Gã biết là mình đang mạo hiểm.
Chưa bao giờ gã làm vậy; mạo hiểm chỉ hợp với những kẻ kém cỏi về phẩm chất. Nhưng lần này gã không thể cưỡng nổi. Và bản thân sự thận trọng cũng có thể là một sợi dây lúc nào cũng có nguy cơ đứt nếu thỉnh thoảng không được mang ra thử thách một chút.
Có mạo hiểm. Nhưng đó là một sự mạo hiểm đã được tính toán, một mạo hiểm rất nhỏ bé. Nhỏ đến mức gần như không tồn tại.
Hơn thế nữa, cái đích thật là quyến rũ. Ngay khi nhận đống giấy mời, gã đã phải khó khăn lắm mới kềm chế nổi. Hạnh phúc bừng tỏa của cặp vợ chồng sắp cưới làm gã cảm thấy bị tổn thương, như thể người ta đang bắt gã phải chịu một sự gây hấn đầy nhục nhã. Chính xác là như vậy.
Rồi gã đọc được lá thư quyết định: giữa buổi lễ và bữa tiệc, họ sẽ ra bãi biển để chụp ảnh cưới. Tay thợ chụp ảnh đề xuất hết sức cụ thể. Thậm chí anh ta còn vẽ một bản đồ để chỉ chỗ cho họ. Cặp vợ chồng đã đồng ý. Họ sẽ chụp ảnh vào lúc mười sáu giờ. Nếu trời đẹp.
Gã bèn quyết định ngay. Gã ra bờ biển. Miêu tả của tay chụp ảnh rất chính xác; không thể nhầm lẫn. Bãi biển rộng mênh mông. Ngay bên cạnh là một khu cắm trại lớn. Mới nhìn qua, gã không tin là sẽ có thể thực hiện được kế hoạch của mình. Nhưng, khi tiến lại gần, gã nhận ra nguy cơ bị phát hiện là rất nhỏ. Buổi chụp ảnh sẽ diễn ra giữa những đụn cát cao. Dĩ nhiên, sẽ có người trên bãi biển. Nhưng hẳn là người ta sẽ tản ra xa khi họ chụp ảnh.
Vấn đề duy nhất là quyết định xem gã sẽ xuất hiện ở đâu. Ngược lại, biến mất lại rất dễ. Chưa đầy hai trăm mét là quay lại được lối đi nơi chiếc xe sẽ đợi gã. Giả sử mọi chuyện không thuận lợi, ai đó phát hiện ra gã và đuổi theo, gã vẫn còn khẩu súng. Ai đó cũng có thể nhìn thấy xe của gã; vậy là trong kế hoạch của mình, gã dự tính đến ba chiếc xe và đến phút cuối cùng mới chọn một cái.
Hôm đó khi rời khỏi bãi biển, gã vẫn chưa quyết định được sẽ xuất hiện từ hướng nào. Ở lần đến do thám địa hình thứ hai, gã phát hiện một khả năng mà gã không hề nghĩ đến ở lần đầu tiên; một cách nhập màn xứng đáng với vở hài kịch hạnh phúc mà gã sẽ biến thành một thảm kịch.
Đột nhiên, gã thấy mọi chuyện thật hiển nhiên. Nhưng gã không còn nhiều thời gian; gã phải ăn cắp được mấy cái xe, đào một cái hố và phủ lên đó một tấm vải nhựa rồi trên đó là một lớp cát mỏng. Sau đó để súng vào. Và một cái khăn tắm.
Chỉ có một yếu tố không chắc chắn: thời tiết hôm đó. Nhưng, cho đến giờ, tháng Tám vẫn tuyệt đẹp.
Sáng sớm ngày 17 tháng Tám, gã đi ra ngoài ban công; một cơn mưa rào vừa ào xuống thành phố. Thời tiết đẹp sẽ quay trở lại trước buổi chiều, mọi chuyện sẽ diễn ra đúng như dự định. Gã quay trở lại căn phòng cách âm của mình, nằm lên giường và xem xét lại thêm một lần nữa những sự kiện đang chờ đợi mình.
• • •
Họ đồng ý trở thành vợ chồng vào lúc mười bốn giờ trong nhà thờ nơi cô dâu đã chịu lễ ban thánh thể trang trọng chín năm về trước. Người mục sư thời đó đã qua đời. Nhưng một người anh họ mục sư đã chấp nhận cử hành buổi lễ. Mọi chuyện diễn ra suôn sẻ trong nhà thờ đông đặc người thân và bạn bè; chỉ còn lại việc chụp ảnh, trước bữa tiệc lớn. Người thợ chụp ảnh đã dự tính trước mọi điều. Đó không phải lần đầu tiên anh ta sử dụng bãi biển này làm khung cảnh ngoài trời; nhưng chưa bao giờ trời đẹp như ngày hôm nay.
Họ đến nơi không lâu trước mười sáu giờ. Rất nhiều người giữa đám lều trại và xe caravan khu cắm trại; bọn trẻ chơi đùa trên bãi cát; một người đang bơi ngoài xa. Cô dâu cởi giày và nâng váy lên để không vấp ngã trong cát. Cô đã quàng khăn voan quanh cổ. Người thợ chụp ảnh chỉ cần vài phút để dựng chân máy và đèn chiếu. Mọi người tản ra xa để không làm phiền họ. Xa xa, người ta nghe tiếng hò hét của bọn trẻ con và tiếng một cái đài. Người đàn ông đang tắm lội vào bờ. Nhưng ông ta không làm gì ảnh hưởng đến họ.
Tất cả đã sẵn sàng. Người thợ chụp ảnh đứng chờ đằng sau máy ảnh trong khi cô dâu chỉnh lại khăn voan và soi vào cái gương nhỏ mà chú rể đưa cho để kiểm tra trang điểm. Người đàn ông rời khỏi mặt nước và ngồi xuống khăn tắm của mình, lưng quay về phía họ. Cô dâu nhìn thấy ông ta trong gương; hình như ông ta đang đào cát.
Hai vợ chồng quay về phía người thợ chụp ảnh đang hướng dẫn tư thế cho họ. Phải cười hay tỏ ra nghiêm trang? Anh ta đề nghị với họ nhiều tư thế khác nhau. Mới mười sáu giờ mười phút. Họ còn nhiều thời gian.
Người thợ chụp ảnh vừa chụp xong bức ảnh đầu tiên thì người đàn ông ngồi trên khăn tắm đứng dậy và bắt đầu đi dọc theo bờ biển. Người thợ chụp ảnh chuẩn bị chụp bức tiếp theo. Đột nhiên, cô dâu nhận ra người đàn ông đổi hướng đi. Cô giơ tay lên; tốt hơn hết đợi ông ta đi qua hẳn. Giờ đây ông ta đi thẳng về phía họ, cái khăn tắm cầm ở phía trước người. Người thợ chụp ảnh gật đầu và mỉm cười trước khi quay lại phía cặp vợ chồng. Người đàn ông mỉm cười đáp lại. Ngay sau đó, gã giơ khẩu súng cuộn trong cái khăn tắm lên và bắn một viên đạn vào gáy anh ta. Gã đi vài bước về phía cặp vợ chồng và nhắm bắn từng người một. Ba tiếng nổ khô đanh. Gã đưa mắt nhìn ra xung quanh. Không có phản ứng nào. Gã bình tĩnh leo lên đụn cát gần nhất. Khi đã sang đến bên kia, nơi không còn sợ bị nhìn thấy từ khu cắm trại, gã bắt đầu chạy. Về đến xe, gã ngồi xuống sau vôlăng và nổ máy.
Toàn bộ câu chuyện diễn ra trong vòng chưa đầy hai phút. Gã nhận ra là mình lạnh. Đó là một nguy cơ phụ: mắc cảm. Nhưng không thể cưỡng lại sự quyến rũ quá lớn đó. Hiện ra từ biển như một sinh vật không thể đoán định, như chính gã vốn là như vậy.
Vào đến Ystad, gã dừng xe lại và mặc quần áo để ở băng ghế sau. Rồi gã ngồi lại vào sau vôlăng và chờ đợi. Sự chờ đợi kéo dài hơn dự tính. Ai đã phát hiện những cái xác? Một trong những đứa trẻ đang chơi trên bãi biển chăng? Hay một người đi dạo từ khu cắm trại? Gã sẽ sớm biết được điều đó, khi đọc báo.
Tuy nhiên, cuối cùng gã cũng nghe thấy tiếng còi hụ đang lao hết tốc độ đến. Khi đó là mười bảy giờ kém ba phút. Gã nhìn thấy những chiếc xe cảnh sát ầm ĩ phóng qua; cũng có cả một xe cứu thương. Gã muốn lấy tay ra hiệu cho họ, nhưng kịp thời kềm chế. Rồi gã về nhà. Thêm một lần nữa, gã lại hoàn thành được một công việc mà gã tự ấn định cho mình. Và gã đã rút lui kịp thời, một cách bình tĩnh và đầy phẩm giá.
• • •
Wallander đợi dưới một gốc cây, trước tòa nhà của Rut Lundin. Cái xe dừng lại, còi vẫn hú, và ông leo lên băng ghế sau. Những thông tin đầu tiên rối tinh và trái ngược nhau. Cuộc nói chuyện với Martinsson bị cắt đứt, và các cảnh sát được lệnh đến đón ông không biết gì, ngoài việc phải đi đến Nybrostrand. Qua đài phát thanh, ông biết được là người ta đã tìm thấy mấy xác người chết. Ông không sao gọi được cho Martinsson, nhưng giọng nói của anh vẫn vang lên trong đầu ông: hắn lại tiếp tục.
Ông nhắm mắt, cố gắng thở chậm lại. Ông có cảm giác tiếng còi hụ bên trong chính ông. Họ đi rất nhanh. Khi đến Nybrostrand, họ đi vào một con đường, gần như là một lối đi nhỏ. Wallander nhìn thấy Martinsson và Ann-Britt Hoglund đang xuống từ một chiếc xe khác, ông mở cửa xe trước khi nó dừng hẳn lại. Một người phụ nữ đang khóc, hai tay ôm lấy mặt. Cô ta mặc một cái áo phông khuyến khích bỏ phiếu cho Thụy Điển gia nhập NATO.
— Có chuyện gì thế? – Wallander hỏi.
Những người cắm trại bị sốc chỉ một điểm ở bên cạnh các đụn cát. Ba cảnh sát bắt đầu chạy. Đột nhiên, Wallander đứng sững lại. Cơn ác mộng, lại thêm một lần nữa. Thoạt tiên, ông không hiểu điều đang bày ra trước mắt mình. Rồi ông nhìn thấy ba cái xác, ba người chết nằm trong cát trước ông. Và một cái máy ảnh đặt trên bộ chân, xa hơn một chút.
— Một cặp vợ chồng trẻ…
Đó là giọng của Ann-Britt Hoglund, vẳng đến tai ông như thể từ rất xa. Wallander lại gần và ngồi xuống. Trán họ đều thủng. Tấm khăn voan của người phụ nữ đỏ máu. Ông lướt nhẹ qua cánh tay trần của cô; nó vẫn còn ấm. Ông chầm chậm đứng dậy, hy vọng mình sẽ không ngất. Hansson vừa cùng Nyberg đến nơi. Ông đi đến chỗ họ.
— Vừa mới xảy ra thôi, – ông nói. – Có dấu vết gì không? Có ai nhìn thấy điều gì đó không? Ai phát hiện mấy cái xác?
Tất cả mọi người đều có vẻ tê liệt. Như thể ai cũng chờ ông giải thích xem chuyện gì vừa xảy ra. Hoặc chính ông trả lời cho những câu hỏi ông vừa đặt ra.
— Làm việc đi! – ông gào lên. – Vừa mới xảy ra xong. Phải tìm được hắn!
Sự tê liệt nhanh chóng biến mất. Vài phút sau, Wallander đã có được một hình ảnh chính xác về cách thức diễn ra của các sự kiện.
Một cặp vợ chồng mới cưới đến đây cùng một người thợ chụp ảnh.
Họ biến mất vào giữa những đụn cát. Một lúc sau, một đứa trẻ đang chơi trên bờ biển chạy ra khỏi chỗ đám bạn để đi tiểu. Khi phát hiện mấy cái xác, nó vừa hét vừa chạy về phía khu cắm trại. Không ai nghe thấy tiếng súng nổ. Không ai nhìn thấy có người rời khỏi chỗ đó. Nhiều nhân chứng khẳng định chỉ có cặp vợ chồng và người thợ chụp ảnh đến. Hansson và Ann-Britt tìm cách vội vã kết hợp các quan sát rối tung đó lại. Martinsson bắt đầu phụ trách việc lập hàng rào an ninh trong khi Wallander nhanh chóng tóm tắt tình hình cùng Nyberg. Cứ hai phút một lần ông lại hỏi các chuyên gia huấn luyện chó đến chưa. Khi Edmundsson cuối cùng cũng đến cùng Kall, Hansson và Ann-Britt đã phần nào đó thoát được ra khỏi sự hỗn loạn để tìm cách xây dựng một giả thuyết đầu tiên đáng tin. Wallander đi đến chỗ họ.
— Vài đứa trẻ đã nhìn thấy một người đàn ông bơi dưới nước, – Hansson nói. – Ông ta rời khỏi mặt nước và ngồi lên bãi cát. Rồi ông ta biến mất.
— Cái gì?
Wallander khó nhọc che giấu sự sốt ruột của mình.
— Một người phụ nữ đang phơi quần áo gần xe caravan vào lúc cặp vợ chồng đến nơi, – Ann-Britt nói. – Có vẻ như là cô ta đã nhìn thấy một người đàn ông đang tắm dưới biển. Nhưng sau đó ông ta đã biến mất.
Wallander lắc đầu.
— Thế có nghĩa là gì? Ông ta bị chết đuối à? Hay ông ta tự chôn mình xuống cát?
Hansson chỉ ra ngoài bãi biển.
— Theo bọn trẻ con, ông ta đã ngồi ở chỗ kia. Một trong số chúng có óc quan sát rất tốt, tôi nghĩ là có thể tin lời nó.
Họ quay lại bãi biển. Hansson đi tìm một đứa trẻ tóc đen đang đứng đợi cùng ông bố, cách xa đó một chút. Wallander bảo họ đi đường vòng khá xa để tránh làm phiền công việc của chuyên gia huấn luyện chó. Họ phát hiện ra dấu vết của một người đã ngồi trên cát. Họ cũng phát hiện được một cái hố và một mảnh vải nhựa. Wallander gọi Edmundsson và Nyberg lại.
— Mẩu vải này nhắc tôi nhớ đến điều gì đó.
Nyberg gật đầu.
— Nó rất giống mảnh vải mà chúng ta tìm được ở khu bảo tồn.
Wallander quay sang Edmundsson.
— Cho nó ngửi đi. Chúng ta sẽ thấy liệu nó có bắt đầu tìm kiếm hay không.
Họ tách khỏi nhau. Con chó nhanh chóng bắt đầu hăng hái kéo căng sợi dây về phía những đụn cát. Rồi nó rẽ sang trái. Wallander và Martinsson đi theo từ xa. Đến lề con đường, con chó dừng lại. Dấu vết dừng ở đó. Edmundsson lắc đầu.
— Một chiếc xe ôtô, - Martinsson nói.
—… mà có thể ai đó đã nhìn thấy, – Wallander thêm vào. – Tập trung tất cả cảnh sát có mặt, không loại trừ ai. Một câu hỏi duy nhất cho các nhân chứng: một người đàn ông mặc đồ bơi và một chiếc xe, đã đỗ ở đây và đi khỏi đây được khoảng một tiếng.
Wallander chạy lại nơi xảy ra án mạng. Một trong số các kỹ thuật viên đang lấy dấu tay trong cát ẩm. Edmundsson tiếp tục cùng con chó của mình tìm kiếm.
— Một người tắm biển, – Wallander nói với Ann-Britt. – Một người tắm biển biến mất.
Hansson vừa thẩm vấn xong một người phụ nữ trước khu cắm trại. Wallander vẫy tay gọi anh lại gần.
— Những người khác đã nhìn thấy, - Hansson nói.
— Cậu muốn nói người tắm biển?
— Phải, ông ta ở dưới nước khi cặp vợ chồng trẻ đến nơi. Rồi ông ta ngồi xuống cát. Có người nói ông ta có vẻ đào cát như thể đang muốn xây lâu đài. Rồi ông ta đứng dậy và biến mất.
— Không nhìn thấy ai khác nữa à?
— Một người khẳng định nhìn thấy hai người đàn ông đeo mặt nạ đi xe đạp dọc theo bờ biển. Nhưng ông ta say rượu; tôi nghĩ là có thể loại trừ lời chứng của ông ta.
— Thế thì phải tổng kết tạm thời đi. Đã biết những người chết là ai chưa?
— Người đàn ông nằm cạnh máy ảnh có một cái giấy mời trong túi áo.
Ann-Britt Hoglund chìa mảnh giấy cho ông. Sự hoang mang của Wallander lớn đến mức ông những muốn lấy hết sức hét to lên và chạy đi khỏi đây.
— Malin Skander và Torbjorn Wemer, – ông đọc. – Họ vừa làm đám cưới chiều nay.
Hansson bật khóc. Ann-Britt Hoglund nhìn chăm chăm xuống cát dưới chân.
— Sau đó, họ đến đây để chụp ảnh. Chúng ta có biết người thợ chụp ảnh là ai không?
— Có một cái tên bên trong cái túi xà cột, – Hansson nói. – Rolf Haag. Anh ta có một studio ở Malmo.
— Chúng ta phải báo tin cho người thân của họ. Nơi này sắp đông đặc thợ chụp ảnh thuộc một thể loại khác rồi.
— Chúng ta có nên chặn đường không? – Martinsson, vừa đến nơi hỏi.
— Để tìm cái gì? Thậm chí chúng ta còn không biết cái xe trông như thế nào. Và đường nào? Thật ra thì chúng ta tìm kiếm cái gì? Một người đàn ông mặc đồ bơi? Hắn chỉ có một giờ để tẩu thoát nhưng không phải vì thế mà chúng ta sẽ tìm ra được hắn. Quá muộn rồi.
— Phải bắt được hắn, mẹ kiếp.
— Đó là điều tất cả chúng ta đều muốn. Và sẽ làm được. Để được như vậy, trước hết phải tóm tắt tình hình đã. Kẻ tắm biển đó là manh mối duy nhất. Chúng ta phải xuất phát từ giả thuyết vẫn là kẻ dó. Và tất cả các hành động của hắn khiến chúng ta có thể giả định hai điều: hắn có rất nhiều thông tin và chuẩn bị mọi chuyện hết sức kỹ lưỡng.
— Rất có thể là trong khi đang tắm hắn mới quyết định hành động… – Hansson nói, không che giấu vẻ hoài nghi của mình
Wallander cố gắng nhìn thấy cảnh tượng.
— Hắn biết chính xác là cặp vợ chồng trẻ sẽ đến chụp ảnh ở đây. Giấy mời cho biết bữa tiệc sẽ bắt đầu vào lúc mười bảy giờ. Điều đó có nghĩa là hắn cũng có một giờ chính xác: những bức ảnh phải được chụp ở chính chỗ này, vào khoảng mười sáu giờ. Trong khi chờ đợi họ đến, hắn tắm biển. Xe của hắn đỗ ở hơi xa một chút. Trên một con đường từ đó hắn có thể xuống đến bờ nước mà không phải đi qua khu cắm trại.
— Hắn mang theo súng xuống nước à?
Sự hoài nghi của Hansson lộ rõ, nhưng Wallander bắt đầu hiểu ra.
— Chúng ta phải nhất quyết bám chặt vào các dữ kiện khởi điểm, – ông nhắc lại. – Chúng ta biết rằng hắn có rất nhiều thông tin và chuẩn bị kỹ lưỡng cho các hành động. Hắn bơi dưới nước để chờ cặp vợ chồng và người thợ chụp ảnh. Một người đang tắm thì không mặc quần áo; tóc ướt cũng làm thay đổi vẻ bên ngoài. Sự thật là người ta không mấy khi để ý đến một người đang bơi. Mặt khác, tất cả mọi người đều nhận ra là hắn có ở đó, nhưng không ai miêu tả được hắn.
Ông nhìn xung quanh, không có ai phản đối. Cho đến lúc này không nhân chứng được thẩm vấn nào có thể đưa ra một đặc điểm về kẻ tắm biển.
— Cặp vợ chồng trẻ đến cùng người thợ chụp ảnh. Hắn rời khỏi mặt nước và ngồi lên bãi cát.
— Hắn có một cái khăn tắm kẻ sọc, – Ann-Britt nói. – Nhiều người có vẻ còn nhớ cái khăn.
— Tốt. Mọi chi tiết đều quan trọng. Hắn ngồi lên cái khăn tắm kẻ sọc của mình. Một nhân chứng có cảm giác nhìn thấy hắn làm cái gì đó.
— Hắn đào cát.
Wallander hiểu là mình có lý. Một bức phác thảo ban đầu đã thành hình. Gã đàn ông đã làm theo những quy tắc riêng của mình. Chắc chắn là hắn có thay đổi chúng; nhưng Wallander có cảm giác bắt đầu giải mã được hắn.
— Hắn không đào cát để xây lâu đài. Hắn đào để nhấc một mảnh vải nhựa che miệng một cái hố, nơi hắn đã giấu một khẩu súng.
Những người khác đã hiểu được suy nghĩ của ông. Wallander thận trọng tiếp tục.
— Khẩu súng được giấu ở đó từ trước. Giờ đây, hắn chỉ còn cần đợi đến thời điểm thích hợp. Khi cặp vợ chồng và người thợ chụp ảnh tập trung vào việc, và không có ai ở gần. Khi đó hắn đứng dậy. Có khả năng là gã đã cuộn khăn quanh khẩu súng. Không ai để ý đến hắn. Đó là một người tắm biển đơn độc chuẩn bị rời khỏi bãi biển. Hắn bắn ba phát. Khẩu súng có nòng giảm thanh. Sau khi giết họ, hắn trèo qua các đụn cát và đi lấy xe. Toàn bộ câu chuyện có thể chỉ kéo dài chưa đầy ba phút. Chúng ta không biết là hắn đi đâu.
Nyberg im lặng tiến lại gần cả nhóm
— Chúng ta chưa biết gì về hắn, – Wallander kết luận, – ngoài những gì hắn đã làm.
— Tôi biết một điều về hắn, – Nyberg nói xen vào. – Hắn nhai thuốc lá. Hắn đã nhổ bã gần cái hố. Có vẻ như là hắn đã hất cát lên để giấu đi, nhưng con chó đã tìm ra. Chúng tôi sẽ lo việc này. Nước bọt chứa đựng nhiều thông tin lắm
Wallander nhận thấy Lisa Holgersson, theo sau là Thurnberg. Trong một ảo ảnh thoáng qua vẻ đầy ghen tị, Wallander nhìn thấy Per Akesson ở trên một thiên đường nơi tận cùng thế giới, xa hơn những vết tích chết chóc do một kẻ điên để lại sau lưng. Ông nghĩ là đã đến lúc phải chuyển công việc cho người khác. Ông không làm nổi nữa; ngay cả khi ông tiến hành công việc một cách nghiêm chỉnh, thất bại đã tiềm ẩn sẵn. Họ đi không tìm ra kẻ giết người đã sát hại đồng nghiệp của họ, ba thanh niên đang tổ chức tiệc tùng, một cô gái nằm co quắp giữa đám dương xỉ, và giờ đây, một cặp vợ chồng mới cưới cùng một người thợ chụp ảnh.
Chỉ còn một việc phải làm. Yêu cầu Lisa Holgersson thay ông. Hoặc chấp nhận cho Thurnberg gọi ai đó từ Stockholm đến.
Thậm chí ông không còn đủ sức để thuật lại những gì đã xảy ra. Ông giao lại việc đó cho những người khác và đi ra xa để đến gặp Nyberg đang xem xét cái mấy ảnh.
— Họ mới chỉ có đủ thời gian để chụp một bức ảnh, – Nyberg nói. – Nhưng chúng ta sẽ rửa nó trong thời gian nhanh nhất có thể.
— Họ mới cưới nhau được hai tiếng.
— Chắc là thằng điên đó không thích những người hạnh phúc. Hoặc sứ mệnh đời hắn là biến niềm vui thành bất hạnh
Wallander lơ đãng lắng nghe. Edmundsson đang cùng con Kall quần thảo trên bờ biển; một chuyên gia huấn luyện chó khác làm việc ở xa hơn. Nhiều người đã xúm lại quanh khu vực an ninh. Nơi chân trời Wallander nhìn thấy một con tàu lớn đang đi về hướng Tây. Trong vài giờ nó sẽ vượt qua eo biển và ra đến đại dương. Ông chưa cảm thấy đủ sức để bắt đầu cuộc điều tra mới này.
Ông đã dự cảm rằng chuyện đó sẽ tái diễn - nhưng vẫn hy vọng vào điều ngược lại. Một cảnh sát giỏi lúc nào cũng phải hy vọng, Rydberg thường xuyên nói. Một cảnh sát giỏi hy vọng rằng một vụ giết người sẽ không xảy ra. Rằng một kẻ giết người sẽ bắn trượt mục tiêu. Rằng một người không có gì để tự vệ sẽ thoát đuọc cái chết. Nhưng một cảnh sát giỏi cũng hy vọng rằng những vụ án mạng có xảy ra sẽ được điều tra theo cách khiến cho các công tố viên phải hài lòng và các tòa án có thể đưa ra những án phạt đích đáng. Trên hết, một cảnh sát giỏi hy vọng rằng tội ác sẽ giảm đi. Nhưng anh ta cũng biết điều đó là ít có khả năng. Cũng sẽ lâu bằng khoảng thời gian xã hội vẫn giữ nguyên hiện trạng với những điều bất công ở trong, điều kiện thiết yếu cho trò chơi quyền lực của cơ chế hoạt động của xã hội.
Rydberg cũng nói một điều khác nữa, Wallander nghĩ. Chiến đấu chống lại tội ác luôn là một vấn đề về sự dai dẳng. Ai sẵn sàng chịu đựng đòn đánh được lâu nhất?
Lisa Holgersson và Thurnberg hiện ra bên cạnh ông, Wallander nhảy dựng lên trong khi đang chìm đắm trong suy nghĩ.
— Phải chặn đường lại, - Thurnberg nói.
Wallander nhìn thẳng vào mặt ông ta. Thurnberg không hề chào ông, thậm chí không có đến một cái gật đầu.
Vào lúc đó, Wallander có hai quyết định. Ông sẽ không tự ý từ bỏ quyền chỉ huy cuộc điều tra; và ông sẽ không ngần ngại nói ra hết những suy nghĩ của mình.
— Không, – ông đáp. – Sẽ không cần chặn đường. Ông có thể ra lệnh làm việc đó. Nhưng, trong trường hợp ấy, ông sẽ phải giải thích. Và ông sẽ không có sự ủng hộ của tôi đâu.
Trong một lúc, Thurnberg đánh mất sự thản nhiên.
Ông ta quá cành cao, Wallander đắc thắng nghĩ. Kệ ông ta thôi, cái lò xo đã gãy rồi.
Ông quay lưng lại ông ta một cách lộ liễu. Lisa Holgersson nhợt nhạt hơn bao giờ hết. Nỗi sợ của bà phản chiếu nỗi sợ của ông
— Thế có phải vẫn là hắn không? – bà hỏi.
— Đúng, không cần phải nghi ngờ gì cả.
— Nhưng… cặp vợ chồng trẻ?…
Cả ông cũng có phản ứng đầu tiên đó. Trả lời thế nào bây giờ?
— Cặp vợ chồng là những người ăn mặc theo lối giả trang, - ông ngập ngừng nói.
— Đó là điều mà hắn tìm kiếm?
— Tôi không biết.
— Liệu có thể là gì khác?
Wallander không trả lời. Còn quá sớm để rút ra những kết luận, nhưng ông có cảm giác các giả thuyết mà họ đã khó nhọc đến vậy để dựng lên vừa sụp đổ hoàn toàn.
Ông chỉ còn nhìn thấy một kẻ loạn óc. Một kẻ đáng ngại, kẻ đã giết chết tám người. Trong đó có một cảnh sát.
— Tôi tin là chưa bao giờ phải đối mặt với một vụ kinh khủng thế này, - bà nói.
— Đã từng có lúc Thụy Điển được biết đến nhờ những người sáng tạo của mình. Rồi điều đó trở thành hình mẫu Thụy Điển, rồi các tập quán được giải phóng, rồi môn tennis. Giờ đây, có thể là chúng ta sẽ trở nên nổi tiếng nhờ một kẻ giết người hàng loạt chưa có tiền lệ.
Ông nhanh chóng hối tiếc vì những điều vừa nói. Các so sánh thật phi lý, thời điểm không thích hợp, tình huống bi thảm.
— Những người thân, – bà nói. – Làm thế nào để báo tin cho gia đình và bạn bè của một cặp vợ chồng vừa cưới được hai tiếng đồng hồ rằng cô dâu chú rể không còn nữa?
— Tôi cũng bối rối như chị. Còn người thợ chụp ảnh? Chúng ta không biết anh ta có gia đình hay không.
— Nếu tôi hiểu đúng thì họ đã làm đám cưới ở gần đây?
— Ở Kopingebro. Bữa tiệc cưới sắp bắt đầu rồi. – Bà nhìn thẳng vào mặt ông. – Ông biết cái nhìn đó có nghĩa là gì.
— Tôi đề nghị để Martinsson phụ trách người thân của người thợ chụp ảnh với sự giúp đỡ của các đồng nghiệp Malmo. Chị và tôi, chúng ta đi Kopingebro.
Cách xa một quãng, Thurnberg đang nói chuyện điện thoại di động và Wallander thoáng tự hỏi với ai. Rồi ông tập hợp các đồng sự thân cận nhất của mình lại và chính thức giao quyền chỉ huy hiện trường cho Hansson cho đến khi ông quay lại.
— Trả lời tất cả các câu hỏi của Thurnberg, – ông nói. – Nhưng nếu ông ta bắt đầu ra lệnh thì gọi cho tôi.
— Tại sao một công tố viên lại nhúng mũi vào công việc của cảnh sát tại hiện trường một vụ án mạng?
Câu hỏi của Hansson rất có cơ sở. Thay vì trả lời, ông kéo Ann- Britt ra một chỗ.
— Tôi không biết chúng tôi sẽ mất bao nhiêu thời gian. Nhưng từ giờ đến khi tôi quay lại, tôi muốn cậu suy nghĩ đến cách thức mà chúng ta phải sử dụng để tiếp tục cuộc điều tra này, ngoài những việc thông thường. Đồng ý chứ? Như chúng ta vẫn hay làm ấy, không cuộc điều tra nào giống cuộc điều tra nào, vân vân. Cuộc điều tra này phải khác biệt theo cách nào? Chuyện vừa xảy ra làm biến đổi các dữ kiện mà chúng ta có được cho đến giờ theo cách nào? Có điều gì được làm sáng tỏ không? Có hướng đi nào mới xuất hiện không?
— Tôi không biết liệu có làm nổi không. Đó là việc của cậu.
— Không, không phải việc của tôi: của chúng ta. Nếu tôi phải báo tin cho họ hàng của một cặp vợ chồng vừa đồng ý lấy nhau ở nhà thờ cách đây ba tiếng, tôi sẽ không thể nghĩ đến điều gì khác. Chính vì vậy mà cậu phải suy nghĩ thay cho tôi.
— Dù vậy tôi vẫn không biết liệu có đủ sức không.
— Thử đi.
Ông đi khỏi, đến cái xe nơi Lisa Holgersson đang đợi ông.
Bà im lặng nổ máy. Wallander nhìn ra phong cảnh. Phía xa, ông nhìn thấy một cơn giông đang tiến lại gần; hẳn là nó sẽ đến Scanie trước buổi tối.
• • •
Trời bắt đầu mưa vào khoảng hai mươi hai giờ. Trong lúc đó Wallander đã quay lại hiện trường xảy ra vụ án. Cuộc gặp họ hàng, cảm giác phá cửa đột nhập một ốc đảo hạnh phúc và gieo mầm mống hủy diệt xung quanh mình tồi tệ hơn bao giờ hết. Lisa Holgersson tỏ ra thụ động một cách bất thường, như thể bà không có đủ sức hoàn thành lần thứ hai điều đã phải làm một tuần trước đó. Một cảnh sát có thể phải có một số lượng cái chết nhất định phải thông báo trong suốt sự nghiệp của mình, Wallander nghĩ. Trong trường hợp đó, mình đã đạt đến giới hạn. Mình sẽ không thể tiếp tục cố lâu hơn được nữa.
Điều đó giống như là tham gia một cảnh ác mộng trong một vở kịch. Cái khung cảnh phi thực tế - một nhóm tam tấu phong cầm trong khu vườn nhà nghỉ của gia đình, một gian phòng lớn trang trí những bông hoa kết chuỗi, mùi thức ăn thơm phức tỏa ra từ bếp, những người khách đứng thành từng nhóm chờ đợi. Và rồi xe cảnh sát xuất hiện trong sân.
Ông cảm thấy nhẹ người khi cuối cùng cũng lên được đường quay lại Nybrostrand. Lisa Holgersson đã trở lại Ystad. Ông đã nói chuyện điện thoại với Hansson nhiều lần, nhưng chưa xảy ra được điều gì mang tính quyết định. Ngoài ra, Hansson thông báo với ông rằng Rolf Haag, người thợ chụp ảnh, sống độc thân. Bố anh ta vẫn còn sống, ở trại dưỡng lão. Martinsson đã đi đến đó và cô y tá đã hứa sẽ báo tin cho ông già, nhưng, theo cô, đã từ lâu ông quên mất mình có một đứa con trai tên là Rolf.
Nhìn thấy cơn mưa kéo đến, Nyberg đã vội vã cho dựng một tấm vải nhựa phía trên nơi phát hiện những cái xác và nơi kẻ tắm biển đã ngồi trên cái khăn tắm kẻ sọc. Khi Wallander quay lại, vẫn còn nhiều người quanh khu vực an ninh. Nhiều nhà báo tìm cách mong lấy được của ông một lời bình luận, nhưng ông chỉ lắc đầu và đi tiếp. Hansson tóm tắt tình hình cho ông trong khi Martinsson và các cảnh sát Malmo - thẩm vấn các nhân chứng tìm được trong khu cắm trại. Cho đến giờ, chưa có ai nhớ ra một chiếc xe đỗ trên con đường dẫn xuống bãi biển. Nyberg đã cho rửa ảnh và phóng tấm ảnh duy nhất mà Rolf Haag đã chụp. Cặp vợ chồng trẻ cười tươi trước ống kính. Wallander ngắm nhìn bức ảnh. Ông nhớ Nyberg đã nói gì đó khi trời còn sáng.
— Chiều nay anh đã nói gì nhỉ, khi anh phát hiện anh ta mới chỉ chụp một bức ảnh duy nhất?
— Tôi đã nói gì à?
— Anh đã có một lời bình luận.
Nyberg suy nghĩ.
— Tôi nghĩ là đã nói thằng rồ này không thích những người hạnh phúc.
— Có nghĩa là?
— Được rồi, Svedberg không chính xác là loại người tràn ngập niềm vui sống. Nhưng những thanh niên ở khu bảo tồn, người ta có thể tưởng tượng được họ thích thú thế nào khi tổ chức bữa tiệc.
Wallander đoán ra là mình được hiểu nhiều hơn ý nghĩ của Nyberg. Ông nhìn bức ảnh chụp cặp vợ chồng thêm một lần nữa.
Rồi ông trả nó lại cho Nyberg và ra hiệu cho Ann-Britt đi theo ông. Họ ngồi vào một cái xe không người.
— Thurnberg đâu rồi? – ông hỏi.
— Biến mất khá nhanh.
— Ông ta có nói gì không?
— Theo tôi biết thì không.
Giờ đây mưa đã nặng hạt. Những giọt nước gõ liên hồi lên nóc xe.
— Vào một lúc nào đó, tôi đã định bỏ việc. Giờ đây chúng ta đã có tám nạn nhân. Và vẫn chưa tiến lại gần giải pháp thêm được một milimet nào.
— Cậu bỏ việc thì giải quyết được gì? Và để lại cho ai?
— Có thể là tôi chỉ muốn thoát ra.
— Nhưng cậu đã đổi ý?
— Phải.
Wallander chuẩn bị hỏi cô về điều mà họ đã nói trước khi ông đi Kopingebro thì có người gõ nhẹ vào cửa kính. Đó là Martinsson người ướt lướt thướt; anh ngồi xuống ghế phía trên.
— Tôi chỉ muốn thông báo có người vừa khiếu nại anh.
Wallander nhìn anh chằm chằm, không hiểu.
— Thế à, nhưng tại sao?
— Đánh đập và gây thương tích.
Martinsson lấy tay gãi trán vẻ lo lắng.
— Anh có nhớ tay chạy bộ ở khu bảo tồn không? Nils Hagroth?
— Anh ta không được phép ở đó.
— Thế nhưng anh ta đã nộp đơn rồi. Thurnberg đã biết tin. Và ông ta coi chuyện đó hết sức nghiêm túc.
Wallander chết lặng.
— Tôi chỉ muốn nói cho anh chuyện đó thôi, – Martinsson kết luận.
Mưa đập mạnh xuống nóc xe. Martinsson mở cửa và biến mất. Phía xa, một ngọn đèn chiếu đang rọi lên nơi một cặp vợ chồng mới cưới đã bị giết chết vài giờ trước đó.
Hai mươi hai giờ ba mươi phút.