[Trích từ tờ Revue des Deux Mondes, ngày 15 tháng 7 năm 1872.]

.......................

LA GRENOUILLE SAUTEUSE DU COMTE DE CALAVERAS

“—Hồi ấy ở đây có một gã nổi danh với cái tên Jim Smiley; đó là vào mùa đông năm 49, hoặc có lẽ vào mùa xuân năm 50 gì đấy, tôi không nhớ chính xác lắm. Điều làm tôi đinh ninh là một trong hai thời điểm đó, ấy là tôi còn nhớ con mương dẫn nước lớn vẫn chưa hoàn thành khi hắn mới tới trại lần đầu; nhưng dù thế nào đi nữa, hắn vẫn là kẻ cuồng cá cược nhất mà người ta từng thấy, cá đủ thứ chuyện xuất hiện trước mắt, hễ tìm được đối thủ là hắn cược, còn nếu không tìm được ai thì hắn sẵn sàng đổi sang phe ngược lại. Bất cứ điều gì vừa lòng đối phương thì cũng vừa lòng hắn; miễn là có một độ để cá, Smiley là mãn nguyện. Mà gã này đỏ bạc phải biết! Một vận may kỳ lạ: hầu như lúc nào hắn cũng thắng. Phải nói rằng hắn luôn chực chờ để tham gia, người ta không thể nhắc đến dù chỉ là chuyện nhỏ nhặt nhất mà gã khoái khẩu này lại không đề nghị cá cược đủ điều và chọn bất kỳ phe nào mà bạn muốn, như tôi vừa nói với bạn lúc nãy. Nếu có cuộc đua ngựa, bạn sẽ thấy hắn giàu sụ hoặc trắng tay vào phút cuối; nếu có một trận chọi chó, hắn mang tiền ra đặt; hắn đặt cược cho cả trận chọi mèo, trận đá gà;—cha mẹ ơi! nếu bạn thấy hai con chim đậu trên hàng rào, hắn cũng sẽ gạ cá xem con nào bay lên trước, và nếu ở trại có cuộc họp bầu cử, hắn đều đặn đến cá cho mục sư Walker, kẻ mà hắn đánh giá là mục sư giảng hay nhất vùng, và quả thực đúng là như vậy, lại còn là một người tốt bụng. Hắn có thể gặp một con bọ gỗ trên đường, và thế nào hắn cũng cá xem nó mất bao lâu để bò đến nơi nó muốn, và nếu bạn bắt lời, hắn sẽ bám theo con bọ ấy tận sang Mexico, chẳng màng đến chuyện đi xa đến thế hay tốn thời gian ra sao. Có lần vợ mục sư Walker đau nặng suốt một thời gian dài, tưởng chừng không qua khỏi; nhưng một buổi sáng nọ, vị mục sư đến, và Smiley hỏi thăm tình hình bà ấy, vị mục sư liền đáp rằng bà đã đỡ hơn nhiều, nhờ ơn lượng cả từ bi—khá hơn đến mức với sự phù hộ của ơn trên, bà ấy sẽ qua khỏi; thế là, chẳng cần suy nghĩ, Smiley liền đáp:—Chà! tôi độ hai đồng rưỡi là thể nào bà ấy cũng chết cho mà xem.

“Gã Smiley này có một con ngựa cái mà mấy cậu thanh niên hay gọi là ‘con nag hỏa tốc’, nhưng chỉ để nói đùa thôi, bạn hiểu không, vì dĩ nhiên là nó chạy nhanh hơn thế nhiều chứ! Và hắn thường kiếm tiền từ con vật này, dẫu cho nó bị suyễn, còi cọc, lúc nào cũng lên cơn hen, đau bụng, lao phổi, hay mắc mấy thứ bệnh đại loại thế. Người ta thường chấp nó cho đi trước hai hoặc ba trăm yard, rồi sau đó vượt qua nó một cách dễ dàng; nhưng chẳng lần nào đến cuối chặng mà nó không chịu lồng lộn lên, cáu tiết phóng về đích, vừa lạng lách vừa chống trả, mấy cái chân gầy giơ lên không trung tránh chướng ngại vật, đôi khi còn né được chúng và tạo ra nhiều bụi mù hơn bất kỳ con ngựa nào, đặc biệt là tiếng khịt mũi và hắt hơi kêu vang hơn cả—rắc! thế là nó vẫn luôn về đích đầu tiên đúng một cái đầu, chuẩn xác đến mức không thể đo lường nổi. Và hắn có một con chó sún nhỏ trông qua chẳng đáng một xu; ai nhìn vào cũng tưởng cá cược với nó chẳng khác nào đi ăn cúp, vì nó trông quá ư bình thường; nhưng ngay khi độ được lập, nó liền biến thành một con chó hoàn toàn khác. Hàm dưới của nó bắt đầu chìa ra như mũi tàu, nanh của nó nhe ra sáng quắc như những lò than rực lửa, và một con chó khác có thể chọc ghẹo, kích động, cắn xé, hay nhấc bổng nó ném qua vai hai ba lần, nhưng Andrew Jackson—đó là tên con chó—Andrew Jackson vẫn điềm nhiên đón nhận tất cả, tựa hồ như nó chưa từng mong chờ điều gì khác hơn thế, và khi tiền cược được nhân đôi rồi nhân ba chống lại nó, nó liền chộp lấy con chó kia ngay khớp chân sau, và cứ thế ngoạm chặt không buông, không phải là nó nghiền nát đâu nhé, bạn hiểu đấy, mà nó sẽ cứ treo mình lủng lẳng ở đó cho đến khi có người ném khăn trắng đầu hàng, dù có phải đợi suốt một năm đi nữa. Smiley luôn thắng nhờ con vật ấy; khốn nỗi cuối cùng người ta lại huấn luyện ra một con chó không có hai chân sau, bởi vì chúng đã bị cưa đứt, và khi mọi chuyện đã rồi, lúc nó lao vào miếng mồi quen thuộc của mình, con chó tội nghiệp liền nhận ra trong chớp mắt rằng mình đã bị chơi xỏ và đối thủ đang giữ chặt lấy mình. Bạn chưa từng thấy ai có vẻ mặt ngẩn ngơ và chán chường đến thế; nó chẳng thèm gắng sức để lật ngược thế cờ và bị tẩn cho nhừ tử, thế rồi, ngước nhìn Smiley như muốn nói rằng:—Lòng tôi tan nát rồi, tại anh cả đấy; sao lại đem tôi đọ sức với một con chó không có chân sau, trong khi đó vốn là ngón đòn hiểm của tôi cơ chứ?—nó lủi thủi khập khiễng bỏ đi và nằm xuống chết. Chà! đó là một con chó tốt, con Andrew Jackson ấy, và hẳn nó đã làm nên tên tuổi nếu còn sống, bởi vì nó có chí khí, nó có thiên tài, tôi biết chắc là thế, dẫu cho những cơ hội lớn đã lướt qua đời nó; nhưng thật không thể tưởng tượng được rằng một con chó có khả năng chiến đấu như nó, trong những hoàn cảnh nhất định, lại thiếu đi tài năng. Tôi cảm thấy chạnh lòng mỗi khi nghĩ về trận chiến cuối cùng và kết cục của nó. Chà! Gã Smiley này nuôi nào là súc hồ ly săn chuột, gà chọi, mèo, và đủ mọi thứ trên đời, đến mức lúc nào hắn cũng sẵn sàng nghênh chiến với bạn, và với cái thói cuồng cá cược của hắn thì chẳng ai có được một phút yên ổn. Một hôm, hắn bắt được một con ếch rồi đem về nhà, bảo rằng hắn định dạy dỗ nó nên người; bạn muốn tin hay không thì tùy, nhưng suốt ba tháng trời hắn chẳng làm gì ngoài việc dạy nó nhảy trong một cái sân kín ở sau nhà. Và tôi xin đảm bảo với bạn là hắn đã thành công. Hắn búng nhẹ vào mông con ếch, và ngay khoảnh khắc tiếp theo, bạn sẽ thấy nó xoay vòng trên không trung như một chiếc bánh rán lật trên chảo, nhào lộn một vòng, đôi khi là hai vòng nếu đà nhảy tốt, rồi đáp xuống bốn chân gọn gàng như một con mèo. Hắn còn huấn luyện nó nghệ thuật bắt ruồi, và bắt nó luyện tập điều đó không ngừng nghỉ, đến mức hễ có con ruồi nào xuất hiện từ đằng xa là coi như nắm chắc cái chết. Smiley thường nói rằng thứ duy nhất còn thiếu ở một con ếch chính là nền giáo dục, và rằng với sự giáo dục ấy, nó có thể làm được hầu như mọi thứ, và tôi tin điều đó. Này nhé, tôi đã từng thấy hắn đặt Daniel Webster ngay lên sàn nhà này—Daniel Webster là tên của con ếch—rồi cất tiếng hát với nó: Ruồi kìa, Daniel, ruồi kìa!—Chỉ trong chớp mắt, Daniel đã lao vút đi tóm gọn một con ruồi ngay trên quầy hàng, rồi lại nhảy phắt xuống sàn, nơi nó điềm nhiên ngồi gãi đầu bằng chân sau, ra điều như thể nó chẳng hề hay biết gì về sự xuất sắc vượt trội của mình. Chưa bao giờ bạn thấy một con ếch nào lại khiêm nhường, tự nhiên và tài nghệ đến thế! Và khi nói đến chuyện nhảy nhót thuần túy trên mặt phẳng, nó nhảy một bước xa hơn bất kỳ con vật cùng loài nào mà bạn từng biết. Nhảy trên mặt phẳng chính là sở trường của nó! Khi có chuyện đó, Smiley dốc sạch mọi tiền cược vào nó cho đến đồng xu đỏ cuối cùng. Phải thừa nhận rằng, Smiley vô cùng hãnh diện về con ếch của mình, và hắn hoàn toàn có quyền làm thế, bởi những kẻ từng đi đây đi đó, từng thấy biết bao điều lạ, đều bảo rằng nếu đem so sánh nó với con khác thì thật là xúc phạm cho nó; thế nên Smiley thường nhốt Daniel trong một chiếc hộp lưới nhỏ mà hắn thỉnh thoảng mang theo ra thị trấn để tham gia vài ván cá cược.

“Một hôm, một gã lạ mặt đến trại chặn hắn lại bên chiếc hộp và cất giọng hỏi:—Anh nhét cái quái gì trong này thế?

“Smiley điềm nhiên đáp:—Đó có thể là một con vẹt hoặc một con chim hoàng yến, nhưng chẳng phải thứ nào cả, nó chỉ là một con ếch thôi.

“Gã kia cầm lấy hộp, săm soi kỹ lưỡng, lật qua lật lại rồi cất lời:—Ồ! thế giới này lắm chuyện thật! Nó có tích sự gì chứ?

“—Chúa ơi! Smiley đáp, vẫn với vẻ mặt dửng dưng, theo tôi thì nó có một tài chí mạng, nó có thể đánh bại bất kỳ con ếch nào ở hạt Calaveras trong môn nhảy xa.

“Gã lạ mặt cầm lại chiếc hộp, ngắm nghía thêm hồi lâu, rồi trả lại cho Smiley và thong thả phán:—Chà! tôi chẳng thấy con ếch này có điểm gì hơn hẳn mấy con ếch khác cả.

“—Có thể anh không thấy, Smiley nói, có thể anh sành về ếch, mà cũng có thể anh chẳng biết gì sất, có thể anh có đầy kinh nghiệm, hoặc cũng có thể anh chỉ là một tay mơ. Dù thế nào đi nữa, tôi dám cá bốn mươi đô-la rằng nó sẽ đánh bại bất kỳ con ếch nào ở hạt Calaveras trong môn nhảy.

“Gã lạ mặt ngẫm nghĩ giây lát rồi ra chiều buồn bã đáp:—Tôi chỉ là kẻ tha phương cầu thực ở đây, chẳng có lấy một con ếch; nhưng nếu có, tôi nhất định sẽ nhận lời thách đấu này.

“—Tuyệt vời! Smiley đáp. Chẳng có gì dễ hơn thế. Nếu anh chịu giữ hộ tôi cái hộp này một phút, tôi sẽ đi kiếm cho anh một con ếch.—Thế là gã lạ mặt ở lại canh chiếc hộp, đặt bốn mươi đô-la của mình cạnh số tiền của Smiley và kiên nhẫn chờ đợi. Hắn đợi khá lâu, vừa chờ vừa trầm ngâm suy nghĩ một mình, và bạn thử đoán xem hắn đã làm gì, hắn túm lấy Daniel, bẻ hoác miệng con vật ra rồi dùng một chiếc thìa cà phê nhét đầy những viên đạn chì săn bắn vào bụng nó—nhét đến tận cổ họng, rồi thả nó xuống đất. Trong lúc đó thì Smiley vẫn đang mò mẫm dưới vũng nước. Cuối cùng hắn cũng bắt được một con ếch, mang đến chỗ gã lạ mặt và bảo:—Bây giờ, nếu anh đã sẵn sàng, hãy đặt nó song song với Daniel, sao cho hai chân trước của chúng nằm trên cùng một vạch xuất phát, tôi sẽ ra hiệu; rồi hắn bồi thêm:—Một, hai, ba, nhảy!

“Hắn và gã lạ mặt cùng chạm nhẹ vào lưng hai con ếch, và con ếch lạ bắt đầu nhảy phóc lên, còn Daniel thì nặng nề trỗi dậy, nhún vai ra điều ta đây, hệt như một gã người Pháp; mà để làm gì cơ chứ? Nó chẳng thể nhúc nhích nổi, nó dính chặt xuống đất như một cái đe, chẳng tiến lên được chút nào cứ như thể vừa thả neo vậy.

“Smiley ngạc nhiên và phát bực, nhưng dĩ nhiên là hắn chẳng mảy may nghi ngờ gì cõi lòng đen tối đằng sau trò tiểu xảo ấy. Gã lạ mặt đút túi tiền, lủi thủi bỏ đi, và trước khi khuất dạng, gã còn chẳng quên búng ngón tay qua vai ra chiều đắc ý hướng về phía tội nghiệp Daniel, miệng thong thả thốt lên:—Chà! tôi chẳng thấy con ếch này có gì hơn hẳn con khác cả.

“Smiley đứng gãi đầu suốt một hồi lâu, đôi mắt dán chặt vào Daniel; cho đến tận lúc hắn thốt lên:—Ta tự hỏi quái quỷ nào đã khiến con vật này từ bỏ cuộc chơi... Liệu nó có bị làm sao không nhỉ?... Trông nó cứ phù cả lên thế này.

vài ván cá cược. “Hắn túm lấy cổ Daniel, nhấc bổng lên và thốt:—Có chó tha đi nếu nó không nặng tới năm cân.

“Hắn dốc ngược con vật lại, và chú ếch tội nghiệp liền khạc ra hai nắm đạn chì. Khi Smiley nhận ra sự tình, hắn tức điên lên được. Bạn có thể tưởng tượng cảnh hắn đặt con ếch xuống đất và lùng sục đuổi theo gã kia, nhưng đời nào hắn bắt kịp được hắn ta, và ....”

[Translation of the above back from the French:]

THE FROG JUMPING OF THE COUNTY OF CALAVERAS

Hồi ấy ở đây có một gã nổi danh với cái tên Jim Smiley; đó là vào mùa đông năm 89 [49], có lẽ là vào mùa xuân năm 50, tôi không nhớ rõ lắm. Điều khiến tôi đinh ninh là thời điểm này hay thời điểm khác, ấy là tôi còn nhớ con mương dẫn nước lớn vẫn chưa hoàn thành khi hắn mới tới trại lần đầu, nhưng mặt khác hắn là kẻ cuồng cá cược nhất từng được thấy, cá đủ mọi thứ trước mắt, hễ tìm được đối thủ là hắn cá; còn khi không tìm được ai, hắn liền chuyển sang phe đối lập. Bất cứ điều gì vừa ý đối phương cũng đều vừa ý hắn; miễn là có độ cá là Smiley mãn nguyện. Và vận may của hắn thật kỳ lạ! một vận may đến mức vô lý; hầu như lúc nào hắn cũng thắng. Phải nói rằng hắn luôn chực chờ để dấn thân, người ta không thể hé lộ dù chỉ một điều nhỏ nhặt mà gã khoái khẩu này lại không đề nghị cá cược bất chấp điều gì, và nhận phe nào mà bạn muốn, như tôi đã nói với bạn khi nãy. Nếu có cuộc đua, bạn sẽ thấy hắn giàu sụ hoặc trắng tay vào phút cuối; nếu có trận chọi chó, hắn mang tiền cược tới; hắn đặt tiền cho cả trận chọi mèo, trận đá gà — quỷ tha ma bắt! Nếu bạn thấy hai con chim đậu trên hàng rào, hắn cũng sẽ gạ cá xem con nào bay lên trước; và nếu có cuộc họp tụ tập ở trại (meeting au camp), hắn đều đặn đến cá cho mục sư Walker, kẻ mà hắn đánh giá là nhà thuyết giáo cừ nhất vùng (prédicateur des environs) và quả thực đúng là như vậy, lại là một người can đảm. Hắn có thể chạm trán một con bọ gỗ trên đường, và hắn sẽ cá xem nó mất bao lâu để bò đến nơi nó muốn — và nếu bạn bắt lấy lời hắn, hắn sẽ bám theo con bọ ấy tận sang Mexico, chẳng màng đến chuyện đi xa đến thế, hay thời gian hắn bỏ phí ở đó. Có lần người vợ của mục sư Walker lâm trọng bệnh suốt một thời gian dài, tưởng chừng không tài nào cứu vãn; nhưng một buổi sáng nọ vị mục sư đến, và Smiley hỏi thăm tình hình bà ấy, ông bảo rằng bà đã đỡ hơn nhiều, nhờ ơn lòng thương xót vô biên (lui demande comment elle va, et il dit qu’elle est bien mieux, grâce a l’infinie miséricorde) khá hơn đến mức với sự ban phước của Đấng Quan Phòng bà ấy sẽ vượt qua được (elle s’en tirerait); thế rồi, chẳng mảy nghĩ suy, Smiley đáp: “Chà, tôi độ hai đồng rưỡi là thể nào bà ấy cũng lăn ra chết cho mà xem.”

Gã Smiley này có một con vật mà tụi trẻ gọi là con ngựa còi của mười lăm phút, nhưng chỉ là nói đùa thôi, bạn hiểu đấy, vì dĩ nhiên, nó chạy nhanh hơn thế! [Giờ thì tại sao lại có cảm thán đó nhỉ?—M. T.] Và hắn vốn quen kiếm tiền bằng con thú này, dẫu cho nó bị suyễn, còi cọc, lúc nào cũng lên cơn hen, đau bụng, hay mắc bệnh lao, hoặc thứ gì đại loại thế. Người ta thường chấp nó đi trước hai hoặc ba trăm thước, rồi vượt qua nó một cách dễ dàng; nhưng chẳng lần nào đến cuối chặng mà nó không lồng lộn lên, cáu tiết phóng về đích, vừa lạng lách vừa chống đỡ, mấy cái chân gầy giơ lên không trung trước những chướng ngại vật, đôi khi vượt qua chúng và tạo ra nhiều bụi hơn bất kỳ con ngựa nào, đặc biệt là tiếng khịt mũi và hắt hơi vang dội hơn — rắc! thế là nó luôn về đích trước đúng một cái đầu, chuẩn xác đến mức có thể đo lường. Và hắn có một con chó sún nhỏ (bouledogue!), trông qua chẳng đáng một xu; người ta sẽ tưởng cá cược với nó là hành vi ăn cắp, vì nó quá đỗi bình thường; nhưng ngay khi độ được lập, nó liền biến thành một con chó khác. Hàm dưới của nó bắt đầu chìa ra như mũi tàu, nanh của nó nhe ra sáng quắc như lò than, và một con chó khác có thể trọc ghẹo nó (le taquiner), kích động nó, cắn xé nó (le mordre), ném nó qua vai hai ba lần, Andrew Jackson — đó là tên con chó — Andrew Jackson điềm nhiên đón nhận điều đó, tựa hồ như chưa từng mong đợi điều gì khác, và khi tiền cược được nhân đôi rồi nhân ba chống lại nó, nó liền chộp lấy con chó kia ngay khớp chân sau, và cứ thế bám chặt không buông, không phải là nó nghiền nát, bạn hiểu đấy, mà nó sẽ treo mình ở đó cho đến khi có người ném khăn trắng lên không trung, dẫu phải đợi cả năm trời. Smiley luôn thắng nhờ con vật ấy; khốn nỗi cuối cùng người ta lại huấn luyện ra một con chó không có chân sau, bởi vì chúng đã bị cưa đứt, và khi mọi chuyện đã an bài theo ý muốn, lúc nó chồm tới miếng mồi ưa thích, con chó tội nghiệp liền nhận ra trong chớp mắt rằng nó đã bị lừa gạt, và rằng con chó kia đã tóm được nó. Bạn chưa từng thấy ai có vẻ mặt ngẩn ngơ và nản chí đến thế; nó chẳng thèm nhúc nhích để tranh tài, và bị tẩn cho nhừ tử.

Chà! Gã Smiley này nuôi vài con chồn săn chuột, vài con gà chọi, vài con mèo, và đủ loại gia súc; và với cơn nghiện cá cược của hắn, chẳng ai có được phút bình yên. Một hôm hắn bẫy được một con ếch rồi đem về nhà (et l’emporta chez lui) bảo rằng hắn định dạy dỗ nó nên người. Bạn muốn tin tôi hay không tùy ý, nhưng suốt ba tháng trời nó chẳng làm gì ngoài việc học nhảy (apprendre à sauter) trong một cái sân khuất của ngôi nhà hắn (de sa maison). Và tôi xin đáp lời bạn là hắn đã thành công. Hắn búng nó một cú từ phía sau, và khoảnh khắc tiếp theo bạn sẽ thấy con ếch xoay mình trên không như một chiếc bánh rán ngập mỡ, nhào lộn một vòng, đôi khi hai vòng khi đã có đà, rồi đáp xuống chân như một con mèo. Hắn đã huấn luyện nó nghệ thuật bắt ruồi (gober des mouches), và bắt nó luyện tập không ngừng — đến mức một con ruồi hễ xuất hiện ở nơi xa nhất cũng coi như nắm chắc cái chết. Smiley thường nói rằng tất cả những gì còn thiếu ở một con ếch chính là sự giáo dục, nhưng với giáo dục nó có thể làm được hầu như tất cả — và tôi tin hắn. Này nhé, tôi từng thấy hắn đặt Daniel Webster ở đó trên tấm ván này — Daniel Webster là tên con ếch — và cất tiếng hát với nó: “Vài con ruồi, hỡi Daniel, dăm con ruồi!” — trong chớp mắt Daniel đã lao vút tới tóm gọn một con ruồi ngay trên quầy, rồi lại nhảy phắt xuống đất, nơi nó thực sự đứng gãi đầu bằng chân sau, ra điều như thể nó chẳng mảy điều hay biết về sự vượt trội của mình. Chưa bao giờ bạn thấy một con ếch nào khiêm nhường đến thế, tự nhiên đến thế, dịu dàng đến thế. Và khi nó lăng xê bản thân để nhảy thuần túy trên mặt đất bằng phẳng, nó vượt qua quãng đường trong một cú nhảy xa hơn bất kỳ con vật cùng loài nào mà bạn có thể biết. Nhảy trên mặt phẳng — đó là sở trường của nó. Khi nó định làm thế, Smiley dồn dập đặt cược vào nó chừng nào còn sót lại một đồng xu đỏ. Phải biết rằng, Smiley vô cùng hãnh diện về con ếch của mình, và hắn có lý khi làm thế, bởi những kẻ từng đi đây đi đó, từng thấy tất cả, đều nói rằng thật là sai lầm nếu đem so sánh nó với một con ếch khác. Smiley cất giữ Daniel trong một chiếc hộp nhỏ có chấn song mà thỉnh thoảng hắn mang ra làng để đánh cược.

Một hôm, một kẻ lạ mặt đến trại chặn hắn lại cùng chiếc hộp và bảo:

“Anh nhét quái gì trong này thế?”

Smiley đáp với vẻ thờ ơ:

“Đó có thể là một con vẹt, hoặc một con chim hoàng yến (ou un serin), nhưng chẳng phải thứ gì như thế, nó chỉ là một con ếch thôi.”

Gã kia cầm lấy, săm soi kỹ lưỡng, lật qua lật lại rồi nói:

“Ồ! Thật thế đấy! — Nó dùng để làm gì?”

“Chúa ơi!” Smiley đáp, vẫn với vẻ điềm nhiên, “nó giỏi một chuyện, theo ý kiến tôi (à mon avis), nó có thể đánh bại trong môn nhảy (elle peut battre en sautant) bất kỳ con ếch nào ở hạt Calaveras.”

Gã kia cầm lại chiếc hộp, ngắm nghía thêm lần nữa hồi lâu, rồi trả lại cho Smiley và thong thả tuyên bố:

“Chà! Tôi chẳng thấy con ếch này có gì hơn hẳn bất kỳ con ếch nào cả.” (Je ne vois pas que cette grenouille ait rien de mieux qu’aucune grenouille.) [Nếu đó không phải là thứ ngữ pháp hỏng bét, thì tôi tự nhận mình không phải là kẻ có mắt thẩm mỹ.—M. T.]

“Có thể anh không thấy điều đó,” Smiley nói, “có thể anh — anh sành về ếch; có thể anh chẳng hiểu gì sất; có thể anh có kinh nghiệm, và có thể anh chỉ là một kẻ tay mơ. Dù thế nào đi nữa (De toute manière) tôi cá bốn mươi đô-la rằng nó sẽ đánh bại bằng cách nhảy bất kỳ con ếch nào ở hạt Calaveras.”

Gã kia ngẫm nghĩ một giây, rồi ra chiều buồn rầu nói:

“Tôi chỉ là kẻ tha phương ở đây, tôi chẳng có lấy một con ếch; nhưng nếu có, tôi sẽ nhận lời thách thức ngay.”

“Cực kỳ tốt!” Smiley đáp; “dễ ợt. Nếu anh chịu giữ hộ chiếc hộp của tôi một phút, tôi sẽ đi tìm cho anh một con ếch (j’irai vous chercher).”

Thế là, gã kia canh giữ chiếc hộp, đặt bốn mươi đô-la của mình lên số tiền của Smiley, và chờ đợi (et qui attend). Hắn đợi đủ lâu, một mình trầm ngâm suy nghĩ. Và bạn thử đoán xem, hắn túm lấy Daniel, bẻ hoác miệng nó bằng một chiếc thìa trà rồi nhét đầy đạn chì săn bắn vào, nhét tuốt tận cằm, đoạn thả nó xuống đất. Smiley trong lúc ấy đang lội bì bõm trong đầm lầy. Cuối cùng hắn bắt được (attrape) một con ếch, mang đến chỗ gã kia và bảo:

“Bây giờ nếu anh sẵn sàng, hãy đặt nó sát cạnh Daniel với hai chân trước trên cùng một vạch, và tôi sẽ ra hiệu” — rồi hắn bồi thêm: “Một, hai, ba — tiến lên!”

Hắn và gã kia chạm nhẹ vào lưng hai con ếch, và con ếch mới bắt đầu nhảy thoăn thoắt, còn Daniel thì nặng nề nhấc mình lên, nhún vai như một gã người Pháp — để làm gì cơ chứ? Nó chẳng thể nhúc nhích, nó cắm rễ chắc nịch như một ngôi nhà thờ, chẳng tiến lên lấy một li cứ như thể vừa được thả neo.

Smiley ngạc nhiên và ghê tởm, nhưng hắn chẳng mảy nghi ngờ gì âm mưu đã được sắp đặt sẵn (mais il ne se doutait pas du tour, bien entendu). Gã kia đút túi số bạc, chuồn thẳng, và trước khi đi, gã còn chẳng quên búng một cú ngắc ngứ qua vai — cứ thế — vào người tội nghiệp Daniel, miệng thong thả thốt lên (L’individu empoche l’argent, s’en va et en s’en allant est-ce qu’il ne donne pas un coup de pouce par-dessus l'épaule, comme ça, au pauvre Daniel, en disant de son air délibéré):

“Chà! Tôi chẳng thấy con ếch này có gì hơn hẳn con khác cả.”

Smiley gãi đầu suốt một hồi lâu, mắt đăm đăm nhìn Daniel, cho đến tận lúc hắn thốt lên:

“Ta tự hỏi quái quỷ nào khiến con vật này lại giở chứng thế nhỉ. Hay nó bị bệnh gì chăng? Cứ như thể nó bị nhồi đầy bông ấy.”

Hắn tóm gáy Daniel, nhấc bổng lên và phán:

“Chó tha tôi đi nếu nó không nặng tới năm cân:”

Hắn dốc ngược con vật lại và chú ếch khốn khổ bèn ọẹ ra hai nắm đạn (et le malheureux, etc.). Khi Smiley nhận ra cơ sự ra sao, hắn điên tiết như kẻ mất trí. Hắn đặt con ếch xuống đất và cắm cổ đuổi theo gã kia, nhưng đời nào hắn tóm kịp.

Chuyện về con ếch nhảy nhót là thế đấy, qua con mắt méo mó kiểu Pháp. Tôi đoan chắc rằng đời mình chưa từng gom nhặt một đống hỗn độn gớm ghiếc gồm toàn ngữ pháp tồi tệ và chứng sảng rượu hoảng loạn đến thế. Và một kẻ tha phương khốn khổ như tôi đã làm gì nên tội, để phải chịu đựng sự lăng mạ và bóp méo thế này? Khi tôi thốt lên, “Chà, tôi chẳng thấy con ếch quái quỷ nào hơn hẳn mấy con khác đâu,” thì liệu có tử tế không, có công bằng không, khi gã người Pháp này cố tình bị đặt để làm như tôi đã nói rằng, “Eh bien! Tôi chẳng thấy con ếch đó có gì hay ho hơn bất kỳ con ếch nào”? Tôi chẳng còn thiết tha gì để viết thêm nữa. Chưa bao giờ tôi cảm thấy tồi tệ đến thế về bất cứ chuyện gì trước đây.

HARTFORD, Tháng 3 năm 1875.