CHƯƠNG MƯỜI BẢY

Tảng đá đơn độc giữa đại dương. - Nơi trú ẩn cuối cùng. - Phía trước là cái chết. - Sự cứu giúp bất ngờ. - Nó đến từ đâu và như thế nào. - Ân huệ cuối cùng. - Hòn đảo trên cạn. - Mộ thuyền trưởng Nemo.

Một tảng đá đơn độc dài ba mươi fut, còn ngang mười lăm fut, chỉ hơi nhú khỏi mặt nước mười fut - đấy là tất cả những gì còn lại của hòn đảo đã bị đại dương nuốt chửng - mảnh vụn duy nhất của dãy núi tàng ẩn trong mình Lâu đài đá hoa cương... Cả đảo Lincoln chỉ còn nguyên vẹn một tảng đá hẹp này giờ được dùng làm nơi nương tựa cho sáu người di dân và con chó Top của họ.

Trong thảm họa vừa qua tất cả thú vật bốn chân, tất cả các loại chim và các con khác của hệ động vật trên đảo đều bị chết hết số thì bị đè bẹp, số khác thì bị chết đuối. Than ôi, cả chú Jup bất hạnh cũng đã bị chết, có lẽ bị ngã xuống một khe nứt trên mặt đất!

Cyrus Smith, Gédéon Spilett, Harbert, Pencroff, Nab và Ayrton còn sống được chỉ là vì họ đang ngồi với nhau trong lều thì bị một làn sóng không khí hất xuống biển đúng lúc tứ phía bị những mảnh đảo vỡ rơi xuống như mưa.

Khi họ ngoi được lên mặt nước cách bờ nửa cabeltov và nhìn quanh thì chỉ thấy có một tảng đá này và đã bơi đến, leo lên.

Họ đã sống trên tảng đá trần trụi ấy chín ngày rồi! Một chút lương thực nào đấy được lấy từ kho của Lâu đài đá hoa cương ngay trước lúc xảy ra thảm họa, một ít nước mưa đọng lại trong hủm đá - đấy là tất cả những gì mà những người bất hạnh có được.

Đến ngày thứ chín, 18 tháng ba, lương thực chỉ còn cho hai ngày, mặc dù họ đã cắt bớt khẩu phần đến mức thấp nhất. Tất cả kiến thức của họ, tất cả trí tuệ của họ đều đã không thể giúp ích gì trong tình trạng khốn như thế này. Số phận của những người bạn ấy hoàn toàn tuỳ thuộc mệnh trời.

Cyrus Smith giữ được bình tĩnh. Gédéon Spilett hơi tỏ ra lo lắng, còn Pencroff thì tức giận ngầm, cứ đi lui đi tới trên tảng đá. Harbert không rời kỹ sư, nhìn ông với ánh mắt như chờ đợi ở người bạn lớn của mình sự giúp đỡ, một sự giúp đỡ không thể có, không thể hình dung nổi. Nab và Ayrton thì đành phận.

- Ôi, đau khổ! Sao mà đau khổ thế! - Pencroff cứ nhắc đi nhắc lại mãi. - Giá như có dù là một chiếc xuồng nhỏ nào đó thôi, dù là một cái vỏ quả hồ đào thôi thì chúng ta cũng sang được đảo Tabor rồi. Nhưng mà chẳng có gì, chẳng có gì cả!

- Thuyền trưởng Nemo chết thật đúng lúc! - Có lần Nab nói.

Năm ngày nữa trôi qua. Cyrus Smith và những người bạn bất hạnh của ông sống thoi thóp, bởi vì họ ăn chỉ để cầm chừng khỏi bị chết đói mà thôi. Mọi người đều đã yếu sức đến mức tột cùng rồi. Harbert và Nab đã bắt đầu mê sảng.

Giờ đây liệu họ có thể giữ được dù là một tia hy vọng nhỏ không? Không. Họ hy vọng được vào điều gì? Vào một chiếc tàu sẽ chạy qua gần tảng đá ư? Nhưng họ đã biết qua kinh nghiệm rằng những con tàu sẽ không ghé vào vùng này của Thái Bình Dương. Mà chẳng lẽ lại có thể trông đợi vào một sự ngẫu nhiên may mắn, đúng những ngày này đây chiếc tàu buồm Scotland sẽ đến tìm Ayrton trên đảo Tabor chăng? Thật là một hy vọng hão huyền! Vả lại, nếu chiếc tàu buồm có đến đó đi nữa thì những người di dân cũng đâu có để lại thư trên đảo báo tin Ayrton hiện ở đâu; thuyền trưởng của tàu, sau những cuộc tìm kiếm không có kết quả, sẽ lại ra khơi, và con tàu sẽ trở về những miền ấm áp hơn.

Không, họ không thể nào hy vọng được cứu thoát. Trên tảng đá này đây, cái chết, cái chết khủng khiếp vì đói và khát, đang đợi họ!

Họ đã không thể đứng được nữa và nằm bất động, hầu như không thở nữa, không nhận biết chuyện gì xảy ra chung quanh nữa. Chỉ có mình Ayrton thỉnh thoảng khó khăn lắm mới ngóc đầu dậy và đưa mắt nhìn ra biển khơi hoang vắng với vẻ thất vọng!

Nhưng đây, sáng 24 tháng ba, Ayrton đã giơ cả hai tay, vừa chỉ về một cái chấm nào đó trong không gian vô tận của đại dương, vừa quì dậy, sau đó đứng lên và vươn thẳng người ra. Anh vẫy vẫy tay như thế làm tín hiệu.

- “Duncan”! Ayrton khẽ kêu lên và ngã xuống, ngất đi.

Khi Cyrus Smith và các bạn của ông tỉnh lại nhờ sự chăm sóc ân cần dành cho họ, họ thấy mình đang ở trong buồng tàu và không thể hiểu được làm sao họ đã thoát chết.

Một lời duy nhất của Ayrton đã giải thích cho họ hiểu tất cả.

- “Duncan”! - Anh ta khẽ nói.

- “Duncan”! - Cyrus Smith nhắc lại. Và, giơ tay lên ông hô to: - Ôi thượng đế toàn năng! Nghĩa là, ý Người như thế đó! Họ đã cứu chúng con!

Thực vậy, “Duncan” đã cứu họ, chiếc tàu buồm của huân tước Glenarvan giờ đây do Robert, con trai của thuyền trưởng Grant lái; con tàu đã được phái đi tìm Ayrton, đưa anh ta trở về tổ quốc sau mười hai năm sống cô đơn trên hòn đảo Tabor và đã chuộc tội lỗi của mình!...

Thế là những người di dân đã được cứu thoát, con tàu đã chuẩn bị đưa họ về nhà.

- Thuyền trường Robert, Cyrus Smith hỏi, - khi ông rời khỏi đảo Tabor, không tìm thấy Ayrton ở đó, ai đã gợi ý cho ông đi thêm một trăm hải lý về phía đông bắc?

- Thưa ngài Smith, - Robert Grant trả lời, - chúng tôi đi đến đây không phải chỉ vì Ayrton, mà còn vì cả ngài và các bạn của ngài.

- Vì tôi và các bạn của tôi ư?

- Tất nhiên! Chúng tôi đã đi đến đảo Lincoln.

- Đến đảo Lincoln?- Gédéon Spilett, Harbert, Nab và Pencroff đồng thanh kêu lên, hết sức ngạc nhiên.

- Nhưng do đâu mà ông biết đến đảo Lincoln? - Cyrus Smith hỏi. - Bởi vì hòn đảo này không được ghi trên các bản đồ.

- Tôi biết về nó qua bức thư mà các ông đã để lại trên đảo Tabor.

- Qua bức thư?- Gédéon Spilett sửng sốt hỏi lại.

- Tất nhiên, qua bức thư. Nó đây. - Robert Grant trả lời và chìa tờ giấy ra, trong đó cho biết vĩ tuyến và kinh tuyến của đảo Lincoln mà. “Ayrton và năm người di dân Mỹ hiện đang ở đó.”

- Ðây là thuyền trưởng Nemo viết đó! - Cyrus Smith nói, sau khi đọc bức thư và tin chắc rằng nó đã được viết bằng đúng nét chữ trên bức thư ngắn mà họ đã thấy ở khu chăn nuôi.

- Ồ, hoá ra là thế đấy! - Pencroff kêu lên, - Vậy, nghĩa là, ông ấy đã lấy tàu của chúng ta và một mình liều lái nó đi sang đảo Tabor!

- Ông ấy muốn để lại ở đó một bức thư! - Harbert nói thêm.

- Thế, chẳng nhẽ khi tôi nói rằng thậm chí sau khi chết rồi thuyền trưởng Nemo còn giúp chúng ta một lần nữa là sai sao! - Chàng thủy thủ kêu lên.

- Các bạn của tôi, - Cyrus Smith xúc động sâu sắc nói, - thuyền trưởng Nemo thực sự là ân nhân của chúng ta. Xin chúa trời nhân từ hãy thu nhận linh hồn ông vào lòng mình!

Khi Cyrus Smith nói những lời ấy tất cả đều bỏ mũ ra và khẽ nhắc tên của thuyền trưởng.

Ðúng lúc ấy Ayrton bước lại gần kỹ sư và hỏi:

- Để cái tráp vào đâu ạ?

Anh ta đã liều thân cứu được cái tráp ấy trong thảm họa xảy ra và bây giờ đây lại trao nó cho kỹ sư.

- Ayrton! Ayrton! - Cyrus Smith xúc động sâu sắc kêu lên và, quay về phía Robert Grant, ông nói thêm: - Thưa ông, ông đã để lại trên đảo Tabor một tên tội phạm, còn bây giờ đây, trước mặt ông một con người lương thiện, và tôi tự hào được vinh dự bắt tay con người ấy!

Khi đó mọi người đã kể cho Robert Grant nghe lịch sử kỳ lạ của tình hữu ái giữa thuyền trưởng Nemo và những người khai khẩn đảo Lincoln. Sau đấy, thuyền trưởng đã xác định và ghi các tọa độ của cái ngầm mới từ nay được đánh dấu trên bản đồ Thái Bình Dương, và ra lệnh lên đường trở về.

Sau hai tuần lễ, những người di dân về đến Mỹ và thấy rằng trên quê hương họ hoà bình đã lập lại sau cuộc chiến tranh khủng khiếp, song, đã kết thúc với thắng lợi của sự nghiệp chính nghĩa.

Một phần lớn những của cải giữ được trong cái tráp do thuyền trưởng Nemo để lại cho các cư dân của đảo Lincoln đã được dùng để mua một vùng đất mênh mông ở bang Iowa. Họ đã lấy một viên ngọc trai đẹp nhất trong kho báu để gửi tặng huân tước phu nhân Glenarvan, nhân danh những người đã được “Duncan” cứu sống và trở về tổ quốc.

Những người di dân đã tập họp trên vùng đất họ mới mua tất cả những ai mà trước đây không bao giờ họ muốn tiếp đãi nồng hậu trên hòn đảo Lincoln, và kêu gọi họ lao động, tức là mở đường cho họ đi tới no đủ và hạnh phúc. Họ đã lập một vùng di dân lớn, đặt cho nó cái tên của hòn đảo đã biến mất dưới vực nước sâu của Thái Bình Dương. Họ cũng có sông Tạ ơn, núi Franklin, hồ nước nhỏ Grant, rừng Viễn Tây. Tóm lại, vùng di dân của họ cũng như một hòn đảo, hòn đảo trên đất liền.

Dưới sự lãnh đạo khôn khéo của kỹ sư và các bạn ông, vùng di dân đã làm ăn phát đạt. Không một ai trong số những cư dân trước đây của đảo Lincoln từ giã bạn bè - họ đã thề mãi mãi sống với nhau - Nab không dời chủ của mình. Ayrton vẫn luôn luôn sẵn sàng hy sinh bản thân mình như trước đây, Pencroff đã trở thành một người chủ trại thực sự y như chàng đã từng là một thủy thủ thực sự, Harbert đã học xong chương trình học vấn của mình dưới sự hướng dẫn của Cyrus Smith, và Gédéon Spilett đã sáng lập ra tờ báo “New-Lincoln hearald” một tờ báo có nhiều thông tin nhất thế giới.

Cyrus Smith và các bạn của ông đã nhiều lần tiếp tại khu di dân của mình những vị khách quí - vợ chồng huân tước Glenarvan, thuyền trưởng John Mangles và vợ của ông ta là chị của Robert Grant, bản thân Robert Grant, thiếu tá Mac Nabbs và tất cả những ai đã tham gia những cuộc phiêu lưu của thuyền trưởng Grant và thuyền trưởng Nemo.

Mọi người vẫn sống trong tình hữu ái như trước và tất nhiên là hạnh phúc; nhưng không bao giờ họ quên được hòn đảo mà khi đặt chân tới họ là những người nghèo đó, trần trụi, nơi họ đã sống không thiếu thứ gì hết suốt bốn năm trời đằng đẵng, hòn đảo xa xôi mà giờ đây chỉ còn lại là một tảng đá hoa cương chơi vơi giữa sóng nước Thái Bình Dương, - mộ phần của người từng là thuyền trưởng Nemo.

Dịch xong tháng 3-1988