Cuối xuân rồi, ngay trong không khí cũng vương vấn thứ mùi vị phóng khoáng của đầu hạ. Ban ngày ngày một dài thêm, cứ mỗi buổi sáng, tiếng chim hót râm ran trong rừng tựa như thủy triều dâng lên, mỗi ngày một ồn ã và nhiệt liệt hơn. Hễ là ngày nắng, bầu trời liền tựa như một vùng biển rộng lớn yên bình, xanh ngắt, xanh ngắt. Những khóm đỗ quyên khắp sườn đèo như đã hẹn ước từ trước, đồng loạt nở rộ vào thời điểm này. Trắng muốt tựa tuyết, tím ngắt chói lọi, đỏ tươi rực rỡ, điểm xuyết cho chốn núi rừng như một thế giới loài hoa.

Thế nhưng tôi dường như chẳng hề nhìn thấy tất cả những điều ấy, cả ngày ủ rũ buồn rầu, chẳng thể vực dậy nổi chút tinh thần nào.

Đã là cuối xuân đầu hạ, ở Đẩu Mông Trại, chắc là lúc nên nếm thử khoai tây mới rồi. Năm nào vào độ này, trạm thu mua của công xã cũng xuống thông báo, bảo nông dân các chốn bốn bề tám trại đem nấm nhặt được từ cuối đông đầu xuân đến trạm thu mua để bán.

Khỏi phải nói, những giàn nấm hương nấm mỡ trong ba gian nhà lớn mà tôi canh giữ, đến thời điểm này đều đã phơi khô cả rồi, cũng đã đến lúc đem bán.

Còn tôi, một người canh gác nhà nấm chốn sơn lâm, cũng nên quay về Đẩu Mông Trại rồi.

Trở về điểm thanh niên trí thức Đẩu Mông Trại vốn là điều tôi hằng mong mỏi. Nhưng cứ trở về thế này, tôi và Thiệu Linh sẽ cách nhau rất xa, quân đoàn học quân cách nhà nấm năm sáu dặm đường, nhà nấm cách Đẩu Mông Trại mười ba mươi bốn dặm, tính tổng cộng cũng phải đến tròn trịa tầm hai mươi dặm đường núi. Đừng nói chuyện một mình đi trên con đường núi quạnh hiu này rất dễ xảy ra chuyện. Cho dù không xảy ra chuyện đi nữa, mỗi tuần chỉ có đúng một ngày chủ nhật, thời gian cứ tiêu tốn trên đường đi, chúng tôi còn lại bao nhiêu thời gian để ở bên nhau. Cô ấy sống trong quân đoàn, là ký túc xá tập thể, tôi sống ở điểm thanh niên trí thức, cũng nằm dưới sự soi mói của bao nhiêu con mắt, chúng tôi làm sao có thể vô tư lặn lội, tâm sự đáy lòng giống như ở vùng núi gần nhà nấm này cơ chứ.

Tôi chìm đắm trong sự buồn bực và phiền muộn.

Chúng tôi, nhiều lắm cũng chỉ còn lại đúng một ngày chủ nhật để cùng nhau trải qua những giây phút vui vẻ.

Điều này bảo tôi làm sao chịu nổi đây? Phải biết rằng, tôi yêu cô ấy sâu sắc, yêu người phụ nữ lớn hơn tôi mấy tuổi này, cô ấy là người phụ nữ đầu tiên trong đời mà tôi kịch liệt yêu say đắm đấy. Hơn nữa, trên người cô ấy lại có biết bao nhiêu điểm khiến người ta ngưỡng mộ và kính phục. Cô ấy chính là sự an ủi duy nhất trong cuộc đời đi về nông thôn nghèo khó, gian khổ của tôi đấy.

Dường như tình yêu cũng khiến tính cách giữa chúng tôi trở nên tương đồng.

Ngày chủ nhật cuối cùng ấy, lúc tôi chèo thuyền qua sông đón cô ấy, gương mặt cô ấy tuy đang cười, thế nhưng thứ lộ ra trong ánh mắt lại là nỗi bi thương và sầu muộn. Điều này thực sự khiến tôi kinh ngạc, chẳng lẽ cô ấy đã có dự cảm từ trước lúc đến đây sao?

Tôi và cô ấy cùng bước lên thuyền, một người ngồi đầu thuyền, một người ngồi cuối thuyền, lặng lẽ nhìn nhau, chẳng nói năng gì. Gương mặt cô ấy cứng đờ, thần sắc đờ đẫn, khóe môi bất giác mím lại.

Trên mặt nước sông Anh Đào Loan đang dâng cao, dòng nước cuồn cuộn như thủy triều mấy ngày trước đã trở nên hiền hòa hơn đôi chút, con thuyền nhỏ không có người chèo, cứ thế trôi bồng bềnh theo sóng nước một cách vô định. Ánh nắng nô đùa trên mặt sông, chốc chốc lại ánh lên từng vệt sáng bạc loang lổ.

Tôi nuốt một ngụm nước bọt, giọng khàn đặc cất lời: "Nấm khô hết rồi, khô thấu rồi. Tôi... tôi..."

Nghĩ đến việc chúng tôi không còn khả năng tự do tự tại ở bên nhau nữa, tôi nghẹn ngào không nói tiếp được.

"Em sớm đã biết rồi." Cô ấy đáp lại vô cùng bình thản, thế nhưng bầu không khí bi thương ẩn hiện trong giọng điệu lại tang thương hơn cả của tôi, "Hai lần trước đến chỗ anh, qua lớp vách nứa thưa thớt của nhà nấm, em đã nhìn thấy nấm đều sắp khô cả rồi, em biết chẳng mấy chốc chúng ta sẽ không còn dễ dàng gặp nhau như bây giờ nữa. Có điều, trong lòng em nghĩ, chuyện đó không sao cả, anh vẫn ở Đẩu Mông Trại, chúng ta chỉ cách nhau chừng hai mươi dặm đường, đó đâu phải chân trời góc bể, chúng ta vẫn có thể hẹn nhau, vào mỗi ngày chủ nhật, đến nhà nấm để gặp mặt..."

"Đúng vậy, đúng vậy." Được cô ấy nói thế, mây mù che phủ trong lòng tôi bỗng tan biến, tôi nặng nề gật đầu tỏ vẻ đồng tình, trong lòng ngọt ngào vô cùng. Có thể thấy được, cô ấy cũng yêu tôi, yêu sâu đậm giống như cách tôi yêu cô ấy. Chỉ là, chỉ là tại sao cô ấy lại ủ rũ thế kia.

Tôi trợn tròn hai mắt kinh ngạc nhìn cô ấy, thứ hiện lên khóe môi cô ấy là một nụ cười khổ bất lực, đôi mắt đẫm lệ, chẳng hề có chút ý cười nào.

"Đáng tiếc," cô ấy thở dài một tiếng thật sâu rồi nói, "tin tức em mang đến đã đập nát tất cả rồi..."

"Đã xảy ra chuyện gì?" Giọng tôi hoảng hốt đến mức nghe chẳng giống phát ra từ miệng mình nữa.

Cô ấy liếc nhìn tôi: "Đối với người ở quân đoàn học quân mà nói, đây là tin tốt, cuối cùng chúng ta cũng ngóng được đợt phân phối thứ hai rồi..."

Giọng cô ấy vừa thấp vừa trầm, nhưng truyền vào tai tôi thì chẳng khác nào tiếng sét đánh ngang tai, tôi sững sờ:

"Thật á?"

"Mọi chuyện diễn ra còn nhanh hơn chúng ta tưởng. Mọi người đều nói, đây là trở tay không kịp. Mỗi khi chúng ta rảnh rỗi, đề tài trò chuyện quanh đi quẩn lại vẫn là phân phối, phân phối, nhưng vào cái đêm danh sách phân phối thực sự được công bố, rất nhiều người đều không có sự chuẩn bị về mặt tư tưởng. Bao gồm cả em..."

"Danh sách đều đã công bố rồi ư?"

"Đúng vậy, tối hôm trước đã công bố."

"Em... em được phân đi đâu?"

"Một bệnh viện huyện hẻo lánh. Rời khỏi thành phố tỉnh lỵ, năm trăm năm mươi cây số, cách nơi này lại càng xa hơn. Em đã tìm bản đồ xem, cũng dùng thước tỉ lệ đo rồi, hai chúng ta, một người ở góc tây bắc của khu vực tỉnh lỵ, một người ở phía đông nam, tính riêng khoảng cách đường chim bay thôi cũng đã hơn một nghìn cây số. Tối hôm trước công bố, ngày hôm qua cả nông trường đã náo loạn cả lên, người thì đóng thùng, người thì bện thừng cỏ buộc hành lý, thùng gỗ long não, người thì thu dọn đồ đạc, đập nồi đập bát, còn có cả mổ lợn mổ cừu ăn uống linh đình nữa. Đám lợn và cừu bị giết thịt ấy, đầu, chân và ruột gan lòng phèo đều không lấy, vứt đầy vương vãi khắp nơi. Lũ sinh viên này, lũ sinh viên nhận giáo dục lại, đến vùng núi hẻo lánh để tôi luyện lại này, cảm xúc uất hận cần phải được trút ra mà..."

Những lời cô ấy nói tiếp theo, tôi chẳng lọt tai câu nào nữa. Tôi cúi gằm đầu xuống, hai tay che mặt, đôi vai run rẩy, chẳng chút thẹn thùng, ngay trên mặt sông Anh Đào Loan này, trên con thuyền nhỏ bồng bềnh trôi giữa dòng, ngay trước mặt cô ấy, tôi oà khóc nức nở...

Khoảng thời gian còn lại của ngày hôm đó, tôi và Thiệu Linh gần như kè kè bên nhau từng giây từng phút. Chúng tôi hôn nhau, ôm nhau, khóc rồi lại cười, chúng tôi chẳng ăn cơm, chỉ ngồi trong căn lúp xúp nhỏ bé của tôi, nói những lời từ biệt mãi không dứt, kể lể tâm tình và sự lưu luyến chẳng thể buông bỏ. Cảm xúc vừa phấn khích, cuồng nhiệt, vừa hoang mang, nhưng tận sâu trong đáy lòng hai người, theo thời gian trôi qua tàn nhẫn, lại càng lúc càng trĩu nặng, càng lúc càng u sầu và đau đớn hơn.

Cho đến tận chiều tối.

Tôi kiên quyết đòi đưa cô ấy về quân đoàn học quân, cô ấy không ngăn cản. Sáng sớm ngày hôm sau, cô ấy sẽ bị xe tải chở đến huyện lỵ để bắt xe khách đường dài, thời gian chúng tôi ở bên nhau, chỉ có thể tính bằng từng phút, từng phút một.

À, khung cảnh khi đến gần quân đoàn học quân vào tối hôm đó, cả đời này tôi mãi mãi cũng không thể nào quên được. Vẫn cách đó một hai dặm đường, tôi đã phát hiện ra những ánh lửa đỏ rực ấy. Ngọn lửa cháy lớn biết bao, bốc cao biết bao, nhuộm đỏ cả một góc bầu trời mây. Mới thoạt nhìn, còn tưởng là hỏa hoạn nữa chứ.

Đến gần rồi, mới nhìn thấy, các sinh viên ở quân đoàn học quân vây quanh đống lửa lớn thành từng vòng, hát hò, nhảy múa, cười cợt, khóc lóc, ném từng tấm ván, từng cái chổi, khúc gỗ vào đống lửa, ném tất cả những gì có thể ném được vào đống lửa. Họ cũng giống như tôi và Thiệu Linh vậy, phát điên, mất kiểm soát, quên mình đến mức độ càn quấy.

"Họ đã thu dọn hành lý chăn màn xong xuôi hết rồi, hẹn nhau tối nay sẽ thức trắng đêm bên đống lửa này, không ngủ nữa." Thiệu Linh như đang giải thích cho tôi nghe.

"Thế còn mấy người lính giải phóng quản lý các cậu thì sao?"

"Họ cũng thấu hiểu tâm trạng của bọn em mà. Ở bên nhau lâu rồi, thì cũng có thể thông cảm lẫn nhau thôi."

Chúng tôi cũng tìm một vị trí không gây chú ý bên cạnh một đống lửa lớn rồi ngồi xuống. Tôi gần như không cần suy nghĩ đã quyết định sẽ ở lại bên đống lửa này, bầu bạn cùng Thiệu Linh, bầu bạn với người con gái tôi yêu sâu sắc, trải qua nốt đêm cuối cùng này.