Đã đến ngày cuối cùng ngài Dalai Lama thuyết giảng cho đại chúng. Buổi lễ trôi qua nhanh chóng với những bài học, những câu chuyện nhẹ nhàng pha chút hóm hỉnh. Dù có một số lời giảng tôi chưa hiểu nhưng cảm giác yên bình lại ùa về, tôi nhắm mắt lại để cảm nhận trọn vẹn hơn. Bỗng nhiên tôi cảm thấy mình như là một ai khác hoàn toàn xa lạ và xung quanh lại là những người đã từng quen. Tôi bất giác mỉm cười.

Kết thúc bài giảng, mọi người được thưởng thức món gạo nấu chín cùng với sữa và các loại quả khô rất thơm và ngon, còn có cả bánh làm từ các loại bột đậu để tráng miệng. Tôi ngồi cạnh một cô bé người Nhật, chúng tôi chia sẻ với nhau về những ngày ở Ladakh, những bài học đã nhận được và cùng nhấm nháp phần ăn trưa của mình trong không khí đầy hoan hỉ, an lạc giữa những nụ cười thân quen.

Ngài Dalai Lama vẫy tay rời đi. Những gương mặt ở lại với vẻ quyến luyến, bần thần, người thì quỳ xuống bật khóc, người thì đứng dậy và vẫy tay, người thì ngồi bất động sững sờ, mỗi người một vẻ với khuôn mặt đầy cảm xúc và cung kính.

Trưa hôm đó ban tổ chức bắt đầu mở cửa cho mọi người vào chiêm ngưỡng Mandala cát vì ngày hôm sau sẽ làm lễ để xóa Mandala đi. Mandala cát được được tạo thành bởi loại cát nhuyễn nhiều màu sắc. Theo chữ Phạn là Mạn-đà-la, chữ Anh hóa là Mandala (phiên âm đọc là mahn-dah-la) có nghĩa là “vòng tròn” hay “sự tròn vẹn”, nghĩa khác là “ngôi nhà” hay “cung điện”. Thuật ngữ này thường được dùng cho nhiều đối tượng khác nhau. Hiểu theo cách chung thì Mandala dùng để chỉ các đồ hình có mang đặc tính tượng trưng, thể hiện một dạng thức hình học của vũ trụ hay của tiểu bản thể con người. Khởi gốc, các đồ hình Mandala có thể đã phát nguồn từ đạo Brahman (Bà-la-môn). Mandala có thể xuất hiện sớm nhất ở Ấn hay Ấn – Âu và có liên hệ với học thuật Rigveda (Kinh Vệ đà). Đặc trưng vũ trụ của Mandala được cho là có nguồn gốc từ trong các bài thánh kệ được truyền tụng trong các buổi lễ Vệ đà, qua đó, các âm thanh thiêng liêng được truyền tải trong các dạng thức di truyền của chúng sinh và sự vật. Từ Mandala tự nó đã mang gốc manda nghĩa là cốt lõi với tiếp thành tố la với ý nghĩa hàm chứa thêm vào đó. Do vậy, Mandala có ý nghĩa chung là một “vật chứa sự cốt lõi”.

Lúc này mấy chị trong đoàn Việt Nam gọi tôi đi cùng nên tôi nhập đoàn với họ. Đứng hơn 15 phút mà chúng tôi vẫn không nhích được bước nào về phía trước bởi hàng nghìn người đang xếp thành một hàng dài mong được chiêm ngưỡng và đảnh lễ, vì vậy hướng dẫn viên yêu cầu cả đoàn quay về khách sạn ăn trưa rồi 2 giờ chiều quay lại. Mọi người chào tôi ra về nhưng có một cô bé ở lại và rủ tôi cùng đi vào khu vực của các chư tăng để chào tạm biệt một số vị sư mà gia đình cô bé thân thiết trước khi quay về Việt Nam.

Cô bé dẫn tôi đi vào con đường dành cho khách VIP [1], là con đường ngay phía sau khu vực tổ chức Pháp hội rồi từ đó đi vào khu vực dành cho chư tăng Tu viện Namgyal. Ở đây tôi được mời vào phòng ăn, nơi các chư tăng và diễn viên Richard Gere [2] thường ăn trưa nhưng hôm đó ông ấy không ăn tại đây. Tôi được ngồi ăn trưa ngay cạnh bàn của ngài Thamthog Tulku Rinpoche, Viện trưởng Tu viện Namgyal.

Ngài Thamthog Tulku là một Rinpoche [3] dễ gần và đầy thiện chí. Trong khi tôi đang còn ngần ngại thì Ngài đã mỉm cười bảo tôi lấy thức ăn và chỉ cho tôi ngồi xuống ngay bàn bên cạnh rồi Ngài tiếp tục tiếp đón những vị khách đang đến đảnh lễ. Ăn trưa và trò chuyện cùng các vị sư xong cũng gần đến 2 giờ, tôi quay ra xếp hàng để vào đảnh lễ Mandala cát, lúc này mọi người đã tản ra bên ngoài nên chỉ có một hàng ngắn đứng đợi. Tôi và cô bé đi từ từ đến cuối hàng và đứng theo trật tự, được 10 phút thì cô bé cảm thấy mệt nên bỏ cuộc và chào tôi để đi về khách sạn. Tôi đứng lại vị trí của mình và nhìn lên phía trước, những người hành hương chuẩn bị cho mình những chiếc khăn để được nhận lời chúc phúc từ ngài Dalai Lama theo truyền thống. Tôi cũng chuẩn bị chiếc khăn trắng Kata [4] cho riêng mình.

Sau khoảng 30 phút chờ đợi, tôi đã được vào bên trong. Từng người chậm rãi chiêm ngưỡng và quán đỉnh Madala cát, dù rất muốn nhưng không ai được dừng lại trước Madala vì biết phía sau có rất nhiều người đang chờ. Lúc tôi đi ra thì hàng người đã kéo dài tận bên ngoài cổng. Tôi tự hỏi không biết đoàn các anh chị Việt Nam đã quay lại chưa vì hôm đó đã là ngày cuối cùng họ lưu lại nơi này. Sau này về Việt Nam tôi mới biết họ đã không thể quay lại trong buổi chiều hôm đó vì không có xe buýt đi từ Leh về Choglamsar và công ty tổ chức tour thì không hỗ trợ xe vào buổi chiều.

Tôi bắt đầu đi lòng vòng định tìm hiểu thông tin những ngày sắp tới đi hồ Pangong. Lúc này mới 3 giờ chiều, vẫn chưa đến giờ về nhà nên tôi đi vào tiệm wifi quen để tìm thông tin trên mạng. Ở đây, mỗi khi vào tiệm wifi bạn sẽ được cung cấp mật khẩu, sau đó bạn tự ghi giờ đăng nhập của mình vào sổ, đến khi xong thì cũng tự bạn ghi giờ mình thoát ra và sẽ được chủ tiệm tính tiền, tất cả đều trên tinh thần tự giác, tự nguyện.

Một anh chàng người Tây Ban Nha bắt chuyện với tôi, anh ấy cho biết anh đã ở Ấn hơn một tháng nay. Anh lang thang với chiếc xe máy từ Nam Ấn đến Pune, tham gia khóa thiền Vipassana 10 ngày rồi đến Dehli, Srinagar, Manali... và mới đến Leh hôm qua với hy vọng được diện kiến trước Dalai Lama.

Nghe đến việc đã tham gia khóa thiền Vipassana là tôi bắt đầu có thiện cảm với anh chàng người Tây Ban Nha vì tôi đã từng theo học môn thiền này tại Việt Nam và trân quý giá trị nhận được từ khóa học đó. Tôi nói với anh ấy là đang tìm người để ngày mai cùng đi hồ Pangong vì nếu đi một mình thì tiền taxi là 7.500 rupee (2,6 triệu đồng). Anh chàng cười tươi như hoa trả lời: “Tôi cũng muốn đi hồ Pangong vào ngày mai, tôi đi bằng xe máy, cô có thể đi cùng tôi”.

Đó là điều mà tôi đang tìm kiếm và chờ đợi nên không cần suy nghĩ lâu, tôi gật đầu tắp lự. Anh chàng Tây Ban Nha có tên là Javier hỏi tôi mấy ngày nay có tham gia pháp hội để nhận quán đỉnh không, rồi hỏi tôi về ngài Dalai Lama và Mandala cát. Tôi đồng ý quay lại pháp hội với anh ta để đảnh lễ Mandala cát nhưng khi đến cổng thì không có cách nào vào được nữa, một hàng người đang xếp hàng có lẽ trải dài vài kilômét từ xa. Chúng tôi ghé tạm một quán nước và quan sát dòng người. Đến 4 rưỡi, Javier kết luận: “Quan sát gần 30 phút, theo tính toán của tôi thì nếu bây giờ mà vào xếp hàng chờ thì có khi đến tận 8 giờ tối chúng ta vẫn chưa chắc có cơ hội vào được bên trong”. Thế là anh ta dũng cảm... bỏ cuộc.

Đến nước này thì phải giúp Javier. Tôi bảo anh ta yên lặng đi theo mình rồi dẫn anh quay lại con đường dành cho khách VIP mà cô bé đã dẫn tôi đi hồi trưa. Javier im lặng bước theo tôi nhưng trí nhớ của tôi thỉnh thoảng lại bỏ tôi mà đi nên tôi lúng túng trước các ngã rẽ. Javier bắt đầu có vẻ nghi ngờ chuyện tôi có thể giúp anh ta vượt lên cả nghìn người đang xếp hàng ngoài kia thế nên anh ta quay qua hỏi mấy anh cảnh sát có cách nào giúp chúng tôi đi vào đảnh lễ Mandala cát. Anh cảnh sát nhiệt tình dẫn Javier ra đường chính và chỉ về cái hàng dài trước mặt và nói: “Đó, anh vào đây xếp hàng đi”. Javier lè lưỡi, nhìn tôi cười. Tôi bảo anh ta giữ im lặng bởi tôi cần yên tĩnh để truy tìm trí nhớ đang lang thang nơi nào. Tôi và Javier tiếp tục đi vì tôi biết rằng trong lúc khẩn cấp thì trí nhớ tôi sẽ lại quay về chễm chệ đúng vị trí của nó. Cuối cùng, tôi cũng đã thấy cánh cổng quen thuộc, nơi tôi đã được chào đón vào buổi trưa. Tôi kéo Javier đi vào nhưng chuẩn bị tư thế sẵn sàng rằng Javier sẽ bị mời ra bởi anh ấy là một người lạ. Tôi nhìn quanh nhưng không thấy anh cảnh sát gác cổng đâu, chỉ còn trơ cái ghế. Tôi biết rằng ngay sau cánh cổng vẫn còn một vài anh cảnh sát đứng canh nên tôi dẫn Javier đi về phía các anh cảnh sát ấy.

Vào được bên trong, đang đứng ngập ngừng thì anh cảnh sát mỉm cười chào tôi và những người đang xếp hàng dịch lui sau nhường chỗ cho chúng tôi. Tôi rối rít cảm ơn và xin lỗi vì đã làm phiền, họ mỉm cười. Chỉ sau 15 phút Javier và tôi đã đứng trước Mandala cát. Javier chuẩn bị máy chụp hình, máy quay phim nhưng cũng như tôi lần trước, bị choáng ngợp trước Mandala, anh ta sững sờ đi ra mà không chụp được bức hình nào. Còn tôi thì do đây là lần thứ hai bước vào nên đã chuẩn bị kỹ càng, ngoài việc chiêm ngưỡng và đảnh lễ, tôi tranh thủ chụp được một bức hình qua tấm kính nên hơi mờ.

Có vẻ như đã mãn nguyện sau khi được đảnh lễ Mandala cát, Javier xung phong chở tôi ra bãi xe để chờ bác Tashi. Khi bác Tashi đến, bác và Javier trao đổi với nhau về chuyến đi đến hồ Pangong vào ngày mai của tôi. Bác Tashi dồn dập hỏi anh chàng Javier về việc sẽ đưa tôi đi bằng phương tiện gì, bao nhiêu người đi cùng, sẽ đón tôi ở đâu và mấy giờ đưa tôi về làng Saboo. Khi biết chỉ có mình Javier đưa tôi đi bằng xe máy, bác ấy có vẻ lo lắng và hỏi về giấy phép (khách du lịch muốn đến hồ Pangong thì phải xin được giấy phép). Javier lắc đầu vì đang là Chủ nhật, không thể xin được giấy phép cho ngày mai mà theo kế hoạch thì anh ấy lại quay về Manali vào ngày kia.

Sau một hồi tra hỏi, bác Tashi quyết định đưa số điện thoại của mình cho Javier và dặn anh ấy chạy lên Leh hỏi về giấy phép: “Nếu quyết định sáng mai khởi hành cùng Thủy thì hãy gọi tôi trước 10 giờ tối hôm nay. Đây là số điện thoại của tôi”.

Nghe cuộc trao đổi của hai người tôi thật sự biết ơn bác Tashi vì bác ấy luôn chu đáo cho mọi hành trình của tôi, bác luôn lo cho sự an toàn của con bé đã trở thành con bê sữa trong nhà bác.

Tôi và bác Tashi về nhà. Sau thời tụng kinh tối và dùng bữa tối, tôi ngồi cùng bác xem ti vi nhưng trong lòng vẫn thầm mong tiếng chuông điện thoại của bác ấy reo lên. Đến 10 giờ tối, bác Tashi nhìn tôi và đoán chắc rằng Javier đã quên việc đi hồ Pangong với tôi vào ngày mai. Tôi tiu nghỉu đi ngủ.

❀ ❀ ❀

[1] . Very Important Person, là từ thông dụng để chỉ một nhân vật rất quan trọng hoặc có địa vị trong xã hội hoặc một dịch vụ đặc biệt.

[2] . Richard Tiffany Gere, sinh năm 1949, là một diễn viên người Mỹ. Ông ghi dấu ấn với người hâm mộ qua các bộ phim như American Gigolo, Pretty Woman, Runaway Bride, Chicago… Ông từng được tạp chí People bình chọn là “Người đàn ông gợi cảm nhất thế giới”.

[3] . Là danh hiệu có nghĩa “cao quý”, dùng để tôn gọi người được công nhận là tái sinh của một vị đạo sư đời trước. Trường hợp đệ tử muốn tỏ lòng kính trọng với thầy mình cũng gọi là Rinpoche.

[4] . Được xem là khăn cát tường, trên khăn có tám biểu tượng cát tường mang ý nghĩa chúc phúc may mắn, thuận lợi.