Ngày xửa ngày xưa, có một người đàn bà góa chồng sống cùng hai cô con gái. Cô chị giống hệt mẹ cả về khuôn mặt lẫn tính tình, khiến bất cứ ai nhìn thấy con bé là nhận ra người mẹ ngay. Cả hai mẹ con đều vừa khó ưa vừa kiêu ngạo đến mức chẳng ai có thể sống chung nổi.

Trái lại, cô em lại là hình ảnh sống động của người cha về sự nhã nhặn và tính nết dịu hiền, đồng thời cũng là một trong những thiếu nữ xinh đẹp nhất trần gian. Vì người ta thường có xu hướng yêu mến những ai giống mình, người mẹ chiều chuộng cô chị cả bao nhiêu thì lại căm ghét cô em bấy nhiêu—bà bắt cô sống trong nhà bếp và phải làm việc luôn tay.

Trong số bao nhiêu công việc, tội nghiệp thay, cô bé này mỗi ngày phải hai lần đi gánh nước ở một nơi cách nhà chừng dặm rưỡi, rồi mang về một vò nước đầy. Một hôm, khi cô đang ở bờ suối ấy, có một bà lão nghèo khổ đến xin nước uống.

— Ôi! Vâng, thưa u, con xin sẵn lòng ạ, —cô tiểu thư xinh đẹp đáp; và đoạn cô lập tức tráng sạch vò, múc một ít nước ở chỗ trong nhất của dòng suối rồi dâng lên bà, tay giơ cao vò nước suốt quãng thời gian ấy để bà cụ uống cho dễ dàng.

Bà cụ uống xong bèn bảo cô:

— Con bé ngoan ạ, con xinh xắn, tốt bụng và lịch sự quá, ta không thể không tặng con một món quà. — Số là đây chính là một bà tiên đã hóa trang thành một bà cụ nhà quê để thử xem sự nhã nhặn và lễ phép của cô gái xinh đẹp này đến đâu. — Ta ban cho con phép lạ này, — bà tiên tiếp lời, — rằng cứ mỗi khi con cất lời nói, từ miệng con sẽ thốt ra hoặc là một đóa hoa, hoặc là một viên ngọc quý.

Khi cô gái xinh đẹp trở về nhà, mẹ cô mắng mỏi mệt vì cô ở lại bờ suối quá lâu.

— Con xin lỗi u, — cô bé tội nghiệp đáp, — vì đã không về cho nhanh hơn.

Và vừa thốt lên những lời đó, từ miệng cô tuôn ra hai đóa hồng, hai hạt ngọc trai và hai viên kim cương.

— Ta nhìn thấy cái gì thế này? — người mẹ kêu lên, hết sức kinh ngạc. — Ta tưởng như mình thấy ngọc trai và kim cương rơi ra từ miệng con bé! Sao lại thế hả con?

Đây là lần đầu tiên bà gọi cô bé một cách thân mật như vậy.

Cô con gái tội nghiệp thành thật kể lại toàn bộ sự việc, không quên tuôn rơi vô số hạt kim cương theo từng lời nói.

— Thật thế giới này quá lạ lùng, — người mẹ kêu lên, — ta phải phái con bé nhà ta đi mới được. Lại đây nào, Fanny; con hãy nhìn xem thứ gì thốt ra từ miệng em con kìa. Con có muốn được ban cho món quà tương tự thế không, con yêu? Con chẳng phải làm gì ngoài việc ra suối múc nước, và khi có một bà lão nào đó xin nước uống, hãy thật lễ phép dâng cho bà ấy.

— Thật là một cảnh tượng đẹp mắt làm sao, — con mụ chảnh chọe hư hỏng ấy đáp, — khi thấy con đi gánh nước.

— Mày cứ phải đi cho ta, đồ ranh con! — người mẹ quát; — và đi ngay lập tức.

Thế là nó đành cun cút bước đi, nhưng lầm bầm suốt dọc đường và mang theo cái bình bạc đẹp nhất trong nhà.

Vừa đến bờ suối, nó đã thấy từ trong rừng bước ra một phu nhân ăn mặc vô cùng lộng lẫy, tiến đến chỗ nó và xin nước uống. Bạn phải biết rằng đây chính là bà tiên đã hiện hình trước mặt người chị, nhưng lần này đã mang dáng vẻ và y phục của một nàng công chúa để xem sự hỗn láo của cô ả này đi đến đâu.

— Tôi đến đây để phục vụ nước nôi cho bà đấy phỏng? — đứa con gái kiêu kỳ xấc láo lên tiếng. — Chắc cái bình bạc này được mang đến chỉ để riêng cho quý bà dùng thôi nhỉ? Tuy nhiên, nếu thích thì cứ việc uống lấy một ngớp trong đó.

— Cô chẳng lấy gì làm lịch sự cho lắm nhỉ, — bà Tiên đáp mà không hề nổi giận. — Thôi được, vì cô kém giáo dục và vô ơn đến thế, ta ban cho cô phép lạ là cứ mỗi khi cô thốt ra một lời, từ miệng cô sẽ nhả ra một con rắn hoặc một con cóc.

Ngừa mẹ vừa thấy nó quay về liền cất giọng gọi:

— Sao hả con?

— Gì đấy, u? — đứa con hỗn xược đáp, đồng thời phun ra từ miệng hai con độc xà và hai con cóc.

— Ôi trời đất ơi! — người mẹ kêu lên. — Ta đang nhìn thấy cái gì thế này? Ồ, chính là nhờ con mụ khốn khiếp đứa em đã gây ra nông nỗi này đây; nhưng nó sẽ phải trả giá đắt! — và lập tức bà lao đến định đánh cô em. Cô bé tội nghiệp hoảng sợ bỏ chạy và trốn vào khu rừng cách đó không xa.

Hoàng tử, lúc ấy đang trên đường săn bắn trở về, tình cờ gặp nàng; thấy nàng vô cùng xinh đẹp, chàng liền hỏi nàng vì sao lại ở đây một mình và tại sao lại khóc.

— Thưa ngài, u đã đuổi con ra khỏi nhà ạ.

Hoàng tử, người nhìn thấy năm sáu hạt ngọc trai cùng chừng ấy viên kim cương rơi ra từ miệng nàng, liền ân cần hỏi nàng đầu đuôi cơ sự. Nàng bèn kể lại toàn bộ câu chuyện; và thế là hoàng tử đem lòng yêu mến nàng, nghĩ rằng một món quà như vậy còn quý giá hơn bất kỳ của hồi môn nào, bèn đưa nàng về cung điện của vua cha và cưới nàng làm vợ.

Còn về phần người chị, cô ta khiến ai nấy căm ghét đến mức chính mẹ ruột cũng phải đuổi cổ đi; và kẻ khốn khổ ấy, sau một hồi lang thang khắp nơi mà chẳng ai chịu dung tha, đã lủi thủi đến một góc rừng rồi chết ở đó. (1)

(1) Charles Perrault.