Cuối tháng Sáu, Paris như bánh baguette* mới nhào còn ẩm ướt, còn “bánh” miền Nam đã ra lò. Không quá nóng mà chỉ âm ấm, dễ chịu, thơm ngon ngào ngạt. Đi tàu Ouigo khá rẻ, xuống Valence chỉ mất ba tiếng đồng hồ mà bao nhiêu cảm xúc đổi thay theo đúng thời tiết. Tới Valence, tôi còn chưa kịp thở đã lại leo lên bus địa phương đi dọc vùng trù phú này. Đặc sản địa phương là những cánh đồng nho xanh tít tắp, nắng lên cao chới với, những cây táo, mơ, mận thấp thoáng, cherry ửng đỏ, vài ruộng lavender tim tím, đám núi mờ xa, mây từng đám to bự hoặc mỏng lơ thơ, gió bạt ngàn, và cơn buồn ngủ miên man.

* Baguette: một loại bánh mì Pháp.

Sau khoảng hai giờ bơi trong những giấc mơ, xe bus vứt những con người khốn khổ xuống vệ đường. Lúc này trời tự nhiên nắng chói, nóng đỉnh điểm, chỉ cần đường nhựa bốc khói nữa là giống hệt trên hoang mạc. Ngáp ngủ, mệt mỏi, nóng thiêu đốt, bụng cồn cào, tôi lết chân như thể đang có cả tảng đá đè trên vai, trong khi chỉ có một cái ba lô chứa vài cái áo thun mỏng. Balazuc nằm tít trên núi cao, và đường đi tới đó lăn lóc giữa những ruộng nho xanh mơn mởn.

Vùng này chuyên sản xuất vang đỏ, còn vang trắng người ta chuộng sản phẩm của vùng Alsace hơn, trong khi vang hồng lại là đặc sản của Provence. Riêng Bordeaux và Bourgoin thì vang gì cũng ngon hết, một bác gái lái taxi đã kể thế với chúng tôi. Nhưng trong lúc đói khát ấy tôi chỉ thèm Cidre - một loại đồ uống lên men từ táo, ngon và thanh mát, một thứ đặc sản nổi tiếng của Normandy. Nếu có Cidre kèm ít phô mai tươi và dưa vàng nữa thì tuyệt. Hoặc một thúng cherry đỏ rực và dưa hấu sọc xanh. Giấc mơ chỉ nhỏ bé thế thôi.

Cầu được ước thấy, bên cạnh con đường dài ngoằn ngoèo, tôi tia thấy biển báo “Có bán cherry, 2ekg”. Tôi sáng rực mắt lao ngay vào ngôi nhà kỳ quặc ấy. Két két, cánh cửa mở dẫn vào một khoảng sân với cầu thang lên trên nhà, xa xa có một chiếc máy cày và một thúng cherry đỏ mọng. “Bác ơi”, một ông già chầm chậm đi xuống. Ông già có khuôn mặt rúm ró, đôi mắt mờ đục mở he hé, cùng cái miệng giống con mèo, tay chân đầy những vết thâm chạy dọc, đôi chỗ rỉ máu ra. Tôi sợ hãi: “Bác cho cháu mua 2kg” rồi ào ào bốc vì sợ đôi tay trầy xước ấy đụng vào những quả cherry căng mọng, đã ngả màu đen rục. Tôi cứ nghĩ khuôn mặt mèo ấy sẽ ám ảnh mình mãi, nhưng hóa ra khi ăn những quả cherry ngọt lừ, mềm mát, đã miệng thì nỗi sợ hãi đã bay biến mất. Suy cho cùng ấn tượng của tôi về ngôi làng nhỏ bé đó, rõ nét nhất vẫn là quả cherry.

Balazuc cũng như phần lớn các ngôi làng khác ở miền Nam, có đặc điểm kiến trúc hao hao Gordes hoặc Saignon, tức là nhà bằng đá tổ ong, mái ngói, những bụi hoa hồng hoặc giàn hoa lan tiêu buông lơi, nho xanh leo tường bên khung cửa sổ rèm trắng. Trong cái nắng chói chang của ngày hè, Balazuc hơn những nơi khác ở chỗ có con sông chảy dưới chân mình. Từ trên núi đá, Balazuc kiêu kỳ nhìn xuống sông Ardèche và buông cái nhìn khắc nghiệt qua rặng núi bên kia. Núi ở đây chia từng lớp, xếp chồng nhau như chiếc bánh chín tầng mây màu nâu nhạt. Trên núi không có tán thông hay rừng, chỉ những lùm cây bụi khô khốc. Dòng Ardèche cũng vậy, nông cạn, khô nước hiện rõ từng lớp sỏi lớn trong lòng. Lãnh chúa Guillem* đã từng tự hào biết bao về thành trì xinh đẹp này.

* Guillem hay còn gọi là Guillem de Balaun, là con trai của Pón de Balazuc - một trong những lãnh chúa đầu tiên của Balazuc, tham gia và hy sinh trong cuộc Thập tự chinh đầu tiên vào thành Jesuralem. Guillem là người ngâm thơ nổi tiếng của thế kỷ XIII.

Gió thốc tháo đẩy tôi lăn dài trên con đường mòn quay trở lại quốc lộ. Tôi ngồi bệt bên vệ đường trong nắng và gió phương Nam để chờ một chuyến xe bus cuối ngày đưa về Vallons pont d’arc. Dù mới sáu giờ chiều, dù chưa vào đợt nghỉ hè nhưng xe bus ở đây đã thưa thớt. Ba mươi phút sau tôi tới thị trấn nhỏ, mua một chai vang Ardèche, ít phô mai dê, món saucisson* địa phương, ít thịt hun khói, salad, bánh mì cho bữa tối.

* Saucisson: còn gọi là xúc xích khô, là một đặc sản cực nổi tiếng của Pháp.

Ngôi nhà của những con mèo dễ thương (Gite des chats) hiện ra sau một con đường ngập nắng chiều giữa cánh đồng nho và những người khoan khoái đạp xe. Chủ nhà là một cặp vợ chồng dễ thương, tíu tít mời chúng tôi uống rượu uống nước. Lũ nhóc tóc xoăn chạy chơi dưới giàn hoa tử đằng. Ban công nhà nhìn ra ruộng đồng bát ngát, nhìn thẳng vào mặt trời chói lóa bên ngoài. Những nếp nhà ngói đã yên ắng sau chín giờ, dù mặt trời còn chưa tắt. Gió bạt ngàn. Có người ngồi vẽ tranh. Căn phòng kiểu Ấn Độ gió thổi lồng lộng, tôi khoan khoái bước vào bồn tắm, để nước và gió rũ bỏ hết mệt mỏi ban chiều.

Ngày dài nhất còn chưa bắt đầu.