Dryope và Iole là hai chị em. Nàng Dryope là vợ của Andraemon, được chồng hết mực yêu thương và vô cùng hạnh phúc khi sinh hạ đứa con đầu lòng. Một ngày nọ, hai chị em dạo bước đến bờ một con suối thoai thoải dẫn ra mặt nước, nơi các sườn đồi phía trên mọc đầy hoa sim. Họ định hái hoa để kết vòng dâng lên các đệ nhất tiên nữ, và Dryope vừa bế con trước ngực, một báu vật nặng trĩu, vừa cưng nựng đứa trẻ trên đường đi. Gần mép nước mọc lên một khóm sen rực rỡ sắc hoa tím ngát. Dryope hái vài bông đưa cho con trẻ, và Iole cũng định làm như vậy, thì nàng chợt nhận ra những giọt máu đang rỉ ra từ chỗ người chị vừa bẻ cành. Cây ấy không ai khác chính là Nữ thần Lotis, người trong lúc trốn chạy một kẻ bám đuôi đê tiện đã bị hóa thành hình dạng này. Họ chỉ biết được điều đó từ những người dân quê khi mọi chuyện đã quá muộn màng.
Dryope vô cùng hoảng sợ khi nhận ra việc mình đã làm, nàng vội vã muốn rời khỏi chốn ấy nhưng đôi chân như đã bám rễ chặt xuống đất. Nàng cố gắng nhấc chân lên nhưng chẳng thể cử động được phần nào ngoài đôi cánh tay. Thân cây cứng cáp cứ thế lan dần lên cao, từng bước bao bọc lấy thân thể nàng. Trong cơn đau đớn tột cùng, nàng định cào cấu mái tóc mình, nhưng đôi bàn tay chỉ toàn chạm vào những chiếc lá. Đứa trẻ cảm thấy bầu ngực mẹ bắt đầu cứng lại và dòng sữa ngừng chảy. Iole đứng nhìn số phận bi thảm của người chị mà chẳng thể giúp gì. Nàng ôm lấy thân cây đang lớn dần như muốn níu giữ phần gỗ đang lan tới, và ước gì mình cũng được tấm vỏ cây ấy bao bọc. Đúng lúc đó, Andraemon, chồng của Dryope, cùng cha nàng tiến lại gần; và khi họ hỏi về Dryope, Iole liền chỉ cho họ cây sen mới hình thành. Họ ôm lấy thân cây hãy còn ấm áp và ngập ngừng rải những nụ hôn lên tán lá.
Giờ đây, chẳng còn lại gì của Dryope ngoài gương mặt nàng. Những giọt nước mắt vẫn tuôn rơi và thấm đẫm trên những chiếc lá, và khi còn có thể, nàng cất lời: "Ta hoàn toàn vô tội. Ta không đáng phải chịu số phận này. Ta chưa từng làm hại bất kỳ ai. Nếu ta nói sai, mong cho tán lá của ta héo hô vì hạn hán và thân cây bị đốn hạ rồi đem đốt. Xin hãy bế đứa trẻ này giao cho người nhũ mẫu. Hãy thường xuyên đưa nó đến đây nuôi dưỡng dưới những tán lá của ta, và để nó vui đùa trong bóng mát của ta; rồi khi nó lớn khôn biết nói, hãy dạy nó gọi ta là mẹ, và ngậm ngùi thốt lên: 'Mẹ ta đang ẩn mình dưới lớp vỏ cây này'. Nhưng hãy dặn nó cẩn thận với những bờ sông, chớ dại dột hái hoa, và hãy ghi nhớ rằng bất kỳ bụi cây nào nó nhìn thấy cũng có thể là một vị nữ thần đang ngụy trang. Vĩnh biệt, người chồng thân yêu, người em gái và người cha kính yêu. Nếu hai người còn chút tình cảm nào với ta, xin đừng để lưỡi rìu làm tổn thương ta, cũng đừng để bầy gia súc cắn xé các cành lá của ta. Vì ta không thể cúi xuống ôm hai người, xin hãy trèo lên đây và hôn ta; và khi đôi môi ta còn tri giác, hãy nâng đứa con của ta lên để ta được hôn nó. Ta không thể nói thêm được nữa, bởi lớp vỏ cây đã lan đến tận cổ ta và chẳng mấy chốc sẽ phủ kín đỉnh đầu. Các người không cần phải nhắm mắt lại cho ta đâu; chính vỏ cây sẽ làm thay điều đó mà chẳng cần đến tay ai." Đoạn, đôi môi nàng ngừng chuyển động, sự sống lịm tắt; thế nhưng những cành cây vẫn giữ được hơi ấm sự sống thêm một khoảng thời gian nữa.
Keats, trong tác phẩm Endymion, đã nhắc đến Dryope như sau:
Nàng nhấp cây đàn lừng vang khúc điệu
Dạo khúc dạo đầu rộn rã thanh âm
Nắn nót phô bày nhịp điệu tiếng ngâm
Một khúc ca ngân thanh thoát lạ thường
Mang đậm hồn ngàn hoang dã ngát hương
Hơn tiếng ru con lẻ loi của Dryope.
Venus trong một lần chơi đùa cùng đứa con trai Cupid đã vô tình tự làm bị thương ngực mình bằng một mũi tên của cậu bé. Nàng đẩy con ra, nhưng vết thương sâu hơn nàng tưởng. Trước khi nó lành hẳn, nàng trông thấy Adonis và bị chàng mê hoặc. Nàng không còn chút hứng thú nào với những chốn nghỉ ngơi yêu thích của mình như Paphos, Cnidos, và Amathos, nơi nổi tiếng với những mỏ kim loại giàu có. Nàng thậm chí còn rời xa cả đỉnh Olympus, bởi Adonis còn quý giá hơn cả thiên đường. Nàng đi theo và bầu bạn cùng chàng. Người từng thích nằm dài trong bóng râm, chẳng màng điều gì ngoài việc vun vén cho vẻ đẹp của bản thân, giờ đây lại lang thang qua những khu rừng và ngọn đồi, ăn mặc chẳng khác nào nữ thần săn bắn Diana. Nàng gọi bầy chó, săn đuổi thỏ và hươu nai cùng những loài thú săn an toàn khác, nhưng luôn tránh xa bầy sói và gấu dữ vấy máu sát sinh của bầy đàn. Nàng cũng dặn dò Adonis phải cẩn thận với những loài động vật nguy hiểm ấy. "Hãy dũng cảm trước những loài nhút nhát," nàng nói; "liều lĩnh với kẻ mạnh thì chẳng bao giờ an toàn. Hãy cẩn trọng chớ để bản thân rơi vào hiểm nguy và đem hạnh phúc của ta ra đánh cược. Đừng tấn công những loài thú mà Tự nhiên đã ban vũ khí tự vệ. Ta không coi trọng vinh quang của ngươi đến mức đánh đổi bằng sự liều lĩnh ấy. Tuổi trẻ và vẻ đẹp làm say đắm Venus của ngươi sẽ chẳng thể lay động trái tim sư tử hay heo rừng lông cứng. Hãy nghĩ đến những chiếc vuốt ghê rợn và sức mạnh phi thường của chúng! Ta căm ghét toàn bộ giống loài ấy. Ngươi có hỏi tại sao không?" Rồi nàng kể cho chàng nghe câu chuyện về Atalanta và Hippomenes, những kẻ đã bị biến thành sư tử vì sự bội bạc đối với nàng.
Sau khi đưa ra lời cảnh báo đó, nàng bước lên cỗ xe do những con thiên nga kéo và bay vút đi qua không trung. Nhưng Adonis quá đỗi kiêu hãnh nên chẳng màng gì đến những lời khuyên ấy. Bầy chó săn đã đánh động một con heo rừng khỏi hang ổ của nó, và chàng thanh niên liền phóng ngọn lao làm bị thương con vật bằng một nhát xiên sườn. Con mãnh thú dùng hàm giật phăng ngọn vũ khí ra rồi lao thẳng về phía Adonis; chàng quay người bỏ chạy nhưng con heo rừng đã bắt kịp, vùi những chiếc nanh sắc nhọn vào sườn chàng và quật ngã chàng đang thoi thóp xuống mặt đất.
Venus trên cỗ xe thiên nga của mình vẫn chưa đặt chân đến Cyprus thì đã nghe văng vẳng giữa không trung những tiếng rên rỉ của người tình dấu yêu, nàng bèn quay đầu những cỗ chiến mã lông trắng trở lại mặt đất. Khi hạ xuống gần và từ trên cao nhìn thấy thân thể bất động đầm đìa máu của chàng, nàng lao xuống, ôm lấy thi hài mà đấm ngực bứt tóc. Trách cứ các vị Nữ thần Vận mệnh, nàng cất lời: "Tuy nhiên, chiến thắng của các ngươi cũng chỉ là một nửa; những kỷ vật về nỗi đau buồn của ta sẽ trường tồn, và cảnh tượng cái chết của ngươi, hỡi Adonis của ta, cùng tiếng khóc than của ta sẽ được tái diễn mỗi năm. Máu của ngươi sẽ hóa thành một đóa hoa; sự an ủi đó không ai có thể cướp đi của ta." Nói đoạn, nàng rắc những giọt mật thần lên vũng máu; và khi chúng hòa quyện vào nhau, những bọt nước sủi lên giống như mặt hồ khi hạt mưa rơi xuống, và chỉ trong vòng một giờ, một đóa hoa mang sắc đỏ tựa máu hệt như quả lựu đã mọc lên. Nhưng loài hoa ấy lại chẳng thể tồn tại lâu. Người ta kể rằng những cơn gió thổi làm cánh hoa bung nở, rồi sau đó lại cuốn phăng đi những cánh hoa; vì thế nó được gọi là Anemone, hay Hoa Gió, xuất phát từ chính nguyên nhân vừa góp phần sinh thành vừa đẩy nó đến bờ vực lụi tàn.
Milton cũng nhắc đến câu chuyện về Venus và Adonis trong tác phẩm Comus:
Những thảm hoa hồng với dạ lan hương
Là chốn chàng Adonis trẻ thường lui tới
Vết thương sâu dần dần mau chóng bớt
Trong giấc ngủ êm đềm trên thảm cỏ xanh
Nơi Nữ hoàng xứ Assyria ngồi lặng thầm buồn tênh.
Và Morris trong Cuộc đua của Atalanta cũng viết:
Nơi ấy qua tiếng tù và bầy tiên nữ Dryad thừa hiểu
Nhát đâm nhắm vào tim gấu của chàng là chí mạng
Và ngọn lao của kẻ thù đã quật ngã Adonis bên đàng
Apollo đem lòng yêu say đắm một thiếu niên tên là Hyacinthus. Ngài đồng hành cùng chàng trong mọi cuộc vui, xách lưới khi đi câu, dắt chó khi đi săn, theo chân chàng trong những chuyến thám hiểm vùng núi non, và vì chàng mà lãng quên cả cây đàn lia cùng những mũi tên. Một ngày nọ, họ cùng nhau chơi trò ném đĩa, và Apollo, vung chiếc đĩa bay lên cao với sức mạnh hòa quyện cùng sự khéo léo, đã ném nó đi thật cao và thật xa. Hyacinthus dõi theo đường bay của chiếc đĩa và vì quá phấn khích với trò chơi nên đã chạy bổ lên trước để chộp lấy nó, nóng lòng muốn đến lượt mình ném, thì chiếc đĩa nảy bật từ mặt đất văng lại trúng thẳng vào trán chàng. Chàng ngất lịm đi và ngã xuống. Vị thần, xanh xao chẳng kém gì chàng, đỡ lấy thiếu niên và dùng mọi phép thuật để cầm máu, níu kéo hơi thở đang lụi tàn nhưng tất cả đều vô ích; vết thương đã vượt quá tầm tay của y dược học. Giống như khi người ta bẻ gãy cành của một đóa ly trong vườn, nó rũ bông gục xuống và quay đầu hướng về mặt đất, cái đầu của chàng thiếu niên đang hấp hối cũng trĩu nặng trên đôi vai ngực như thể quá nặng nề đối với chiếc cổ. "Ngươi chết rồi, Hyacinthus," Phố-bốt lên tiếng, "tuổi xuân của ngươi bị ta tước đoạt. Nỗi đau là của ngươi, còn tội lỗi thuộc về ta. Ước gì ta có thể chết thay cho ngươi! Nhưng vì điều đó không thể xảy ra nên ngươi sẽ sống mãi cùng ta trong ký ức và trong những khúc ca. Tiếng đàn lia của ta sẽ ca ngợi ngươi, lời ca của ta sẽ kể về số phận ngươi, và ngươi sẽ hóa thành một đóa hoa khắc ghi niềm tiếc nuối của ta." Khi Apollo còn đang cất lời, kìa cái vũng máu đã loang lổ trên mặt đất và nhuốm đỏ thảm cỏ bỗng ngừng rỉ máu; thay vào đó là một đóa hoa có sắc màu rực rỡ hơn cả sắc tía xứ Tyre mọc lên, trông tựa như đóa ly, chỉ khác là loài hoa này mang sắc tím thẫm còn đóa kia trắng muốt như bạc (rõ ràng đây không phải là loài hoa lan dạ hương hiện đại của chúng ta. Có lẽ nó là một loài diên vĩ nào đó, hoặc có thể là hoa phi yến, hay hoa păng-xê). Và chừng đó hãy còn chưa đủ đối với Phố-bốt; để ban tặng vinh dự lớn lao hơn nữa, ngài đã khắc những nỗi buồn của mình lên cánh hoa, ghi dòng chữ "Ah! Ah!" lên đó, như ta vẫn thấy cho đến tận ngày nay. Đóa hoa mang tên Hyacinthus, và cứ mỗi độ xuân về lại làm sống lại ký ức về số phận của chàng.
Người ta kể rằng Zephyrus (Gió Tây), kẻ cũng đem lòng yêu Hyacinthus và ganh tỵ vì chàng sủng ái Apollo, đã thổi lệch hướng chiếc đĩa để nó đập vào người Hyacinthus. Keats đã nhắc đến chi tiết này trong tác phẩm Endymion, khi miêu tả những kẻ đứng xem trò ném đĩa:
Hoặc họ dõi theo người ném đĩa chăm chú hai bên
Xót thương cho cái chết đoạn trường của Hyacinthus
Khi ngọn gió tàn nhẫn của Zephyr đoạt mạng thiếu niên vô tội
Zephyr giờ đây ân hận khôn nguôi
Nựng niu đóa hoa giữa tiết trời mưa dầm thổn thức.
Một lời gợi nhắc đến Hyacinthus cũng có thể nhận ra trong bài thơ Lycidas của Milton:
Hệt như đóa hoa đẫm máu khắc ghi niềm bi thương.
Ceyx là Vua xứ Thessaly, nơi ngài trị vì trong hòa bình chẳng có bạo lực hay bất công. Ngài là con trai của Hesperus, Sao Mai, và vẻ rạng rỡ của ngài khiến người ta gợi nhớ đến thân phụ. Halcyone, con gái của Aeolus, là hoàng hậu của ngài và hết lòng gắn bó với chồng. Lúc bấy giờ, Ceyx đang chìm đắm trong nỗi buồn sâu sắc vì sự ra đi của người em trai, và những điềm gở kinh hoàng xuất hiện sau cái chết đó khiến ngài cảm thấy như các vị thần đang chống lại mình. Do đó, ngài nghĩ tốt hơn hết là nên thực hiện một chuyến hải trình đến Claros ở Ionia để thỉnh bói nhà tiên tri Apollo. Nhưng ngay khi ngài thổ lộ dự định ấy với người vợ Halcyone, một cơn rùng mình chạy dọc sống lưng nàng, và gương mặt nàng trở nên xanh xao như chết trân. "Lỗi lầm nào của thiếp, hỡi người chồng dấu yêu, đã khiến ngài phai nhạt tình cảm với thiếp? Tình yêu dành cho thiếp từng ngự trị cao nhất trong tâm trí ngài đâu rồi? Phải chăng ngài đã học được cách cảm thấy thảnh thơi khi vắng bóng Halcyone? Hay ngài muốn thiếp rời xa nơi này?" Nàng cũng tìm cách khuyên can ngài bằng cách miêu tả sự cuồng nộ của những cơn gió, điều mà nàng đã quá đỗi quen thuộc khi còn sống tại nhà cha mình, bởi Aeolus chính là vị thần gió và đã phải vắt kiệt sức để kiềm chế chúng. "Chúng lao vào nhau," nàng nói, "với một sức cuồng nộ tột độ đến mức lửa lóe lên từ cuộc giao tranh. Nhưng nếu ngài nhất định phải đi," nàng nói thêm, "hỡi người chồng dấu yêu, xin hãy cho thiếp đi cùng. Bằng không, thiếp sẽ phải gánh chịu không chỉ những hiểm họa thực sự mà ngài phải đối mặt, mà cả những điều tồi tệ do nỗi sợ hãi của thiếp vẽ ra nữa."
Những lời này đè nặng lên tâm trí nhà vua Ceyx, và ngài cũng mong muốn được đưa nàng đi cùng chẳng kém gì nàng, nhưng ngài không đành lòng để nàng phải dấn thân vào chốn hiểm nguy nơi biển cả. Do đó, ngài đáp lời, an ủi nàng hết mực có thể, và kết lại bằng những lời này: "Anh xin hứa, bằng những tia sáng của người cha Sao Mai, rằng nếu vận mệnh cho phép, anh sẽ trở về trước khi mặt trăng tròn hai lần." Khi nói dứt lời, ngài ra lệnh kéo chiếc thuyền ra khỏi nhà kho tàu và đưa mái chèo cùng buồm lên thuyền. Khi Halcyone chứng kiến những sự chuẩn bị ấy, nàng rùng mình như thể mang theo linh cảm về điềm gở. Trong tiếng khóc nức nở và những giọt nước mắt, nàng cất lời vĩnh biệt, rồi ngã quỵ xuống đất bất tỉnh nhân sự.
Ceyx suýt chút nữa đã chần chừ ở lại, nhưng lúc này đám thanh niên đã nắm chắc mái chèo và mạnh mẽ rẽ sóng vươn đi bằng những nhịp chèo dài đều đặn. Halcyone ngước đôi mắt đẫm lệ nhìn theo, thấy chồng đang đứng trên boong tàu vẫy tay chào nàng. Nàng đáp lại tín hiệu ấy cho đến khi con thuyền tiến ra xa đến mức nàng không thể phân biệt được hình dáng của chàng với những người khác. Khi bản thân chiếc thuyền cũng khuất dạng, nàng cố rah rướt đôi mắt để bắt lấy chút ánh sáng le lói cuối cùng của cánh buồm cho đến khi nó cũng biến mất hoàn toàn. Lúc bấy giờ, rút lui về căn phòng của mình, nàng ngả mình lên chiếc giường đơn độc.
Trong khi ấy, họ lướt ra khỏi bến cảng, và gió nhẹ nô đùa giữa những sợi dây thừng. Các thủy thủ thu mái chèo và giương buồm lên. Khi hành trình đi được một nửa hoặc ít hơn, lúc màn đêm buông xuống, biển bắt đầu trắng xóa bởi những con sóng cuồn cuộn, và gió đông thổi thành bão lớn. Người thuyền trưởng hô lệnh hạ buồm, nhưng cơn bão không cho phép tuân lệnh, bởi tiếng gầm rú của gió và sóng lớn đến mức mệnh lệnh của ông chẳng thể tài nào nghe thấy. Tự nguyện, đám thủy thủ bận rộn thu xếp mái chèo, gia cố thân tàu, hạ bớt buồm. Trong lúc họ đang làm những việc mà mỗi người cho là tốt nhất ấy, cơn bão càng lúc càng dữ dội. Tiếng hò hét của thủy thủ đoàn, tiếng lách cách của giàn rigging, và tiếng sóng đập ầm ầm hòa lẫn với tiếng gầm của sấm sét. Biển dâng cuồn cuộn như muốn nhấc bổng lên tận tầng mây để tung bọt trắng xóa khắp bầu trời; rồi lại sụt sâu xuống tận đáy mang màu sắc của vùng nước nông, một thứ sắc đen tuyền như dòng sông Styx.
Con tàu chống chọi với tất cả những biến động ấy. Nó trông giống như một con thú hoang lao vào những ngọn giáo của thợ săn. Mưa trút xuống xối xả như thể bầu trời đang sập xuống để hòa làm một với biển cả. Khi chớp lóe lên trong chốc lát, màn đêm dường như trùm thêm bóng tối của riêng nó vào cơn bão; rồi những tia chớp xé toạc màn đêm, thắp sáng vạn thứ bằng một thứ ánh sáng chói lóa. Kỹ năng suy sụp, lòng dũng cảm lụi tàn, và cái chết dường như bủa vây trên từng con sóng. Đám thủy thủ chết lặng vì khiếp sợ. Hình ảnh về cha mẹ, họ hàng và những người thân yêu bỏ lại quê nhà hiện lên trong tâm trí họ. Ceyx nghĩ đến Halcyone. Chẳng có cái tên nào khác ngoài tên nàng trên môi, và trong nỗi khát khao nàng, ngài lại thấy nhẹ nhõm vì nàng không có mặt ở đây. Chẳng mấy chốc, cột buồm bị một luồng sét đánh gãy vụn, bánh lái vỡ tan, và ngọn sóng uy quyền cuộn trào nhìn xuống đống đổ nát, rồi giáng xuống đè bẹp nó thành trăm mảnh. Một vài thủy thủ bị sức ép làm cho bất tỉnh, chìm nghỉm và không bao giờ ngoi lên được nữa; số khác bám lấy những mảnh vỡ của con tàu. Ceyx, bằng bàn tay từng nắm giữ vương quyền, bám chặt lấy một tấm ván, cất tiếng kêu cứu, hỡi ôi, hoàn toàn vô ích, gửi đến cha mình và cha vợ. Nhưng thường trực nhất trên môi ngài vẫn là cái tên Halcyone. Tâm trí ngài bấu víu lấy nàng. Ngài cầu xin những con sóng đưa thi thể mình đến trước mắt nàng, để nó nhận được sự an táng từ đôi tay nàng. Cuối cùng, dòng nước nhấn chìm ngài, và ngài chìm sâu xuống. Sao Mai trông thật mờ ảo vào đêm đó. Vì không thể rời khỏi bầu trời, nó đã che khuất gương mặt mình bằng những đám mây.
Trong khi đó, Halcyone hoàn toàn không biết gì về những điều kinh hoàng ấy, vẫn đếm từng ngày chờ đợi người chồng trở về như đã hẹn. Lúc này nàng chuẩn bị những bộ trang phục mà chàng sẽ mặc, lúc khác lại chuẩn bị trang phục cho chính mình khi chàng đến. Nàng dâng hương khói liên tục lên các vị thần nhưng thành tâm nhất vẫn là Juno. Cho người chồng đã chẳng còn trên cõi đời này, nàng cầu nguyện không ngớt; cầu cho chàng được bình an; cầu cho chàng trở về nhà; cầu cho trong khoảng thời gian vắng bóng, chàng không vướng bận ánh mắt hay đem lòng yêu thương ai hơn nàng. Nhưng trong tất cả những lời cầu nguyện ấy, điều cuối cùng lại là điều duy nhất được định sẵn để thành hiện thực. Cuối cùng, vị nữ thần không thể chịu đựng thêm việc phải nghe những lời van nài dành cho một kẻ đã chết, hay nhìn thấy những đôi tay giơ lên bàn thờ của mình đáng lẽ ra phải đang dâng lễ tang. Vì vậy, gọi Iris lại, nàng phán: "Iris, sứ giả trung thành của ta, hãy đến chốn u tịch của Somnus, và bảo hắn gửi một điềm báo đến cho Halcyone dưới hình hài của Ceyx, để làm cho nàng ấy thấu hiểu sự thật."
Iris khoác lên mình chiếc áo choàng muôn màu, rực rỡ tô điểm bầu trời bằng dải lầu cầu vồng của mình, rồi tìm đến cung điện của Vua Giấc Ngủ. Gần xứ Cimmerian, một hang động ẩn mình trong vách núi là nơi trú ngụ của vị thần lờ đờ Somnus. Nơi đây Phố-bốt chẳng dám bén mảng đến, dù là lúc bình minh, giữa trưa hay khi hoàng hôn buông xuống. Mây mù và bóng tối tỏa ra từ lòng đất, ánh sáng chỉ lấp ló mờ ảo. Loài chim báo thức với chiếc mào trên đầu chưa bao giờ cất tiếng gọi Aurora ở nơi ấy, cũng chẳng có con chó canh gác nào, hay chú ngỗng tinh khôn nào dám làm nhiễu loạn sự tĩnh lặng. (Sự so sánh giữa chó và ngỗng này là một ẩn ý của Ovid về một điển tích trong lịch sử La Mã). Không có một loài thú hoang, gia súc nào, chẳng có cành cây nào lay động vì gió, hay âm thanh trò chuyện của con người nào phá vỡ sự tĩnh mịch ấy. Sự im lặng ngự trị nơi đây; và từ tận đáy vách đá, dòng sông Lethe lững lờ trôi, tiếng thì thầm của nó mời gọi chìm vào giấc ngủ. Cây anh túc mọc bạt ngàn trước cửa hang, cùng nhiều loài thảo mộc khác mà từ nhựa của chúng, Đêm thu lượm những giấc ngủ để rải khắp trần gian tối tăm. Dinh thự ấy không có cánh cổng nào để có thể kẽo kẹt mỗi khi đóng mở, cũng chẳng có người gác cửa; mà ở chính giữa là chiếc giường bằng gỗ mun đen tuyền, được trang hoàng bằng những chiếc lông vũ đen và màn che đen tuyền. Nơi đó vị thần đang ngả lưng, các cơ bắp rũ bỏ mọi mệt mỏi trong giấc ngủ. Xung quanh ngài là những giấc mơ hiện hình đủ mọi dáng vẻ, nhiều như số bông lúa mùa gặt, số lá trong rừng, hay số hạt cát bên bờ biển.
Ngay khi nữ thần bước vào và gạt phăng đi những giấc mơ đang vây quanh, ánh hào quang của nàng thắp sáng cả hang động. Vị thần, hé mở đôi mắt nặng trĩu, chốc chốc lại để bộ râu rơi ngực, cuối cùng cũng tự vùng dậy, tỳ tay lên cánh tay mình và cất lời hỏi về sứ mệnh của nàng, bởi ngài đã nhận ra nàng là ai. Nàng đáp: "Somnus, vị thần dịu dàng nhất, đấng mang lại sự bình yên cho tâm trí và xoa dịu những trái tim mệt mỏi, Juno gửi lệnh đến ngài hãy phái một giấc mơ đến cho Halcyone, nơi thành phố Trachinae, tái hiện lại người chồng đã khuất của nàng cùng toàn bộ diễn biến của vụ đắm tàu."
Sau khi truyền đạt xong thông điệp, Iris vội vã rời đi, bởi nàng không thể chịu đựng thêm bầu không khí ngột ngạt ấy nữa, và khi cảm thấy cơn buồn ngủ đang len lỏi bủa vây, nàng nhanh chóng tẩu thoát, quay trở lại theo chiếc cầu vồng mà mình đã đến. Lúc bấy giờ, Somnus gọi một trong số những người con trai đông đúc của mình, Morpheus, kẻ tài năng nhất trong việc giả dạng hình hài, tinh thông từ cách bước đi, nét mặt, giọng điệu cho đến cả y phục và dáng điệu đặc trưng của từng người. Nhưng hắn chỉ bắt chước con người, còn việc hóa thân thành chim muông, loài vật hay rắn rết thì để cho kẻ khác. Người ta gọi kẻ ấy là Icelos; và Phantasos là người thứ ba, kẻ tự biến mình thành đá, nước, rừng cây và những vật vô tri vô giác khác. Những kẻ này thường lui tới bên các bậc vua chúa và nhân vật quyền quý trong giấc ngủ của họ, trong khi những kẻ khác xuất hiện giữa chốn dân gian. Somnus chọn Morpheus trong số tất cả các anh em để thực hiện mệnh lệnh của Iris; đoạn gối đầu lên gối và chìm đắm vào giấc ngủ say bình yên.
Morpheus bay đi mà không tạo ra bất kỳ tiếng động nào từ đôi cánh, chẳng mấy chốc đã đến thành phố Haemonia, nơi hắn cất đi đôi cánh và mang hình hài của Ceyx. Trong hình dáng ấy, nhưng xanh xao như một thây ma, mình trần, hắn đứng trước chiếc giường của người vợ bất hạnh. Bộ râu của hắn trông như đẫm nước, và nước rỉ ra từ những lọn tóc sũng nước biển. Cúi người bên mép giường, những giọt nước mắt tuôn rơi trên khóe mắt, hắn cất lời: "Em có nhận ra Ceyx của mình không, người vợ bất hạnh, hay cái chết đã biến đổi gương mặt anh quá nhiều rồi? Hãy nhìn anh, hãy nhận ra anh, bóng hình của chồng em chứ chẳng phải thể xác bằng xương bằng thịt. Những lời cầu nguyện của em, hỡi Halcyone, chẳng mang lại tác dụng gì cho anh cả. Anh đã chết. Đừng tiếp tục tự dối lòng với những hy vọng hão huyền về sự trở về của anh nữa. Những cơn gió bão đã nhấn chìm con tàu của anh ở biển Aegean; nước biển ngập tràn miệng anh khi nó cất tiếng gọi tên em. Không phải một sứ giả mập mờ nào nói với em điều này, cũng chẳng phải lời đồn đại mơ hồ nào mang nó đến tai em. Chính bản thân anh, một kẻ đắm tàu, hiện diện ở đây để kể cho em nghe số phận của mình. Hãy đứng dậy đi! Hãy khóc thương cho anh, hãy gào thét vì tang tóc, đừng để anh đi xuống âm phủ Tartarus mà không một giọt nước mắt tiếc thương." Cùng với những lời đó, Morpheus còn cố nhại lại giọng nói được cho là của người chồng; hắn giả vờ tuôn rơi những giọt nước mắt thật sự; đôi tay hắn cũng mang những cử chỉ quen thuộc của Ceyx.
Halcyone vừa khóc vừa rên rỉ, vươn đôi tay trong giấc ngủ như muốn ôm lấy thân thể chàng, nhưng chỉ nắm lấy hư vô. "Ở lại đây!" nàng kêu lên; "chàng bay đi đâu thế? Hãy cùng đi với nhau nào." Chính giọng nói của nàng đã đánh thức bản thân. Chàng giật mình ngồi dậy, ngơ ngác đảo mắt nhìn quanh để xem chàng còn ở đó không, bởi các gia nhân vì hoảng hốt trước tiếng thét của nàng đã mang đuốc vào. Khi không thấy bóng dáng chàng đâu, nàng đấm ngực bứt tóc. Nàng chẳng màng tháo búi tóc mà cứ thế dứt bứt một cách điên cuồng. Người nhũ mẫu hỏi nguyên nhân nỗi đau của nàng. "Halcyone không còn nữa," nàng đáp; "nàng đã chết theo Ceyx của mình rồi. Đừng thốt ra những lời an ủi nữa, chàng đã đắm tàu và bỏ mạng. Ta đã tận mắt nhìn thấy chàng. Ta đã nhận ra chàng. Ta đã vươn tay ôm lấy chàng và níu giữ chàng. Bóng hình ấy tan biến, nhưng đó thực sự là linh hồn của chồng ta. Không phải với gương mặt quen thuộc, không phải với vẻ đẹp từng có của chàng, mà là một kẻ xanh xao, trần trụi với mái tóc đẫm nước biển, chàng đã hiện ra trước mắt kẻ bất hạnh này. Chính nơi đây, ngay tại chốn này, bóng hình bi thương ấy đã đứng," và nàng đảo mắt tìm kiếm dấu chân của chàng. "Chính là nó, chính điều này mà tâm trí đầy dự cảm của ta đã cảnh báo khi ta nài nỉ chàng đừng rời xa để rồi tự phó mặc mình cho sóng nước. Ôi, ta ước gì, nếu chàng nhất định phải đi, thì hãy mang thiếp đi cùng. Mọi chuyện đã tốt hơn biết bao nhiêu. Khi ấy thiếp sẽ chẳng phải ôm giữ phần đời còn lại để sống không có chàng, cũng chẳng phải trải qua một cái chết riêng biệt. Nếu thiếp có thể chịu đựng cuộc sống này và gồng mình nhẫn nhịn, thì thiếp còn tàn nhẫn với bản thân mình hơn cả biển cả đối với ta. Nhưng thiếp sẽ không gồng mình nữa. Thiếp sẽ không bị chia cắt với chàng, người chồng bất hạnh ơi. Ít nhất lần này, thiếp sẽ bầu bạn cùng chàng. Dù trong cái chết, nếu một ngôi mộ không thể dung chứa chúng ta, thì chung một tấm bia ký cũng đủ; nếu ta không thể đặt tro cốt của mình cạnh chàng, thì ít nhất tên của ta cũng sẽ không bị chia lìa." Nỗi đau đớn khiến nàng chẳng thể thốt thêm lời nào, và những câu chữ ấy vỡ vụn trong nước mắt cùng tiếng nấc nghẹn ngào.
Trời đã rạng sáng. Nàng tiến ra bờ biển, tìm đến nơi mà nàng đã nhìn thấy chàng lần cuối trong ngày tiễn biệt. "Chính nơi đây chàng đã nấn ná, tháo gỡ dây neo và trao cho ta nụ hôn cuối cùng." Trong lúc nàng hồi tưởng từng khoảnh khắc, cố gắng gợi nhớ từng chi tiết, hướng mắt ra xa mặt biển, nàng thoáng thấy một vật thể mờ ảo đang bồng bềnh trên mặt nước. Ban đầu nàng còn hoài nghi không rõ đó là gì, nhưng dần dần những con sóng đẩy nó lại gần hơn, và đó đích thị là thi thể của một người đàn ông. Dù không biết đó là ai, nhưng vì đó là nạn nhân của một vụ đắm tàu, nàng vô cùng xúc động và dâng cho nó những giọt nước mắt, lẩm bẩm: "Ôi! Kẻ bất hạnh kia, và người vợ của ngươi, nếu có, cũng thật bất hạnh biết bao!" Được sóng đẩy đưa, cái xác ngày một tiến lại gần hơn. Khi nàng càng nhìn kỹ hơn, toàn thân lại càng run rẩy. Kìa, kìa nó đã cập bờ. Kìa những dấu vết mà nàng nhận ra đã hiện diện. Đó chính là chồng nàng! Vươn đôi tay run rẩy về phía ấy, nàng thốt lên: "Ôi người chồng dấu yêu, có phải chàng đã trở về với thiếp thế này chăng?"
Từ bờ biển người ta xây dựng một con đê chắn sóng, được kiến tạo để cản phá những đợt tấn công của biển khơi và kìm hãm dòng nước xiết cuồn cuộn. Nàng lao mình lên bức tường chắn ấy và (thật kỳ diệu làm sao khi nàng có thể làm được điều đó) nàng bay vút lên, vỗ đôi cánh vừa mọc ra trong chớp mắt vào bầu không khí, lướt đi trên bề mặt nước như một cánh chim bất hạnh. Trong lúc bay, cổ họng nàng phát ra những âm thanh đầy tang tóc, tựa như tiếng than khóc của ai đó. Khi chạm vào cái xác lặng thinh và vô hồn ấy, nàng ôm chầm lấy những khúc xương yêu dấu bằng đôi cánh mới hình thành, và cố gắng trao những nụ hôn bằng chiếc mỏ cứng ngắc. Không biết Ceyx có cảm nhận được điều đó hay chỉ là sự tác động của sóng biển, những người chứng kiến đều hoài nghi, nhưng thi thể dường như đã ngẩng đầu lên. Và quả thực chàng đã cảm nhận được, và nhờ các vị thần thương xót, cả hai đã được biến thành loài chim. Chúng kết đôi và sinh hạ những đứa con. Suốt bảy ngày yên bình giữa mùa đông, Halcyone ấp trên tổ của mình nổi bập bềnh trên sóng nước. Khi ấy con đường đi lại của các thủy thủ hoàn toàn an toàn. Aeolus kìm giữ các cơn gió, ngăn không cho chúng làm nhiễu loạn vùng biển sâu. Biển cả trong khoảng thời gian đó được nhường lại hoàn toàn cho những đứa cháu của ngài.
Những câu thơ sau đây trong tác phẩm Cô dâu xứ Abydos của Byron có vẻ như được mượn từ phần kết của đoạn miêu tả này, nếu không có chi tiết cho rằng tác giả lấy cảm hứng từ việc quan sát chuyển động của một thối xác nổi bềnh bồng.
Như rung động trên chiếc gối chẳng phút nào yên
Đầu chàng trồi lên theo nhịp sóng nhấp nhô nhô
Bàn tay kia, chuyển động chẳng còn hơi thở sự sống
Nhưng vẫn yếu ớt dường như đe dọa sự vùng vẫy
Bị những con sóng tung tosses hất ngược lên cao
Rồi lại hạ xuống ngang bằng mặt nước bọt.
Milton, trong Bài ca mừng Giáng sinh, đã ngầm nhắc đến truyền thuyết về loài chim bói cá Halcyon như thế này:
Nhưng đêm thật thanh bình yên ả
Nơi vị Hoàng tử Ánh sáng bắt đầu triều đại hòa bình trên mặt đất
Những cơn gió ngạc nhiên lặng ngắt
Mặt nước hôn nhau êm đềm
Thì thầm những niềm vui mới với đại dương hiền hòa
Kẻ giờ đây đã hoàn toàn quên mất cơn điên cuồng gầm thét
Trong khi loài chim bình yên đậu ấp ủ trên con sóng được phù phép.
Keats, trong tác phẩm Endymion, cũng viết:
Ôi giấc ngủ nhiệm mầu! Ôi cánh chim êm dịu
Đang ấp ủ trên vùng biển tâm trí đầy giông bão
Cho đến khi nó lặng thinh và phẳng lặng.