Việc định ngồi xuống bàn ăn điểm tâm của ngài Thị trưởng bỗng bị gián đoạn khi có người báo tin viên cảnh sát làng đang đợi ông tại tòa thị chính cùng với hai phạm nhân; ông liền bước đến đó ngay lập tức và thấy lão Hochedur đang đứng nghiêm, dùng ánh mắt nghiêm khắc dò xét một cặp đôi trung niên thuộc tầng lớp trung lưu.

Người đàn ông, một lão béo tốt mũi đỏ tóc trắng, trông vô cùng ủ rũ; trong khi người phụ nữ, một ả tròn vo, mập mạp với đôi má phúng phính rạng rỡ, lại trừng trừng nhìn viên công chức đã bắt giữ họ bằng ánh mắt đầy thách thức.

"Có chuyện gì thế? Có chuyện gì vậy, Hochedur?"

Viên cảnh sát làng liền tâu trình sự việc: Sáng hôm nay, ông ta ra ngoài vào giờ giấc thường nhật để tuần tra từ khu rừng Champioux cho đến tận ranh giới Argenteuil. Trừ việc trời đẹp và lúa mọc tươi tốt ra, ông ta chẳng thấy có điều gì bất thường ở vùng quê cả, cho đến khi con trai lão Bredel, người đang đi kiểm tra lại các luống nho của mình, gọi với theo: "Này, bố Hochedur, hãy đến mấy lùm cây ven rừng chỗ bụi rậm đầu tiên mà xem, bố sẽ tóm được một cặp bồ câu ở đó mà tuổi đời cộng lại phải đến một trăm ba mươi năm đấy!"

Ông ta bèn đi theo hướng đã được chỉ dẫn, bước vào bụi rậm và nghe thấy những lời nói cùng tiếng thở gấp khiến ông ta nghi ngờ có một vụ vi phạm thuần phong mỹ tục rành rành. Do đó, vừa bò bằng cả tay lẫn chân như thể đang rình bắt kẻ trộm, ông ta đã tóm gọn cặp đôi đang có mặt tại đó, đúng vào khoảnh khắc họ chuẩn bị thả mình theo bản năng tự nhiên.

Ngài Thị trưởng kinh ngạc nhìn hai kẻ phạm tội, bởi người đàn ông chắc chắn đã sáu mươi, còn người phụ nữ ít nhất cũng năm mươi lăm tuổi, thế là ông bắt đầu gặng hỏi, khởi đầu từ người đàn ông — kẻ cất tiếng trả lời với chất giọng yếu ớt đến mức khó lòng nghe thấy.

"Tên ông là gì?" — "Nicolas Beaurain."

"Nghề nghiệp của ông?" — "Bán hàng tạp hóa ở phố des Martyrs, Paris."

"Ông làm gì trong rừng vậy?"

Gã chủ tiệm tạp hóa vẫn im lặng, mắt dán vào chiếc bụng phệ, hai tay chống lên đùi, và ngài Thị trưởng tiếp tục hỏi: "Ông có chối bỏ lời khai của viên chức quản lý xã không?" — "Không, thưa ông." — "Vậy là ông nhận tội?" — "Vâng, thưa ông." — "Ông có gì để bào chữa không?" — "Không có gì, thưa ông." — "Ông gặp người bạn đồng hành trong vụ vi phạm này ở đâu?" — "Bà ấy là vợ tôi, thưa ông." — "Vợ ông á?" — "Vâng, thưa ông." — "Thế thì... thế thì... hai người không sống chung... ở Paris sao?" — "Xin lỗi ông, nhưng chúng tôi vẫn sống chung với nhau ạ!" — "Nhưng nếu vậy thì... ông hẳn là điên rồi, hoàn toàn điên rồ, thưa ngài quý hóa, khi lại để bị bắt quả tang như thế ở chốn đồng quê vào lúc mười giờ sáng."

Gã chủ tiệm tạp hóa có vẻ chực khóc vì hổ thẹn, gã lẩm bẩm: "Chính bà ấy đã dụ dỗ tôi! Tôi đã bảo bà ấy là việc đó thật ngớ ngẩn, nhưng khi một người phụ nữ đã cắm sừng... à nhầm, đã ghim chặt điều gì vào đầu... thì ngài biết đấy... chẳng tài nào móc nó ra được."

Ngài Thị trưởng, vốn là người ưa sự bộc trực, mỉm cười đáp: "Trong trường hợp của anh, điều ngược lại mới phải xảy ra chứ. Anh đã chẳng có mặt ở đây nếu cô ta chỉ giữ ý định đó trong đầu!" Lúc bấy giờ, ông Beaurain bỗng nổi cơn thịnh nộ, quay sang vợ mà rằng: "Bà có thấy vì sự lãng mạn dở hơi của bà mà chúng ta đẩy nhau vào nông nỗi này không hả? Giờ thì ở tuổi này chúng ta sẽ phải ra trước tòa vì tội vi phạm thuần phong mỹ tục! Rồi chúng ta sẽ phải đóng cửa tiệm, sang nhượng quyền kinh doanh và cuốn xéo sang vùng khác sống! Cơ sự thành ra thế này đây!"

Bà Beaurain đứng dậy, không thèm nhìn chồng, tự mình trần tình một cách không chút ngượng ngùng, chẳng màng đến sự e thẹn vô tích sự, và hầu như không hề do dự chút nào.

Thưa ông, tôi thừa nhận rằng chúng tôi đã tự biến mình thành những kẻ lố bịch. Liệu ông có cho phép tôi tự biện hộ cho vụ việc của mình như một luật sư, hoặc đúng hơn là như một người đàn bà khốn khổ hay không; và tôi hy vọng ông sẽ rộng lượng cho phép chúng tôi trở về nhà, tha thứ cho chúng tôi nỗi nhục nhã vì một vụ truy tố trước pháp luật.

Nhiều năm về trước, khi còn trẻ, tôi đã quen biết ông Beaurain vào một ngày Chủ nhật tại vùng này. Ông ấy từng là nhân viên một tiệm vải, còn tôi là một cô tiểu thư làm việc ở cửa hàng thời trang may sẵn. Tôi nhớ rõ như in, cứ như thể chuyện mới xảy ra ngày hôm qua vậy. Thỉnh thoảng tôi vẫn thường đến đây nghỉ ngơi vào các ngày Chủ nhật cùng một người bạn của tôi, Rose Levéque, chúng tôi cùng thuê trọ ở phố Pigalle, và Rose thì đã có người yêu còn tôi thì chưa. Anh ta thường đưa chúng tôi đến đây, rồi vào một ngày thứ Bảy, anh ta cười và bảo tôi rằng ngày mai anh ta sẽ dẫn theo một người bạn. Tôi hiểu ngay ý anh ta định nói gì, nhưng tôi đã đáp lại rằng điều đó vô ích thôi; bởi vì tôi là một người phụ nữ đoan trang, thưa ông.

Hôm sau, chúng tôi gặp ông Beaurain ở nhà ga xe lửa, hồi đó trông anh ấy rất ưa nhìn, nhưng tôi đã tự nhủ lòng là sẽ không khuất phục trước anh ta, và quả nhiên tôi không hề khuất phục. Thế rồi, chúng tôi đến Bezons. Đó là một ngày tuyệt đẹp, cái kiểu thời tiết làm xốn xang cả cõi lòng. Vào những ngày trời đẹp, ngay cả bây giờ, y hệt như ngày trước, tôi lại trở nên khờ dại hết sức, và hễ cứ đặt chân về chốn đồng quê là tôi đánh mất hoàn toàn lý trí. Cảnh sắc xanh tươi, những cánh én lượn bay vút qua, hương thơm của cỏ cây, những đóa hoa anh túc đỏ thắm, những bông cúc dại, tất cả những thứ đó khiến tôi phấn khích khôn nguôi! Nó giống như thứ rượuâm-panh dành cho những ai chưa quen uống vậy!

Phải, thời tiết lúc bấy giờ thật tuyệt vời, ấm áp và rực rỡ, tưởng chừng như nó len lỏi vào cơ thể bạn qua đôi mắt khi bạn ngắm nhìn, và qua đôi môi khi bạn hít thở vậy. Rose và Simon cứ ôm hôn nhau suốt từng phút giây, và cảnh tượng đó khiến tôi có cái để mà quan sát! Ông Beaurain và tôi đi theo sau họ, chẳng nói năng mấy, bởi khi người ta chưa quen nhau thì chẳng tìm ra chuyện gì để trò chuyện cả. Trông anh ấy có vẻ rụt rè, và tôi rất thích thú khi ngắm nhìn sự bối rối ấy. Cuối cùng chúng tôi cũng đến được khu rừng nhỏ; trong đó mát mẻ như ngâm mình trong bồn nước, và cả bốn chúng tôi cùng ngồi xuống. Rose và người tình trêu chọc tôi vì trông tôi có vẻ khá nghiêm nghị, nhưng ông cũng hiểu là hoàn cảnh không cho phép khác được. Rồi họ lại bắt đầu hôn hít và ôm ấp nhau, chẳng màng kiêng dè gì nữa cứ như thể không có chúng tôi ở đó vậy; rồi họ thì thầm to nhỏ với nhau, rồi đứng dậy bước khuất vào giữa những tán cây mà chẳng nói một lời nào. Ông có thể tưởng tượng ra trông tôi thảm hại thế nào khi phải thui thủi một mình với cậu thanh niên lần đầu tiên trong đời mới gặp mặt. Cảnh họ bỏ đi khiến tôi bối rối đến mức điều đó lại tiếp cho tôi dũng khí và tôi bắt đầu lên tiếng trò chuyện. Tôi hỏi nghề nghiệp của anh ấy là gì, và anh ta đáp rằng mình là một phụ tá bán vải, đúng như tôi vừa thâu lại với ông ban nãy. Chúng tôi trò chuyện dăm ba câu và điều đó khiến anh ta mạnh dạn hơn, muốn có những hành động suồng sã với tôi, nhưng tôi đã nghiêm giọng bảo anh ta phải giữ đúng khoảng cách. Có phải vậy không, thưa ông Beaurain?

Ông Beaurain, lúc ấy đang cúi nhìn đôi chân mình trong vẻ bối rối, liền im lặng không đáp, và bà tiếp lời: "Thế rồi anh ấy nhận ra tôi là một phụ nữ đoan trang, bèn bắt đầu tán tỉnh tôi một cách tử tế, giống như một người đàn ông đáng kính, và kể từ dạo đó anh ấy đến thăm tôi vào mọi ngày Chủ nhật, bởi anh ấy đã đem lòng say đắm tôi mất rồi. Tôi cũng vô cùng quý mến anh ấy, vô cùng quý mến ấy chứ! Hồi trẻ anh ấy là một chàng trai khôi ngô, và tóm lại là anh ấy đã cưới tôi vào tháng Chín năm sau đó, rồi vợ chồng tôi bắt đầu gây dựng sự nghiệp tại phố des Martyrs.

Đó là cả một cuộc chiến đấu gian khổ trong suốt mấy năm trời, thưa ông. Việc kinh doanh chẳng mấy phát đạt, chúng tôi chẳng có đủ khả năng tài chính để đi chơi xa về miền quê, rồi dần dà chúng tôi cũng quen với việc không đi nữa. Khi đã vướng vào vòng xoáy kinh doanh, người ta còn bận tâm bao chuyện khác trong đầu, lo nghĩ đến két sắt nhiều hơn là những lời đường mật. Chúng tôi cứ thế già đi theo năm tháng mà chẳng hề hay biết, tựa như những con người bình lặng chẳng màng nghĩ ngợi nhiều về tình yêu. Người ta chẳng hề tiếc nuối điều gì chừng nào còn chưa nhận ra những gì mình đã đánh mất.

Rồi sau đó, thưa ông, công việc làm ăn khá dần lên, và chúng tôi bắt đầu yên tâm về tương lai! Khi ấy, ông thấy đấy, tôi chẳng rõ điều gì đã trỗi dậy trong tâm hồn mình nữa, không, thực lòng tôi chẳng rõ nữa, nhưng tôi bắt đầu mơ mộng như một nữ sinh nội trú. Cảnh tượng những chiếc xe kéo chở đầy hoa diễu hành qua các con phố khiến tôi phát khóc; hương thơm của hoa violet len lỏi tìm đến tận chiếc ghế bành của tôi, phía sau chiếc két sắt, làm tim tôi đập rộn ràng! Thế là tôi thường đứng dậy, bước ra tận bậc cửa để ngắm khoảng trời xanh ngắt giữa những mái nhà. Nhìn bầu trời từ một con hẻm phố, nó trông giống như dòng sông uốn lượn chảy xuống Paris, và những cánh én lướt qua lướt lại tựa như bày cá. Những chuyện thế này thật là ngớ ngẩn ở tuổi của tôi! Nhưng biết làm sao được, thưa ông? Khi mà người ta đã làm lụng vất vả suốt cả cuộc đời? Sẽ đến một khoảnh khắc mà người ta nhận ra mình vốn dĩ đã có thể làm được những điều khác biệt, và rồi, sự tiếc nuối tràn về, ồ! vâng, người ta cảm thấy một nỗi tiếc nuối vô hạn! Thử nghĩ mà xem, suốt hai mươi năm trời tôi hoàn toàn có thể đến những khu rừng và đón nhận những nụ hôn, hệt như những người phụ nữ khác. Tôi từng nghĩ thật tuyệt vời làm sao khi được nằm dài dưới những tán cây, yêu thương một ai đó! Và tôi đã mường tượng về điều đó mỗi ngày mỗi đêm! Tôi mơ về ánh trăng soi bóng trên mặt nước, cho đến khi cảm thấy chỉ muốn trầm mình xuống dòng sông ấy.

Ban đầu tôi không dám hé răng bàn với ông Beaurain về chuyện này. Tôi thừa biết ông ấy sẽ chế giễu tôi, rồi bắt tôi quay về bán kim với chỉ mất! Hơn nữa, nói thật lòng, ông Beaurain chưa bao giờ thưa thớt với tôi nhiều lời, nhưng khi soi mình trong gương, tôi cũng hiểu rõ một điều rằng bản thân tôi nay chẳng còn thu hút được bất kỳ ai nữa rồi!

Thế rồi, tôi tự quyết định lấy, và ngỏ ý rủ ông ấy về vùng quê một chuyến, tới đúng nơi mà chúng tôi từng hò hẹn thuở ban đầu. Ông ấy đồng ý mà không mảy may nghi ngờ gì, và chúng tôi đặt chân đến đây vào khoảng chín giờ sáng nay.

Lúc len lỏi giữa những đồng lúa mì, tôi thấy mình như trẻ lại, bởi trái tim của một người phụ nữ chẳng bao giờ già cỗi cả! Và quả thực, tôi chẳng còn nhìn thấy người chồng của hiện tại nữa, mà trước mắt tôi chính là anh ấy của những ngày tháng cũ! Tôi xin thề với ông điều đó, thưa ông. Chân thành như khi tôi đang đứng đây, tôi thực sự đã say đắm ngất ngây. Tôi bắt đầu ôm hôn ông ấy, và ông ấy còn ngạc nhiên hơn là thể tôi vừa mưu sát mình vậy. Ông ấy cứ lẩm bẩm với tôi rằng: 'Này, bà điên mất rồi! Sáng ra bà bị điên à? Có chuyện gì với bà thế?...' Tôi chẳng màng đếm xỉa gì đến lời ông ấy, tôi chỉ lắng nghe tiếng đập của trái tim mình, và tôi đã kéo ông ấy vào sâu trong rừng cùng tôi.... Cơ sự là thế đấy.... Tôi đã khai toàn bộ sự thật, thưa ngài Thị trưởng, toàn bộ sự thật không giấu giếm điều gì.

Ngài Thị trưởng là một người thấu tình đạt lý. Ông đứng dậy khỏi ghế, mỉm cười và phán rằng: "Hãy bình an trở về đi, thưa phu nhân, và đừng phạm tội nữa... dưới những tán cây."