Novelas Cortas

Lượt đọc: 4 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ii

❊ ❊ ❊

— Chào ông ạ... — tôi cất tiếng.

— Chúa phù hộ cho ngài, thưa cậu chủ... — cụ già đáp.

— Ông đi đường này một mình thế này buồn hưu nhỉ!

— Vâng, thưa ngài. Tôi từ mỏ Linares về, nơi tôi đã làm việc vài tháng nay, và đang trên đường về Gádor thăm gia đình.

— Chắc là ông định đi...?

— Tôi về Almería..., và tôi đi nhanh hơn chiếc xe ngựa chở hàng một chút bởi tôi thích tận hưởng những buổi sáng tháng Tư đẹp trời này. — Nhưng nếu tôi không lầm, lúc nãy khi tôi tới, ông đang cầu nguyện mà... — Cậu cứ tiếp tục đi. — Trong lúc đó tôi sẽ đọc sách, vả chăng tốc độ rùa bò của chiếc xe ngựa quái ác kia cũng cho phép người ta tranh thủ học hành giữa dọc đường...

— Thôi nào! Chắc cuốn sách đó là tiểu thuyết gì rồi... — Thế ai bảo cậu là tôi đang cầu nguyện?

— Chứ sao! Chính tôi thấy ông cất mũ và làm dấu thánh cơ mà!

— Chà, quỷ tha ma bắt! Này ông bạn... (Sao tôi lại phải giấu nhỉ?) Tôi đang cầu nguyện thật đấy... — Ai mà chẳng có chuyện thưa gửi với Chúa!

— Quá đúng chứ lị.

— Cậu tính đi xa không?

— Tôi á? — Đến quán trọ thôi...

— Thế thì cậu hãy rẽ theo lối mòn này, chúng ta sẽ đi tắt cho nhanh.

— Rất sẵn lòng. Khe núi kia trông thích thật đấy. — Chúng ta xuống đó thôi.

Và nối gót cụ già, tôi khép sách lại, rời con đường cái và bước xuống một khe vực đẹp như tranh vẽ.

Sắc xanh tươi và sự trong trẻo của đường chân trời xa thẳm, cũng như độ dốc của những ngọn núi, đã báo hiệu sự gần kề của Địa Trung Hải.

Chúng tôi lẳng lặng đi mất vài phút, cho đến khi người thợ mỏ bỗng khựng lại.

— Đúng chỗ này rồi! — ông thốt lên.

Rồi ông lại cất mũ và làm dấu thánh.

Chúng tôi đang đứng dưới những tán vả đã xanh rờn lá, bên bờ một con suối nhỏ tuyệt đẹp.

— Nào, thưa cụ... (tôi nói, vừa ngồi phịch xuống thảm cỏ). Cụ hãy kể cho cháu nghe chuyện gì đã xảy ra ở đây đi.

— Ô hay! Sao cậu lại biết... — cụ đáp lại, toàn thân hơi run lên.

— Cháu chỉ biết thế này... (tôi điềm tĩnh nói tiếp), rằng ở đây từng có một người chết...; mà lại là một cái chết chẳng lành gì, qua những dấu hiệu để lại!

— Cậu không lầm đâu, thưa cậu chủ, không lầm đâu ạ! — Nhưng ai đã kể cho cậu...?

— Những lời cầu nguyện của cụ vừa rồi đã nói cho cháu biết.

— Đúng thế thật! Đó là lý do vì sao tôi đọc kinh.

Tôi đăm đăm nhìn nét mặt người thợ mỏ, và hiểu rằng ông vốn là một người lương thiện. — Ông gần như đang khóc, và lời kinh của ông thật bình yên, ngọt ngào.

— Ông ngồi xuống đây đi, bạn tôi ơi... — tôi nói, vừa chìa ra một điếu xì gà cuốn giấy.

— Thế thì để tôi xem nào, thưa cậu... — Vâng, vô cùng cảm ơn cậu! — Điếu này nhỏ nhắn phết nhỉ!... — Cậu gom hai điếu lại thì mới thành một điếu tương đối dày đấy — tôi nói thêm, vừa đưa cho ông thêm một điếu nữa.

— Chúa sẽ trả ơn cậu! — Thưa ngài... (cụ già vừa nói vừa ngồi xuống bên cạnh tôi): cách đây đúng bốn mươi lăm năm, vào một buổi sáng rất giống thế này, tôi cũng đi qua chính nơi này vào khoảng giờ này...

— Bốn mươi lăm năm! — tôi thầm nghĩ.

Và nỗi sầu muộn của thời gian trùm xuống tâm hồn tôi. — Những bông hoa của bốn mươi lăm mùa xuân ấy nay ở đâu? — Trên trán cụ già đang lấp lánh tuyết của bảy mươi mùa đông!

Thấy tôi không nói gì, cụ rút bùi nhùi ra, châm lửa hút xì gà và kể tiếp:

— Nhẹ đô phết đấy! — Thưa ngài, vào cái ngày mà tôi đang thưa với cậu, tôi từ Gérgal trở về với một xe đầy cây xổi gai, và khi vừa đến chỗ chúng ta vừa rời đường cái để rẽ vào lối mòn này, tôi bắt gặp hai người lính Tây Ban Nha đang áp giải một tên tù binh người Ba Lan. — Thời đó là lúc những tên lính Pháp đầu tiên có mặt ở đây, không phải đám lính năm 23, mà là bọn khác...

— Tôi hiểu rồi! Ông đang nói về cuộc chiến tranh giành độc lập.

— Chà! Thế thì lúc đó chắc cậu chưa ra đời rồi!

— Chắc chắn là vậy rồi ạ!

— À phải! Chắc chuyện đó được ghi trong cuốn sách mà cậu đang đọc ấy chứ. — Nhưng mà thôi đi! Những điều hay ho nhất trong mấy cuộc chiến tranh đó đâu có được sách vở viết ra đâu! — Ở đó họ chỉ viết những gì hợp ý họ thôi..., thế là thiên hạ cứ thế tin sái cổ! — Hiển nhiên rồi! Phải có kinh nghiệm sống ba năm rưỡi, như tôi sẽ có vào tháng lễ thánh Gio-an, thì mới biết được khối chuyện! — Nói tóm lại, gã người Ba Lan đó phục vụ dưới quyền Napoléon... — cái tên đại bợm đã chết rồi ấy... — Bởi vì bây giờ cha sở bảo rằng lại có một tên khác... — Nhưng tôi nghĩ gã đó sẽ chẳng thèm bén mảng đến vùng đất này đâu... — Cậu nghĩ sao, thưa cậu chủ?

— Ông muốn tôi nói gì bây giờ?

— Đúng thế! Chắc ngài vẫn chưa học đến những chuyện này... — Ồ! Cha sở là một người rất uyên bác, ngài biết khi nào đám lính Mameluk ở Phương Đông sẽ tuyệt chủng và khi nào đám người Nga cùng dân Moskva sẽ đến Gádor để phế truất Hiến pháp... — Nhưng lúc đó thì chắc tôi đã chết từ đời nào rồi!... — Cho nên tôi xin quay lại câu chuyện về gã người Ba Lan của mình.

Tội nghiệp, anh ta đã đổ bệnh lại Fiñana, trong khi những đồng đội đang tháo chạy của anh ta thì rút về hướng Almería. — Theo tôi được biết sau đó thì anh ta bị sốt rét... — Một bà cụ tốt bụng đã chăm sóc anh ta vì lòng thương người, chẳng màng đến việc anh ta là kẻ thù... (Chắc mẩm bà cụ tội nghiệp ấy đã giành được biết bao năm tháng vinh hiển trên thiên đàng vì hành động đẹp đẽ đó!); và mặc dù việc làm ấy mang lại rắc rối lớn, bà vẫn giấu anh ta trong hang động của mình, gần pháo đài Alcazaba... Chính tại nơi đó, vào đêm hôm trước, hai người lính Tây Ban Nha trên đường về nhập ngũ với tiểu đoàn, do tình cờ ghé vào châm điếu thuốc bên ngọn đèn dầu trong căn nhà cô quạnh ấy, đã phát hiện ra anh chàng người Ba Lan tội nghiệp. Lúc đó anh ta đang nằm co quắp trong góc phòng, mê sảng thốt lên những lời bằng tiếng mẹ đẻ vì cơn sốt cao.

— Giải nộp hắn cho thủ lĩnh chúng ta thôi! — hai tên lính bảo nhau. — Tên khốn này ngày mai thế nào cũng bị xử bắn, còn chúng ta thì sẽ được thăng quan tiến chức.

Iwa, tên của người Ba Lan theo như bà cụ sau đó kể lại cho tôi nghe, đã bị những trận sốt rét hành hạ suốt sáu tháng trời, cơ thể vô cùng suy kiệt, gầy gò, trông chẳng khác nào một thây ma.

Người phụ nữ tốt bụng đã khóc lóc và nài nỉ, quả quyết rằng người ngoại quốc này không thể lên đường nếu không đổ bệnh mà chết dọc đường chỉ sau nửa tiếng đồng hồ...

Thế nhưng bà chỉ nhận lại những đòn roi vì tội thiếu lòng "ái quốc".

— Đến tận bây giờ tôi vẫn chưa quên từ đó, một từ mà trước đây tôi chưa từng nghe ai thốt ra bao giờ!

Còn về phần người Ba Lan, các cậu cứ thử tưởng tượng xem anh ta phải nhìn cảnh tượng ấy với ánh mắt thế nào.

Anh ta hoàn toàn kiệt sức vì cơn sốt, và đôi môi ú ớ vài từ chắp vá nửa Ba Lan nửa Tây Ban Nha khiến hai gã lính cười cợt.

— Câm mồm đi, đồ ngốc, đồ chó, đồ quân Pháp! — chúng quát lên.

Và dùng đủ mọi đòn roi, chúng lôi phăng anh ta ra khỏi giường.

Nói ngắn gọn cho cậu chủ đỡ mệt: trong tình cảnh ấy, nửa lõa thể, đói khát..., lảo đảo, thoi thóp..., kẻ bất hạnh đã phải lết đi năm dặm đường!... — Năm dặm đường đấy, thưa ngài!... — Cậu có biết năm dặm đường dài bao nhiêu bước chân không? — Thì chính là khoảng cách từ Fiñana đến đây chứ đâu... — Mà lại đi bộ!... Chân trần!... — Cậu hãy ngẫm mà xem!... Một người vốn quen sống nhung lụa, một chàng trai khôi ngô có làn da trắng trẻo như con gái, một bệnh nhân vừa trải qua sáu tháng trời sốt rét cay đắng!... lại đang cơn sốt quật ngã ngay lúc đó nữa chứ!...

— Làm sao anh ta có thể chịu đựng nổi?

— À! Làm sao mà chịu nổi...

— Thế nhưng sao anh ta lại đi nổi năm dặm đường?

— Thì... nhờ những nhát lê thúc vào người chứ sao!

— Cụ cứ kể tiếp đi... Cụ kể tiếp đi ạ.

— Tôi đang đi qua khe vực này theo thói quen, để đi tắt cho ngắn đường, còn bọn chúng thì đi ở phía trên đường cái.

Thế là tôi dừng chân ngay tại đây, cốt để chứng kiến đoạn kết của thảm kịch đó, trong khi vờ như đang thái một điếu xì gà đen loại thời bấy giờ...

Iwa thở hồng hộc như một con chó sắp dại đến nơi... Anh ta đầu trần, da vàng vọt như xác ướp dưới mồ, hai gò má đỏ lựng lên như hai đốm lửa và đôi mắt vằn lên những tia máu nhưng đờ đẫn cụp xuống...: tóm lại trông chẳng khác gì hình ảnh Chúa chịu nạn trên con đường Thương Khó!...

— Tao muốn chết! Làm ơn giết tao đi, vì Chúa! — kẻ ngoại quốc thều thào van xin trong khi hai tay đan chặt vào nhau.

Bọn lính Tây Ban Nha cười cợt trước những lời nhảm nhí đó, và gọi anh ta là đồ Tây Mân Điện, đồ ngốc cùng đủ thứ tên khác.

Cuối cùng đôi chân Iwa khuỵu xuống, và anh ta ngã vật rầm xuống đất.

Tôi thoáng thở phào, tưởng rằng anh ta đã phó linh hồn cho Chúa rồi.

Nhưng một nhát đâm nhói vào bả vai đã khiến anh ta gượng đứng dậy lần nữa.

Bấy giờ anh ta lết đến mép khe vực này để nhảy xuống mà tìm cái chết...

Khi bọn lính ngăn anh ta lại, bởi chúng không muốn tên tù binh của mình chết yểu, chúng liền nhìn thấy tôi đang đứng cùng con la vốn đang chở đầy cây xổi gai như tôi đã nói.

— Này, đồng chí! — chúng vừa chĩa súng vào tôi vừa gọi. — Dắt con la này lên đây mau!

Tôi tuân lệnh ngay không dám cãi nửa lời, cứ đinh ninh rằng mình đang làm ơn cho kẻ ngoại quốc.

— Mày định đi đâu? — chúng hỏi khi tôi vừa leo lên tới nơi.

— Tôi đi Almería... — tôi đáp. — Mà việc các anh đang làm thế này là thất đức lắm đấy nhé!

— Bớt giảng đạo lại đi! — một trong hai tên đao phủ quát lên.

— Lại thêm một thằng nài la thân Pháp! — tên kia nhổ nước bọt.

— Mày mà lém mép nữa... thì biết tay tao!

Báng súng nện thẳng vào ngực tôi...

Đó là lần đầu tiên trong đời tôi bị một kẻ khác ngoài cha mình đánh đập!

— Xin đừng giận dữ, đừng bực bội! — Iwa kêu lên, hai tay ôm lấy chân tôi; vì anh ta lại ngã quỵ xuống đất.

— Dỡ đống xổi gai xuống! — lũ lính ra lệnh cho tôi.

— Để làm gì thế?

— Để cho thằng Do Thái này cưỡi la.

— Thế thì lại là chuyện khác... Tôi sẽ làm ngay với tất cả lòng nhiệt tình.

Nói rồi, tôi liền xắn tay áo dỡ hàng xuống.

— Không... không... không... — Iwa kêu lên. — Anh hãy để mặc họ giết tôi đi!

— Tôi không muốn họ giết anh đâu, đồ ngốc ơi! — tôi thốt lên, siết chặt đôi bàn tay đang nóng rẫy của chàng trai trẻ.

— Nhưng tôi lại muốn thế! Xin anh làm ơn giết tôi đi, vì ơn Chúa...

— Anh muốn tôi giết anh thật sao?

— Vâng... vâng... người tốt bụng ơi! Tôi phải chịu đựng nhiều đớn đau lắm rồi!

Đồng tử mắt tôi nhòa đi vì lệ.

Tôi quay phắt lại phía bọn lính, cất tiếng bằng giọng nói đủ sức làm rung chuyển cả đá sỏi:

— Hỡi những người đồng bào, anh em chiến hữu Tây Ban Nha! Chính một người Tây Ban Nha khác, kẻ cũng tha thiết yêu thương tổ quốc chúng ta chẳng kém gì bất kỳ ai, đang phải khẩn khoản nài xin các người đây. — Hãy để tôi ở lại một mình với người này!

— Mày còn dám chối cãi mình là quân thân Pháp à! — một tên quát lên.

— Đồ nài la quỷ quái! — tên kia gầm lên: — Cẩn thận cái mồm mày đấy nhé! Tao mà bẻ gãy sọ mày bây giờ!

— Đám lính tồi tệ quỷ tha ma bắt! — tôi hét lên với sự phẫn nộ tương đương. — Tao không sợ cái chết đâu. — Các ngươi chỉ là hai kẻ đốn mạc vô nhân tính! Các ngươi là hai kẻ khỏe mạnh mang vũ khí đầy mình đi bắt nạt một kẻ hấp hối không tấc sắt trong tay... Các ngươi đích thực là những tên hèn nhát! — Hãy đưa cho tao một cây súng trong số đó, tao sẵn sàng chiến đấu với các ngươi cho đến chết hoặc bị giết...; nhưng hãy buông tha cho người bệnh tội nghiệp này, anh ta vốn chẳng thể tự vệ nổi. — Ơ kìa! — tôi nói tiếp khi thấy một trong những kẻ mang dòng máu dã thú ấy thoáng đỏ mặt hổ thẹn: — Nếu như các ngươi cũng có con cái giống như ta; nếu các ngươi nghĩ rằng biết đâu ngày mai chúng sẽ rơi vào hoàn cảnh của kẻ bất hạnh này, trong tình cảnh tương tự thế, cô độc, thoi thóp, cách xa cha mẹ ngàn dặm; nếu các ngươi suy ngẫm cho kỹ rằng gã người Ba Lan này thậm chí còn chẳng biết mình đang làm gì ở xứ Tây Ban Nha; rằng hắn chỉ là một tên lính bị bắt trâu bắt ngựa đem đi dâng hiến cho tham vọng của một vị Vua... quỷ tha ma bắt các ngươi chứ, thể nào các ngươi cũng rủ lòng thương tha mạng cho hắn thôi... — Phải; bởi vì các ngươi trước hết là con người rồi mới mang quốc tịch Tây Ban Nha, và gã người Ba Lan này cũng là một con người, là anh em của các ngươi! — Tây Ban Nha sẽ thu được lợi lộc gì từ cái chết của một kẻ sắp chết vì sốt rét chứ? — Hãy cứ xông pha chiến đấu đến giọt máu cuối cùng với tất cả đám lính lựu đạn của Napoléon đi; nhưng hãy chiến đấu trên chiến trường kìa! Và hãy mở lượng khoan dung với kẻ yếu đuối; hãy tỏ ra hào hiệp trước kẻ bại trận; hãy sống sao cho ra dáng Kitô hữu, đừng hành xử như những tên đao phủ!

— Đủ màn kinh cầu thê thảm rồi đấy! — kẻ vẫn luôn đóng vai trò chủ mưu tàn độc lên tiếng, chính là kẻ đã bắt Iwa phải lê lết từng bước chân bằng những nhát lê, kẻ muốn đổi lấy chức vụ bằng cái thây ma của anh ta.

— Này đồng chí, chúng ta nên làm gì đây? — tên kia hỏi, có chút dao động trước lời lẽ của tôi.

— Chuyện nhỏ như con thỏ! — tên đi đầu đáp. — Nhìn đây này!

Và chẳng để cho tôi kịp có thời gian, đừng nói là ngăn chặn, mà ngay cả dự đoán hành động của hắn cũng không kịp, hắn bóp cò bắn thẳng vào tim người Ba Lan.

Iwa nhìn tôi bằng ánh mắt chan chứa trìu mến, tôi chẳng rõ là trước hay sau khi trút hơi thở cuối cùng.

Ánh mắt ấy hứa hẹn với tôi cõi vòm trời thiên đường, nơi mà có lẽ vị tử đạo ấy đang đặt chân đến.

Ngay lập tức, đám lính lao vào nện cho tôi một trận nhừ tử bằng những chiếc thông nòng súng.

Tên vừa sát hại người ngoại quốc còn tiện tay cắt đứt một bên tai của anh ta nhét vào túi áo.

Đó chính là tấm "thẻ căn cước" để hắn đổi lấy chiếc chức vụ hằng ao ước!

Sau đó chúng lột sạch quần áo của Iwa, và cướp sạch... thậm chí cả chiếc huy chương (có khắc hình chân dung một người phụ nữ hay vị thánh nữ nào đó) mà anh ta đeo trên cổ.

Rồi chúng lủi thủi bỏ đi về hướng Almería.

Chính tay tôi đã chôn cất Iwa ngay tại khe vực này..., ngay chỗ đó..., nơi cậu đang ngồi đấy... — và tôi lủi thủi quay về Gérgal, bởi tôi biết mình đã nhiễm bệnh.

Quả nhiên, trận đòn giáng họa ấy đã mang lại cho tôi một căn bệnh khủng khiếp, đẩy tôi đến sát cửa tử.

— Thế ông không gặp lại mấy tên lính đó nữa sao? Ông có biết tên tuổi chúng là gì không?

— Thưa ngài, tôi không biết; nhưng theo những đặc điểm nhận dạng mà bà cụ chăm sóc người Ba Lan cung cấp sau đó, tôi được biết một trong hai tên người Tây Ban Nha có biệt danh là "Gã Cười", và hắn đích thị là kẻ đã ra tay sát hại cùng cướp bóc gã ngoại quốc khốn khổ kia.

Đến lúc này thì chiếc xe ngựa chở hàng đã đuổi kịp chúng tôi: cụ già cùng tôi leo lên đường cái; chúng tôi siết chặt tay nhau, và chào tạm biệt trong niềm hân hoan vì tìm được sự đồng cảm. — Chúng tôi đã cùng nhau khóc hòa chung một nhịp!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.