Xưa nay tôi rất lười thể dục và đạp xe. Tính tới thời điểm năm 2009.

Từ hồi đại học, bắt đầu gắn liền với con xe máy Mio, tôi gần như bỏ xó chiếc xe đạp cào cào. Sang Tây thì khá hơn chút vì ở đây có những nơi nhỏ xíu như Louvain la neuve, nơi không một phương tiện giao thông công cộng nào được lưu thông trong thành phố thì bắt buộc bạn phải đi bộ. Tôi đi bộ ròng rã một năm thì được nhảy lên bus ở Torino, rồi lên tàu điện ngầm ở Paris. Sự lười nhác âm thầm trở lại. Ngoại trừ những lúc đi du lịch ở các thành phố khác tôi mới đi bộ, chứ ở nơi tôi sống thì việc đó thật hiếm khi xảy ra. Sự kiện đầu tiên đánh dấu việc tôi biết đi trở lại, còn biết đạp xe nữa là khi qua Thụy Sĩ. Tôi có hẹn với vài người bạn cũ.

Mùa xuân Thụy Sĩ rất đẹp. Có lẽ các mùa khác cũng đẹp không kém, bởi ở đất nước này, thiên nhiên chiếm diện tích chủ đạo. Nắng vàng, nhiệt độ không khí hơi lành lạnh, hoa nở, cỏ xanh, những ngọn núi phủ tuyết trắng giống như trong truyện, và đường tàu chạy thoăn thoắt qua con sông mượt mà. Như mọi người, mọi hành trình, tôi lập cho mình điểm đến ở những thành phố lớn: Lausanne với hồ Léman mênh mông, Bern của Albert Einstein với ngôi nhà nhỏ đang hư do nước tràn và Lucern với con sư tử khóc buồn Thế chiến, nơi cứ mười hai giờ trưa tiếng chuông đồng hồ lại vang đều từ mọi ngóc ngách. Chỉ có Echallens là tôi không lên kế hoạch từ trước. Đó là một sự tình cờ dễ chịu.

Tôi gặp lại Đạt và Thu sau vài năm gì đó, tính từ hồi cả lũ háo hức nhận tin được học bổng châu Âu. Ba đứa hớn hở với những dự định sẽ đi chơi chỗ này chỗ kia cùng nhau thì đột nhiên Đạt bận việc, thêm cả chuyện Đạt vừa khâu mấy mũi ở mắt do đâm nhầm cửa kính. Tôi, Thu và cậu bạn Taka đành phải đi chơi mà không có chủ nhà. Tôi cũng chẳng nhớ nổi vì sao tự nhiên lại chán ghét thành phố, muốn đi tìm một cánh đồng hoa cải vàng, muốn tìm một nông trại thật Thụy Sĩ để ngắm thỏa thích bò sữa, và đạp xe. Echallens đến với tất cả sự ngẫu nhiên đó.

Echallens là thị trấn nhỏ xíu gần như không có gì. Ngay cả Đạt sống ở Laussane hơn một năm cũng chưa từng nghe nói đến. Nhưng sau một một hồi tìm kiếm các nông trại trên mạng thì tôi khám phá ra đây là nơi cho mượn xe đạp miễn phí ở nhà ga. Chỉ cần mang theo hộ chiếu và 20 euros* để đặt cọc là có thể đạp xe cả ngày (thật hiếm có nơi nào tốt bụng như thế). Vậy là ba đứa hớn hở lên đường, bắt chuyến tàu vùng con con, rất ít toa, nhưng sạch đẹp, hiện đại, tên La ligne verte với giá vé khứ hồi 10 euros từ ga Laussane Flon. Loại tàu này được gọi là con tàu màu xanh và cũng được sơn xanh luôn vì dùng để đi khám phá thiên nhiên vùng Vaudoise. Tàu đi 30 phút thì tới Echallens, kèm theo bao ngẩn ngơ vì bạt ngàn hoa cải dọc hai bên đường tàu. Đường tàu sớm mùa xuân ấy sao mà đẹp, sao mà dễ chịu đến thế! Hoa cải vàng ươm làm sáng cả bầu trời hơi xám, nhiều mây, nửa lạnh nửa ấm tháng Năm.

* 1 euro ≈ 25.000VNĐ.

Sau khi lao ra khỏi tàu là ba người chúng tôi lập tức đi mượn xe, háo hức đạp từ trung tâm ra các cánh đồng hoa cải và lúa mì. Hơn nữa, chúng tôi có thêm ước mơ nhỏ nhoi được vào thăm các nông trang trồng táo và sản xuất sữa để chụp ảnh cùng đàn bò. Đi kiểu picnic luôn tạo những hứng khởi kỳ lạ, thậm chí đạp xe lên dốc còn không cảm thấy mỏi chân. Thật tiếc, nếu như đến đây vào tầm tháng Bảy, sẽ có các lễ hội và có tour du lịch Chemin de blé cho mọi người đạp xe đi dọc các vùng trồng lúa và sản xuất bánh mì. Lúc lúa mì chín, cả cánh đồng sẽ nhuốm mùa vàng sẫm hơi nâu, xen lẫn màu đỏ mong manh của hoa Coquelicot* . Loại hoa có họ hàng với hoa thuốc phiện này vẫn được mọi người thích gọi là Kenzo, vì nó được xem là biểu tượng của loại nước hoa này. Nông trại mở cửa vào tháng Tám, khách tới có thể thưởng thức các đặc sản gia đình như: phô mai, sữa, rau củ, hoa quả tươi rói với giá cả phải chăng. Còn tháng Năm này, lúa mì còn xanh, hoa cải chưa làm dầu, đan xen vào nhau tạo nên những thảm màu rực rỡ.

* Còn gọi là hoa Poppy, một loại hoa thuộc họ anh túc nhưng không có chất gây nghiện.

Sau này khi thấy những cánh đồng hoa cải trên đường từ Rennes về Paris tôi vẫn nao lòng, nhớ Echallens hôm ấy. Hoa cải sáng rực lên, như một vùng ánh sáng hắt ngược lên trời vậy. Hoa cải cao hơn mét, gần bằng đầu người, chen vào giữa đám hoa cải thấy gương mặt mình cũng bừng sáng, tươi vui. Màu vàng ấm áp dễ làm người ta lãng quên tình cảnh mũi đang chảy nước ròng ròng hay bụng ọc ạch kêu đói. Màu hoa cải vàng, xen lẫn đám cỏ xanh ngắt, những bãi đất nâu âm ẩm màu mỡ tạo nên một bức tranh hài hòa của cuộc sống mùa xuân sống động.

Có một sự trù phú đang sinh sôi từ đó, hoặc từ những gốc táo hơi cằn. Thân cây nâu, có chút lấm lem thời gian, có chút xác xơ cành nhưng lá vẫn non mơn mởn, còn hoa thì trắng xóa trời. Hoa táo, hoa mơ, hoa mận đẹp hiền lành, dịu dàng, không phô trương, nhưng tràn trề sức sống. Lũ bò khoang trắng khoang đen gặm cỏ, đeo lục lạc to đùng, thản nhiên để ruồi bu quanh. Tôi trèo rào vào một nông trại, ông già mặc quần yếm vui vẻ bảo: “Cứ vào mà ngắm lũ bò, nhưng chúng hôi lắm đấy!”. Cái nháy mắt của ông làm tôi cảnh giác với đống phân bò đang nằm im lìm giữa lớp cỏ dày kia. Bà vợ của ông mặc một chiếc tạp dề cũ chạy ra ngó, hỏi vài chuyện về Việt Nam, rồi kể chuyện lũ bò, chuyện mùa lúa chín và hoa Coquelicot. Đôi vợ chồng già ấy cứ đứng cười, thấy ngạc nhiên với đám thanh niên lần đầu thấy đàn bò sữa và vườn táo. Chắc họ sẽ còn cười nhiều hơn khi biết giấc mơ bé nhỏ của chúng tôi lúc đó cũng chỉ xoay quanh vườn táo và những con bò.

Mọi người hay kể người Thụy Sĩ tính cách cũng “cứng” như đồng hồ vậy. Nhưng người dân ở vùng quê thì đáng yêu hết biết, giống dân cư ở Echallens. Không chỉ đôi vợ chồng già ở nông trại ấy, còn một ông già khác khi thấy tôi loay hoay tìm cách vào cánh đồng hoa cải thì lao ngay từ tầng hai xuống, mở cửa cho cả lũ đi ngang qua vườn. Lúc khác, tôi đang ngắm nghía cây hoa đào trước cửa một ngôi nhà, một quý bà chạy ra:

“Mày làm gì trong đất nhà tao?”.

“Dạ cháu chụp ảnh ạ”.

“Ờ thế thì được”, bà già cáu bẳn đi vào nhà. Năm phút sau lại chạy ra:

“Mày người Nhật à?”.

“Dạ cháu là người Việt Nam, có cậu bạn đây người Nhật”, nói đoạn tôi chỉ sang Taka. Bà già có vẻ hài lòng, chạy vào nhà tiếp. Năm phút sau lại chạy ra, mang theo chiếc Ipad: “Ra đây tao cho coi”. 30 phút tiếp theo bà dành cho việc chỉ cho chúng tôi xem 1.200 tấm ảnh đã chụp ở Nhật, này thì cháu gái, cháu trai, bố mẹ vợ của cháu trai, này thì chị gái, à kia là chồng. Này thì bà mặc kimono, rồi bà đang ăn sushi nhé, Tokyo này, Kyoto nữa. Tôi chẹp miệng: “Cháu chưa đi Nhật mà bà”, bà vẫn thao thao bất tuyệt. Kết thúc màn giới thiệu, bà bảo: ”Chắc mày nhìn thấy cây đào thì nhớ nhà hả, thôi đi chụp ảnh đi”. Tôi chút nữa hét lên: “Cháu là người Việt Nam mà”, nhưng vẫn ngoan ngoãn nghe lời bà đi chụp hoa. Bà già đến là dễ thương.

Echallens, ngôi làng dân dã ấy, từ con người đến hoa cỏ đều thật hiền hậu, đáng yêu. Chính nó đã làm tôi thay đổi quan niệm du lịch của mình, sau ba năm chỉ quanh quẩn ở những thành phố lớn. Sự dễ chịu của đồng quê đưa tôi về những con đường đất nhỏ, tôi đi bộ hoặc đạp xe hòa vào trong sự ngọt ngào, thơm mát của thiên nhiên và cuộc sống bình dị.

Cuộc sống này đẹp đẽ lắm, yêu sao cho hết!