[Theo lời kể của nhân vật ông McWilliams, một quý ông New York dễ mến mà tác giả tình cờ gặp trên một chuyến hành trình.]
Nào, để quay lại câu chuyện trước khi tôi lan man giải thích cho bạn nghe về căn bệnh kinh hoàng và vô phương cứu chữa mang tên bạch hầu thanh quản[Diphtheria D.W.], thứ đang tàn phá thị trấn và khiến mọi người mẹ phát điên vì sợ hãi, tôi đã thu hút sự chú ý của bà McWilliams vào bé Penelope và nói:
– Cưng à, nếu anh là em, anh sẽ không để con bé nhai cái nhánh thông đó đâu.
– Em yêu, có hại gì đâu nào? – vợ tôi vừa đáp, nhưng đồng thời cũng chuẩn bị giật lấy thanh gỗ; bởi vì phụ nữ không bao giờ chịu tiếp nhận ngay cả một gợi ý hiển nhiên là hợp lý nhất mà không tranh cãi – nghĩa là những người đã có gia đình.
Tôi đáp lại:
– Mình ơi, ai cũng biết gỗ thông là loại gỗ ít chất dinh dưỡng nhất mà một đứa trẻ có thể ăn được.
Bàn tay đang toan cầm lấy thanh gỗ của vợ tôi khựng lại, rồi buông thõng xuống đùi. Nàng ngẩng phắt cổ lên, tỏ rõ vẻ khó chịu và nói:
– Anh xã, anh thừa biết là không phải vậy. Anh biết thừa đi chứ. Các bác sĩ đều bảo nhựa thông rất tốt cho chứng đau lưng và thận cơ mà.
– À — anh đã hiểu lầm. Anh cứ tưởng thận và cột sống của con bé có vấn đề, và bác sĩ gia đình đã khuyên dùng—
– Ai bảo cột sống và thận của con bé có vấn đề hả?
– Thì mình vừa ám chỉ còn gì.
– Rõ vớ vẩn! Tôi chưa bao giờ ám chỉ điều gì tào lao như thế.
– Ơ hay, em yêu, chưa đầy hai phút trước em vừa nói là—
– Kệ cái điều tôi vừa nói đi! Tôi chẳng quan tâm tôi đã nói gì hết. Con bé muốn nhai một mẩu gỗ thông thì chẳng có hại gì sất, và anh thừa biết điều đó. Mà nó cứ sẽ nhai đấy. Thì sao nào!
– Thôi, em đừng nói nữa. Bây giờ anh đã thấy lý lẽ của em rất có trọng lượng, và hôm nay anh sẽ đi đặt mua hai ba mét khối gỗ thông loại tốt nhất. Con cái nhà này sẽ không phải chịu cảnh thiếu thốn chừng nào anh còn—
– Ôi, xin anh hãy biến ra phòng làm việc để tôi được yên thân một chút. Người ta chẳng bao giờ thốt lên được dù chỉ là một lời đơn giản nhất, thế mà lúc nào anh cũng nhảy vào vặn vẹo, tranh cãi, tranh cãi mãi cho đến khi chính anh cũng chẳng biết mình đang nói cái gì, và chưa bao giờ anh biết cả.
– Thôi được, tùy ý em vậy. Nhưng có một điểm thiếu logic trong câu nói vừa rồi của em mà—
Thế nhưng, nàng đã nguây nguẩy bỏ đi trước khi tôi kịp dứt lời, và còn dắt theo cả đứa nhỏ. Tối hôm đó, lúc ăn tối, nàng trừng mắt nhìn tôi với gương mặt trắng bệch như tờ giấy:
– Ôi, Mortimer, lại có thêm một ca nữa rồi! Bé Georgi Gordon vừa mới mắc bệnh.
– Bạch hầu thanh quản ư?
– Bạch hầu thanh quản.
– Liệu có còn hy vọng nào cho thằng bé không?
– Tuyệt đối không còn một chút hy vọng nào trên cõi đời này. Ôi, mẹ con tôi rồi sẽ ra sao đây!
Chẳng mấy chốc, một người nhũ mẫu ẵm bé Penelope vào để chúc ngủ ngon và đọc lời cầu nguyện quen thuộc bên gối mẹ. Giữa lúc đang đọc câu “Con xin phó thác hồn con khi nằm ngủ”, con bé khẽ ho lên một tiếng! Vợ tôi ngả người ra phía sau như thể vừa bị sét đánh trúng tim đen. Nhưng chỉ một tích tắc sau, nàng đã chồm dậy, cuống cuồng thực hiện những hành động mà sự hoảng sợ xúi giục.
Nàng hạ lệnh chuyển chiếc nôi của con bé từ phòng trẻ sang phòng ngủ của vợ chồng tôi; và nàng thân hành đi theo để giám sát việc thi hành mệnh lệnh đó. Đương nhiên, nàng lôi cả tôi đi theo cùng. Chúng tôi nhanh chóng sắp xếp xong xuôi. Một chiếc giường xếp được kê vào phòng thay đồ của vợ tôi dành cho nhũ mẫu. Nhưng rồi bà McWilliams lại bảo rằng chúng tôi ở cách xa đứa bé còn lại quá, nhỡ nửa đêm nó phát bệnh thì sao — và khuôn mặt nàng lại tái mét đi, tội nghiệp làm sao.
Thế là chúng tôi lại khuân chiếc nôi và nhũ mẫu trở về phòng trẻ, rồi kê một chiếc giường cho vợ chồng tôi ở căn phòng thông bên cạnh.
Tuy nhiên, chẳng mấy chốc bà McWilliams lại lo nhỡ đứa út lây bệnh từ Penelope thì sao? Suy nghĩ này giáng một đòn hoảng loạn mới vào trái tim nàng, và cả đám chúng tôi hì hục mãi mới lôi được chiếc nôi ra khỏi phòng trẻ cho vừa lòng vợ tôi, mặc dù chính tay nàng cũng xắn vào làm và suýt nữa thì giật tung chiếc nôi ra từng mảnh trong cơn vội vã đến cuồng loạn.
Chúng tôi lại kéo nhau xuống tầng dưới; nhưng dưới đó lại chẳng có chỗ để bố trí cho nhũ mẫu, mà bà McWilliams thì quả quyết rằng kinh nghiệm của nhũ mẫu sẽ là sự trợ giúp vô giá. Thế là chúng tôi lại khăn gói quả mướp quay trở về phòng ngủ quen thuộc của mình một lần nữa, và cảm thấy vô cùng mừng rỡ, giống như những chú chim bị bão tố vùi dập vừa tìm lại được chiếc tổ ấm áp.
Bà McWilliams phi như bay sang phòng trẻ để xem tình hình bên đó ra sao. Nàng quay lại ngay lập tức với một nỗi sợ hãi mới. Nàng thốt lên:
– Sao con bé lại ngủ say thế nhỉ?
I said:
– Ơ hay, em yêu, con bé vẫn luôn ngủ say như tượng tạc cơ mà.
– Em biết. Em biết chứ; nhưng giấc ngủ của nó lần này có gì đó rất kỳ lạ. Trông con bé có vẻ— có vẻ— có vẻ thở đều đặn quá. Ôi, thật là khủng khiếp.
– Nhưng em yêu, con bé lúc nào chẳng thở đều đặn.
– Ôi, em thừa biết điều đó, nhưng bây giờ thì sự đều đặn ấy có điều gì đó thật đáng sợ. Nhũ mẫu của nó còn quá trẻ và thiếu kinh nghiệm. Con bé Maria phải ở lại đó với cô ta, để túc trực nhỡ có chuyện gì xảy ra.
– Ý kiến đó hay đấy, nhưng ai sẽ giúp em đây?
– Anh giúp tôi mọi việc tôi cần là được. Dù thế nào đi nữa, vào lúc thế này tôi cũng chẳng đời nào cho phép ai làm bất cứ việc gì ngoài chính tay tôi.
Tôi đáp rằng tôi sẽ thấy thật áy náy nếu cứ nằm dài trên giường mà ngủ, để mặc nàng phải thức canh chừng và vất vả chăm sóc bệnh nhân nhí suốt cả đêm dài mệt mỏi. Nhưng nàng đã thuyết phục tôi yên tâm đi ngủ. Thế là bà già Maria lui về và chiếm lại căn cứ quen thuộc của mình trong phòng trẻ.
Penelope ho liền hai tiếng trong giấc ngủ.
– Ôi, sao vị bác sĩ ấy vẫn chưa tới cơ chứ! Mortimer, căn phòng này ấm quá. Căn phòng này quả thực là quá ấm. Vặn tắt cái lò sưởi đi — nhanh lên!
Tôi vội tắt ngay, tiện thể liếc nhìn nhiệt thừng và thầm tự hỏi liệu 70 độ có phải là quá ấm đối với một đứa trẻ đang ốm hay không.
Lúc này, người đánh xe từ trung tâm thành phố mới về mang theo tin bác sĩ của chúng tôi đang ốm liệt giường. Bà McWilliams trân trân nhìn tôi bằng ánh mắt vô hồn, rồi cất giọng chết lặng:
– Mọi chuyện đều có sự sắp đặt của định mệnh cả. Nó đã được định sẵn rồi. Trước đây ông ấy có bao giờ ốm đâu. Chưa bao giờ. Vợ chồng mình đã sống không đúng với đạo lý, Mortimer ạ. Hết lần này đến lần khác em đã nói với anh điều đó rồi. Giờ thì anh thấy hậu quả chưa. Con bé nhà mình sẽ không bao giờ khỏi được đâu. Hãy tự cảm thấy biết ơn nếu anh có thể tự tha thứ cho chính mình; còn em thì đời nào tha thứ được cho bản thân.
Tôi lên tiếng, không hề có ý tổn thương mà chỉ do lỡ lời chọn nhầm từ ngữ, rằng tôi không thấy vợ chồng mình đã sống một cuộc đời trác táng đến thế.
– Mortimer! Anh lại còn định rước tai họa giáng xuống đầu thằng bé nữa đấy phỏng!
Rồi nàng bắt đầu khóc nức nở, nhưng đột nhiên kêu lên:
– Chắc chắn bác sĩ đã gửi thuốc rồi chứ!
Tôi đáp:
– Chắc chắn rồi. Thuốc ở đây cả đây. Anh chỉ đang đợi em buông tha để có cơ hội đưa ra thôi.
– Thế thì mau đưa cho em đi chứ! Anh không biết rằng lúc này từng phút trôi qua đều quý giá lắm sao? Mà gửi thuốc đến thì có tích sự gì, khi ông ấy thừa biết căn bệnh này là vô phương cứu chữa?
Tôi bảo rằng còn nước còn tát.
– Tát với chả tát! Mortimer, anh chẳng hiểu gì về những gì mình đang nói hơn một đứa trẻ chưa chào đời cả. Nếu anh chịu— Thề có Chúa, trong chỉ dẫn ghi là uống một thìa cà phê mỗi giờ cơ mà! Mỗi cứ một giờ! — cứ như thể chúng ta có cả một năm dài đằng đẵng trước mặt để cứu con bé không bằng ấy! Mortimer, xin anh hãy nhanh lên. Hãy cho sinh tội nghiệp đang chết dần chết mòn này uống nguyên một thìa canh đi, và cố mà nhanh tay lên chứ!
– Ơ hay, em yêu, một thìa canh có thể sẽ—
– Đừng có làm tôi phát điên lên thế chứ! . . . Thôi nào, thôi nào, cục cưng của mẹ, con yêu của mẹ; thuốc đắng dở thật đấy, nhưng nó tốt cho Nelly — tốt cho đứa con quý báu của mẹ; và nó sẽ làm con mau khỏi bệnh. Nào, nào, nào, hãy đặt cái đầu nhỏ lên ngực mẹ rồi ngủ đi, và chẳng mấy chốc nữa— ôi, em biết là con bé không thể sống nổi đến sáng mai đâu! Mortimer, cứ nửa tiếng một thìa canh thế này sẽ— ôi, con bé còn cần cả belladonna nữa cơ; em biết chắc chắn là nó cần — và cả ô-dược (aconite) nữa. Hãy đi lấy chúng đi, Mortimer. Giờ thì hãy để tôi làm theo ý mình đi. Anh chẳng biết gì về mấy thứ này đâu.
Giờ thì chúng tôi lên giường đi ngủ, đặt chiếc nôi sát ngay gối của vợ tôi. Cả trận lôi đình vừa rồi đã vắt kiệt sức lực của tôi, và chỉ chưa đầy hai phút sau tôi đã chìm vào giấc ngủ hơn một nửa. Bà McWilliams liền lay tôi dậy:
– Cưng ơi, cái lò sưởi đã được bật lên chưa đấy?
– Chưa.
– Em biết ngay mà. Xin anh hãy bật nó lên ngay đi. Phòng này lạnh lắm.
Tôi đành vặn lò sưởi lên, rồi chẳng mấy chốc lại chìm vào giấc ngủ. Tôi lại bị đánh thức một lần nữa:
– Mình ơi, anh có phiền không nếu dịch chiếc nôi sang phía bên giường của anh? Nó nằm gần lò sưởi hơn.
Tôi nhích nôi đi, nhưng lại vướng phải tấm thảm làm con bé giật mình thức giấc. Tôi lại lơ mơ chợp mắt lần nữa, trong lúc vợ tôi dỗ dành đứa trẻ đang bất an. Nhưng chỉ một lát sau, những lời này lại lơ lửng văng vẳng qua màn sương mù buồn ngủ của tôi:
– Mortimer, ước gì chúng ta có ít mỡ ngỗng — anh gọi chuông nhé?
Tôi ngái ngủ trèo ra khỏi giường, dẫm phải một con mèo, và nó liền cất tiếng kêu oai oái phản đối, suýt nữa thì ăn trúng một cú đá nhớ đời nếu không có cái ghế cản lại thay.
– Này Mortimer, sao anh cứ thích vặn đèn sáng trưng lên để đánh thức con bé dậy lần nữa thế hả?
– Vì anh muốn xem anh bị đau nặng đến mức nào, Caroline ạ.
– Thôi được, nhìn sang cái ghế kia kìa — tôi dám cá là nó hỏng bét rồi. Con mèo tội nghiệp, nhỡ anh mà—
– Giờ thì tôi chẳng muốn phỏng đoán điều gì về con mèo nữa hết. Chuyện này sẽ chẳng bao giờ xảy ra nếu Maria được phép ở lại đây và lo liệu những công việc vốn thuộc chuyên môn của cô ta chứ không phải của tôi.
– Này Mortimer, em tưởng anh phải thấy xấu hổ khi thốt ra một câu nói như thế chứ. Thật đáng buồn nếu anh không thể làm nổi mấy việc cỏn con mà em nhờ cậy vào cái lúc kinh khủng thế này khi con chúng ta—
– Thôi, thôi, anh sẽ làm bất cứ việc gì em muốn. Nhưng với cái chuông này thì tôi chẳng gọi được ai dậy đâu. Bọn họ đi ngủ hết rồi. Mỡ ngỗng để ở đâu cơ chứ?
– Trên lò sưởi trong phòng trẻ ấy. Nếu anh bước sang đó và bảo với Maria—
Tôi đi lấy mỡ ngỗng rồi lại lăn ra ngủ tiếp. Lại một lần nữa tôi bị gọi dậy:
– Mortimer, em rất ghét phải làm phiền anh, nhưng phòng vẫn còn quá lạnh để em có thể bôi cái thứ này. Anh có phiền đốt lửa hộ không? Mọi thứ đã chuẩn bị sẵn sàng chỉ chờ quẹt diêm là cháy thôi.
Tôi lê lết tấm thân dậy nhóm lửa, rồi thừ người ngồi xuống đầy chán nản.
– Mortimer, đừng ngồi lì ở đó mà cảm lạnh chết cóng bây giờ. Lên giường đi.
Khi tôi đang trèo lên giường, nàng lại bảo:
– Nhưng chờ một lát đã. Xin anh cho con bé uống thêm chút thuốc nữa.
Và tôi đã làm theo. Đó là một loại thuốc khiến trẻ con tỉnh táo hơn một chút; thế chớp thời cơ con bé vừa tỉnh giấc, vợ tôi liền lột sạch quần áo và bôi mỡ ngỗng lên khắp người nó. Chẳng mấy chốc tôi lại chìm vào giấc ngủ, nhưng rồi lại phải lồm cồm bò dậy.
– Mortimer, em cảm thấy có gió lùa. Em cảm thấy rất rõ. Không có gì nguy hiểm cho căn bệnh này hơn là gió lùa đâu. Xin anh hãy chuyển chiếc nôi ra trước lò sưởi đi.
Tôi làm theo; và lại va phải tấm thảm, thế là tôi quăng luôn nó vào đống lửa. Bà McWilliams chồm ngay dậy khỏi giường cứu lấy tấm thảm và chúng tôi lại đôi co vài câu. Tôi có thêm một khoảng thời gian ngủ ngắn ngủi chẳng đáng là bao, rồi lại phải vùng dậy theo yêu cầu để đắp một miếng cao hạt lanh. Miếng cao này được dán lên ngực con bé và để mặc đó cho nó phát huy tác dụng chữa bệnh.
Lò sưởi củi thì chẳng thể cháy mãi được. Cứ mỗi hai mươi phút tôi lại phải lồm cồm bò dậy để tiếp thêm củi, và điều này tạo cơ hội cho bà McWilliams rút ngắn khoảng thời gian cho uống thuốc đi mười phút, điều đó khiến nàng vô cùng thỏa mãn. Thỉnh thoảng, vào những khoảng thời gian rảnh rỗi giữa các cữ thuốc, tôi lại chỉnh đốn lại các miếng cao hạt lanh, rồi dán thêm mù tạt và đủ loại thuốc dán phồng da khác vào những chỗ trống nào còn tìm thấy trên người con bé. Nào ngờ, đến gần sáng thì hết củi sạch và vợ tôi lại giục tôi xuống tầng hầm lấy thêm. Tôi bảo:
– Em yêu, đó là một công việc tốn sức lao động, và với đống quần áo mặc thêm kia chắc con bé cũng đã đủ ấm rồi. Hay là chúng ta dán thêm một lớp cao nữa rồi—
Tôi chưa kịp nói hết câu thì đã bị ngắt lời. Tôi lôi củi từ dưới nhà lên được một lúc, rồi lăn ra ngáy o o như chỉ có những kẻ đã vắt kiệt sức lực và tơi bời tâm can mới ngáy được. Ngay lúc trời vừa hửng sáng, tôi cảm thấy một bàn tay bóp chặt lấy vai mình khiến tôi giật bắn mình tỉnh táo hẳn. Vợ tôi đang trừng mắt nhìn xuống tôi và thở hổn hển. Vừa lấy lại được giọng nói, nàng liền thốt lên:
– Hỏng hết rồi! Tiêu tùng rồi! Con bé đang đổ mồ hôi kìa! Chúng ta phải làm sao đây?
– Chúa ơi, sao em làm anh hoảng vía thế. Anh có biết chúng ta phải làm gì đâu. Hay là chúng ta cạo người nó ra rồi lại ném nó ra chỗ gió lùa—
– Ôi cái đồ ngốc này! Không còn một giây nào để lãng phí nữa đâu! Đi mời bác sĩ đi. Tự anh đi mà đi. Bảo ông ấy là dù sống hay chết cũng phải lôi xác đến đây bằng được.
Tôi lôi bằng được vị bác sĩ tội nghiệp đang ốm yếu ấy khỏi giường và áp giải đến tận nơi. Ông ấy ngắm nghía đứa trẻ rồi bảo rằng nó không hề chết. Đây là niềm vui sướng không thể tả xiết đối với tôi, nhưng nó lại khiến vợ tôi nổi giận đùng đùng cứ như thể ông vừa sỉ nhục trực diện nàng vậy. Sau đó, ông bảo rằng những tiếng ho của con bé thực ra chỉ do một chút kích thích vớ vẩn nào đó ở cổ họng gây ra. Đến đây thì tôi ngỡ như vợ tôi đã định tống cổ ông ấy ra cửa. Bác sĩ bèn bảo ông sẽ làm cho con bé ho mạnh hơn để tống đờm nhớt ra ngoài. Thế là ông cho con bé uống một thứ thuốc khiến nó lên một cơn ho sũ sụ, và chẳng mấy chốc thì khạc ra được một mẩu dăm gỗ nhỏ xíu.
– Đứa trẻ này không hề bị bạch hầu thanh quản, – ông nói. – Nó chỉ nhai phải một mẩu ván thông hay thứ gì đại loại thế, nên có vài cái dăm nhỏ vướng trong cổ họng thôi. Chúng chẳng làm hại gì nó đâu.
– Vâng, – tôi nói, – tôi hoàn toàn tin là như vậy. Thậm chí, chất nhựa thông có trong đó lại rất tốt cho một số loại bệnh đặc trưng ở trẻ em. Vợ tôi sẽ xác nhận điều đó với bác sĩ ngay.
Nhưng nàng đã chẳng nói gì cả. Nàng khinh khỉnh quay lưng bỏ ra ngoài; và kể từ dạo ấy, trong cuộc đời chúng tôi có một sự kiện mà không bao giờ hai người nhắc lại. Thế là dòng chảy những ngày tháng của chúng tôi cứ thế trôi đi trong sự bình yên sâu thẳm và phẳng lặng.
[Rất ít người đàn ông có gia đình nào lại có trải nghiệm giống như McWilliams, và thế nên tác giả của cuốn sách này nghĩ rằng có lẽ sự mới mẻ của nó sẽ mang lại chút ít sự thú vị thoảng qua cho người đọc.]
