CHƯƠNG MƯỜI HAI

Bảng kê đồ vật. - Harbert thoát chết. - Rời đảo. - Bị lạc giữa biển. - Ánh đèn cứu hộ.

Pencroff, Harbert và Gédéon Spilett im lặng đứng trong căn lều tối.

Pencroff lớn tiếng gọi người chủ lều.

Không có tiếng trả lời tiếp theo.

Khi ấy, chàng thủy thủ bật lửa đốt một cành củi khô; ánh sáng trong nháy mắt soi sáng căn lều nhỏ. Trong lều không có ai. Nơi bếp lò có tro và một bó nòm. Pencroff ném cây củi cháy vào đó, bó nòm bùng lên soi tỏ túp lều.

Bấy giờ, các du khách nhìn thấy một cái giường trải những tấm chăn đã trở nên ẩm ướt và vàng khè. Hẳn từ lâu đã không có ai sử dụng cái giường này. Bên bếp lò lỏng chỏng hai cái soong đã han gỉ; trong tủ toòng teng một bộ quần áo lính thủy nào đấy phủ đầy mốc meo; trên bàn có mấy cái đĩa nhôm và cuốn Thánh kinh mốc xanh; trong góc lều ngổn ngang một cái xẻng, một cái cuốc chim, một cái cuốc và hai khẩu súng săn, trong đó một khẩu đã bị hỏng; trên giá có một thùng nhỏ đựng thuốc súng, một thùng nhỏ đựng đạn chì và vài hộp kíp nổ; tất cả đều được phủ lên một lớp bụi tích lại có lẽ đã nhiều năm.

- Không có ai cả, - cuối cùng, nhà báo nói.

- Từ lâu rồi, không có ai sống ở đây hết, - Harbert nhận xét.

- Vậy chủ lều đi đâu? Hay là anh ta đã rời đây rồi? - Nhà báo nói.

- Không, nếu đã rời khỏi đây thì anh ta phải mang theo vũ khí và dụng cụ, - Pencroff trả lời. - Bởi vì, các bạn biết đó, con người ta rất quí những thứ còn giữ lại được khi bị tai nạn đắm tàu. Không đâu, anh ta chưa rời khỏi đảo đâu. Anh ta còn ở trên đảo này!

- Và vẫn còn sống? - Harbert hỏi.

- Có thể vẫn còn sống, mà cũng có thể đã chết. Mà nếu chết thì anh ta đâu có tự chôn mình được, - Pencroff trả lời, - chắc chắn chúng ta sẽ tìm thấy dấu tích còn lại của anh ta.

Thế là, những người bạn viễn du đã quyết định ngủ lại trong căn lều.

Suốt đêm, họ không nghe có tiếng chân ai, cánh cửa lều cũng không mở ra lần nào, trong khi thời gian cứ trôi đi.

Chàng thủy thủ và các bạn cảm thấy cái đêm ấy sao mà dài thế!...

Hôm sau, trời vừa sáng họ đã dậy và bắt đầu xem xét căn lều. Ai nấy đều tin chắc rằng cư dân duy nhất của đảo đã chết. Bởi vậy, Pencroff và các bạn đã đi tìm, có lẽ, không phải con người, mà là dấu tích của anh ta. Nhưng mọi cuộc tìm kiếm đều uổng công. Họ đã đi đến kết luận: người bị nạn đắm tàu đã chết và không để lại dấu vết gì: Hẳn là thú dữ đã ăn mất xác anh ta.

- Hừng sáng ngày mai chúng ta lên đường trở về thôi, - Pencroff nói với các bạn lúc gần hai giờ chiều, khi họ dừng lại nghỉ dưới bóng những cây thông.

- Em nghĩ, - Harbert nhận xét, - chúng ta có thể mang theo những vũ khí, dụng cụ, đồ dùng của người chủ lều mà không bị lương tâm cắn rứt, có phải thế không?

- Đồng ý, - Pencroff nói, - chớ quên mang theo một đôi heo, vì trên đảo Lincoln không có giống này.

- Và lượm hạt giống nữa, - Harbert nói thêm, - thế là chúng ta sẽ có đủ rau, củ của cả cựu thế giới lẫn tân thế giới.

Và Harbert đi theo con đường nhỏ dẫn đến các cánh ruộng, và vườn, còn chàng thủy thủ cùng nhà báo đi sâu vào rừng.

Nửa giờ sau, hai người thợ săn vừa bắt được giữa những lùm cây rậm rạp một con heo đực và một con heo cái thì bỗng thấy có những tiếng kêu vang lên cách đó vài trăm bước về phía bắc, kèm theo những tiếng kêu ấy là tiếng gầm gừ khủng khiếp của một con thú nào đấy.

Pencroff và Gédéon Spilett thẳng người dậy và bắt đầu lắng nghe. Hai con heo chàng thủy thủ chưa kịp buộc đã bị xổng mất.

- Đúng là tiếng của Harbert rồi! - Nhà báo thốt lên.

- Ta chạy đến coi! - Pencroff nói.

Và cả hai người ba chân bốn cẳng chạy ngay đến chỗ có tiếng kêu vẳng lại.

Họ vội vã không uổng công chút nào: Vừa ra đến khoảng rừng trống họ đã thấy một con thú nào đấy, có lẽ là một con vượn to, đang bốp cổ chú bé, quật xuống đất.

Pencroff và Gédéon Spilett, nhanh như chớp, xông thẳng vào con quái vật, đánh gục nó, giải thoát cho Harbert. Cả hai người đều khỏe nên mặc dù bị con quái vật chống cự, họ đã trói chặt được nó lại.

- Em nguyên vẹn, không bị sây sát gì chứ, Harbert? - Gédéon Spilett hỏi.

- Vâng ạ.

- Con vượn này định xé tan xác em ra đó! - Pencroff nói.

- Đây đâu phải là vượn! - Harbert nói lại.

Khi nghe vậy Pencroff và Gédéon Spilett đã nhìn kỹ sinh vật lạ kỳ nằm trên đất.

Thật vậy, đó không phải là vượn. Đó là sinh vật người - một con người! Nhưng mà là một con người lạ kỳ làm sao! Một con người man rợ đúng với cái nghĩa kinh khủng nhất của từ đó. Càng đáng sợ hơn nữa là con người ấy đã đi đến mức hoang dã tột cùng. Đầu tóc bù xù, râu cằm bẩn thỉu rủ xuống ngực, thay vì quần áo là một cái khố bằng miếng vải rách nào đấy, hai con mắt lơ láo, hai cánh tay to, móng tay dài ngoẵng, da mặt đen nhẹm, hai bàn chân chai sần. Đó là hình ảnh thảm hại của một sinh vật, song, lại được mệnh danh là con người. Và, bất giác có một vấn đề được đặt ra: tâm hồn của con người ấy có còn giữ được chăng, hay chỉ còn nguyên vẹn những bản năng động vật?

- Thế anh có tin rằng đây là một con người hoặc đã từng có một thời nào đó là con người không? - Pencroff hỏi nhà báo.

- Than ôi! Không có gì phải nghi ngờ nữa, - nhà báo trả lời.

- Vậy đây chính là người bị tai nạn đắm tàu ư? - Harbert kêu lên.

- Đúng, - Gédéon Spilett khẳng định, - nhưng con người rủi ro ấy đã đánh mất bộ mặt của một con người rồi!

Nhà báo nói đúng. Và mọi người hiểu rõ rằng, nếu kẻ bị bắt trước đây đã từng là một sinh vật có lý trí thì sự cô đơn đã biến anh ta thành con vật, chứ không phải chỉ là một tên man rợ. Hắn gầm gừ, nhe những cái răng sắc như răng thú dữ, và dường như được tạo ra để cắn xé thịt sống vậy. Hẳn là đã từ lâu lắm rồi hắn quên mất hắn là ai, hắn đã mất thói quen sử dụng công cụ, vũ khí, mất thói quen dùng lửa. Hắn đã từng là con người nhanh nhẹn, đường hoàng, nhưng có lẽ, những phẩm chất về cơ thể ấy trong hắn đã biến thành cái có hại cho những phẩm chất về trí tuệ.

Gédéon Spilett bắt chuyện với hắn. Nhưng, hắn hình như không hiểu và thậm chí hầu như không nghe… Tuy nhiên, nhìn kỹ hơn vào đôi mắt của hắn, nhà báo thấy rằng lý trí của con người ấy vẫn chưa hoàn toàn mất hẳn.

Vậy nhưng kẻ bị bắt ấy không chống cự và không định rứt những sợi dây trói buộc hắn. Có thể là hắn đã chịu qui phục khi nhìn thấy những con người, nhìn thấy những người giống như mình chăng? Hay là một sự hồi tưởng thoáng qua nào đấy đã buộc hắn cảm giác rằng hắn đã trở lại thành một con người?...

Sau khi nhìn thật kỹ con người bất hạnh ấy Gédéon Spilett nói:

- Cho dù hắn đã từng là ai, làm gì trong quá khứ và điều gì sẽ xảy ra với hắn trong tương lai thì nhiệm vụ của chúng ta cũng là giải hắn về đảo Lincoln đã!...

Sáng sớm ngày 15 tháng mười, “Bonadventur” nhổ neo trở về… Tên tù binh được cởi trói và nhốt trong khoang tàu phía mũi…

Nhưng tàu chạy đã sang ngày 17 mà không thấy điều gì chứng tỏ đã gần về tới đảo Lincoln cả. Thêm một ngày nữa, vẫn chưa thấy đất liền xuất hiện. Ngày 18, lại xảy ra chuyện tàu bị sóng tràn lên boong, suýt nữa đã cuốn sạch đoàn thủy thủ xuống biển.

Pencroff và các bạn lo đối phó và đã bị kiệt sức. Nhưng lúc ấy, thật là bất ngờ, tên tù binh đã cứu giúp họ. Hắn từ cửa khoang lao ra, dường như trong hắn đã thức tỉnh bản năng của một người thủy thủ, và dùng tay tời phang vỡ tấm chắn sóng ở mạn tàu cho nước tràn lên boong thoát ra. Khi con tàu đã được giải phóng khỏi trọng tải thừa ấy, tên tù binh lại lẳng lặng trở về khoang của mình.

Pencroff, Gédéon Spilett và Harbert lặng người đi vì kinh ngạc, và đã để cho hắn được tự do hoạt động.

Nhưng, họ đã lâm vào tình cảnh khó khăn. Chàng thủy thủ e rằng họ đã bị lạc giữa biển chơi vơi, không thể về được đảo nữa!

Suốt đêm 18 rạng ngày 19 tháng mười, gió đã lặng, sóng êm hơn. “Bonadventur” đã có thể tăng được tốc độ.

Nhưng, suốt đêm ấy, cả Pencroff, Gédéon Spilett, lẫn Harbert đều không chợp mắt được. Họ thao thức và căng mắt nhìn ra biển: nếu đảo Lincoln ở gần đây thì sáng sớm mai nó sẽ hiện ra, nhưng nếu “Bonadventur” đã bị dòng biển và gió cuốn đi thì hầu như không thể xác định được phương hướng chính xác nữa.

Pencroff hết sức lo âu, nhưng không buồn nản, bởi vì anh đã được tôi luyện và lòng anh kiên định; vừa điều khiển tay lái, anh vừa dõi nhìn bóng đêm dày đặc vây quanh con tàu bé nhỏ.

Gần hai giờ đêm bỗng chàng thủy thủ nhảy cẫng lên reo:

- Có ánh lửa! Có ánh lửa!

Và quả thật, một chùm sáng rực rỡ hiện lên cách họ về hướng đông bắc hai mươi hải lý. Ở nơi ấy, trên đảo Lincoln, đã bùng lên ánh lửa sáng rực, có lẽ do Cyrus Smith nhóm và chỉ đường cho họ.

Con tàu đã đi chệch hướng bắc khá xa; Pencroff hướng lại theo ánh lửa sáng chói nơi chân trời, như một ngôi sao hạng nhất.