Khi được giao phó một chuyến thám hiểm thiên văn tới miền Trung Ấn Độ, tôi vừa tròn ba mươi tuổi và mang cấp bậc đại úy hải quân. Chính phủ Anh đã cung cấp cho tôi mọi phương tiện cần thiết để thực hiện sứ mệnh, và chẳng mấy chốc, tôi đã cùng một vài tùy tùng tất bật ở vùng đất kỳ lạ, đầy bất ngờ và vô cùng lộng lẫy ấy.

Sẽ phải mất đến mười tập sách nếu tôi muốn kể lại toàn bộ cuộc hành trình đó. Tôi đã đi qua những vùng đất tuyệt mỹ đến kỳ diệu, được tiếp đón bởi những vị vương công khôi ngô đến lạ lùng, những người đã thết đãi tôi với sự xa hoa khó tin. Trong suốt hai tháng, tôi có cảm giác như mình đang bước đi trong một bài thơ, lang thang qua một vương quốc thần tiên trên lưng những con voi tưởng tượng. Giữa những khu rừng hoang sơ, tôi đã khám phá ra những phế tích phi thường, tinh xảo và được chạm trổ như ngọc ngà, mịn màng như ren và đồ sộ như những ngọn núi — những công trình thần thánh, huyền thoại ấy duyên dáng đến mức người ta phải đem lòng say đắm hình dáng của chúng như yêu một người phụ nữ, và cảm nhận được một thứ khoái cảm thể xác lẫn dung tục khi ngắm nhìn chúng. Đúng như lời Victor Hugo: "Khi hoàn toàn tỉnh táo, tôi vẫn đang bước đi trong một giấc mơ."

Về cuối chuyến hành trình, tôi đặt chân đến Ganhard, nơi từng là một trong những thị trấn phồn thịnh nhất miền Trung Ấn Độ, nhưng nay đã suy tàn nhiều và được cai trị bởi một vị vương công giàu có, chuyên quyền, bạo ngược, hào phóng và tàn ác. Tên ông là Rajah Maddan, một bậc quân vương phương Đông chính hiệu, vừa tao nhã vừa dã man, vừa nhã nhặn vừa khát máu, kết hợp sự duyên dáng nữ tính với sự tàn bạo không thương tiếc.

Thành phố nằm ở tận đáy một thung lũng, bên bờ một hồ nước nhỏ được bao quanh bởi những ngôi đền sà chân xuống mặt nước.

Từ xa, thành phố trông giống như một đốm trắng lớn dần lên khi người ta tiến lại gần, rồi dần dần, người ta khám phá ra những mái vòm, ngọn tháp, cùng tất cả những đỉnh cao thanh mảnh và duyên dáng của các công trình kiến trúc Ấn Độ.

Cách cổng thành chừng một giờ di chuyển, tôi gặp một con voi được trang hoàng lộng lẫy, vây quanh bởi một đội danh dự do nhà vua cử đến, và tôi được rước vào cung điện với nghi thức vô cùng long trọng.

Tôi rất muốn dành thời gian để mặc bộ quân phục đại lễ, nhưng sự nôn nóng của nhà vua không cho phép điều đó. Ngài rất nóng lòng muốn làm quen với tôi, muốn biết mình có thể kỳ vọng gì ở tôi, rồi mọi chuyện tính sau.

Tôi được dẫn vào một sảnh đường lớn bao quanh bởi các hành lang, giữa những người lính da màu đồng trong bộ quân phục lộng lẫy, trong khi xung quanh là những người đàn ông mặc trang phục nổi bật đính đầy đá quý.

Tôi nhìn thấy một khối lấp lánh, một thứ mặt trời đang tọa chiếu nghỉ ngơi trên một chiếc ghế dài không tựa giống như ghế trong vườn của chúng tôi; đó chính là vị rajah đang đợi tôi, bất động, trong một bộ áo choàng màu vàng hoàng yến tinh khiết nhất. Trên người ngài khoác số kim cương trị giá khoảng mười đến mười lăm triệu franc, và ngay trên trán ngài là ngôi sao nổi tiếng của Delhi đang chói lọi — báu vật từ xưa đến nay vẫn thuộc về triều đại lừng lẫy của dòng họ Pariharas xứ Mundore, dòng dõi mà người chủ nhà của tôi mang ơn.

Ngài là một thanh niên chừng hai mươi lăm tuổi, dường như mang trong huyết quản một ít máu da đen dù thuộc dòng dõi Hindu thuần khiết nhất. Ngài có đôi mắt to, gần như bất động và có phần vô hồn, đôi môi dày, bộ râu xoăn, trán thấp, và hàm răng trắng chói lọi, sắc bén mà ngài thường xuyên nhe ra trong một nụ cười máy móc. Ngài đứng dậy, bắt tay tôi theo kiểu Anh, rồi kéo tôi ngồi xuống bên cạnh trên một chiếc ghế cao đến mức chân tôi hầu như không chạm tới đất, khiến tôi cảm thấy vô cùng bất tiện.

Ngài lập tức đề nghị một chuyến đi săn hổ vào ngày hôm sau; chiến tranh và săn bắn là những bận tâm lớn nhất của ngài, và ngài khó có thể hiểu nổi làm sao người ta lại có thể quan tâm đến bất cứ điều gì khác. Hiển nhiên ngài hoàn toàn đinh ninh rằng tôi lặn lội đường sá xa xôi đến đây chỉ để mua vui cho ngài đôi chút và làm bạn đồng hành cho những cuộc vui của ngài.

Vì đang rất cần sự giúp đỡ của ngài, tôi cố gắng chiều theo sở thích ấy, và ngài tỏ ra vô cùng hài lòng đến mức lập tức muốn cho tôi xem các võ sĩ đạo được huấn luyện của ngài tỉ thí ra sao, liền dẫn đường đi thẳng vào một loại đấu trường nằm bên trong cung điện.

Theo lệnh của ngài, hai người đàn ông lực lưỡng xuất hiện với thân hình trần trụi, tay đeo những bộ vuốt bằng thép. Họ lập tức lao vào tấn công nhau, cố gắng dùng thứ vũ khí sắc bén ấy để hạ gục đối phương, để lại những vết cắt dài từ đó máu tuôn xối xả trên làn da sẫm màu của họ.

Trận đấu kéo dài đằng đẵng cho đến khi thân thể họ chi chít vết thương, và hai đấu thủ xé rách da thịt nhau bằng thứ cào làm bằng những lưỡi dao nhọn hoắt. Một kẻ bị vỡ quai hàm, trong khi tai của kẻ kia bị xé làm ba mảnh.

Vị hoàng tử đứng xem với vẻ thích thú tợn, phát ra những tiếng gầm gừ hoan hỉ và nhại lại mọi cử động của họ bằng những điệu bộ dửng dưng, miệng liên tục hét lên:

"Đánh đi, đánh mạnh vào!"

Một kẻ ngã vật xuống bất tỉnh và phải khiêng khỏi đấu trường trong biển máu, trong khi vị rajah thở dài tiếc nuối vì trận đấu kết thúc quá nhanh.

Ngài quay sang tôi để hỏi ý kiến; tôi vô cùng ghê tởm nhưng vẫn lớn tiếng chúc mừng ngài. Ngài liền hạ lệnh đưa tôi về Couch-Mahal (cung điện của lạc thú), nơi tôi sẽ nghỉ ngơi.

Ngôi cung điện xinh xắn như một món đồ trang sức này nằm tận cùng công viên hoàng gia, với một bức tường giáp liền hồ nước thiêng Vihara. Nó có hình vuông, gồm ba tầng hành lang với những hàng cột chống được chế tác vô cùng tinh xảo. Ở mỗi góc đều có những tòa tháp thanh mảnh, cao hoặc thấp, đứng đơn độc hoặc thành đôi: không tòa nào giống tòa nào, trông chúng như những bông hoa mọc lên từ thân cây duyên dáng của kiến trúc phương Đông. Tất cả đều được lợp những mái nhà kỳ ảo, trông giống như những chiếc mũ điệu đà của các quý cô.

Ở trung tâm tòa nhà, một mái vòm lớn nhô lên phần chỏm tròn giống như bầu ngực trắng ngần của một người phụ nữ, nằm bên cạnh một tháp đồng hồ xinh đẹp.

Toàn bộ tòa nhà được phủ kín các tác phẩm điêu khắc từ đỉnh tới chân, với những đường hoa văn uốn lượn tinh tế làm say đắm ánh mắt, cùng những hàng người tĩnh lặng gồm các bức tượng thanh tú mà tư thế và cử động bằng đá đã kể lại câu chuyện về phong tục tập quán Ấn Độ.

Các căn phòng được chiếu sáng bởi những ô cửa sổ có vòm răng cưa hướng ra khu vườn. Trên sàn cẩm thạch là những họa tiết bó hoa duyên dáng làm bằng đá mã não, lưu ly và ngọc bích.

Tôi vừa kịp sửa soạn xong trang phục thì Haribada, một vị đại thần triều đình được giao trọng trách làm cầu nối giữa hoàng tử và tôi, đến thông báo chuyến viếng thăm của bệ hạ.

Vị rajah mặc áo vàng nghệ xuất hiện, lại bắt tay tôi và bắt đầu kể lể muôn vàn chuyện khác nhau, liên tục hỏi ý kiến tôi — điều mà tôi phải rất vất vả mới đáp lời được. Sau đó, ngài muốn dẫn tôi đi xem phu văn của cung điện cũ nằm ở đầu bên kia khu vườn.

Đó thực sự là một khu rừng bằng đá nơi một bầy khỉ lớn sinh sống. Khi chúng tôi đến gần, những con đực bắt đầu chạy dọc theo các bức tường, nhăn nhở làm những cái mặt quỷ gớm ghiếc nhất về phía chúng tôi, trong khi những con cái tháo chạy, phô bày phần mông trụi lông và ôm theo con non trong tay. Vị rajah cười vang sảng khoái, véo tay tôi để gây chú ý và bày tỏ sự thích thú của chính mình, rồi ngồi xuống giữa đống đổ nát, trong khi xung quanh chúng tôi, ngồi xổm trên đỉnh tường, bám víu trên mọi mỏm cao, vô số loài vật có chòm râu trắng đang lè lưỡi và giơ nắm đấm về phía chúng tôi.

Khi đã chán ngắm cảnh đó, vị rajah áo vàng đứng dậy và thong thả bước đi, luôn giữ tôi đi bên cạnh, tỏ ra vô cùng mãn nguyện vì đã cho tôi thấy những cảnh tượng ấy ngay trong ngày đầu tiên đến nơi, đồng thời nhắc nhở tôi rằng một buổi săn hổ lớn sẽ diễn ra vào ngày mai để vinh danh tôi.

Tôi đã tham gia buổi săn đó, rồi buổi thứ hai, thứ ba, mười, hai mươi buổi liên tiếp. Chúng tôi lần lượt săn tất cả các loài thú mà miền đất này sản sinh: báo, gấu, voi, linh dương, hà mã và cá sấu — tôi biết nói sao đây, chắc là nửa số muông thú trên cõi đời này. Tôi phát ớn khi chứng kiến quá nhiều máu đổ và mệt mỏi với thứ lạc thú đơn điệu ấy.

Cuối cùng, sự nhiệt huyết của vị hoàng tử cũng dịu lại và, theo lời khẩn khoản của tôi, ngài đã dành cho tôi chút thời gian rảnh rỗi để làm việc, còn bản thân thì thỏa mãn với việc ban tặng cho tôi vô vàn món quà đắt giá. Ngài gửi cho tôi trang sức, những súc vải lụa tuyệt mỹ và đủ loại thú vật đã được thuần hóa kỹ càng, do Haribada trao tận tay với vẻ cung kính nghiêm nghị chẳng khác nào tôi chính là hiện thân của mặt trời — dẫu trong thâm tâm hắn vô cùng khinh bỉ tôi.

Mỗi ngày, một đoàn gia nhân lại mang đến cho tôi những chiếc đĩa có nắp đậy, đựng phần thức ăn trích từ bàn ăn hoàng gia; mỗi ngày ngài dường như lại tìm thấy niềm vui tột cùng trong việc tổ chức cho tôi những trò giải trí mới — những vũ điệu của các vũ công Bayadere, nghệ sĩ tung hứng, các buổi duyệt binh, và tôi buộc phải giả vờ tỏ ra vô cùng thích thú để không làm tổn thương tình cảm của ngài khi ngài muốn trưng bày đất nước tuyệt vời của mình trong toàn bộ vẻ quyến rũ và lộng lẫy của nó.

Ngay khi được ở một mình vài phút, tôi hoặc là làm việc, hoặc là ra ngắm bầy khỉ — loài vật mà sự bầu bạn của chúng làm tôi dễ chịu hơn rất nhiều so với người chủ hoàng gia của chúng.

Thế nhưng, vào một buổi tối nọ, khi từ một buổi đi bộ trở về, tôi thấy Haribada đang đứng ngoài cổng cung điện của mình. Hắn thì thầm bằng giọng điệu đầy bí ẩn rằng một món quà từ nhà vua đang đợi tôi trong phòng, và thưa rằng chủ nhân của hắn cáo lỗi vì đã không sớm nghĩ đến việc dâng tặng cho tôi thứ mà tôi đã phải thiếu thốn trong suốt một thời gian dài như vậy.

Sau những lời úp mở ấy, viên sứ thần cúi đầu cáo lui.

Khi bước vào phòng, tôi thấy sáu cô bé đang đứng sát tường, bất động và xếp hàng ngang như những con cá trích xiên que. Đứa lớn nhất có lẽ lên mười và đứa nhỏ nhất mới tám tuổi. Thoạt đầu tôi không tài nào hiểu nổi vì sao cái trường mẫu giáo này lại dọn đến ở trong phòng mình; thế nhưng, sau đó tôi chợt đoán ra sự ân cần tinh tế của hoàng tử: ngài đã ban tặng cho tôi một hậu viện, và vì quá hào phóng nên ngài đã tuyển chọn chúng còn rất nhỏ. Ở đó, quả càng xanh non thì lại càng được đánh giá cao.

Trong chốc lát, tôi cảm thấy bối rối và ngượng ngùng, xấu hổ trước những đứa trẻ đang nhìn tôi bằng đôi mắt to và nghiêm nghị, dường như đã lờ mờ đoán ra tôi muốn gì ở chúng.

Tôi chẳng biết phải nói gì với chúng; tôi suýt tính đuổi chúng về; nhưng ngặt nỗi người ta không thể trả lại quà của một vị hoàng tử; đó sẽ là một sự sỉ nhục chết người. Do đó, tôi buộc phải giữ chúng lại và sắp đặt đám trẻ này trú ngụ trong phòng mình.

Chúng đứng bất động, nhìn tôi, chờ đợi mệnh lệnh và cố đọc suy nghĩ của tôi qua ánh mắt. Thật khỉ gió cho món quà này! Nó làm vướng víu tôi biết bao nhiêu. Cuối cùng, nghĩ rằng trông mình có vẻ khá nực cười, tôi bèn hỏi tên đứa lớn nhất.

"Châli," nó đáp.

Sinh vật nhỏ bé ấy, với làn da tuyệt đẹp ngả vàng nhạt như ngà voi cổ, là một kỳ quan, một bức tượng hoàn mỹ với khuôn mặt cùng những đường nét dài và trang nghiêm.

Rồi tôi hỏi tiếp, vừa để xem nó đáp ra sao, lại vừa có lẽ để làm nó bối rối:

"Các em đến đây để làm gì?"

Nó đáp bằng giọng nói dịu dàng, trầm bổng:

"Em đến để hoàn toàn vâng lệnh chúa công và làm bất cứ điều gì ngài muốn."

Hiển nhiên là nó hoàn toàn phó mặc số phận.

Tôi đặt câu hỏi tương tự với đứa nhỏ nhất, và nó lập tức đáp bằng giọng lanh lảnh:

"Em ở đây để làm bất cứ điều gì ngài sai bảo, thưa chủ nhân."

Đứa này trông như một chú chuột nhắt và rất đáng yêu, y như tất cả những đứa khác, thế nên tôi bế thốc nó lên tay và hôn. Mấy đứa kia thoáng chuyển động như muốn bỏ đi, chắc hẳn tưởng rằng tôi đã chọn được người; nhưng tôi ra lệnh cho chúng ở lại, rồi ngồi bệt xuống theo kiểu Ấn Độ, quây tất cả chúng xung quanh mình và bắt đầu kể chuyện cổ tích, bởi tôi nói thông thạo ngôn ngữ của chúng.

Chúng lắng nghe vô cùng chăm chú, run rẩy và xoắn xuýt đôi tay trong nỗi sợ hãi tột cùng. Tội nghiệp mấy đứa nhỏ, chúng chẳng còn mảy may nhớ đến lý do vì sao mình bị đưa đến đây nữa.

Khi kể xong câu chuyện, tôi gọi Latchmân, người hầu cận tín nhiệm của mình, bảo hắn mang bánh kẹo đến, và chúng ăn đến mức suýt phát bệnh; sau đó, vì thấy cuộc phiêu lưu này bắt đầu trở nên khá thú vị, tôi bèn tổ chức các trò chơi để mua vui cho những người vợ của mình.

Một trong những trò tiêu khiển ấy đã đạt được thành công vang dội. Tôi dùng hai chân làm cầu, và sáu đứa trẻ chui qua bên dưới, đứa nhỏ nhất đi đầu và đứa cao nhất thì thế nào cũng va đầu vào chân tôi đôi chút vì không chịu khom người xuống cho đủ độ. Tiếng cười vang lên giòn giã, và những giọng nói non trẻ vang vọng dưới những vòm trần thấp của cung điện lộng lẫy dường như đánh thức nó dậy, thổi hồn vào đó sự vui tươi thơ trẻ và tràn ngập sinh khí.

Tiếp theo, tôi hết sức quan tâm đến việc sắp xếp phòng ngủ cho những thê thiếp ngây thơ của mình, và cuối cùng tôi cũng an tâm khóa chặt cửa dưới sự giám sát của bốn nữ tì mà hoàng tử đã cử đến cùng lúc đó để chăm sóc các vị hoàng phi của tôi.

Suốt một tuần lễ, tôi cảm thấy vô cùng thú vị khi đóng vai ông bố đối với những con búp bê sống này. Chúng tôi có những ván chơi trốn tìm, đuổi bắt vô cùng tuyệt vời, mang lại cho chúng niềm vui lớn lao, bởi ngày nào tôi cũng dạy cho chúng một trò chơi mới khiến chúng vô cùng thích thú.

Căn nhà của tôi giờ đây trông giống như một lớp học lớn, và những người bạn nhỏ của tôi, xúng xính trong những bộ vải lụa đẹp đẽ thêu kim tuyến bạc vàng, chạy lon ton dọc theo các hành lang dài và những căn phòng tĩnh lặng giống như những sinh linh bé nhỏ.

Cuối cùng, vào một buổi tối nọ, chẳng rõ duyên cớ thế nào, đứa lớn tuổi nhất trong số chúng, con bé tên là Châli — kẻ trông giống hệt một bức tượng ngà voi — đã trở thành vợ tôi.

Nó là một sinh vật đáng yêu, rụt rè và dịu dàng, chẳng mấy chốc đã đem lòng yêu tôi tha thiết, mang theo chút thẹn thùng, ngập ngừng như thể sợ hãi công lý của người châu Âu, vừa kín đáo e ấp vừa tràn ngập niềm dịu dàng đắm say. Tôi nâng niu nó như thể mình là cha nó vậy.

Xin lỗi các nữ độc giả nhé; tôi có hơi đi xa quá rồi đây.

Những đứa khác vẫn tiếp tục nô đùa trong cung điện như một bầy mèo con hạnh phúc, và Châli chẳng bao giờ rời khỏi tôi ngoại trừ lúc tôi vào yết kiến hoàng tử.

Chúng tôi đã trải qua những giờ phút tuyệt vời bên nhau giữa những phế tích của tòa lâu đài cổ, giữa bầy khỉ đã trở thành bạn của chúng tôi.

Nó thường nằm gối đầu lên đùi tôi, cứ thế ngẩn ngơ suy tính đủ điều trong cái đầu nhỏ nhắn hình nhân sư của mình, hoặc có lẽ chẳng nghĩ ngợi gì sất, giữ nguyên tư thế di truyền đẹp đẽ và quyến rũ ấy của một dân tộc cao quý và mộng mơ, tư thế uy nghi của những bức tượng thánh.

Tôi mang theo thức ăn, bánh ngọt và trái cây trong một chiếc đĩa thau lớn. Bầy khỉ tiến lại gần hơn mãi, theo sau là lũ khỉ con có phần nhút nhát hơn; cuối cùng chúng ngồi thành một vòng tròn quanh chúng tôi mà không dám tiến lại gần thêm nữa, chờ đợi tôi phân phát món ngon. Thế rồi, hầu như chẳng khi nào sai lệch, một con khì đực liều lĩnh hơn đám còn lại sẽ tiến đến trước mặt tôi với bàn tay chìa ra như một kẻ ăn mày, và tôi sẽ cho nó thứ gì đó để nó mang về cho vợ nó. Ngay lập tức, tất cả những con khác bắt đầu gào thét cuồng nộ, những tiếng thét của cơn giận dữ và lòng đố kỵ; và tôi chẳng tài nào dập tắt được cái thứ âm thanh đinh tai nhức óc khủng khiếp ấy nếu không ném phần chia cho từng con.

Vì cảm thấy vô cùng thoải mái giữa chốn phế tích, tôi bèn cho người mang các dụng cụ của mình ra đó để có thể tiếp tục làm việc. Thế nhưng, ngay khi nhìn thấy những bộ phận bằng đồng trên các thiết bị khoa học của tôi, lũ khỉ chắc hẳn tưởng nhầm chúng là thứ máy móc sát thương nào đó nên đã hoảng hốt tháo chạy tứ tán, cất lên những tiếng kêu chói tai nhất.

Tôi cũng thường dành buổi tối bên Châli trên một trong những hành lang ngoài trời hướng ra hồ Vihara. Trong không gian lặng im, chúng tôi ngắm vầng trăng sáng lững lờ trôi giữa bầu trời, phủ một tấm áo choàng bạc lấp lánh lên mặt nước, và đằng xa kia, bên bờ bên kia là dãy đền thờ nhỏ trông giống như những cây nấm thanh tao với phần thân cắm xuống nước. Nâng niu khuôn mặt đăm chiêu của cô vợ nhỏ trong hai tay, tôi đặt một nụ hôn dài và dịu dàng lên vầng trán nhẵn nhụi của nó, lên đôi mắt to tròn chứa đựng bao bí ẩn của xứ sở cổ xưa huyền thoại ấy, và lên bờ môi điềm tĩnh đang hé mở đón nhận ân ái của tôi. Tôi cảm nhận được một thứ cảm xúc hỗn độn, mãnh liệt và trên hết là đậm chất thơ — cảm giác rằng tôi đang sở hữu cả một giống loài trong hình hài cô bé này, giống loài huyền bí mà từ đó tất cả những giống loài khác dường như đều bắt nguồn.

Tuy nhiên, vị hoàng tử vẫn tiếp tục ban ân sủng và quà cáp cho tôi. Một hôm, ngài gửi tới một món đồ kỳ lạ bất ngờ, thứ đã khơi gợi niềm kinh ngạc say đắm ở Châli. Đó đơn giản chỉ là một trong những chiếc hộp bìa cứng dán vỏ sò bên ngoài, thứ mà người ta có thể mua ở bất kỳ thị trấn nghỉ mát ven biển nào của châu Âu với giá chỉ một hai xu. Thế nhưng ở nơi ấy, nó lại là một món bảo vật vô giá, và chắc chắn là chiếc hộp đầu tiên đặt chân đến vương quốc này. Tôi đặt nó lên bàn và cứ để mặc ở đó, ngạc nhiên trước giá trị mà người ta gán cho món đồ vặt vãnh từ khu chợ trời này.

Nhưng Châli chẳng bao giờ thấy chán khi ngắm nhìn nó, khi ngước nhìn với vẻ ngây ngất ngưỡng mộ. Thỉnh thoảng nó lại thì thầm với tôi: "Em chạm vào nó được không ạ?" Và khi tôi gật đầu cho phép, nó nâng nắp hộp lên, đóng lại với sự cẩn trọng tột cùng, khẽ khàng chạm vào những chiếc vỏ sò, và sự tiếp xúc ấy dường như mang lại cho nó một khoái cảm thể xác thực thụ.

Dù vậy, tôi đã hoàn thành xong công việc, và đã đến lúc phải quay về. Tôi đã lưỡng lự rất lâu, bị níu kéo bởi tình cảm dành cho cô bạn nhỏ, nhưng cuối cùng tôi buộc phải ấn định ngày lên đường.

Hoàng tử lại tổ chức những chuyến đi săn mới và những trận đấu vật mới, và sau nửa tháng chìm đắm trong những niềm vui đó, tôi tuyên bố mình không thể ở lại thêm được nữa, và ngài đã trả lại sự tự do cho tôi.

Cuộc chia tay với Châli thật đau xót đứt ruột đứt gan. Nó khóc nức nở, nằm cuộn bên cạnh tôi, đầu gối lên ngực tôi, toàn thân rung lên từng nhịp nức nở. Tôi chẳng biết phải dỗ dành nó thế nào; những nụ hôn của tôi chẳng có chút tác dụng nào cả.

Bỗng nhiên một ý lóe lên trong đầu, tôi đứng dậy đi lấy chiếc hộp vỏ sò, đặt nó vào tay con bé và bảo: "Cái đó cho em đấy; nó là của em."

Thế rồi tôi thấy nó mỉm cười. Toàn bộ khuôn mặt bừng sáng lên bởi niềm vui nội tại, thứ niềm vui sâu sắc khi những giấc mơ không tưởng bỗng nhiên trở thành hiện thực, và nó ôm chầm lấy tôi đắm đuối.

Dẫu vậy, nó vẫn khóc nức nở khi tôi cất lời từ biệt lần cuối.

Tôi dành những nụ hôn mang hơi ấm của người cha cùng bánh kẹo cho tất cả những người vợ còn lại của mình, rồi dứt áo lên đường.