi cứ nghĩ me sinh ra là để ăn, nhưng có lẽ ý đồ tạo hóa không phải vậy. Tôi đã ăn vài quả, và có cảm giác như năm đó me có phần hơi chua thì phải. Chúng làm môi tôi chúm chím lại trông như cái núm quả cà chua, khiến tôi phảiúp thức ăn qua ống hút suốt hai mươi tư tiếng đồng hồ.
Chúng mài nhọn răng tôi đến mức tôi có thể dùng chúng để cạo râu được, và làm cho răng sắc bén đến mức tôi sợ nó cứ giữ nguyên như thế mãi; nhưng một người dân địa phương bảo rằng “không đâu, nó sẽ hết khi nào lớp men răng tróc ra” — nghe vậy ít ra cũng thấy đỡ lo phần nào. Mãi về sau tôi mới phát hiện ra rằng chỉ có khách du lịch mới ăn me — mà họ cũng chỉ ăn đúng một lần trong đời mà thôi.
