Tôi đã sớm thực hiện lời hứa của mình, tôi quay trở lại Ấn Độ trong một chuyến đi khá dài ngày. Ấn Độ là đất nước thứ ba tôi đặt chân đến trong hành trình này, sau Thái Lan và Sri Lanka.
Một ngày đầu tháng 12 năm 2015.
Khi ngồi trên bãi cát trải dài ở Negombo, Sri Lanka, đắm chìm trong ánh chiều vàng trong sự náo nhiệt của tiếng quạ, tiếng ngư dân và cả khách du lịch. Tôi nhìn mặt trời chìm dần phía đường chân trời nơi mặt nước cắt ngang tầm nhìn giới hạn của đôi mắt, tôi biết rằng phía bờ bên kia là miền nam Ấn Độ. Khi một cánh buồm dường như chạm vào cái dĩa đỏ rực rỡ ấy, thì cả cánh buồm như rực cháy. Bất chợt hình ảnh chàng trai Pi trong bộ phim Cuộc đời của Pi [1] xuất hiện trong tôi, cậu ấy đã rực cháy cả cuộc đời của mình trên biển để trở thành một con người khác sau đó. Tôi tự nhủ hay là mình đến Pondicherry để được đi trên con đường ven biển mà Pi đã từng đi, được đến cầu tàu mà Pi và bạn gái đã ngồi trước Pi theo gia đình lên con tàu định mệnh.
Ngay tối hôm đó, tôi quyết định mua vé máy bay từ Colombo, Sri Lanka qua Chennai, Ấn Độ rồi từ đó tìm cách đi đến Pondicherry. Nhưng ngọn lửa cháy rực đó đã bị dập tắt bởi trận lũ đang quét qua, ảnh hưởng toàn bộ khu vực bờ biển Coromandel của các tiểu bang miền nam Ấn Độ, Tamil Nadu và Andhra Pradesh và cả Pondicherry. Hàng trăm người đã thiệt mạng, hàng triệu người dân đã và đang được di dời, sân bay Chennai tạm thời ngừng hoạt động.
Tôi tự nhủ nếu mình chưa đủ duyên để đến được nơi ấy thì có lẽ cứ tận hưởng cái khoảnh khắc ngắm mặt trời lặn mỗi buổi chiều từ phía bờ bên này, hẳn cũng là điều may mắn hơn bao người đang phải đối đầu với cơn lũ phía bên kia đại dương.
Hằng ngày tôi vẫn lang thang trong những chiều mưa, trong những chiều nắng nơi những làng chài ven biển của hòn ngọc đen Sri Lanka. Cho đến khi biết rằng đã đến lúc mình cần phải rời khỏi Sri Lanka để quay về Ấn Độ lần nữa, trước khi từ bỏ ngọn lửa mặt trời rực rỡ đó, một lần nữa tôi thử tìm thông tin về Pondicherry và ngọn lửa trong tôi lại bùng cháy. Cơn lũ lịch sử đã qua đi, sân bay Chennai đã hoạt động trở lại. Chưa kịp hân hoan với tin này thì tôi lại nhận được tin về hậu quả của cơn lũ để lại như dịch bệnh, nguồn nước ô nhiễm, thực phẩm khan hiếm...
Tôi tự hỏi, tôi nên đến Pondicherry hay Delhi?
Không ai đi du lịch đến một vùng sau thiên tai để chứng kiến cảnh hoang tàn, đổ nát, đau thương, dịch bệnh và chuốc lấy nguy hiểm cả. Không ai cả!
Nhưng tôi chẳng là ai cả, tôi là tôi, là chính tôi.
Tôi quyết định đặt vé máy bay, chọn cho mình chuyến bay vào 2 rưỡi chiều ngày hôm sau. Sau khi thông báo với tiếp tân khách sạn rằng tôi sẽ rời đi vào ngày mai và đặt một chuyến xe đến sân bay thì mới biết rằng mình đã đặt nhầm chuyến bay. Chuyến bay sẽ cất cánh lúc 2 rưỡi sáng chứ không phải 2 rưỡi chiều. Có lẽ ánh lửa rực rỡ đã làm tôi hoa mắt.
2 rưỡi sáng, nghĩa là tôi sẽ đến Chennai vào lúc rạng sáng, lúc mặt trời còn chưa thức dậy. Có lẽ thay vào điều tôi muốn là điều tôi cần. Tôi cần phải đến Chennai vào giờ đó khi ánh mặt trời chưa xuất hiện để từ đó, sau một chặng đường dài 155 kilômét, tôi sẽ kịp đón ánh mặt trời trên biển Pondicherry vào một sáng tinh sương chăng?
4 giờ sáng, tôi xuống sân bay Chennai, cố vượt qua cơn buồn ngủ, tôi kéo hành lý ra ngoài. Bác tài xế được tôi đặt trước đang đứng chờ với tấm bảng có ghi tên tôi. Tôi nhận ra rằng bác ấy là người theo đạo Hindu khi nhìn thấy bác trong một bộ đồ trắng tinh bước đến với chiếc khăn quấn trên đầu và một chấm đỏ trên trán. Bác mang hành lý của tôi đặt vào sau thùng xe rồi từ từ mở cửa cho tôi, lúc này tôi mới thấy bác ấy đi chân đất chứ không dùng dép.
Tôi lên xe và sau vài câu trao đổi xã giao thông thường thì bác ấy chăm chú lái xe trên con đường khá tối và ẩm ướt. Tôi chẳng còn đủ sức để chống chọi với giấc ngủ đang quyết tâm mời gọi nên đã ngủ vùi trên băng ghế sau của mình. Khi bị chói mắt bởi ánh mặt trời xuyên qua lớp kính thì xe dừng lại, bác tài xế xuống xe rồi quay với ly trà sữa nóng. Tôi kéo kính xe xuống và đưa tay đón nhận ly trà thì bắt gặp những ánh mắt tò mò chăm chú nhìn mình từ trong quán trà. Tôi mỉm cười cảm ơn bác tài xế rồi thưởng thức ly trà và nhận ra rằng mình đang ở trên vùng đất Pondicherry, vùng đất của chàng Pi.
Theo lời giới thiệu của một người bạn, tôi yêu cầu bác tài xế đưa mình đến Văn phòng đăng ký người nước ngoài của chính phủ (Government’s Foreigners’ Registration Office) để được đăng ký phòng ở tại New Guest House thuộc Sria Arobindo Ashram. Nhà khách này chủ yếu dành cho du khách đến Sri Aurobindo Ashram chứ không dành khách du lịch thông thường muốn tìm chỗ ở giá rẻ trong thời gian ở Pondicherry. Nhà khách này không phải là khách sạn thương mại nên có quy định nghiêm ngặt về vệ sinh, không được phép hút thuốc, uống rượu bia, không mang thức ăn bên ngoài vào nhà khách, không có điện thoại hay ti vi trong phòng, internet không được cung cấp, không có bất kỳ điều khoản nào cho dịch vụ phòng và sẽ đóng cửa vào 10 rưỡi hằng đêm. Trong nhà khách có phòng cầu nguyện, phòng thiền và cả một khu vườn nhỏ dành cho những người muốn tĩnh tâm và theo học phương pháp Yoga Integral, phương pháp đã được Sri Aurobindo [2] phát triển trong thời gian 40 năm ở Pondicherry như một phương pháp tu hành mới. Mục đích của phương pháp này là đạt được chứng ngộ tâm linh, không chỉ giải phóng ý thức của con người mà còn thay đổi bản chất của con người.
Tôi đi về phía biển bởi những âm thanh của sóng và mùi vị của biển như thì thầm gọi tên tôi. Men theo con đường chạy giữa hai tòa nhà theo phong cách Pháp, biển dần hiện ra trước tầm mắt của tôi. Trong một thoáng nhầm lẫn, tôi ngỡ rằng mình đang ở Pháp bởi hai bên phố là những mái tóc vàng và tiếng chào “Bonjour” vang lên dưới những con đường mang tên Pháp.
Tôi đi dọc bờ biển, tiến về phía bến tàu cũ, nơi các tàu thuyền Pháp cập cảng ngày trước. Bến tàu đã bị phá hủy bởi một cơn lốc xoáy năm 1953, chỉ một năm trước khi Pondicherry được chuyển giao cho Ấn Ðộ. Không còn bãi cát trắng trải dài như phía bờ biển Colombo mà tôi dạo chơi hay nằm phơi mình dưới nắng chiều nữa mà thay vào đó là một bờ đá trải dài.
Tôi ngồi xuống bờ đá. Quanh tôi nhiều người đang ngồi cùng nhau, họ trò chuyện, nô đùa, cười nói và một số nhóm thì đàn hát. Phía biển một vài thanh niên đang sải cánh tay dài mạnh mẽ của mình dưới làn nước xanh trong vắt, trên đầu họ là những đàn quạ bay và cất tiếng kêu “quạ, quạ...” không ngừng như sợ chẳng có ai nhận ra sự hiện diện của đám chim đông đúc và náo nhiệt trên bầu trời.
Có lẽ, trước biển chính là lúc tôi được đối diện với bản thân mình. Chẳng thể che đậy chính mình trước biển cả bao la, tâm hồn trần trụi và trẻ thơ, chẳng còn lo âu, toan tính. Biển bao la, những con sóng nhấp nhô cũng yên bình, vậy mà chỉ một chốc thôi, biển có thể thay màu và giận dữ nuốt chửng để rồi nhấn chìm tất cả những gì biển đã từng cưu mang. Biển chẳng dung nạp những thứ dơ bẩn trái tự nhiên vào lòng đại dương, mọi thứ rác rưởi biển đã đem đi sẽ được biển trả lại và sóng đánh dạt vào bờ.
Chiều dần buông, ánh mặt trời đã tắt lịm phía chân trời, bầu trời chìm vào bóng tối, những ngọn đèn đường được bật lên, che mờ cả nghìn ánh sao trên bầu trời. Tôi di chuyển đến phía ít ánh đèn điện để có thể nhìn rõ hơn những vì sao đang lấp lánh. Một chú chó hoang chạy tung tăng và bất chợt nằm lăn ra giữa con đường ven biển, chú nằm ngửa và lắc lắc, xoay xoay, vẫy vẫy cái đuôi ra chiều đang có điều gì khoái chí.
Này chú chó, chú đang nghĩ gì vậy?
Chú chẳng cần đọc cái bảng “Cấm dừng” ngay đầu đường, chẳng cần quan tâm xe cộ đang qua lại vì vài chiếc xe sẽ tránh sang một bên để nhường đường cho chú, chẳng quan tâm ai đang nhìn mình, chú cứ nằm dài vẫy đuôi như thế. Khi tôi mở hộp bánh đem theo thì rõ ràng chú đã có sự quan tâm khác, chú chạy đến bên tôi, dường như chạm sát vào chân tôi rồi ngồi im, cái mũi hít lấy hít để, đôi mắt lúc thì nhìn tôi lúc thì nhìn hộp bánh. Lúc này tôi có thể đoán được chú ấy nghĩ điều gì rồi, tôi đưa cho chú một cái bánh rồi những chú chó khác cũng tiến tới, thôi thì hộp bánh này dành hết cho các chú vậy. Tôi ném cho mỗi chú chó một vài cái bánh rồi đứng dậy, tiến về khu chợ nhộn nhịp.
Tôi ngạc nhiên với cái khung cảnh trước mắt, những con đường rực sáng cắt ngang – dọc và đông nghẹt người. Mới sáng nay cũng chính góc đường này tôi ngồi ăn sáng với vài món Ấn Độ và thưởng thức ly trà sữa, đúng ngay góc đường này không sai khác. Từ đâu đã đem đến sự bận rộn đầy náo nhiệt khi màn đêm buông xuống cho nơi vốn tĩnh lặng như Pondy? Tôi đi tìm những bảng tên đường để tin chắc rằng mình không đi lạc và khi chắc chắn mình đang đi vào con đường ban sáng thì tôi lại lạc trong hồi tưởng của mình về một Pondy yên bình, xanh mát.
Có lẽ vùng đất nào cũng có nhiều sắc màu và ngay cả con người cũng mang nhiều sắc thái trong từng giai đoạn, từng khoảnh khắc. Tại sao tôi cứ hồi tưởng về một Pondy khác khi đang đối diện với Pondy rực rỡ này? Và tôi bắt đầu hòa mình vào Pondy ấy với những cung đường trải dài đến tận đêm khuya.
❀ ❀ ❀
[1] . Phim chuyển thể kịch bản từ tiểu thuyết cùng tên của Yann Martel, sản xuất năm 2012. Bộ phim kể về sự đối đầu với thiên nhiên để sinh tồn trong những ngày bị trôi dạt trên biển Thái Bình Dương của một cậu bé Ấn Độ 16 tuổi tên là Piscine Molitor “Pi” Patel, người đã mất tất cả người thân và duy nhất sống sót sau vụ đắm tàu, trên một xuồng cứu sinh với một con hổ Bengal có tên Richard Parker.
[2] . Là một học giả, nhà thơ, triết gia, yogi người Ấn Độ, là một trong những vị lãnh tụ tinh thần nổi tiếng nhất và có ảnh hưởng nhất của triết lý Vệ đà.
