Đó là một vùng đất tuyệt vời để nghe những câu chuyện giật gân buổi tối về những vụ ám sát những kẻ ngoại đạo cứng đầu. Tôi khó có thể tưởng tượng ra điều gì ấm cúng hơn đêm ở Salt Lake mà chúng tôi trải qua trong một hang ổ của người ngoại đạo, hút tẩu và lắng nghe những câu chuyện kể về việc Burton phi ngựa vào giữa những người “Morisite” không tấc sắt trong tay đang van xin và bắn hạ họ, cả nam lẫn như nữ, như ngóe. Rồi chuyện Bill Hickman, một Thiên thần Bêu rếu, đã bắn chết Drown và Arnold vì dám kiện hắn đòi nợ. Rồi chuyện Porter Rockwell đã làm điều này điều nọ thật khủng khiếp. Rồi chuyện những kẻ bất cẩn thường đến Utah và đưa ra những lời bàn tán về Brigham, về chế độ đa thê, hay về điều thiêng liêng nào khác, để rồi ngay sáng hôm sau vào lúc rạng ngày, những kẻ đó chắc chắn sẽ được tìm thấy nằm ở một con hẻm tối nào đó, đang kiên nhẫn chờ xe tang.

Và điều thú vị tiếp theo là ngồi nghe những người ngoại đạo này bàn tán về chế độ đa thê; và về việc một ông trưởng lão hay giám mục béo tròn nào đó lấy một cô vợ — thấy thích, liền lấy tiếp chị gái của cô ấy — thấy thích, lấy thêm một người em gái nữa — thấy thích, lấy thêm người nữa — thấy thích, lấy cả mẹ của cô ấy — thấy thích, lấy cả cha, ông nội, cố nội của cô ta, rồi sau đó quay lại với vẻ thòm thèm và đòi thêm nữa. Rồi chuyện một cô bé xấc láo mười một tuổi lại tình cờ trở thành người vợ sủng ái nhất trong khi người bà kính yêu của chính cô bé ấy lại phải xếp hạng tuốt luốt ở tận D 4 trong lòng người chồng chung của họ, và rất có thể phải ngủ ở nhà bếp. Rồi chuyện cái thể loại khủng khiếp này, việc tụ tập trong một cái tổ dơ dáy gồm mẹ và các con gái, cùng với việc tôn một cô con gái trẻ lên hàng cao hơn và có quyền thế hơn chính mẹ đẻ của mình, là những điều mà phụ nữ Mặc Môn đành chịu đựng vì tôn giáo của họ dạy rằng một người đàn ông càng có nhiều vợ trên đời, và càng nuôi được nhiều con, thì tất cả bọn họ sẽ càng có vị trí cao hơn ở thế giới bên kia — và có lẽ là ấm áp hơn, mặc dù họ có vẻ chẳng nói gì về điều đó.

Theo những người bạn ngoại đạo của chúng tôi, hậu cung của Brigham Young có chừng hai mươi hoặc ba mươi người vợ. Họ kể rằng một vài người trong số đó đã già và nghỉ chế độ, nhưng được sắp xếp chỗ ở thoải mái và chăm sóc chu đáo trong cái chuồng gà — hay cái Nhà Sư tử, theo cách gọi kỳ lạ của nơi này. Sống cùng mỗi người vợ là lũ con của cô ấy — tổng cộng là năm mươi đứa. Ngôi nhà hoàn toàn yên tĩnh và ngăn nắp, khi bọn chúng chịu ngồi yên. Tất cả đều dùng bữa chung trong một phòng, và người ta ca tụng đó là một cảnh tượng hạnh phúc và đầm ấm gia đình. Không ai trong nhóm chúng tôi có cơ hội ăn tối với ông Young, nhưng một kẻ ngoại đạo tên là Johnson lại khoe khoang rằng hắn từng thưởng thức một bữa sáng vui vẻ tại Nhà Sư tử. Hắn kể lại một cách vô lý về màn “điểm danh” cùng những thủ tục mở màn khác, và sự hỗn chiến diễn ra khi bánh kếp lúa mạch đen được bưng lên. Nhưng hắn đã thêu dệt hơi quá đà. Hắn bảo rằng ông Young đã kể cho hắn nghe vài câu nói thông minh của mấy đứa con “hai tuổi” của ngài, và lấy làm tự hào nhận xét rằng trong nhiều năm qua, ngài là người đóng góp nhiều nhất cho chuyên mục đó của một tạp chí miền Đông; rồi ngài muốn cho ông Johnson xem đứa con cưng vừa thốt ra câu nói hay ho mới nhất, ngài lại chẳng tài nào tìm ra đứa nhỏ.

Ngài dò xét từng gương mặt của lũ trẻ nhưng không sao quyết định được đó là đứa nào. Cuối cùng, ngài thở dài bỏ cuộc và nói:

“Ta cứ tưởng mình sẽ nhận ra đứa nhóc ấy nhưng lại thôi.” Ông Johnson kể thêm rằng ông Young đã nhận xét cuộc đời là một điều buồn thảm, rất đỗi buồn thảm — “vì niềm vui của mỗi cuộc hôn nhân mới mà một người đàn ông kết lập lại rất dễ bị che mờ bởi đám tang bất đắc kỳ tử của một người vợ vừa cưới cách đó chưa lâu.” Và ông Johnson kể rằng trong lúc ông và ông Young đang trò chuyện riêng tư một cách thoải mái, một trong số các bà vợ của ông Young liền bước vào và đòi một chiếc trâm cài áo, phàn nàn rằng bà ta vừa phát hiện ra ông vừa tặng trâm cho bà số 6, và bản thân bà thì không đời nào chịu để sự thiên vị đó tiếp diễn mà không làm ầm lên cho ra ngô ra khoai. Ông Young nhắc nhở rằng ở đây có khách. Bà Young liền đáp rằng nếu tình hình trong nhà không làm vị khách kia vừa lòng thì hắn có thể ra ngoài tìm chỗ khác. Ông Young hứa sẽ tặng trâm cài áo, thế là bà bỏ đi. Nhưng chỉ một hai phút sau, một bà vợ khác lại bước vào và đòi trâm cài áo. Ông Young định mở lời can ngăn nhưng bà liền cắt ngang. Bà bảo bà số 6 đã được một chiếc, bà số 11 đã được hứa cho một chiếc, và “ông đừng có hòng giở trò lừa bịp bà — bà thừa biết quyền lợi của mình ở đâu.” Ông đành hứa, và bà ấy ra về. Rồi chẳng mấy chốc, ba bà vợ cùng lúc xông vào và trút lên đầu người chồng một trận bão nước mắt, lời mắng mỏ và van nài. Họ đã nghe ngóng hết chuyện về bà số 6, số 11 và số 14. Lại có thêm ba chiếc trâm cài áo được hứa hẹn. Họ vừa đi khỏi thì lại có chín bà vợ nữa nối đuôi nhau bước vào trước mặt, và một cơn bão mới lại bùng lên quần thảo quanh vị tiên tri cùng vị khách quý. Chín chiếc trâm cài áo được hứa hẹn, và những bà mụ quả phụ kỳ dị ấy lại lũ lượt kéo ra. Rồi mười một bà nữa lại ùa vào, vừa khóc lóc thảm thiết vừa nghiến răng kèn kẹt. Mười một chiếc trâm cài áo đã hứa lại mang lại sự bình yên thêm lần nữa.

“Đó là một ví dụ điển hình,” ông Young nói. “Cậu thấy đấy sự tình là thế. Cậu thấy tôi phải sống một cuộc đời ra sao rồi đấy. Đâu thể lúc nào cũng khôn ngoan được. Trong một phút bất cẩn, tôi đã tặng đứa con cưng số 6 của mình — xin lỗi vì gọi nàng như thế, vì cái tên kia lúc này tôi nhất thời quên mất — một chiếc trâm cài áo. Nó chỉ đáng giá hai mươi lăm đô-la — nghĩa là thoạt nhìn thì chi phí của nó chỉ có bấy nhiêu — nhưng cái giá cuối cùng của nó thì chắc chắn phải đắt hơn nhiều. Chính cậu cũng thấy nó leo thang lên tận sáu trăm năm mươi đô-la — và than ôi, đó vẫn chưa phải là điểm dừng! Vì tôi có những người vợ ở khắp vùng lãnh thổ Utah này. Tôi có hàng tá người vợ mà đến số lượng tôi còn chẳng nhớ nổi nếu không giở cuốn Kinh thánh gia đình ra xem. Họ rải rác khắp nơi giữa những ngọn núi và thung lũng thuộc vương quốc của tôi. Và hãy nhớ lấy, từng người một trong số họ sẽ nghe về chiếc trâm cài áo chết tiệt này, và tất cả bọn họ sẽ đòi cho bằng được một chiếc nếu không muốn chết. Chiếc trâm của vợ số 6 sẽ tốn của tôi hai ngàn rưỡi đô-la trước khi tôi nhìn thấy hồi kết của nó. Rồi những sinh linh này sẽ đem trâm ra so sánh với nhau, và nếu có cái nào tinh xảo hơn mấy cái kia dẫu chỉ một chút, tất cả chúng sẽ đổ dồn lên đầu tôi, và tôi sẽ phải đặt mua một loạt mới để giữ gìn hòa khí trong gia đình. Thưa ngài, có lẽ ngài không biết điều này, nhưng suốt thời gian ngài hiện diện cùng lũ trẻ nhà tôi, mọi cử động của ngài đều bị những kẻ hầu cận cảnh giác của tôi theo dõi sát sao. Nếu ngài dám tặng cho một đứa trẻ một xu, hay một chiếc kẹo mút, hoặc bất kỳ món quà vặt nào đại loại thế, ngài sẽ bị lôi xềnh xệch khỏi nhà ngay lập tức, miễn là việc đó kịp thực hiện trước khi món quà rời khỏi tay ngài. Bằng không, ngài sẽ buộc phải mua những món quà hệt như thế tặng cho tất cả các con tôi — và dựa vào kinh nghiệm đau thương của mình, tôi sẽ đứng giám sát tận nơi để đảm bảo ngài làm việc đó, và làm một cách triệt để. Có lần một quý ông đã tặng cho một đứa con tôi một cái còi thiếc — quả thực là phát minh của quỷ sứ, thưa ngài, và là thứ mà tôi căm ghét tột cùng, ngài cũng sẽ vậy thôi nếu có tám hay chín mươi đứa con trong nhà. Nhưng chuyện đã rồi — kẻ đó trnah thủ trốn thoát. Tôi thừa biết kết cục sẽ ra sao, và tôi khao khát trả thù. Tôi điều động một bầy Thiên thần Bêu rếu, và chúng săn đuổi gã tận vào những nơi thâm sơn cùng cốc của núi non Nevada. Nhưng chúng không bao giờ bắt được gã. Tôi không tàn độc, thưa ngài — tôi không hề thù hằn ngoại trừ khi bị xúc phạm nặng nề — nhưng nếu tôi bắt được gã, thưa ngài, có Chúa phù hộ cho Joseph Smith, tôi sẽ nhốt hắn vào nhà trẻ cho đến khi lũ nhóc thổi còi đến chết. Dưới thân xác đã bị tàn sát của Thánh Parley Pratt (cầu xin Chúa rủ lòng thương!) chưa từng có chuyện nào trên đời này kỳ quặc như thế! Tôi biết ai đã tặng cái còi cho đứa trẻ, nhưng tôi không tài nào khiến những người mẹ ghen tuông ấy tin mình. Họ đinh ninh chính tôi là kẻ làm chuyện đó, và kết quả đúng như bất kỳ người suy ngẫm nào cũng có thể đoán trước: tôi phải đặt mua một trăm mười cái còi — tôi nghĩ lúc đó nhà chúng tôi có một trăm mười đứa trẻ, nhưng vài đứa hiện đã đi học đại học rồi — tôi phải đặt mua một trăm mười cái thứ phát ra tiếng thét chói tai ấy, và thưa rằng tôi thề không bao giờ mở miệng nói thêm lời nào nữa nếu chúng tôi không phải dùng thủ ngữ để giao tiếp hoàn toàn, kể từ lúc đó cho đến khi lũ trẻ chán ngấy những cái còi. Và nếu có kẻ nào khác dám tặng còi cho con tôi mà để tôi tóm được, tôi sẽ treo cổ hắn lên cao hơn cả Haman! Đó là lời nói thẳng thật không chút vòng vo! Hỡi bóng hình của Nephi! Ngươi chẳng biết gì về đời sống gia đình đâu. Tôi giàu có, và ai cũng biết điều đó. Tôi nhân hậu, và ai cũng lợi dụng điều đó. Tôi có bản năng làm cha mạnh mẽ nên tất cả những đứa trẻ vô thừa nhận đều bị trút lên đầu tôi.

“Cứ mỗi lần một người phụ nữ muốn đối xử tốt với đứa con cưng của mình, ả lại vắt óc nghĩ ra trăm phương kế để tống nó vào tay tôi. Thưa ngài, có lần một người phụ nữ đến đây dắt theo một đứa trẻ có làn da xanh xao kỳ lạ (và mụ ta cũng vậy), rồi thề thốt rằng đứa trẻ là con tôi và mụ là vợ tôi — rằng tôi đã cưới mụ vào lúc này lúc nọ ở chốn này chốn kia, nhưng mụ đã quên mất số thứ tự của mình, và dĩ nhiên tôi thì chẳng thể nào nhớ nổi tên mụ. Chà, thưa ngài, mụ ta hướng sự chú ý của tôi vào việc đứa trẻ trông rất giống tôi, và quả thực nó có nét giống tôi thật — một chuyện thường thấy ở vùng lãnh thổ này — và nói ngắn gọn lại là tôi đưa nó vào nhà trẻ của mình, rồi mụ ta bỏ đi.

“Và thưa linh hồn của Orson Hyde, khi người ta tẩy lớp phấn trên mặt đứa trẻ ấy ra thì hóa ra nó là một đứa da đỏ! Ôi Chúa tôi, ngài chẳng biết gì về đời sống gia đình đâu. Đúng là một cuộc đời chó má thật đấy, thưa ngài — một cuộc đời chó má đúng nghĩa. Ngài chẳng thể nào tiết kiệm được đâu. Không thể nào đâu. Tôi đã thử dùng chung một bộ trang phục cưới cho mọi dịp. Nhưng chẳng ích gì. Thoạt đầu ngài sẽ cưới một mớ vải in hoa kết hợp với bệnh lao gầy đét như cá mắm, rồi tiếp theo ngài sẽ vớ phải một mả chẳng khác nào bệnh phù thũng ngụy trang, và thế là ngài phải chắp vá bộ váy cưới đó bằng một cái khinh khí cầu cũ. Sự tình là thế đấy. Rồi hãy nghĩ đến tiền giặt giũ mà xem — (xin thứ lỗi cho những giọt nước mắt này) — chín trăm tám mươi tư món một tuần! Không, thưa ngài, chẳng có cái gọi là tiết kiệm trong một gia đình như gia đình tôi đâu. Chà, chỉ riêng khoản nôi em bé thôi — thử nghĩ xem nào! Rồi thuốc trị giun! Siro an-pha! Vòng mọc răng! Và ‘đồng hồ của bố’ để cho lũ trẻ chơi đùa! Rồi những thứ để cào xước đồ đạc! Rồi diêm quẹt để chúng ăn, và những mảnh thủy tinh để chúng tự cắt vào tay! Tôi dám cá là chỉ riêng khoản thủy tinh thôi cũng đủ nuôi sống gia đình ngài rồi đấy, thưa ngài. Dù tôi có bóp mồm bóp miệng và tằn tiện hết mức có thể, tôi vẫn không thể tiến nhanh như tôi cảm thấy đáng lẽ mình phải thế với những cơ hội mà tôi có. Chúa phù hộ ngài, thưa ngài, vào thời điểm tôi có bảy mươi hai người vợ trong ngôi nhà này, tôi đã rên rỉ dưới áp lực khi phải chôn chân hàng ngàn đô-la vào bảy mươi hai chiếc giường trong khi số tiền đó đáng lẽ phải được đem đi cho vay lấy lãi; và tôi đã bán tống bán tháo toàn bộ số giường đó đi, thưa ngài, rồi dựng lên một chiếc giường dài bảy thước và rộng chín mươi sáu thước.”

“Nhưng nó lại là một thất bại, thưa ngài. Tôi chẳng thể nào chợp mắt nổi. Cảm giác như cả bảy mươi hai người phụ nữ cùng ngáy một lúc vậy. Tiếng động thật đinh tai nhức óc. Và rồi sự nguy hiểm nữa chứ! Đó mới là điều tôi để mắt tới. Tất cả bọn họ sẽ cùng hít vào một lúc, và ngài thực sự có thể thấy những bức tường nhà bị hút trũng vào — rồi tất cả lại cùng thở ra một lúc, và ngài có thể thấy các bức tường phình ra, căng cứng, và nghe thấy tiếng xà nhà kêu cót két, tiếng các tấm ván lợp cọ xát vào nhau. Bạn tôi ơi, hãy nghe lời khuyên của một kẻ từng trải, đừng tự chuốc lấy gánh nặng gia đình đông đúc — hãy nhớ lấy lời tôi, đừng làm thế. Chỉ trong một gia đình nhỏ, và duy chỉ trong gia đình nhỏ, ngài mới tìm thấy sự thoải mái và sự bình yên trong tâm hồn — thứ phúc lộc tuyệt vời nhất mà thế gian này cuối cùng có thể ban tặng cho chúng ta, và sự thiếu vắng nó thì không một khối lượng tài sản nào, không một chiến tích danh vọng, quyền lực và vĩ đại nào có thể bù đắp nổi. Hãy tin lời tôi đi, mười hoặc mười kể vợ là quá đủ cho ngài rồi — đừng bao giờ vượt quá con số đó.”

Bằng một bản năng nào đó, tôi đã xếp tên Johnson này vào loại không đáng tin cậy. Thế nhưng hắn lại là một nhân vật vô cùng thú vị, và tôi nghi ngờ liệu một số thông tin hắn cung cấp cho chúng tôi có thể tìm kiếm được từ nguồn nào khác hay không. Hắn là một sự tương phản dễ chịu so với những gã Mặc Môn kín như bưng ấy.