García de Paredes vùng dậy như có lò xo đẩy khi nghe tiếng kêu la thất thanh vọng vào từ trong nhà, đoạn bám lấy chiếc bàn để khỏi ngã quỵ xuống ghế một lần nữa. Hắn đảo mắt nhìn quanh với vẻ hoan hỉ khó tả, trên môi hé nụ cười bất diệt của kẻ chiến thắng; và cứ thế, trong hình hài biến đổi đầy vẻ anh minh, giữa cơn run rẩy kép của cái chết và nỗi hào hứng tột cùng, hắn cất lời bằng giọng ngắt quãng và trang nghiêm tựa tiếng chuông báo tử:
— Hỡi những kẻ mang danh người Pháp!... Nếu bất kỳ ai trong số các ngươi, hoặc tất cả các ngươi hợp lại, tìm thấy cơ hội thuận tiện để trả thù cho cái chết của hai trăm tám mươi lăm đồng bào và cứu mạng thêm hai trăm người khác; nếu việc hy sinh thân mình có thể làm nguôi ngoai bóng hình đầy phẫn nộ của tổ tiên, trừng phạt những kẻ đao phủ đã sát hại hai trăm tám mươi lăm vị anh hùng, đồng thời giải cứu hai trăm đồng đội, hai trăm người anh em khỏi cõi chết, qua đó bổ sung vào hàng ngũ quân đội quê hương hai trăm dũng sĩ bảo vệ nền độc lập dân tộc — liệu các ngươi có mảy may tiếc nuối sinh mệnh khốn cùng của mình dù chỉ một khoảnh khắc? Liệu các ngươi có do dự dù chỉ một nhịp để ôm lấy cột đền như Samson, chấp nhận hy sinh đổi lấy cái chết của những kẻ thù chống lại Thiên Chúa?
— Hắn đang nói gì thế?—những người Pháp bẩm hỏi nhau.
— Thưa ngài... những kẻ sát nhân đang ở căn phòng ngoài kia!—Celedonio thét lên.
— Hãy để chúng vào!... (García de Paredes thét lớn.)—Mở cửa phòng khách ra cho chúng... Hãy để tất cả bọn chúng bước vào... để tận mắt chứng kiến hậu duệ của một người lính trận Pavia ngã xuống ra sao!
Hoảng loạn, đờ đẫn, bị gí chặt trên ghế bởi một cơn lơ mơ nặng nề đến nghẹt thở, và đinh ninh rằng thứ thần chết mà tên Tây Ban Nha vừa nhắc tới sắp sửa tràn vào căn phòng này để truy đuổi đám bạo dân, những người Pháp cố gắng tuyệt vọng để nhấc những thanh gươm đang nằm trên bàn lên; thế nhưng các ngón tay mềm nhũn của họ thậm chí chẳng thể bám lấy chuôi gươm: tưởng chừng như những lưỡi sắt ấy đã dính chặt vào mặt bàn bởi một sức hút siêu nhiên.
Giữa lúc ấy, hơn năm mươi người cả nam lẫn gậy gộc, dao găm và súng lục tràn vào phòng, cất lên những tiếng hú rùng rợn và đôi mắt tóe lửa.
— Giết sạch chúng đi!—vài người phụ nữ hét lên khi lao vào đầu tiên.
— Dừng tay lại!—García de Paredes quát lớn với một giọng điệu, một dáng vẻ và một thần thái đến mức tiếng thét ấy, kết hợp cùng sự bất động và tĩnh lặng của hai mươi tên lính Pháp, đã giáng một nỗi kinh hoàng lạnh giá xuống đám đông vốn không hề mong đợi một màn đón tiếp tĩnh mịch và tang tóc nhường ấy.
— Các ngươi chẳng cần phải múa may dao găm làm gì... (tiếng vị dược sĩ tiếp lời trong cơn hấp hối.)—Ta đã làm nhiều hơn tất cả các ngươi vì nền độc lập của Tổ quốc... Ta đã giả vờ theo giặc!... Và... các ngươi thấy đấy!... hai mươi vị Sĩ quan và Tướng lĩnh xâm lược... cả hai mươi tên ấy!... đừng động đến chúng... chúng đã trúng độc rồi!...
Một tiếng thét đồng thanh đầy kinh hoàng và thán phục bùng lên từ lồng ngực những người Tây Ban Nha. Họ bước thêm một bước về phía những vị khách, để rồi bàng hoàng nhận ra phần lớn bọn họ đã chết, với phần đầu gục về phía trước, đôi tay buông xõa trên bàn, và những ngón tay bấu chặt lấy chuôi gươm. Số còn lại đang thoi thóp trong im lặng.
— Muôn năm García de Paredes!—những người Tây Ban Nha tung hô, vây quanh người anh hùng đang hấp hối.
— Celedonio... (người dược sĩ thì thầm.)—Thuốc phiện đã cạn rồi... Hãy sai người đi mua thuốc phiện ở Coruña...
Rồi hắn khuỵu xuống.
Chính khoảnh khắc ấy, những người hàng xóm ở El Padrón mới hiểu rằng vị dược sĩ cũng đã bị trúng độc.
Ước gì lúc ấy bạn được chứng kiến một bức tranh vừa cao cả vừa hãi hùng nhường nào. — Vài người phụ nữ ngồi bệt xuống đất, ôm chặt người chiến sĩ đang trút hơi thở cuối cùng trong lòng và trên cánh tay mình, chính họ là những người đầu tiên tuôn trào những lời ve vuốt và chúc phúc, dẫu trước đó từng là những kẻ đầu tiên đòi lấy mạng hắn. — Đàn ông đã gom toàn bộ ngọn đèn trên bàn lại, quỳ gối soi sáng cho chùm rạng ngời của lòng ái quốc và đức bác ái ấy. — Cuối cùng, trong bóng tối vẫn còn lại hai mươi cõi người đã chết hoặc đang thoi thóp, thỉnh thoảng có kẻ lại đổ sập xuống nền nhà với thứ trọng lượng thật nặng nề và đáng sợ.
Và theo mỗi tiếng thở dài của tử thần vang lên, theo mỗi tên lính Pháp ngã gục xuống đất, một nụ cười rạng ngời lại thắp sáng khuôn mặt García de Paredes; để rồi chẳng bao lâu sau, hắn phó thác linh hồn về cõi vĩnh hằng, được ban phước bởi một tôi tớ của Chúa và được tiếc thương bởi những người anh em chung dòng máu Tổ quốc.
Madrid, 1856.