CHƯƠNG MƯỜI SÁU

Cuộc tọa đàm của Cyrus Smith và Gédéon Spilett. - Máy điện báo. - Bức ảnh.

- Thế đấy, thưa ngày Cyrus! - Pencroff thốt lên. - Chuyện đó có nghĩa là thế nào? Sao lại thế được? Hóa ra cái chai đựng bức thư ấy lại không phải do Ayrton bỏ xuống biển? Vậy thì ai bỏ?

- Đúng Ayrton bỏ đấy, - Nab nhận xét, - chỉ có điều là lúc ấy ông ta đã chẳng hiểu gì nữa rồi.

- Đúng đấy, - Harbert đồng tình, - ông ấy đã không ý thức được mình đang làm gì.

- Cyrus thân mến, - Gédéon Spilett tham gia vào chuyện, - lời giải thích hôm qua của ngài làm cho tôi chẳng thỏa mãn chút nào. Không thể nào Ayrton lại quên được bức thư do tự mình viết, cho vào chai và bỏ xuống biển.

- Do đó, Spilett thân mến, người bỏ chai xuống biển không phải là anh ta.

- Có nghĩa là, ngài giả thiết…

- Tôi không giả thiết gì cả, tôi không biết gì cả, - Cyrus Smith phản đối, cắt ngang nhà báo. - Tôi chỉ đơn giản liệt kê trường hợp này vào tất cả những điều bí ẩn mà cho đến nay tôi không giải thích nổi.

- Vâng, ngài nói đúng, Cyrus, tất cả những điều ấy không thể nào hiểu nổi, - Gédéon Spilett đồng ý. - Cả chuyện ngài được cứu thoát, rồi chuyện các hòm đồ được quẳng lên bờ, cách sủa quyết liệt của con Top và, cuối cùng, là cái chai này… Liệu có khi nào chúng ta giải đoán được tất cả những điều bí ẩn này không?

- Giải đoán được! - Kỹ sư trả lời, không cần nghĩ ngợi. - Tôi sẽ lục tung toàn bộ đảo và giải đoán điều bí mật.

- Có thể là vận hội đến giúp ta chăng?

- Vận hội! Anh nói gì vậy, Spilett! Tôi không tin vào vận hội, cũng giống như không tin vào bất kỳ sức mạnh huyền bí nào. Trên thế giới không có hậu quả nào mà lại không có nguyên nhân, và tôi sẽ tìm ra nguyên nhân của tất cả những hiện tượng chưa giải thích được này. Còn tạm thời chúng ta sẽ làm việc và quan sát.

Đã sang tháng giêng. Năm mới 1867 bắt đầu. Như mọi khi, về mùa hè, những người di dân bận nhiều việc. Một hôm, Harbert và Gédéon Spilett đi thăm khu chăn nuôi và biết chắc rằng Ayrton đã vào ở trong căn nhà làm cho anh ta. Anh ta quan tâm chăm sóc một đàn súc vật lớn và bớt cho những người di dân phải mất nhiều công sức cứ hai, ba ngày lại ra khu chăn nuôi một lần. Tuy nhiên, để cho Ayrton khỏi bị cô đơn lâu, họ vẫn thường xuyên ra thăm người bạn mới của mình.

Hơn nữa, nhỡ bỗng nhiên ở đây có chuyện cần phải báo tin ngay cho kỹ sư biết thì làm sao? Bởi vì, thậm chí chưa nói chuyện có nhiều điều liên quan đến bí mật của hòn đảo Lincoln, ở đó có thể xảy ra không ít bất kỳ biến cố nào đòi hỏi phải có sự can thiệp ngay của những người di dân, chẳng hạn, có tàu thủy xuất hiện, xảy ra tai nạn đắm tàu, bọn cướp biển đổ bộ vv. và vv… thì biết làm sao?

Bởi vậy, Cyrus Smith đã quyết định lập một đường dây liên lạc trực tiếp giữa khu chăn nuôi và Lâu đài đá hoa cương.

Ngày 10 tháng giêng, kỹ sư đã kể cho các bạn nghe về ý đồ của mình.

- Ngài định đặt đường dây thông tin chăng, thưa ngài Smith? - Pencroff hỏi.

- Chính vậy, - kỹ sư trả lời.

- Bằng điện ạ? - Harbert rú lên.

- Bằng điện, - Cyrus Smith khẳng định. - Chúng ta có đầy đủ những thứ cần thiết để làm pin, làm dây dẫn bằng sắt thì khó hơn, nhưng tôi nghĩ chúng ta có thể giải quyết được việc này bằng cách chuốt sắt.

- Này, các bạn biết không, - chàng thủy thủ tuyên bố, - tôi sẽ không ngạc nhiên nếu một ngày đẹp trời nào đấy chúng ta sẽ đi khắp trên đảo bằng tàu hỏa.

Và những người di dân đã bắt tay vào việc, bắt đầu từ khâu khó nhất, tức là chuốt những sợi sắt.

Như ta đã biết, sắt trên đảo Lincoln có chất lượng tuyệt vời, do đó, có thể dễ dàng chuốt thành sợi. Trước hết, Cyrus Smith bắt tay làm “máy” chuốt - đó là một tấm thép có các lỗ hình côn đường kính khác nhau: lần lượt đưa một sợi dây sắt qua đó và chuốt cho đến khi sợi sắt có độ dày cần thiết. Sau khi tôi bàn chuốt “đủ độ”, như các nhà luyện kim thường nói, ông đặt nó lên một cái giá được chôn xuống đất cách thác nước lớn vài bước; kỹ sư lại định tận dụng lực chuyển động của thác nước này.

Tại đó đã có sẵn “máy ép mịn dạ” mùa này không dùng đến. Có thể dùng trục máy ấy để cuốn và kéo sợi sắt cần chuốt.

Công việc phức tạp và bận rộn. Những người di dân lần lượt đặt các thanh sắt mỏng, dài được dũa nhọn một đầu vào lỗ lớn nhất để chuốt qua những lỗ nhỏ hơn. Cuối cùng, họ cũng đã chế tạo được những đoạn dây sắt dài từ 40 đến 50 fut, đem nối lại và được một sợi dây sắt dài năm dặm, vừa đúng khoảng cách từ Lâu đài đá hoa cương đến khu chăn nuôi.

Sau khi có vật liệu chủ yếu đó rồi, Cyrus Smith lo làm ắc qui. Ông quyết định làm bộ ắc qui điện một chiều đơn giản nhất, giống như ắc qui mà năm 1820 Becquerel[1] đã chế tạo, bởi vì nó chỉ cần có kẽm mà thôi. Mà kẽm thì, chắc bạn đọc còn nhớ, trong hòm đồ họ tìm thấy hôm trước có một cái hòm nhỏ bằng kẽm, bây giờ dùng kẽm ấy để làm ắc qui, thật không còn có công dụng nào hơn. Còn các hóa chất khác như axit nitric và bồ tạt thì ông chẳng thiếu gì.

Sự sáng chế độc đáo và đơn giải đã giúp Cyrus Smith làm được hai bộ ắc qui, một bộ đặt ở Lâu đài đá hoa cương, bộ kia đặt ở khu chăn nuôi, để liên lạc bằng điện báo hai chiều.

Các thiết bị thu nhận và truyền phát đã được làm rất đơn giản. Ở cả hai trạm, dây dẫn điện đều được cuốn lên một thanh điện tử, tức là một thỏi sắt mềm. Dòng điện được đóng vào mạch, đi theo dây từ cực dương đến thanh điện từ, nạp từ vào thanh sắt trong khoảnh khắc và trở lại cực âm qua đất. Chỉ cần ngắt dòng điện là thanh điện từ bị khử từ. Bên cạnh thanh điện từ kỹ sư để một lá sắt mềm. Lá sắt này sẽ bị hút vào thanh điện từ khi có dòng điện chạy qua, và trở lại vị trí cũ khi dòng điện bị ngắt. Cyrus Smith đã sử dụng sự vận động của lá sắt để làm chuyển dịch một cái kim luôn luôn dừng lại trước một chữ cái cần thiết được viết trên một bảng chữ cái. Nhờ vậy kỹ sư đã thiết lập được sự thông tin bằng điện báo giữa Lâu đài đá hoa cương và khu chăn nuôi.

Mọi việc đã được hoàn thành dứt điểm ngày 12 tháng hai. Hôm ấy Cyrus Smith đã đóng điện và hỏi Ayrton xem công việc của anh ta có được tốt đẹp cả không, chỉ vài giây sau ông đã nhận được câu trả lời thuận lợi…

Mùa hè trôi qua trong các công việc lao động bình thường của những người di dân. Lương thực, thực phẩm của họ tự nuôi trồng được bây giờ đã dồi dào. Họ tiếp tục đi trinh sát ở những phần đảo chưa được nghiên cứu, và săn bắn. Cyrus Smith rõ ràng là muốn tìm những dấu vết của ai đó trong các khu rừng hiểm trở, nhưng không phát hiện điều gì khả nghi cả. Top và Jup được dẫn đi theo đều thản nhiên, chứ không như ở nhà, thỉnh thoảng chúng lại chạy quanh giếng mà mới đây ông đã nghiên cứu kỹ, và sủa ầm lên.

Một hôm, Gédéon Spilett và trợ thủ của anh là Harbert đã sử dụng chiếc máy ảnh tìm được trong hòm đồ hôm trước, bấy lâu nay bỏ xó, và đã chụp nhiều kiểu ở những nơi đẹp nhất trên đảo. Các nhà nhiếp ảnh cũng không quên chụp tất cả những người khai khẩn đảo, không sót một ai, và trưng bày trên tường Lâu đài đá hoa cương.

Và, mấy hôm sau, 26 tháng ba, những nhà du hành khí cầu bị nạn ấy đã kỷ niệm hai năm ngày họ bị rơi xuống đảo Lincoln!

❀ ❀ ❀

[1] A.S Becquerel. (1788 – 1878) nhà vật lý Pháp, có nhiều công trình nghiên cứu và sáng chế về fotfo, huỳnh quang và nhiệt điện v.v… (N.D)