Câu chuyện "Thiên Hành Kiện" bắt nguồn từ một ý tưởng cách đây hơn mười năm. Khi đó, trong sổ tay tôi có viết một bản thảo tên là "Danh Đao", cốt truyện đại khái là thế này: Quân Cộng Hòa công phá Đế đô Vụ Vân Thành, Phong Vân - một tên lính quèn của Cận vệ quân cùng mấy chiến hữu trong cùng tiểu đội chạy trốn vào sa mạc phía tây, định chạy về phía nam tới nước Hương Hổ - chư hầu quốc duy nhất còn sót lại của đế quốc. Ở bìa sa mạc, họ bị quân truy đuổi bắt kịp, sau một trận tử chiến, chỉ còn lại mình Phong Vân lẻ loi tiến vào sa mạc. Trong sa mạc, hắn gặp tộc Sa tặc Già Lạc Vương, không địch lại nên bị bắt, nhưng sư phụ đao thuật của tộc Già Lạc đã cứu hắn. Hai người kết bạn cùng trốn chạy, lại bị Già Lạc Vương đuổi kịp, sau một trận ác đấu nữa, Phong Vân rơi xuống một hang cát, tình cờ gặp được một người máy tên là Số Mười Một. Với sự giúp đỡ của Số Mười Một, cuối cùng hắn cũng trốn tới được nước Hương Hổ, ban đầu làm nô lệ cho Thanh Nguyệt Đại Công của nước Hương Hổ, giúp ngài thắng trong cuộc thi đao thuật, sau đó được Vương Thái Tử nước Hương Hổ coi trọng, thu nhận làm người của mình, trở thành thống lĩnh Cận vệ quân nước Hương Hổ, cũng trở thành một công cụ để đối kháng với quyền thần Tăng Trưởng Thiên của nước Hương Hổ. Lúc này, Hương Hổ Vương quyết định xưng đế, sau đó bắc phạt Quân Cộng Hòa, đúng lúc ấy lại phát hiện Thương Nguyệt Công - một trong ba vị Đại Công có dị động, Phong Vân được lệnh đi dò xét hư thực, tại đó quen biết đôi con cái tài giỏi của Thương Nguyệt Công là Bách Vũ Công Tử và Bách Lan Quận Chúa. Viết đến 300.000 chữ thì một cuốn trong đó đột nhiên không biết vứt đi đâu mất, có lẽ đã bị tôi coi như rác mà vứt đi rồi, thế là mất sạch hứng thú, đành bỏ dở tại đó.

Năm 2000, đột nhiên lại nhớ đến câu chuyện này, vì câu chuyện này thực sự rất giống "Đại Kiếm Sư" của Hoàng Dịch. Thế là lại bắt đầu viết lại từ đầu. Khi đó chỉ định viết một truyện ngắn khoảng hai, ba vạn chữ, nhưng viết được một nửa mới thấy viết quá vội vàng, thế là chuẩn bị viết thêm một số nội dung nữa. Nhưng rồi vẫn cứ vứt đó. Một năm sau, lại đặt bút viết nốt, xem lại vẫn thấy không vừa ý, thế là quyết định không định trước số chữ nữa, cứ thế viết tiếp. Không ngờ viết đến mức không thể dừng lại, mất một năm trời, đánh máy ra 240.000 chữ, đó chính là phần một của "Thiên Hành Kiện" mang tên "Liệt Hỏa Chi Thành", đoạn viết đầu tiên chính là chương một.

Nói thật lòng, văn học vỉa hè là sự báng bổ đối với văn học, kiểu câu chuyện này chẳng qua chỉ là cho trí tưởng tượng của bản thân một nơi nương náu mà thôi, chỉ là sau khi viết xong vẫn coi như vật quý. Cứ thế viết tiếp, đến nay, lại trở thành một bộ sách đồ sộ hơn một triệu chữ, khi viết những dòng đầu tiên ấy, e rằng chính bản thân tôi cũng không nghĩ tới.

"Triển Dực" là một ngoại truyện của "Thiên Hành Kiện". Trong số các ngoại truyện, đây có lẽ là phần dài nhất, viết đến nay đã hơn 70.000 chữ, viết xong toàn bộ có lẽ sẽ đạt tới 110.000 đến 120.000 chữ. Nội dung thực ra là sao chép từ một tiểu thuyết Liên Xô có tên "Người thứ bốn mươi mốt". Tiểu thuyết này chắc không có mấy người xem qua, kể về một nữ chiến sĩ Hồng quân trên súng có khắc bốn mươi vạch, vì cô đã bắn hạ bốn mươi tên phỉ trắng. Một lần nọ, cô bắt được một tên phỉ trắng, trên đường áp giải về, tên phỉ trắng tuấn tú này lại cứu nữ chiến sĩ đang bị sa lầy. Hai người nảy sinh tình cảm. Tưởng chừng như là một cái kết hạnh phúc viên mãn, nhưng, ở đoạn kết, tên phỉ trắng nhìn thấy đội quân bên mình, phấn khích bất chấp tất cả lao về phía đó, thế nhưng, ngay đúng lúc hắn tưởng rằng mình đã tự do, thì một viên đạn từ phía sau bay tới, hắn trở thành vong hồn thứ bốn mươi mốt chết dưới họng súng của nữ chiến sĩ.

Tiểu thuyết này năm xưa từng được chuyển thể thành phim tại Liên Xô, cũng từng bị phê bình. Với văn học Nga Xô, ngoại trừ khoa học viễn tưởng của Bulychev, tôi không thích nhiều, những thứ còn nhớ được chỉ có "Nơi đâu cũng có quả mọng" của Yevtushenko, còn có truyện vừa "Sao băng" của Astafyev, tác giả viết "Vua cá". Tác phẩm trước là tiểu thuyết châm biếm, tác phẩm sau lại là một câu chuyện tình yêu mộc mạc, một người lính Nga trẻ tuổi trong thời kỳ Chiến tranh Vệ quốc và một nữ y tá có mối tình tuyệt vọng và bi ai, còn tác phẩm "Người thứ bốn mươi mốt" này cũng để lại cho tôi ấn tượng rất sâu sắc. Chỉ là, dùng tiểu thuyết rác để cải biên một tác phẩm hay như vậy, quả thực là họa vô diễm, đường đột Tây Thi vậy.

Năm 83, thầy giáo cho chúng tôi một đề văn tên là "Khi tôi lớn lên", tôi liền viết rằng tôi muốn làm một nhà văn học. Bây giờ đương nhiên đã lớn rồi, đời người 70 tuổi, chặng đường đã đi được một nửa, dần dần cũng bước vào cảnh chiều tà. Khúc "Túy Cao Ca" của Diêu Toại có câu: "Vinh khô gối mộng canh ba, trong chốn bù nhìn cùng bốn bề. Đời người huyễn hóa toàn bọt nước, mấy kẻ lâm nguy tự xét mình." Người có thể lâm nguy tự xét mình e rằng cũng ít, cho nên lòng người ủ rũ, giấc mộng văn học tuy cũng đã tỉnh từ lâu, nhưng vẫn còn chút mảnh vụn, vẫn sẽ tiếp tục viết, ngay cả khi biết rõ viết ra những thứ này cùng lắm chỉ là "tai lê họa táo" (phá hoại gỗ lê gỗ táo để in sách dở), đổi lấy chút tiền mua thuốc lá, căn bản chẳng tính là có bao nhiêu giá trị, chỉ là vẫn muốn viết tiếp. Tiên hiền đất Hoàn là Trương Tâm Viễn công không nỡ nhìn kẻ buôn gánh bán bưng chìm đắm trong chuyện phun ra kiếm quang và tư định chung thân nơi hậu hoa viên, bèn soạn ra mấy ngàn vạn chữ thuyết bộ, tuy không được các tiên sinh đạo học coi trọng, nhưng người có mắt ai nấy đều thấy thích thú. Kẻ ngu này cũng bất tài, chỉ nguyện bắt chước theo Tâm Viễn công.

Xin chép lại một đoạn trong nguyên tự "Kim Phấn Thế Gia". Hồi học lớp 11, lần đầu đọc tiểu thuyết này, đọc đến đoạn dưới đây, lòng buồn man mác suốt cả ngày.

"Ta làm "Kim Phấn Thế Gia", lúc mới bắt đầu nảy ra ý nghĩ này, nghĩ rằng mình viết tiểu thuyết, làm sao để người ta muốn đọc sách của mình đây? Sau đó lại suy nghĩ tiến thêm một bước, làm sao để người ta đọc tiểu thuyết của mình mà có ích lợi? Đến nay suy nghĩ lại, việc này cần gì phải thế? Các vị độc giả, sau khi công việc hoàn tất, lúc trà dư tửu hậu, hoặc là thấy rất chán, hoặc là ngẫu nhiên hứng thú nổi lên, cầm lấy đọc qua một chút, mượn để tiêu khiển chút thời gian. Mà những điều sách ta nói, hoặc là cũng không đến nỗi đẩy người đọc vào con đường bất nghĩa, thế cũng là tạm được rồi. Chủ nghĩa không phải là thứ ta dám bàn, văn chương cũng không phải thứ ta dám bàn, ta viết tiểu thuyết, khiến người ta đọc mà không phủ nhận đó là tiểu thuyết, thì đã hoàn thành sứ mệnh rồi. Nay có người trách ta nông cạn, ta liền vui vẻ thừa nhận là nông cạn; nay có người trách ta nhàm chán, ta liền vui vẻ thừa nhận là nhàm chán. Bởi lẽ tiểu thuyết là văn tự thông tục, cầm bút viết cái này, thì không tránh khỏi nông cạn và nhàm chán; văn chương hoa quốc, danh tác thâm sơn, cái đó đã có người khác lo, không phải thứ ta dám biết tới."

Lời này thật tín. Kẻ hèn này xin vâng, vâng, vâng.