Thật không ngờ, người ông béo chống gậy đi đường như cậu cả lại hào phóng như vậy. Giang Ưu Thành hoàn toàn chưa dùng đến những lời mà Đinh Phúc dạy anh nói, cậu cả đã sảng khoái đồng ý ngay.
Ông lão lắm lời thật đấy, hỏi cửa hàng mở ở đâu, có những ai, khi nào đến cửa hàng, giờ giấc kinh doanh định thế nào, nguồn hàng giải quyết ra sao, vốn lưu động đã mở tài khoản ở ngân hàng chưa, chuẩn bị cung cấp những mặt hàng gì... vân vân và vân vân. Vừa mới bàn với ông ấy một tiếng, ông ấy ngược lại đã bắt đầu "tư vấn" rồi.
Giang Ưu Thành cảm thấy, cậu cả chưa bao giờ nhiệt tình với anh đến thế, giữ anh lại ăn cơm, bữa cơm uống rượu Ngũ Gia Bì, lúc về còn tận tình tiễn anh ra tận đầu hẻm. Khiến Giang Ưu Thành thấy ngại ngùng vô cùng. Anh hối hận vì đã không hỏi kỹ Đinh Phúc, đối mặt với ngần ấy câu hỏi của cậu cả, một câu anh cũng chẳng đáp nổi.
Xã hội vẫn luôn lưu truyền câu nói rằng thế hệ đi trước không thể hiểu nổi giới trẻ thời nay. Kỳ thực, lớp thanh niên trẻ tuổi này, lại có mấy ai thấu hiểu thế hệ đi trước cơ chứ? Giang Ưu Thành chẳng thể nào hiểu nổi người cậu cả này: Mãi mới thực hiện xong chính sách, trả lại tiền gửi tiết kiệm, mỗi tháng tiền lương hưu hai trăm mấy chục tệ, hoàn toàn có thể an hưởng tuổi già, ăn chút, uống chút, lúc thời tiết thuận lợi thì đi du lịch bốn phương, hà cớ gì mà không làm? Thế nhưng ông ấy lại không! Nguyện ý làm cố vấn cho một quán ăn hợp tác xã, chẳng cầm thêm một xu, ngược lại còn ôm rước phiền phức vào mình. Ông ấy chẳng thèm nghĩ tới, mấy năm sau, chính sách thay đổi, lại có khả năng đeo lên đầu ông ấy chiếc "mũ" gì đó thì sao.
Nghĩ mãi không thông, nghĩ mãi không thông, thật sự nghĩ mãi không thông!
Nếu nói Đinh Phúc mở quán ăn là vì mưu sinh, là tự tìm lối thoát; vậy thì cậu cả nhiệt tình như thế, hăng hái hứng khởi như thế, rốt cuộc là vì cái gì?
Giang Ưu Thành tài hèn sức mọn không sao hiểu nổi.
Xét theo ý nghĩa này, Đinh Phúc ngược lại lại rất có kiến thức, rất có tầm nhìn. Cô chưa từng gặp mặt cậu cả, cũng không biết cậu cả là người thế nào, thậm chí đến đại danh của cậu cả cũng chẳng rõ, thế mà cô dám đến mời cậu cả làm cố vấn, thậm chí còn nắm chắc phần thắng.
Tại sao cô lại nhìn nhận mọi thứ chuẩn xác đến vậy? Là cô nhìn thấu tình hình, hay cô đã thấu triệt chính sách hiện nay?
Giang Ưu Thành không dám tin, sự thấu hiểu của cô về tình hình, nhận thức của cô về chính sách, trước nay vẫn luôn rất nông cạn. Bằng không, hồi đi thanh niên trí thức về nông thôn cô đã chẳng đi bán đậu ngũ vị hương rồi.
Lúc này Giang Ưu Thành mới cảm thấy, anh đối với Đinh Phúc sao mà xa lạ, sao mà khó hiểu đến thế. Trước kia anh vốn chẳng hiểu thấu cô, vào lúc anh sắp sửa tỏ tình với cô, cô lại trộm tiền của Vu Nghệ Văn. Rốt cuộc vì sao cô lại ăn cắp năm mươi tệ đó chứ? Anh vẫn luôn chẳng hề hay biết. Giờ đây đối với cô, lại càng khó hiểu hơn bội phần.
Cậu cả tiễn anh ra tới đầu hẻm, trang trọng vỗ vỗ vai anh, đầy tin tưởng cất lời:
"Ưu Thành, cháu coi như tìm đúng việc rồi đấy, quán ăn hợp tác xã nhất định sẽ làm ăn khấm thôi! Ta sớm đã muốn nói rồi, cứ lất phất lang thang ngoài xã hội mãi đâu phải là kế hay."
Ấy chà, ông lão này, ông ấy còn tưởng Giang Ưu Thành cũng là người sáng lập quán ăn nữa chứ!
Giang Ưu Thành không vạch trần chuyện này. Thật tình mà nói, một đứa tay chân không sạch sẽ như Đinh Phúc mà làm đầu tàu quán ăn, Giang Ưu Thành vẫn còn hoài nghi lắm chứ. Cho dù quán ăn có khai trương rồi, liệu có làm nên trò trống gì không?
Mặc kệ nó đi, đằng nào thì việc cô ấy nhờ anh, anh cũng đã lo xong xuôi rồi. Ba ngày nữa cô ấy tới nghe ngóng kết quả, cứ bảo cô ấy mang thiệp mời đi.
Giang Ưu Thành lại bắt đầu rầu rĩ. Đã hứa với Đinh Phúc, thay cô đi tìm cậu cả, trong lòng ngực cứ có cảm giác có việc để làm, vô cùng sung túc; một khi đã xong việc, anh lại hóa rảnh rỗi chẳng có tích sự gì. Cô ấy phải ba ngày sau mới tới, vẫn còn tận hai ngày nữa cơ mà, trong hai ngày này, anh lại làm gì đây?
Trong hẻm, có người đang tự đóng ghế sô-pha, đóng khung, lắp lò xo, buộc dây ni-lông, lót xơ dừa, giấu vải bao bố. Giang Ưu Thành đứng ở đó, nhìn chăm chú, có thể ngắm nghía tận hai ba tiếng đồng hồ. Anh đã nhìn đến quen mắt rồi, chỉ là bản thân không muốn làm thứ việc tư này, anh thà cùng mấy cậu thanh niên ngồi chơi ở nhà, ngậm điếu thuốc ngồi lê đôi mách: Nào là kỳ văn thú sự của tổng thống Mỹ, mức sống ở nước ngoài, tốc độ xây dựng nhà cửa của người Nhật, quan niệm môn đăng hộ đối của người Mỹ, các dòng máy cassette, những thước phim giật gân trong các bộ phim mới công chiếu, mối quan hệ giữa chính trị và khoa học, còn có cả vấn đề vật giá mà ai nấy đều quan tâm, trang phục thời thượng... Vốn dĩ anh cảm thấy đây là cách giết thời gian tuyệt vời nhất, nhưng hai ngày nay, anh đâm ra chán ngấy, buôn dưa lê xong chỉ thấy trong lòng trống rỗng. Phải đấy, thế giới này phồn hoa nhường nào, phong phú muôn màu nhường nào; còn anh, bản thân anh tồn tại trên thế giới này, đóng vai trò gì chứ? Thanh niên chờ việc! Ôi chao, cứ nhắc đến là lại thấy lạnh cả lòng. Nghĩ đến đây, Giang Ưu Thành hoàn toàn chẳng còn chút hứng thú nào để ngồi nói chuyện phiếm vô tận với người ta nữa.
"Giang Ưu Thành, Giang Ưu Thành có nhà không đấy?"
Sau bữa trưa, anh vừa leo lên giường, tiện tay cầm một cuốn sách lật giật lung tung, trên cầu thang vang lên tiếng bước chân, có ai đó đang gọi anh, cái giọng oang oang to đến mức cả tòa nhà đều nghe rõ mồn một.
"Ái chà! Trời lạnh thế này mà cậu còn ngủ trưa á? Dậy mau, dậy mau! Ra ngoài chơi bời xả láng đi!"
Lương Đinh mập mạp tiện tay tốc tấm chăn Giang Ưu Thành đang đắp lên, giật lấy cuốn sách trên tay anh, ném phắt vào góc giường:
"Đọc sách cái nỗi gì cơ chứ, thứ đó đủ kích thích không?"
Giang Ưu Thành chồm người ngồi dậy, dụi dụi mắt, nhìn rõ La Hiểu Nhược đang đứng phía sau Lương Đinh, kinh ngạc trợn tròn hai mắt:
"Ấy, cậu mà cũng nỡ đi chơi cơ à! Không phải nghe nói cậu trong vòng hai năm phải kiếm được hai vạn tệ cơ mà? Sao lại..."
“Hửm, đừng nhắc nữa!” La Hiểu Nhược sờ sờ chiếc mũi nhọn hoắt, nhíu chặt mày, thở dài một hơi nói, “Xui xẻo, xui xẻo hết chỗ nói!”
"Hắn ta ấy à, chuyện chắc như đinh đóng cột lại chẳng nên cơm cháo gì cả! Mấy hôm trước nhập về mấy sọt hàng, lỗ vốn sạt nghiệp rồi!" Lương Đinh kéo dài giọng, đẩy La Hiểu Nhược ngồi phịch xuống ghế, nhân đà đó tự mình ngồi vào chiếc ghế bên cạnh, vươn tay chộp lấy bao thuốc lá Giang Ưu Thành để ở góc bàn, rút ra ba điếu, vứt cho La Hiểu Nhược một điếu, nhét vào miệng Giang Ưu Thành một điếu, ngậm một điếu lên miệng mình, quẹt diêm đánh xèo một tiếng rồi bảo: "Cậu nhìn cái bộ dạng của hắn xem, có phải là chất nhà buôn không cơ chứ?"
"Đừng có coi thường lão đại huynh đây nhé!" La Hiểu Nhược cố hết sức mở to đôi mắt híp tịt ra hết cỡ, "Lần này ngã ngựa, ông đây nghỉ ngơi vài ngày, kiểu gì cũng phải tìm cách ngóc đầu dậy cho bằng được."
"Cậu còn muốn làm gì nữa?" Giang Ưu Thành khó hiểu hỏi.
"Ấy dà! Thượng Hải rộng lớn thế này, chẳng lẽ lại không tìm được việc làm chắc?" La Hiểu Nhược khinh bỉ hừ một tiếng, "Lão đại huynh đã tính kỹ rồi, chuyến này xách gậy quẩy hàng đi đánh quả trám, quần bò, áo trượt tuyết, giày da trắng cao gót, lợi nhuận béo bở lắm đấy!"
"Thôi nào, đừng có khoác lác nữa, đợi cậu phát tài rồi hẵng bày tiệc ở nhà hàng Yến Vân Lâu khoản đãi bọn tôi!" Lương Đinh không đồng tình ngắt lời cậu ta, "Hôm nay cứ đi chơi bời cho sảng khoái trước đã."
Giang Ưu Thành khoác chiếc áo khoác gió cũ kỹ lên người, hai tay đút phắt vào túi áo, hỏi:
"Hôm nay đi đâu chơi? Vẫn là sân trượt băng à?"
"Không, không!" Cơ thịt trên khuôn mặt phúng phính của Lương Đinh cuồn cuộn lên, ra vẻ thần bí lắc lắc đầu.
Ánh mắt Giang Ưu Thành liếc sang mặt La Hiểu Nhược:
"Nói vậy là đi khiêu vũ à?"
Ngón trỏ và ngón giữa bàn tay phải của La Hiểu Nhược duỗi thẳng tắp, kẹp điếu thuốc lá còn một nửa ra khỏi miệng, vô cùng phong độ cầm trên tay, thong thả nhả từng vòng khói trắng, lắc đầu nói:
"Không phải. Cậu đoán xem nào!"
"Tôi đoán sao được chứ?"
"Nói cho cậu biết nhé," Lương Đinh nhảy chồm lên, lớn tiếng nói, "Đi nhà thờ!"
"Nhà thờ?"
"Đúng vậy."
"Đến nhà thờ làm gì cơ chứ, lạy Phật à?"
"Ha ha, đồ ngốc này!" La Hiểu Nhược cất giọng trầm trồ chế nhạo, "Đến chuyện này mà cũng không biết, trong nhà thờ làm gì có Phật. Phật là 'thần bản địa' của người Trung Quốc, trong nhà thờ người ta thờ 'Thượng đế', Thượng đế là 'thần ngoại quốc' đấy!"
Liếc nhìn vẻ mặt Giang Ưu Thành đang dán chặt vào La Hiểu Nhược, Lương Đinh khoái chí:
"Cái bộ dạng ma mãnh này của cậu, là cố ý giả vờ ngốc hay không biết thật thế? Nói cho cậu hay, dạo này thứ đó thời thượng lắm đấy, cậu không thấy tụi con gái, trai tráng mười bảy mười tám, hai mươi tuổi đầu, đứa nào cổ cũng đeo một chiếc thánh giá mạ vàng à..."
"Bọn họ đều tin Thượng đế cơ à?"
"Không, phần lớn bọn họ cũng giống như cậu với tôi thôi, làm sao rõ rốt cuộc Thượng đế là cái thá gì. Chẳng qua là đeo thứ đó, một là có thể thể hiện tư tưởng cởi mở, hai là xem như món đồ trang sức, ba là chứng thực bản thân bắt kịp trào lưu thời đại..."
"Thế nên cậu muốn lôi tụi mình đi theo để bắt nhịp trào lưu đấy à?" Giang Ưu Thành dở khóc dở cười hỏi.
"Nói năng cái gì thế!" La Hiểu Nhược thong thả chêm vào một câu, "Nghe nói trong nhà thờ thú vị lắm, đến xem cho biết mùi đời thôi mà!"
"Sao thế, cậu không muốn đi à?" Lương Đinh nhìn Giang Ưu Thành hỏi, "Thà nằm lì trong ổ chăn nghĩ về bạn gái chắc?"
Khuôn mặt Giang Ưu Thành hơi ửng đỏ: "Mẹ kiếp bạn gái với chả bạn gì, sớm lượn từ đời nào rồi! Đi thôi nào!"
Ba người "lộc cộc lộc cộc" bước xuống cầu thang, rảo bước ra khỏi ngõ hẻm để đón xe buýt. Như thường lệ, tiền xe vẫn do Lương Đinh móc hầu bao. Mỗi lần Lương Đinh rút tiền mua vé, Giang Ưu Thành lại thấy hơi ngượng ngùng. Tính ra thì trong ba người, anh lớn tuổi nhất, La Hiểu Nhược đứng thứ hai, còn Lương Đinh nhỏ tuổi nhất, mới tròn hai mươi lăm. Cả ba đều là thanh niên chờ việc từng đi thanh niên trí thức rồi quay về thành phố, sinh cùng một khu phố, ban đầu vốn chẳng quen biết nhau, mấy tháng đầu mới về thành phố, thường xuyên đến cơ quan quản lý phố phường giục giấy tờ phân công công việc, chạm mặt nhau rồi đâm ra quen biết. May là đều từng làm "huynh đệ thanh niên trí thức", tâm ý tương thông liền thành một giuộc, dăm ba bữa lại gặp mặt, lâu dần thành quen thân thiết chẳng khác nào bạn cũ lâu năm. Ngược lại, mấy đứa bạn học cũ, bạn bè cũ, hàng xóm cũ hồi trước, vì ai nấy đều có công việc ổn định cả rồi, nên lại dần xa cách.
Túi tiền Giang Ưu Thành eo hẹp. La Hiểu Nhược lúc giàu thì hoành tráng như đại gia, lúc nghèo thì tả tơi chẳng khác nào tiểu lưu manh. Chỉ có Lương Đinh là bố làm cán bộ lão thành nghỉ hưu, tiền tiêu vặt hàng tháng rủng rỉnh, tiêu xài chút cũng chẳng thèm chớp mắt. Cùng người ta ra ngoài, từ tiền vé xe, uống cà phê, ngồi quán trà đến vào sân trượt băng, đều do cậu ta chi trả hết.
Dù đã thành lệ, nhưng Giang Ưu Thành vẫn cảm thấy gượng gạo, lời nói cũng đặc biệt ít đi.
Xe đến ngã tư đường Bắc Kinh Tây - Thiểm Tây, ba người ngẩng cao đầu cất bước sải chân đi thẳng về phía cổng lớn giáo đường Hoài Ân.
Giang Ưu Thành ngẩng đầu nhìn lên, ồ! Nhà thờ vốn chẳng mấy ai ngó ngàng tới ngày trước, giờ đây đã được quét vôi đổi mới hoàn toàn. Trên vỉa hè ngoài bức tường bảo vệ nhà thờ, đỗ kín xe đạp, xe máy, xe sidecar, còn có cả mấy chiếc xe Gia Lăng màu đỏ trông vô cùng bắt mắt. Ba chữ "Giáo đường Hoài Ân" thậm chí còn được tô son đỏ thắm, quả nhiên mang một diện mạo hoàn toàn mới mẻ. Chỉ có điều cái chóp nhọn của nhà thờ từng bị giật sập trong thời kỳ "Cách mạng Văn hóa" vẫn chưa được xây lại, cứ tạo cho người ta một cảm giác nửa nợ nửa mỡ, chẳng giống ai. Những dây thường xuân rủ xuống từ mái nhà che khuất cả bức tường bên ngoài, kéo thòng lọng xuống tận mái vòm của lối ra vào chính, cứ lơ lửng đong đưa trong làn gió bắc thổi phần phật. Hai đầu mái vòm bày biện hai chậu cây vạn tuế cao quá đầu người, lạnh lẽo đứng sững sờ ở đó. Ngay bậc thềm phía trước và hai bên bức tường bảo vệ cách vỉa hè đường cái, từng chiếc thùng quyên góp màu đỏ cao ngang thắt lưng được xếp thành hàng dài giống như một dãy hành lang. Giang Ưu Thành nhỏ giọng hỏi Lương Đinh:
"Có cho vào không đấy?"
"Mặc xác nó chứ, cứ xông thẳng vào!"
Không những không ai ngăn cản họ, mà khi bước vào trong nhà thờ, còn có người chỉ dẫn họ: Đứng lùi ra phía sau, đừng nói chuyện.
Giang Ưu Thành phen này thật sự được mởmắt tầm nhìn. Nào ngờ cái nhà thờ bình nhật vốn quạnh quẽ lạnh lẽo ấy, cứ đến ngày Chủ nhật lại có thể tụ tập đông người đến thế. Trên cái "bục thánh" trông giống hệt sân khấu kịch ấy dựng đứng một cây thánh giá to tướng. Chiếc chụp đèn hình cây nến nhấp nháy thứ ánh sáng mờ ảo, đây chắc là để thay cho những ngọn nến thật vốn được lưu truyền từ ngàn xưa nhỉ. Trên bàn tế lễ cạnh đèn nến bày biện hoa lạp mai và liễu bạc, tô điểm thêm chút nét mới mẻ cho thánh đường mang phong cách cổ kính này. Điều khiến anh tò mò hơn nữa là, dù là tín đồ hay những kẻ chạy vào xem náo nhiệt như anh, phần lớn đều chẳng phải là mấy ông cụ bà cụ bảy tám mươi tuổi trong tưởng tượng của anh, mà đa phần đều là những cô gái chàng trai trạc tuổi anh, không, thậm chí còn trẻ hơn anh rất nhiều.
Nhà thờ đang hát thánh ca. Vừa mới bước vào, Giang Ưu Thành nghe chẳng hiểu họ đang hát cái gì, chỉ cảm thấy rất vui tai, biết bao nhiêu là nam thanh nữ tú: giọng khàn đặc, giọng chót vót, giọng trầm đục, giọng rè rè, giọng non nớt, giọng cao vút, đan xen lẫn lộn vào nhau, hòa quyện thành một làn sóng âm thanh khổng lồ. Lắng tai phân biệt kỹ, mới nghe ra bài hợp đồng ca ấy đang hát rằng: Chúa là trung tâm của những lời ca tụng không ngừng, vạn vật Chúa tạo ra đều hoan hỉ. A-men!
Muôn ngàn các vì sao thiên sứ, tề tựu ca tụng vang lừng, trời đất phản chiếu ánh sáng của Chúa. A-men!
Núi cao thung lũng sâu, đồng cỏ bạt ngàn rừng rậm, đồng cỏ xanh ngắt gợn sóng như gương. A-men!
Tiếng chim hót ríu rít, dòng suối chảy róc rách, đánh thức lòng chúng ta ngợi ca Chúa. A-men!
... Điều kỳ lạ là, hễ bước vào nhà thờ, quả thực lại có bầu không khí vô cùng trang nghiêm thành kính. Ở đây không có những tiếng cười khẩy phù phiếm, không có những cái ghé tai thì thầm bất cần đời, trên gương mặt tất cả mọi người đều đeo một vẻ biểu cảm sùng bái và căng thẳng. Cứ như thể chỉ trong chớp mắt, vị Thượng đế toàn tri toàn năng ấy sẽ giáng thế thật vậy. Lương Đinh vốn dĩ xưa nay cái gì cũng dửng dưng, trên khuôn mặt phúng phính lại là một vẻ nghiêm trang; La Hiểu Nhược trong đầu lúc nào cũng nghĩ đến "kinh doanh buôn bán" thì mím chặt môi, mở to đôi mắt híp tịt nhìn chằm chằm về phía trước. Cậu ta đang nhìn cái gì thế nhỉ?
Ồ, đằng trước có một bà cụ nhăn nheo đầy mặt, rõ ràng là một giáo đồ lâu năm, cái miệng móm mém đang mấp máy, bảo là bà ta đang hát, chi bằng nói bà ta đang nhai thì đúng hơn; giữa đám đông ở giữa có một người phụ nữ tầm ba mươi tuổi, ăn mặc rất thời thượng, bên cạnh đứng một đứa trẻ chừng tám chín tuổi, rõ ràng là hai mẹ con, cũng ngẩng cao đầu chăm chú hát. Giang Ưu Thành thầm nghĩ trong lòng: Đứa trẻ đó ngày mai đến trường, chắc là cũng sẽ dùng một sự thành kính và biểu cảm y hệt như vậy để hát bài hát Đội thiếu niên tiên phong nhỉ? Kìa, lùi về phía sau một chút xíu có một đôi tình nhân, cho dù đã vào đến nhà thờ, bọn họ vẫn áp sát vào nhau đến thế, bộ dạng thế kia mà không sợ mạo phạm đến vị Thượng đế thần thánh hay sao? Trái lại, quả thực có một số tín đồ vô cùng thành kính, người thì quất rạp xuống đất, người thì bám lấy mép bục thánh, vừa khóc lóc vừa liên tục làm dấu thánh. Chắc hẳn bọn họ đang sám hối đây mà.
"Ái chà, Thượng đế vạn năng ơi, tại sao ngài lại phải trêu ngươi những kẻ phàm phu tục tử này như thế?" Giang Ưu Thành suýt chút nữa thốt lên thành tiếng. Anh quay phắt đầu đi, phát hiện La Hiểu Nhược đang kéo vạt áo Lương Đinh, Lương Đinh hiểu ý, khẽ gật đầu với Giang Ưu Thành, ba người xoay người lại, nhón gót bước chuồn khỏi giáo đường Hoài Ân.
"Mẹ kiếp! Tao vừa bước vào là đã thấy nghẹt thở rồi, cái bầu không khí ấy ngột ngạt thật đấy!" La Hiểu Nhược vừa ra khỏi cửa đã bắt đầu cằn nhằn, "Cái gì mà 'mọi người đều bình đẳng trước Thượng đế', cút xéo mẹ đi! Ngay cả trong nhà thờ mà cũng chẳng bình đẳng nổi: Mấy vị chức sắc giáo hội đứng ở tít đằng trước, đám giáo đồ ở giữa, còn cái bọn đến xem náo nhiệt như tụi mình thì đành ngậm ngùi đứng tuốt đằng sau. Bình đẳng cái con khỉ khô ấy!"
Lương Đinh dửng dưng nói: "Cái này thì cũng bình thường thôi. Nghe nói cái thứ Thượng đế gì đó, không tin cũng chẳng sao, nhưng nếu mày đã tin nó, chỉ cần lòng thành thì nó sẽ tồn tại."
"Ở đâu cơ chứ?" Giang Ưu Thành cố ý hỏi vặn một câu.
"Nghe nói là ở trong tim con người."
La Hiểu Nhược mất kiên nhẫn chửi rủa: "Nhảm nhí vớ vẩn! Bọn tao đến cái bát cơm còn chẳng có mà ăn đây này, thế mà còn phải tin nó nữa chắc!"
Giang Ưu Thành quay đầu trừng trừng nhìn Lương Đinh:
"Nhìn bộ dạng này của cậu, chắc là cũng muốn làm một tín đồ rồi chứ gì?"
"Tìm chút chỗ dựa tinh thần ấy mà." Lương Đinh thẳng thắn đáp, "Hướng thiện với người, làm việc tốt giúp người, có gì mà không được chứ? Hai cậu không bằng cứ nghe thử bài giảng đạo xem, thú vị phết đấy."
"Cậu nghe rồi à?" Giang Ưu Thành lại hỏi tiếp, "Họ giảng cái gì thế?"
"Chẳng phải lúc nào cũng đang ra rả giảng về 'Bốn hiện đại hóa' đó sao!" Lương Đinh vừa nói vừa phì cười, "Để Thượng đế góp chút sức lực cho bốn hiện đại hóa, chẳng phải tốt hơn sao!"
"Ha ha ha!" Cả ba người cùng bật cười ha hả.
Thôi được rồi, tự do tín ngưỡng, tôi không đi lôi kéo tín đồ hộ mục sư đâu, đi thôi!" Lương Đinh dang rộng hai tay, mỗi tay tóm lấy một người, quàng vai bá cổ La Hiểu Nhược và Giang Ưu Thành rồi bảo, "Đến nhà tớ đi. Lão già nhà tớ mà không có nhà, tụi mình nhấm nháp chút." Lúc ba người bước ra khỏi giáo đường Hoài Ân, tiếng hợp ca vang lên rền vang: Thánh thay, thánh thay, thánh thay!
Thần minh toàn quyền.
Sáng sớm tiếng ca chúng ta,
Xuyên mây bay lên đấng chí tôn,
... Không khéo làm sao, lúc ba người bước vào nhà nhà họ Lương, ông bố Lương Vũ của Lương Đinh lại đang có nhà. Ông lão trông như vừa mới ngủ trưa dậy xong, hai gò má đỏ bừng, mi mắt sụp xuống, trên bàn trà đặt một chiếc bình giữ nhiệt, đang bốc hơi ngút ngút.
"Ái chà, anh tôi bảo tôi ra ga Bắc đón anh ấy, tôi suýt thì quên mất tiêu. Xin lỗi nhé!" Mông La Hiểu Nhược còn chưa kịp chạm ghế, vỗ đét một cái vào sau gáy, kêu lên oai oái. Cậu ta gật đầu chào Lương Vũ một cái, nháy mắt ra hiệu với Lương Đinh và Giang Ưu Thành, đoạn quay người chuồn thẳng.
Thân hình vạm vỡ của Lương Vũ chìm nghỉm trong chiếc ghế sô-pha đôi, tiện miệng hỏi con trai:
"Đâu vừa đi đâu về thế?"
"Nhà thờ."
"Cái gì?" Giọng Lương Vũ bỗng chốc cao vút lên.
"Đến nhà thờ làm lễ, tụi con vừa đi về."
"Hay ho thật đấy!" Giang Ưu Thành kinh ngạc nhìn người đảng viên lâu năm này, không hiểu sao ông ấy lại nói thế.
"Hiếm khi nghe thấy ba khen con đấy nhé, ba."
"Cậu được lắm đấy hả Lương Đinh! Con trai của một đảng viên lâu năm, vậy mà lại đi đi tin tưởng Thượng đế cơ à."
"Vâng, thưa ba." Giọng điệu của Lương Đinh tỏ ra vô cùng bình thản, cậu đặt một ly trà trước mặt Giang Ưu Thành, tự mình rót một ly rồi ngồi xuống ghế, vắt chéo chân. Có thể thấy rõ, cậu chẳng hề sợ bố chút nào, cậu thản nhiên nói:
"Ba có cao kiến gì chăng?"
"Tao cấm mày không được đi!" Lương Vũ gầm lên như sấm rền. Khuôn mặt ông đỏ bừng lên.
Lúc này Giang Ưu Thành mới phát hiện ra, ông lão có vẻ ngoài vạm vỡ này rõ ràng đang có triệu chứng cao huyết áp. Cậu muốn khuyên Lương Đinh một tiếng, đừng đôi co cãi tay đôi với bố, thế nhưng câu trả lời lạnh lùng của Lương Đinh lại vang lên:
"Chuyện đó thì không được đâu. Cửa nhà thờ mở toang hoác ra cơ mà, người ta cho phép tự do ra vào."
"Mày... mày..."
"Hơn nữa thưa ba, tin giáo thì có gì không tốt chứ?"
"Mày là thanh niên sinh ra dưới chế độ mới, lớn lên ở Trung Quốc mới, mày lẽ ra phải, lẽ ra phải..." Lương Vũ hổn hển thở dốc.
"Lẽ ra phải tin tưởng chủ nghĩa cộng sản!" Lương Đinh bồi nốt câu hộ bố.
"Đúng thế. 'Thượng đế' cái quái gì? Đó căn bản là thứ vốn không hề có." Lương Vũ cố hết sức kìm nén sự kích động trong lòng, muốn thuyết phục con trai. Ông vươn bàn tay đang run rẩy nhẹ, chộp lấy chiếc bình giữ nhiệt, nhấp một ngụm trà.
"Con công nhận, thứ đó quả thật không có thật, chẳng ai nhìn thấy Thượng đế bao giờ cả." Lương Đinh gật đầu ra điều tâm phục khẩu phục.
"Thế sao mày còn tin nó làm cái quái gì?"
"Chút chỗ dựa tinh thần thôi mà. Ba đừng giận dữ thế chứ. Con hỏi ba nhé: Ba đã từng nhìn thấy chủ nghĩa cộng sản bao giờ chưa?"
"Tao á?"
"Đúng vậy, ba gia nhập Đảng ngót nghét gần bốn mươi năm rồi, trước giải phóng thì xông pha chiến đấu vào sinh ra tử, sau giải phóng thì hết lo xây dựng lại tới làm phong trào, từng làm bí thư, từng làm giám đốc nhà máy, ba tin tưởng chủ nghĩa cộng sản. Lại còn phấn đấu cả đời vì chủ nghĩa cộng sản nữa chứ, thế ba đã nhìn thấy chủ nghĩa cộng sản bao giờ chưa?"
"Tao chưa thấy. Nhưng đó là lý tưởng tốt đẹp nhất của loài người!" Sắc mặt Lương Vũ lại cho thấy ông đang nổi giận lôi đình.
Thế nhưng Lương Đinh vẫn điềm đạm bình tĩnh từ đầu đến cuối: "Ba cứ vào nhà thờ mà nghe xem. Người ta nói ở đó, thiên đường cũng là lý tưởng tốt đẹp nhất của nhân loại. Hồi nhỏ, chúng ta còn từng đọc bài thơ thế này cơ mà: 'Chủ nghĩa cộng sản chính là thiên đường'. Cho dù là thiên đường hay chủ nghĩa cộng sản, tụi con đều chưa từng tận mắt chứng kiến. Thưa ba, ba tin tưởng vào thứ mà mình chưa từng nhìn thấy, con không hề can thiệp vào ba; con tin tưởng vào thứ mà con chưa từng tận mắt thấy, sao ba cứ phải nhúng tay can thiệp vào con chứ?"
"Nguy hiểm lắm! Lương Đinh, tư tưởng này của mày quá nguy hiểm rồi! Chủ nghĩa cộng sản là khoa học, còn tôn giáo chẳng qua chỉ là một biểu hiện của sự u muội ngu dốt, hai thứ đó hoàn toàn không thể đặt lên bàn cân so sánh với nhau được!" Lương Vũ gầm lên như thét hoảng,
"Tao hỏi mày: Cái luận điệu này của mày học lỏm từ đâu ra thế?"
Ánh mắt sắc bén của Lương Vũ nhanh chóng quét từ mặt con trai sang mặt Giang Ưu Thành.
Giang Ưu Thành cảm thấy ngồi đứng không yên nổi nữa rồi.
"Đừng có mà làm quá lên thế chứ, ba! Tư tưởng này rất phổ biến trong giới trẻ đương thời đấy thôi, ba đừng có mà né tránh câu hỏi của con. Ba có lý lẽ, nếu ba thuyết phục được con, con sẽ tâm phục khẩu phục, nghe theo lời ba."
Lương Vũ tức giận trợn trừng hai mắt, chộp lấy chiếc bình giữ nhiệt, nước trà trong bình văng tung tóe cả lên ghế sô-pha, ông tức tối quát:
"Mày lại còn dám cãi cùn với tao à, mày..."
"Lại thế nữa rồi, ba lại chuẩn bị dùng quyền áp chế con rồi, con phục thế nào cho đặng đây?" Lương Đinh cũng kích động không kém ngắt lời bố, đứng phắt dậy. Có thể thấy rõ, cậu ta đang sẵn sàng chuồn sang phòng bên cạnh bất cứ lúc nào, nhưng miệng vẫn không ngừng nói, "Con là một thanh niên chờ việc, hai mươi lăm tuổi đầu rồi mà vẫn đang chờ việc, chính điều này đã quyết định con phải suy nghĩ như thế. Chẳng lẽ ba không có chút trách nhiệm nào ư? Hồi đi thanh niên trí thức về nông thôn, con bảo ba lo lót đường dây, để con được ở lại Thượng Hải làm việc, ba không chịu, ba cứ đòi kiên định nguyên tắc. Mãi mới vất vả về được thành phố, con lại bảo ba lo lót đường dây để nhanh chóng có việc làm, ba lại tiếp tục không chịu, lại đòi kiên định nguyên tắc cho bằng được. Kiên định cho đến tận lúc cuối cùng, ba nghỉ hưu luôn. Mấy kẻ lo lót đường cửa sau, lại chẳng hề hấn gì cả, vẫn đang đi làm phơi phới... Ba nói xem, rốt cuộc là kẻ nào có hành vi cử chỉ không tin tưởng chủ nghĩa cộng sản hả? Là ba, là con, hay là..."
"Mày cút ngay cho tao!" Lương Vũ như một con sư tử cuồng nộ, chồm vùng đứng phắt dậy, chiếc bình giữ nhiệt trong tay ném thẳng một cú tàn nhẫn về phía con trai.
Chiếc bình giữ nhiệt đập sầm vào khung cửa sổ, phát ra một tiếng "cốp" rồi va đập rơi xuống đất, ruột bình vỡ vụn thành mấy mảnh, văng tung tóe khắp sàn nhà, lớp vỏ nhựa lăn lóc lăn lóc đến sát mép cửa.
Lương Đinh đã nhanh nhẹn nhảy phắt vào căn phòng bên cạnh từ lâu, "rầm" một tiếng, đóng sầm cửa phòng lại cái rụp.
Giang Ưu Thành nhìn thấy rõ mồn một: Lương Vũ đứng đực người ra như phỗng đá trước ghế sô-pha, lồng ngực phập phồng thở dốc từng hồi, hồi lâu sau, mới thình lình ngồi phịch xuống ghế sô-pha, hai tay ôm trọn lấy vầng trán rộng.
Giang Ưu Thành không khỏi thầm khâm phục sự khôn lỏi của La Hiểu Nhược, cậu nhìn cậu ta xem, hễ thấy Lương Vũ có nhà là lập tức bịa ngay ra một lời nói dối, quất ngựa truy phong chuồn mất dạng. Lúc này đây, bản thân lại rơi vào cái hoàn cảnh ngượng ngùng thế này, quả thực vừa lúng túng vừa thảm hại hết chỗ nói. Cách tốt nhất lúc này, vẫn là lủi thủi chuồn êm đi thôi.
Ra đến đường cái, Giang Ưu Thành trút một hơi thở dài nặng nhọc. Cậu cứ đinh ninh rằng hễ rời khỏi nhà họ Lương là sẽ thấy nhẹ cả người như trút được gánh nặng. Nào ngờ, cứ sải bước đi dọc theo mép phố vài trăm bước, trong lòng vẫn nặng trĩu những ưu tư.
Ôi chao, anh sắp không thể chịu đựng nổi cái kiểu sống thế này nữa rồi! Vô vị, chán nản, phiền muộn, chẳng có chút mục đích theo đuổi nào. Anh không thể giống như Lương Đinh, đến nhà thờ để tìm kiếm sự kích thích, suốt ngày cãi tay đôi với bố, phàn nàn oán trách, nói những lời quái gở. Anh không có ông bố có mức lương hưu cao ngất ngưởng như thế. Bố anh đã qua đời từ rất sớm vì bệnh ung thư phổi. Bây giờ dăm ba đồng lương hưu ít ỏi của mẹ vẫn phải nuôi cái thằng con trai sắp ngót nghét ba mươi tuổi đầu là anh đây, anh bắt buộc phải tìm một lối thoát càng sớm càng tốt.
Đầu óc Giang Ưu Thành rối bời như hũ nút, chốc lát thì hiện lên gương mặt lúc tranh chấp với bố của Lương Đinh, chốc lát lại văng vẳng bên tai tiếng hát thánh ca, chốc lát lại nhảy ra khung cảnh trong quán ăn nhỏ, chốc lát lại là tiếng trượt băng "sột sạt sột sạt" ở sân trượt băng. Tuần trước, chẳng phải anh đã cùng Lương Đinh, La Hiểu Nhược đến sân trượt băng Tân Đô trên tầng lầu công ty thực phẩm đó sao? Ở sân trượt có một cô gái mặc áo khoác trượt tuyết màu đỏ, chỉ trong vòng hơn một tiếng đồng hồ mà đã cùng Lương Đinh trượt băng nghệ thuật uyển chuyển lượn lờ khắp sân. Phải rồi, còn cả La Hiểu Nhược nữa, cũng chẳng chịu kém cạnh chút nào, lân la bắt chuyện được với một cô gái đầy tàn nhang trên mặt. Nhìn điệu bộ của hai cô gái ấy, trông chẳng giống bọn "gái lười" tí nào — thuật ngữ thời đó dùng để gọi những người phụ nữ phong lưu lẳng lơ, Giang Ưu Thành cũng không tin nổi ở sân trượt băng lại có nhiều cô gái không đàng hoàng đến thế. Thế nhưng, tại sao sau đó Lương Đinh và La Hiểu Nhược lại đều đá bay mấy cô nàng đó vậy chứ!
"Hiểu không hả đại ngốc kia, cái đó gọi là vui chơi qua đường thôi." La Hiểu Nhược mở mang tầm mắt cho anh.
"Người ta vừa nghe nói tôi là thanh niên chờ việc, đã sợ mất mật chạy mất dép rồi còn gì!" Lương Đinh nhún nhún vai nói, "Tôi không muốn lừa gạt cô ấy, nhảy múa xong là tôi nói thật cho cô ấy biết luôn. Cô nàng đó ngược lại cũng dứt khoát phết, vươn tay cướp phắt lấy số điện thoại đã viết sẵn cho tôi luôn."
"Tôi đang bận rộn bù cổ đây này, thời gian đâu mà đi theo đuổi mấy cô nàng lúc nào cũng mơ tưởng đến 'gà vịt đầy mâm'." La Hiểu Nhược nói càng thêm phần thẳng thừng trực diện.
Cậu ta quả thực đang bận tối tăm mặt mũi, hôm nay buôn cá hoàng ngư, ngày mai bán cua, hơn nửa năm trước bắt đầu buôn bán hoa quả, lúc kiếm được nhiều thì một ngày có thể bỏ túi hai ba chục tệ. Thế nhưng chỉ có Giang Ưu Thành là biết tiền của cậu ta kiếm được bằng cách nào. Hôm đó anh đi theo La Hiểu Nhược ra bến tàu Thập Lục Phố. Ái chà, đám tiểu thương tụ tập ở đó đông nghìn nghịt chẳng khác nào họp chợ. Hễ chiếc tàu chở quýt Ôn Châu Hoàng Nham cập bến, đám tiểu thương nọ lại như nghe thấy mệnh lệnh hô hào, ùa lên nhao nhao như ong vỡ tổ, tranh nhau cướp giật, cứ túm được sọt quýt là coi như đã mua xong. Nào là lớn tiếng cãi vã đấu khẩu, chửi bới thô tục, thượng cẳng chân hạ cẳng tay đánh nhau chí mạng, chen chúc xô đẩy cắm cổ đục khoét tiến về phía trước, túm chặt lấy người vận chuyển để khóc lóc van xin tha thiết, đủ mọi thể loại trò đời, hỗn loạn như một nồi cháo heo.
"Sọt này, ba mươi tệ!"
"Tính cho tôi!"
"Tôi ra ba mươi mươi hai tệ!"
"Được, ném cho cậu đấy!"
"Thằng ranh con mày giỏi lắm đấy, tối nay đi về cẩn thận bị xe điện tông chết tươi nghe con!"
"Cái đồ thây ma trôi sông lạc chợ nhà mày!"
"Sọt này, bốn mươi hai tệ!"
"Tôi mua, tôi mua!"
... Những tiếng thét gào lạc cả giọng, những lời chửi rới dơ bẩn tục tĩu, những màn mặc cả cười nói hớn hở chào đón. La Hiểu Nhược cứ thế lao mình trong cái chốn ồn ào náo nhiệt đậm mùi chợ búa ấy, đông luồn tây lách, nhảy cẫng lên phía trước rồi lùi lại phía sau, mua hết sọt quýt này đến sọt quýt khác, rồi để Giang Ưu Thành đi theo canh giữ. Giang Ưu Thành nhìn cậu ta: Áo phanh ngực hở hoác, khóe miệng ngậm điếu thuốc, mồ hôi nhễ nhại to bằng hạt đậu trên trán cứ thế tuôn rơi lã chã, mái tóc ướ đẫm mồ hôi bết dính sát vào hai bên mang tai, vậy mà cậu ta cũng chẳng buồn giơ tay lau quẹt lấy một cái...
Chính là trong chuyến đi khải hoàn trở về hôm ấy, La Hiểu Nhược từng khoác lác rằng: Việc buôn bán này chỉ cần cứ tiếp tục làm thế này, thì trong vòng hai năm, cậu ta có thể kiếm được hai vạn tệ, đến lúc đó thì cậu ta có thể vô lo vô nghĩ nằm ngửa mà ăn rồi.
Đừng nói là cậu ta không làm nổi, cho dù có thực sự trở thành một đại gia giàu sụ nho nhỏ đi chăng nữa, Giang Ưu Thành cũng chẳng có lấy chút dũng khí nào để đi chen chúc chém giết với đám tiểu thương dưới bến tàu kia.
Chẳng biết vì sao, Giang Ưu Thành lại nhớ tới gã béo lùn hay làm ghế sô-pha trong hẻm nhỏ. Ông cậu của gã béo lùn đang làm tổ trưởng một phân xưởng nhỏ tại nhà máy sô-pha Thanh Đảo, gã béo lùn tự túc chi phí chạy đến nhà máy của cậu ruột, tự bỏ tiền ăn uống sinh hoạt, ông cậu lo cho chỗ ở, gã làm việc ở nhà máy sô-pha hệt như một công nhân thực thụ, nửa năm trời đã học được toàn bộ bí quyết thủ thuật làm đủ loại ghế sô-pha lớn nhỏ. Khi quay trở về Thượng Hải, gã chuẩn bị sẵn đồ nghề, thế là nhận làm sô-pha cho những hộ gia đình đã chuẩn bị sẵn nguyên vật liệu.
Gã béo lùn vừa làm sô-pha vừa trả lời những câu hỏi của người ta. Theo lời gã kể, cứ thong thả vừa làm vừa chơi, một ngày chẳng nghỉ ngơi ngày nào thì thu nhập mỗi tháng cũng được tầm một trăm rưỡi đến một trăm tám mươi tệ.
Giang Ưu Thành thường xuyên đứng ngắm gã làm, trong lòng cũng từng thầm tẩm ngẩm tầm ngầm tính toán, công việc này anh đủ sức gánh vác, thu nhập cũng khá khẩm đáng kể. Chỉ tiếc là, đây cũng là hình thức làm ăn cá thể tự túc. Quan trọng hơn cả là anh chẳng có ông cậu nào làm việc ở nhà máy sô-pha cả.
Không có ông cậu làm ở nhà máy sô-pha, lại chẳng có ông bố được nghỉ hưu ở nhà có khả năng nuôi nổi mình như Lương Đinh, càng không có cái gan xông pha ra xã hội buôn bán làm ăn như La Hiểu Nhược. Thế thì anh phải làm sao đây?
Vẫn cứ tiếp tục sống qua ngày như cũ ư? Không! Anh không thể sống nổi cái kiểu đời ấy nữa rồi, anh bắt buộc phải đi làm. Công việc đang nằm ở xó xỉnh nào cơ chứ?
Cái có sẵn trước mắt nhất chính là: Tham gia vào quán ăn của Đinh Phúc.
Nghĩ đến công việc này, ngay cả bản thân Giang Ưu Thành cũng giật nảy mình hoảng hốt, sao anh lại có thể thay đổi nhanh đến thế cơ chứ? Nhưng cũng ngay vào khoảnh khắc ấy, ánh mắt tán thưởng của cậu cả, ánh mắt mong chờ của Đinh Phúc, đồng thời hiện lên trong tâm trí anh. Chỉ có điều địa chỉ nhà Đinh Phúc, anh vẫn còn chưa biết đấy thôi! Thôi thì cứ kiên nhẫn đợi thêm hai ngày nữa vậy, cô ấy đã hẹn là sẽ tới tìm anh cơ mà. Nhưng mà hai ngày nay phải giết thời gian kiểu gì đây? Tại sao anh không thể chủ động đi tìm cô ấy cơ chứ, cái cậu Vu Nghệ Văn người thay thế vị trí của bố chẳng phải là người biết rõ địa chỉ nhà cô ấy hay sao!
"Kít kít!" Một chiếc xe buýt chắn ngang ngay trước mặt Giang Ưu Thành, còi xe bóp kêu đinh tai nhức óc làm Giang Ưu Thành giật thót mình hoảng hốt. Giang Ưu Thành vội vàng khựng chân đứng sững lại, ngẩng đầu nhìn lên, lúc này mới phát hiện ra bản thân đang đứng giữa đường cái, dòng người dòng xe tấp nập gồm xe hơi, xe tải lớn, xe điện, xe con đang cuồn cuộn trào dâng lướt qua bên cạnh. Anh ước lượng phương hướng, không chần chừ đắn đo thêm nữa, cất bước đi thẳng về phía nhà Vu Nghệ Văn.