Một trận tai họa ập xuống đầu Hứa Tiểu Vĩ tựa như cơn lốc, rồi cũng qua đi một cách kỳ lạ. Thậm chí chính Hứa Tiểu Vĩ còn chẳng dám tin.

Nhiều chuyện, đều là mãi về sau mới lần lượt nghe người ta kể lại.

Hóa ra, hai người nông dân bị thanh niên trí thức đánh cho một trận ở phố chợ hôm đó, chính là hai anh em của La Gia Phẫu - cái trại lớn nhất toàn công xã. Người em đi bán gà tên là La Lão Lục, còn người cầm đòn gánh ra tay trước là La Lão Tứ. Dòng họ La này, trong chín anh em có sáu người là nam, được mệnh danh là sáu vị hảo hán cứng cỏi họ La. Sáu anh em chẳng những thể phách cường tráng, lao động giỏi, mà còn nắm giữ quyền thế từ trên xuống dưới. La lão đại là bí thư kiêm chủ nhiệm ủy ban cách mạng đại đội; La lão nhị đi bộ đội chuyển nghiệp trở về, được sắp xếp làm phó cục trưởng cục vật tư huyện; La lão tam nắm giữ súng ống, là đội trưởng dân binh hô phong hoán vũ ở đại đội La Gia Phẫu; ngay cả người em út nhà họ La bị ăn đòn, trong đội sản xuất cũng là một thủ quỹ tiền mặt "thò tay là lấy tiền" đấy. Hai anh em nhà họ La bị ăn đòn, vừa khóc lóc vừa chạy về La Gia Phẫu, thêm mắm thêm muối kể lại với người nhà, các anh em ở nhà đều nổi giận. Ở La Gia Phẫu mười nhà thì có bảy nhà họ La, người không họ La cũng đều có họ hàng thân thích với nhà họ La, có thể nói là trại lớn, tộc lớn, thế lực lớn, từ trước đến nay chỉ chiếm hời chứ không chịu thiệt. Hôm nay lại vô duyên vô cớ bị một lũ thanh niên trí thức gây sự đánh đập lăng nhục, cục tức này sao nuốt trôi cho được. Hai anh em bị đòn gào khóc, người anh cả làm bí thư liền cãi một câu: Phải đi đòi lại công đạo. Đội trưởng dân binh vội vàng hô hào triệu tập toàn bộ dân binh trong trại, chính là những tráng đinh trong tộc họ La, khí thế cuồn cuộn xông thẳng lên trại Cao Bình ngay trong đêm đó.

Vây quanh điểm tập thể mà không bắt được Hứa Tiểu Vĩ, đám người này đang nhao nhao lớn tiếng lục soát từng nhà từng nhà một, thì Tiểu Hà vừa khéo quay về. Bọn họ đinh ninh Tiểu Hà biết tung tích của Hứa Tiểu Vĩ, liền bao bọc hắn ba tầng trong ba tầng ngoài, nước bọt văng tứ tung quát tháo giậm chân vào mặt hắn, những lời đe dọa dọa dẫm nói ra cả sọt lớn. May mà Tiểu Hà đã sớm chuẩn bị tâm lý, làm ra vẻ không biết gì sất, buồn cười gãi gãi da đầu, đôi mắt chớp liên hồi, liên mồm hỏi Hứa Tiểu Vĩ đã xảy ra chuyện gì. Cái vẻ bề ngoài ấy của hắn cũng rất lừa người, trông thư thái nhã nhặn, nói năng ôn tồn trầm tĩnh, lại còn hơi mỉm cười. Thật sự mà nói, đã qua mặt được những tráng đinh đến từ La Gia Phẫu. Bọn họ chắc mẩm, một thanh niên trí thức văn tĩnh nhã nhặn như thế này, tuyệt đối không cùng một ruộc với kẻ gây sự đánh nhau Hứa Tiểu Vĩ ở phố chợ được. Thế nhưng việc Tiểu Hà từ ngoài trại quay về cũng đã nhắc nhở bọn họ. Đã thế Tiểu Hà có thể đi chơi thăm thú các trại, Hứa Tiểu Vĩ mọc chân, sao lại không thể chạy trốn chứ, biết đâu hắn nghe ngóng được động tĩnh nên đã trốn đi rồi thì sao.

Thế là, đám người này lập tức dưới sự chỉ huy của đội trưởng dân binh La Lão Tứ, một nhóm ở lại trại Cao Bình lùng sục chờ đợi, một nhóm đuổi ra khỏi trại, tìm kiếm trong những lùm cây thung lũng ruộng đồng quanh co ở trại Cao Bình. Nhóm tráng đinh ra khỏi trại lập tức nhìn thấy ánh đèn trong ngôi nhà gạch ngói của nhà lão Lâu bên mép rừng bu-chô-ni. Không hẹn mà cùng, bọn họ gào thét ùn ùn kéo đến nhà lão Lâu.

Sau khi bị lão Lâu bắn súng chỉ thiên hò hét đuổi khỏi sơn à khẩu một phen truy đuổi cuồng loạn trong mù quáng, bọn họ mệt lả người quay lại trại Cao Bình. Thấy trời đã gần nửa đêm, cơn buồn ngủ cũng kéo đến, bèn lớn tiếng hung hăng với nông dân và thanh niên trí thức trại Cao Bình rằng Hứa Tiểu Vĩ đã đi ra ngoài, kiểu gì cũng có lúc quay về, bọn họ sẽ đợi ở trại Cao Bình.

Nói là làm, bọn họ thực sự giữ lại hơn chục anh em họ hàng thân thích đời gần của họ La, canh giữ căn nhà tranh điểm tập thể của thanh niên trí thức, nổi lửa nướng ngô nướng khoai ngay trên trại, đốt lên một đống lửa lớn vừa ăn vừa quậy phá suốt cả một đêm. Khiến cho những con chó trong trại sủa râm ran suốt cả một đêm, làm phiền người dân trại Cao Bình không được ngủ yên giấc. Mãi cho đến khi trời sáng rõ, đám người này vẫn canh gác ở trại Cao Bình, luân phiên ôm cỏ khô nằm ngủ dưới hiên nhà, ôm cây đợi thỏ, bắt cho bằng được Hứa Tiểu Vĩ.

Nhờ có lão Lâu, ông vác một cây cuốc, giống như mọi khi lên sườn dốc đi dạo, thong thả đi thẳng đến công xã. Tìm gặp phó bí thư phụ trách công tác thanh niên trí thức của công xã, tìm gặp cán bộ dân sự quản lý thanh niên trí thức của công xã, gọi thông điện thoại của văn phòng thanh niên trí thức huyện. Lãnh đạo các cấp đều đồng tình với suy nghĩ của lão Lâu, cho rằng nên nhanh chóng tìm cách dập tắt trận phong ba này. Nghe nói liên quan đến an toàn tính mạng của thanh niên trí thức Thượng Hải, văn phòng thanh niên trí thức huyện còn cử một vị phó chủ nhiệm ngồi xe jeep, chạy thẳng đến công xã vào chiều hôm đó. Phó bí thư công xã và cán bộ dân sự lên chiếc xe từ huyện đến, phóng thẳng đến đại đội La Gia Phẫu. Dưới tiền đề hứa hẹn bồi thường gà, phó chủ nhiệm văn phòng thanh niên trí thức, phó bí thư công xã và cán bộ dân sự lần lượt tận dụng uy quyền và thể diện, vừa nói những lời khách khí xin lỗi vừa gây áp lực với những nhân vật có quyền thế ở La Gia Phẫu, cuối cùng cũng khiến họ đồng ý không làm mâu thuẫn gay gắt thêm, không sinh chuyện ngoài ý muốn nữa.

Đương nhiên, việc giải quyết chuyện này vốn là trách nhiệm đương nhiên của văn phòng thanh niên trí thức huyện, phó bí thư phụ trách và cán bộ dân sự. Thế nhưng, bọn họ lại coi trọng và giải quyết dứt khoát như vậy, hoàn toàn là nhờ vào nể mặt lão Lâu.

Lý do cũng cực kỳ đơn giản, điện ở trụ sở công xã và mấy đại đội chính là được hưởng ké ánh sáng từ đài phát thanh chuẩn bị chiến tranh mới có thể dùng được. Lão Lâu trong chuyện này đã đóng vai trò then chốt, ông nói với cấp trên rằng, muốn canh giữ quản lý tốt đài phát thanh chuẩn bị chiến tranh ở nơi xó núi này, cá nhân ông dẫu có ba đầu sáu tay cũng đành chịu, ông phải dựa vào nhân dân bần hạ nông và dân binh địa phương, dựa vào tổ chức địa phương, bây giờ người ta đề xuất muốn thắp bóng đèn, chính là cơ hội để làm tốt mối quan hệ.

Tất cả những chuyện này, quanh quẩn ở trại Cao Bình, trong toàn công xã thậm chí cả trong khu, đều là những bí mật công khai. Ai mà lại không nể mặt lão Lâu vài phần chứ.

"Nên cảm ơn bác ấy!" Hứa Tiểu Vĩ bình an vô sự trở về điểm tập thể, các bạn đồng hành đều nói vậy. Tiểu Hà còn nói không dưới một lần.

"Đúng vậy, phải cảm ơn lão Lâu cho đàng hoàng." Hứa Tiểu Vĩ đáp lại với vẻ nghiêm túc, nhưng trong đầu lại nghĩ đến Đan Hà - con gái của lão Lâu, kể từ đêm hôm đó, hắn vẫn chưa từng chạm mặt cô. Thế nhưng cô lại in sâu vào tâm trí hắn như thế, bên tai hắn hình như vẫn luôn vang vọng giọng nói của cô, cảm nhận được khung cảnh cùng cô trốn phía sau tảng đá trên núi, và liên tục nhớ lại hương thơm vương vấn trên ngọn tóc của cô mà hắn vô tình ngửi thấy.

Hắn cảm nhận được sự tồn tại của Đan Hà một cách mãnh liệt biết bao, dù cho hắn vẫn chưa biết diện mạo của cô thế nào.

Sự việc quả thực là thế.

Đêm hôm đó ở đại hội quần chúng trại Cao Bình, Hứa Tiểu Vĩ theo lệ cũ uể oải cúi gập người trong chiếc xe cút kít gật gà gật gù ngủ gật. Khi đại hội kết thúc, hắn lơ mơ bị người ta lay tỉnh, dụi mắt trèo ra khỏi xe cút kít, bước ra khỏi phòng họp khói thuốc lá mịt mù không tan. Trời đã gần nửa đêm, bà con chòm xóm thắp cỏ tranh sáng rực, tay cầm đèn pin chạy lúp xúp quay về cửa lớn, sân nhà của mình, đám thanh niên trí thức đều đi sạch chẳng còn bóng dáng. Hứa Tiểu Vĩ ngáp một cái, đang định rảo bước đuổi theo, thì trong bóng râm dưới hiên nhà, một bóng người lóe lên.

Hứa Tiểu Vĩ kinh ngạc đến mức lùi lại một bước.

"Ô kìa, không nhận ra nữa à!" Bóng người lên tiếng, "Cậu không nhận ra tôi, chứ tôi thì nhận ra cậu đấy."

"Lâu Đan Hà?"

"Trí nhớ cũng khá đấy chứ."

"Cậu... cậu cũng đến họp à?"

"Sao lại không thể đến? Chẳng phải thông báo mỗi nhà mỗi hộ bắt buộc phải có một người đến hay sao. Tôi với má tôi đấy chứ, đương nhiên là tôi đến rồi."

"Thế..." Tiểu Vĩ lúc này đã hoàn toàn tỉnh táo, bị cơn gió mát lạnh ban đêm thổi qua, tinh thần bỗng chốc thấy sảng khoái hẳn lên, "Tôi tiễn cậu về."

"Tôi đang lo quãng đường này làm sao mò mẫm đi về trong đêm tối đây. Đi thôi!"

Qua giọng nói sảng khoái của cô, Tiểu Vĩ nghe ra được là cô đồng ý để hắn tiễn.

Con đường trong trại uốn lượn về phía chân núi, rồi lại theo chân núi rẽ vào khu rừng bu-chô-ni đen kịt một màu. Đi xuyên qua rừng bu-chô-ni, chính là dãy nhà gạch ngói bốn gian bằng phẳng. Quãng đường rất ngắn, ngắn đến mức chớp mắt là đã đi đến nơi, thế nhưng trong lòng Tiểu Vĩ vẫn vô cùng phấn khích. Tiếc nuối duy nhất là trên trời không có trăng, thậm chí đến cả những ngôi sao cũng thưa thớt, chớp chớp đôi mắt giống như đang buồn ngủ. Đêm rất tối, Tiểu Vĩ vẫn không thể nhìn thấy diện mạo của Đan Hà. Thế nhưng đi cùng nhau, hắn có thể nhìn thấy vóc dáng của cô, cô cao gần bằng hắn. Ngay cả trong bóng tối mập mờ, hắn vẫn có thể cảm nhận được vóc dáng của cô.

"Sao thế, câm rồi à? Đang nghĩ gì thế?"

"Tôi đang nghĩ, cậu thật hạnh phúc, nhà nằm sát ngay trại, nhấc chân là tới nơi."

"Nhớ nhà à?"

"Bây giờ ít nghĩ rồi."

"Tại sao?"

"Nghĩ cũng vô ích."

"Sao thế?"

"Càng nghĩ càng phiền lòng, càng ngột ngạt. Haizz..."

"Lo lắng đến phát hoảng lên ấy chứ."

"Đúng vậy! Sao mà không lo cho được, chúng ta không giống bố cậu, có tiền lương có lương thực định lượng, chúng ta là công dân hạng bét, chẳng có gì cả. Lao động cực nhọc biết bao, điểm công thấp đến mức không đủ nuôi sống bản thân, mong ngóng mãi mong ngóng mãi, khó khăn lắm mới mong được một cơ hội tuyển dụng công nhân, người tuyển dụng đều đã đến huyện, ở lại nhà khách huyện ủy, nghe nói bắt đầu lật hồ sơ của thanh niên trí thức chúng ta lên rồi, trong lòng tôi thầm nghĩ, có hy vọng rồi, có thể nhảy ra ngoài rồi. Bố tôi là thợ hàn nhà máy đóng tàu, bố của bố cũng là công nhân, năm loại đỏ, đỏ từ gốc rễ. Thời buổi này, nhà có thể có thanh niên trí thức như tôi, chẳng có mấy ai. Trong "Cách mạng văn hóa", nhà nào mà chẳng xảy ra chút chuyện phiền phức. Còn bản thân tôi thì sao, chưa từng trộm cắp đồ đạc, chưa từng đánh nhau tập thể, lúc đi học chưa từng nhận một lần kỷ luật nào, trong sạch như hành trộn đậu phụ, người như tôi không tuyển thì tuyển ai chứ. Đang mơ mộng đẹp cơ mà, 'bộp' một tiếng, nghe nói có điện khẩn tới, việc tuyển dụng lập tức dừng lại, hơn nữa còn phải đóng băng ba năm. Ba năm, ròng rã hơn một nghìn lẻ một ngày đêm đấy..."

Giọng điệu của Đan Hà nhỏ dần xuống: "Ba năm sau, vẫn sẽ có hy vọng mà."

"Hy vọng cái... quỷ gì!" Hứa Tiểu Vĩ ban đầu định chửi tục, lời đến khóe môi lại đổi giọng, "Chúng ta những người này, bị lừa đâu phải chỉ có một lần!"

"Bị... lừa cái gì cơ?" Đan Hà khó hiểu hỏi.

"Ầy, bị lừa một vố đau rồi!" Lời phàn nàn và những lời quái gở của Tiểu Vĩ vốn dĩ rất nhiều, nói ở điểm tập thể lâu ngày rồi, chẳng có thính giả nào nghe cả. Hôm nay gặp được một thính giả nhiệt tình, hứng thú của hắn liền bị khơi gợi lên. Lúc này, hai người bọn họ đã bước vào rừng bu-chô-ni, hắn dứt khoát đứng khựng lại giữa bãi đất trống trong rừng, tuôn ra một thôi một hồi: "Ban đầu là cổ vũ chúng ta dừng lớp học đi làm cách mạng, phá tứ cũ, đập biển hiệu, đốt sách vở tranh ảnh phong kiến, tư bản, chủ nghĩa sửa đổi, xông vào miếu mạo đền chùa, thấy cái gì đập cái thế nấy, nói là muốn đập nát thế giới cũ, không phá thì không xây! Tiếp theo lại bắt chúng ta xông vào xã hội, đi càn quét hết thảy ngưu quỷ xà thần, đấu tranh với phái đi đường tư bản. Cuối cùng thì sao, bắt chúng ta lên núi xuống nông thôn làm cách mạng, luyện tâm hồng trong thiên địa rộng lớn. Lúc mới xuống dưới đó, chúng ta thực sự ôm ấp một bầu nhiệt huyết, một lòng hào khí dấn thân vào ba cuộc vận động cách mạng đấy chứ! Thực sự muốn cải thiên hoán địa làm một sự nghiệp oanh liệt chói lọi đấy chứ! Kết quả là gì thế, làm việc chân tay nặng nhọc mang tính cơ giới nguyên thủy suốt cả một năm trời, đến việc nhét đầy cái miệng cũng chẳng đủ. Lại còn phải viết thư về nhà, xin tiền, xin phiếu lương thực. Lần trước cậu hỏi tôi, sao lại làm cái trò thất đức ở phố chợ ấy cơ chứ. Ba hoa ba điều sao tôi nói rõ cho được. Chúng ta thực sự buồn chán, cảm thấy thất vọng với cuộc sống, rảnh rỗi trêu chọc quậy phá cho vui đấy thôi."

Bây giờ thì sao? Cậu vẫn định cứ sống vất vưởng như thế à?" Đan Hà ân cần hỏi.

Tiểu Vĩ lắc đầu cười khổ: "Không dám quậy phá nữa đâu. Nói thật đấy, tối hôm đó nông dân ở La Gia Phẫu vây quanh trại Cao Bình, tôi thực sự sợ bị bọn họ dùng gậy gộc đánh chết tươi. Trải qua mấy giấc mộng, tôi đều mơ thấy những ngọn đuốc và ánh đèn pin lắc lư loạn xạ tối hôm đó đấy."

"Thế thì..." Đan Hà nhẹ giọng thăm dò, "Cậu định làm thế nào?"

"Làm thế nào à? Làm sư sãi ngày nào hay ngày đó chứ sao." Tiểu Vĩ hậm hực nói, "Chỉ cầu mong có thể qua loa cho qua cái quãng thời gian dài đằng đẵng ở nông thôn này, đến lúc đó, cho dù có gọi tôi đến cửa hàng cung tiêu của công xã làm nhân viên bán hàng, đến bưu điện làm chân đưa thư, tôi cũng làm. Chỉ cần mỗi tháng có một phần lương thực định lượng, có tiền lương cố định, việc gì tôi cũng làm. Thanh niên trí thức có ai mà không mong sớm có một chốn dung thân, chấm dứt cái ngày tháng không ra người không ra quỷ này chứ!"

"Thế thì cậu phải ngoan ngoãn ở lại trên trại, an phận thủ thường sống qua ngày. Bằng không, dăm bữa nửa tháng nữa ai sẽ là người đề cử cậu đây."

Câu nói này quả thực rất đúng."

Tiểu Vĩ còn muốn đi về phía ngôi nhà gạch ngói, Đan Hà liền giơ một tay ra chặn trước ngực hắn:

"Đừng tiễn nữa. Đi mấy bước là đến nhà rồi, cậu cũng về đi. Rảnh rỗi thì sang nhà chơi, bố từng nói, cậu làm việc chăm chỉ, người lại đàng hoàng. Bố sẽ không trách chuyện cậu bất cẩn gây họa đâu."

Nói xong, không đợi Tiểu Vĩ nói gì thêm, cô liền quay người, chạy lúp xúp rời đi.

Tiểu Vĩ đứng chôn chân tại chỗ, cảm thấy một luồng kích động chưa từng có và một niềm vui sướng khó tả. Tiếng bước chân xa dần nhẹ dần, nghe chẳng thấy tí gì nữa, vậy mà hắn vẫn ngây ngốc đứng trong rừng bu-chô-ni.

Bố lại gửi tiền cho Tiểu Vĩ rồi. Nhận được phiếu hối đoái, còn chưa kịp đi rút tiền, trong lòng Tiểu Vĩ đã tính toán xong xuôi, phải mua chút đồ, đến tận nơi tạ ơn lão Lâu, cũng coi như mượn cơ hội này, ngắm nghía thật kỹ Lâu Đan Hà. Hộ khẩu của hai mẹ con họ sớm đã chuyển vào trại Cao Bình, nghe nói hai mẹ con đã tham gia lao động trong đội sản xuất rồi, là đi theo nhóm lao động phụ nữ bẻ ngô. Ở miền núi, điểm công lao động của nam và nữ chênh lệch nhau hai xu rưỡi, không phải trường hợp đặc biệt, lao động nam và nữ đều làm việc tách biệt nhau. Hứa Tiểu Vĩ vẫn chưa gặp được Đan Hà. Chỉ nghe đám nữ thanh niên trí thức đi làm về ríu rít bàn tán, nói chiều cao của Đan Hà rất chuẩn, hoàn toàn có thể bồi dưỡng làm vận động viên bóng rổ, nói vóc dáng của cô rất đẹp, học múa ba-lê thì càng hợp hơn. Nghe đến mức trong lòng Tiểu Vĩ ngứa ngáy khó chịu.

Đến ngày đi chợ phiên, đến bưu điện công xã rút tiền về, ngay lúc đó hắn đã mua hai hộp thịt lợn đóng hộp, hai hộp bánh quy, bỏ vào chiếc túi lưới nhựa, xách thẳng đến nhà lão Lâu ở mép rừng bu-chô-ni.

Buổi chiều ngày phiên chợ, vùng đồng ruộng núi non tự mang một vẻ tĩnh mịch và yên bình độc đáo. Nhà lão Lâu sống cô độc một mình một nhà ở mép rừng bu-chô-ni lại càng làm nổi bật vẻ yên tĩnh bình ổn hiếm có. Bốn mùa trong năm, ở nhà lão Lâu, e rằng đều như thế này cả. Lúc Tiểu Vĩ bước đến trước cửa sân, liền nghe thấy tiếng nước máy chảy róc rách, vừa bước một bước chân vào trong cửa, hắn liền nghe thấy một tiếng gọi:

"Bố ơi, khách đến rồi này!"