Mười bốn giờ, Wallander quay sang Martinsson đòi anh nói rõ hơn về một lời chứng mới nhận được. Một người đàn ông bán xúc xích tại một kiôt ở Solvesborg vào hôm trước ngày Saint-Jean đã dừng lại ở lối vào khu bảo tồn. Hagestad. Anh ta đang đi đến một bữa tiệc ở Falsterbo và dừng lại đó một lúc vì nhận ra là mình đến quá sớm; có vẻ như là anh ta đã nhìn thấy hai cái ôtô ở lối vào khu bảo tồn. Nhưng Wallander không bao giờ có cơ hội biết được chi tiết chuyện đó bởi, ngay sau khi hỏi xong, ông ngất đi.

Tất nhiên không ai có thể chờ đợi điều này. Giây lát trước ông còn đang chỉ cái bút chì về phía Martinsson. Giây lát sau, ông đã nằm bất tỉnh trong ghế phôtơi, cằm gục xuống ngực. Lisa Holgersson là người đầu tiên có phản ứng. Sau này, Hansson thú nhận khi đó anh cứ nghĩ Wallander đã chết vì một cơn đau tim. Những người khác sau đó sẽ không bao giờ nhắc lại chuyện. Ngay lúc đó, họ vội khiêng Wallander cho nằm xuống sàn nhà, mở cổ áo sơ mi và bắt mạch cho ông. Ai đó đã gọi một cái xe cứu thương. Nhưng Wallander tỉnh lại trước khi cứu hộ đến. Mọi người giúp ông đứng dậy. Nhờ những gì đã đọc, ông biết rằng lượng đường trong máu mình vừa giảm mạnh. Người ta đưa cho ông nước, ông uống cùng lúc với mấy viên dường. Ông cảm thấy khá hơn rất nhiều. Những người khác khuyên ông đến bệnh viện, hoặc ít nhất là về nhà để nghỉ ngơi. Nhưng Wallander từ chối. Ông đổ sự yếu ớt của mình cho tình trạng thiếu ngủ và tiếp tục điều khiển cuộc họp với một nghị lực nhân đôi, để làm cho các đồng nghiệp của mình quên đi biến cố vừa rồi.

Người duy nhất không hề lo lắng và sợ hãi là Thurnberg. Ông ta không hề có phản ứng nào. Ông ta đứng lên khi Wallander đã nằm ra đất, nhưng không rời khỏi chỗ ngồi. Cái nhìn của ông ta vẫn vô cảm như vậy.

Khi nghỉ, Wallander tự nhốt mình vào phòng làm việc và gọi điện cho Goransson. Anh không tỏ ra ngạc nhiên chút nào.

— Lượng đường trong máu ông sẽ còn tiếp tục lên xuống rất mạnh cho đến khi nào được bình ổn. Nhưng nếu ông tiếp tục bị ngất thì chắc chắn là sẽ phải dùng thuốc. Lúc nào ông cũng nên mang theo một quả táo và phải ăn ngay khi có dấu hiệu chóng mặt đầu tiên.

Kể từ ngày hôm đó, Wallander lúc nào cũng nghĩ đến chuyện để vài mẩu đường trong túi áo. Ông thấy mình giống như một người lúc nào cũng chuẩn bị sắp đi cho một con ngựa ăn. Nhưng ông không nói cho ai về bệnh tình của mình. Căn bệnh tiểu đường vẫn là bí mật riêng của ông.

• • •

Cuộc họp kéo dài cho đến mười bảy giờ. Họ đã tóm tắt tình hình rất kỹ càng và Wallander cảm thấy một nguồn năng lượng mới đã đến với nhóm điều tra. Họ cũng đã quyết định gọi tiếp viện từ Malmo. Nhưng Wallander biết rằng công việc chính yếu sẽ quay lại với hạt nhân các đồng sự tập hợp trong căn phòng này.

Thurnberg nán lại sau khi những người khác đi khỏi. Wallander hiểu là ông ta muốn gặp mình và nuối tiếc nhớ lại Per Akesson, người giờ đây đang ở đâu đó dưới mặt trời châu Phi. Ông đến ngồi ở đầu bàn, chỗ bình thường thuộc về Ann-Britt Hoglund.

— Tôi đợi một bản báo cáo từ lâu lắm rồi, – Thurnberg nói với cái giọng dường như lúc nào cũng chực vỡ ra, – giống như giọng của một cậu bé.

— Tôi hiểu, – Wallander thân ái nói. – Nhưng tình trạng cuộc điều tra đã thay đổi đáng kể từ hai mươi tư giờ qua.

Thurnberg tảng lờ lời bình luận.

— Trong tương lai, tôi chờ được thông tin liên tục mà không cần phải yêu cầu. Một công tố viên trưởng phải đặc biệt quan tâm đến một sự việc liên quan đến một công chức cảnh sát bị sát hại trong khi thi hành công vụ.

Wallander không thấy có lý do nào để đáp lại điều đó. Ông chờ đoạn sau.

— Cho đến giờ, cuộc điều tra này không đặc biệt hiệu quả cũng không đặc biệt được tiến hành đúng phương pháp, – Thurnberg nói tiếp, lấy tay chỉ vào cuốn sổ của mình, trong đó có một danh sách dài những lời nhận xét.

Wallander có cảm giác mình lại đang ở trường học, trước người thầy giáo đang giải thích vì sao ông bị điểm kém.

— Chúng tôi sẽ xem xét tất cả những lời chỉ trích, chỉ cần chúng có cơ sở.

Cố gắng lắm ông mới giữ được giọng nói ôn hòa. Nhưng ông thấy sẽ rất khó khăn trong việc kìm nén lâu hơn nữa cơn giận dữ của mình. Thật ra thì ông ta đang tưởng tượng ra điều gì, cái tay công tố viên tạm quyền đến từ Orebro này? Thật ra thì ông ta bao nhiêu tuổi? Ba mươi ba? Chắc là cũng không thể hơn thế nhiều.

— Tôi sẽ gửi cho anh những phản đối của tôi, – Thurnberg nói. – Tôi sẽ viết chúng ra.

Wallander mở to mắt.

— Ông muốn nói là chúng ta sẽ liên lạc qua thư từ à? Trong khi một tên giết người vừa gây năm vụ án mạng vẫn còn đang nhởn nhơ tự do?

— Tôi muốn nói rằng cho đến giờ cuộc điều tra không được tiến hành theo cách mà người ta có thể mong muốn.

Wallander đấm tay xuống bàn và đứng dậy mạnh đến nỗi cái ghế của ông đổ ra sau.

— Một cuộc điều tra hoàn hảo, cái đó thì không tồn tại đâu! Nhưng không ai có quyền khẳng định rằng chúng tôi đã không làm việc với tất cả khả năng của mình.

Khuôn mặt vô cảm của Thurnberg thay đổi hoàn toàn. Nó trở nên trắng bệch.

— Mang đến cho tôi những lời bình luận của ông, – Wallander nói. – Nếu chúng có cơ sở, chúng tôi sẽ xem xét. Nhưng đừng có hy vọng từ tôi một bức thư.

Ông đi ra và đóng sầm cửa lại. Ann-Britt Hoglund, đang đi về phòng mình, quay đầu lại.

— Ổn chứ?

— Cái thằng công tố viên ngu ngốc đó cứ cằn nhằn mãi không thôi.

— Tại sao?

— Chúng ta không đủ hiệu quả. Chúng ta không có phương pháp. Tôi thì tôi không thấy có cách làm việc nào khác cả.

— Chắc là ông ta chỉ muốn nhắc cậu biết ai mới là ông chủ thôi.

— Thế à? Thế thì nhầm người rồi.

Ông đi theo cô vào phòng và ngồi phịch xuống ghế phôtơi. Ann-Britt nhìn thẳng vào ông.

— Vừa rồi thật ra đã xảy ra điều gì? Khi cậu ngất đi ấy?

— Tôi ít ngủ quá. Nhưng giờ thì khỏe rồi.

Ông có cùng cảm giác khi ở với Linda hai tháng trước. Cô không tin ông.

Martinsson xuất hiện ở cửa.

— Tôi có làm phiền không?

— Không, vào đi. Đúng lúc chúng ta cần nói chuyện đây. Hansson đâu rồi?

— Đi lo vụ mấy cái xe rồi.

— Tôi muốn cậu ấy ở đây hơn. Nhưng thôi kệ, sẽ nói lại sau cho cậu ấy vậy.

Ông ra hiệu bảo Martinsson đóng cửa lại. Rồi ông thuật lại cuộc gặp Sundelius và cảm giác của ông, rằng có thể Svedberg là người đồng tính.

— Điều này tự bản thân nó không hề quan trọng. Cảnh sát cũng có thể có giới tính nào mà mình thích. Nếu tôi chỉ muốn trong chúng ta biết điều đó, thì là bởi vì khi còn sống Svedberg chưa bao giờ nói đến chuyện đó, và tôi không thấy có lý do gì để làm việc đó thay cho cậu ấy, giờ đây khi cậu ấy đã chết. Nhất là khi điều đó rất có thể làm nảy sinh những lời đồn đại sai trái.

— Rõ ràng là chuyện này làm phức tạp hóa câu chuyện với Louise, – Martinsson nói.

— Có thể là cậu ấy có nhiều sở thích. Nhưng chính xác thì Sundelius biết điều gì? Đó chính là câu hỏi. Tôi có cảm giác rất rõ là ông ta không nói hết với tôi. Cần phải đào sâu thêm trong cuộc đời Sundelius và trong cuộc đời Svedberg. Còn có những bí mật khác nữa hay không? Cũng vậy đối với các thanh niên. Chắc chắn là phải có một điểm tiếp xúc, một ai đó giờ đây mới chỉ là một cái bóng. Nhưng phải tồn tại.

— Tôi còn mơ hồ nhớ rằng Svedberg từng bị khiếu nại cách đây vài năm. Không nhớ là về chuyện gì nữa.

— Phải kiểm tra ngay. Tôi đề nghị chúng ta chia công việc. Tôi phụ trách Svedberg và Sundelius. Tôi cũng sẽ phải nói chuyện lại với Bjorklund. Dù sao ông ta cũng là người duy nhất khẳng định người phụ nữ đó có tồn tại.

— Vô cùng đáng ngạc nhiên vì không có ai từng nhìn thấy cô ấy, – Ann-Britt xen vào.

— Không chỉ đáng ngạc nhiên đâu. Mà là không thể. Chúng ta phải tự hỏi điều đó có nghĩa là gì.

— Liệu có phải là chúng ta đã buông ông giáo sư xã hội học quá sớm không? Dù sao thì chúng ta cũng đã tìm được cái kính viễn vọng của Svedberg ở nhà ông ta.

— Trong khi các nghi ngờ còn chưa tập trung vào một người cụ thể, mọi dấu vết đều có một giá trị bằng nhau. Đó là một sự thật đã quá cũ kỹ mà chúng ta không được lơ là.

Wallander đứng dậy.

— Đừng quên thông báo cho Hansson về những gì chúng ta vừa nói, ông kết luận trước khi đi ra.

Mười bảy giờ ba mươi phút. Ông chưa ăn gì suốt cả ngày ngoài vài cái bánh ngọt và vài mẩu đường. Ý nghĩ về nhà tự nấu bữa tối làm ông sợ hãi. Ông lấy xe đi ra quảng trường trung tâm và bước vào quán ăn Trung Quốc. Trong khi đợi được phục vụ, ông uống một cốc bia. Ông gọi thêm một cốc nữa trong khi ăn - quá nhanh, như thường lệ. Ông chuẩn bị chọn một món đetxe thì ý nghĩ về bác sĩ Goransson chặn ông lại. Ông gọi thanh toán và đi về nhà. Trời vẫn còn nóng; ông mở cửa ra ban công. Ông tìm cách gọi cho Linda ba lần liền. Máy bận. Ông quá mệt mỏi để có thể suy nghĩ; ông bật vô tuyến lên nhưng tắt tiếng đi. Ông nằm dài trên ghế sofa và nhìn lên trần nhà. Không lâu trước hai mươi mốt giờ, điện thoại đổ chuông. Đó là Lisa Holgersson.

— Tôi nghĩ là chúng ta đang gặp vấn đề. Thurnberg đã đến gặp tôi sau khi cãi nhau với anh.

Wallander nhăn mặt. Ông đã đoán ra đoạn sau.

— Chắc là ông ta bị sốc vì tôi đấm xuống bàn, vân vân và vân vân.

— Còn tệ hơn nữa. Ông ta đặt vấn đề về khả năng chỉ huy cuộc điều tra của anh.

Wallander ngạc nhiên. Ông không nghĩ Thurnberg đi xa được đến mức ấy.

Ông nghĩ là lẽ ra mình nên nổi giận. Thay vì đó, ông lại sợ. Việc đôi khi trong thâm tâm nghĩ đến thất bại là một chuyện. Nhưng việc những nghi ngờ riêng của ông đột nhiên biến thành mối đe dọa cụ thể về khả năng bị tước mất các trách nhiệm thì lại là điều chưa bao giờ ông tính đến.

— Ông ta lập luận như thế nào?

— Chủ yếu là những trách cứ về mặt hình thức. Trong đó, ông ta thấy việc không được thông thì một cách thường xuyên và chủ động hơn về tiến trình cuộc điều tra là một vấn đề nghiêm trọng.

Wallander phản đối, nhưng bà ngắt lời ông.

— Tôi chỉ nhắc lại với anh những gì ông ấy nói. Hơn nữa, ông ấy nghĩ là sai lầm khi không báo trước cho cảnh sát Norrkoping về việc anh đến Ostergotland. Mặt khác, ông ấy đặt lại vấn đề về mục đích chuyến đi đó.

— Thế nhưng tôi đã tìm được Isa.

— Ông ấy cho là cảnh sát Norrkoping có thể làm thay cho anh việc đó. Trong khi đó anh vẫn có thể chỉ huy cuộc điều tra ở đây. Có vẻ như là ông ấy ngầm ý rằng nhờ vậy Isa có thể vẫn còn sống.

— Thật là phi lý. Tôi hy vọng là chị đã nói với ông ta điều đó chứ?

— Một việc nữa. Tình trạng sức khỏe của anh.

— Tôi không bị ốm.

— Chúng ta không thể chối là anh đã bị ngất ngay trước mắt mọi người. Ngay giữa cuộc họp.

— Chuyện đó có thể xảy đến với bất kỳ ai khi vượt qua một cái ngưỡng nào đó về áp lực công việc quá sức.

— Tôi chỉ nhắc lại những gì ông ấy nói.

— Và chị đã trả lời ông ta như thế nào?

— Rằng tôi sẽ nói cho anh. Và tôi sẽ suy nghĩ về vấn đề đó.

Đột nhiên, Wallander cảm thấy có lẽ mình không thể trông chờ sự ủng hộ vô điều kiện của Lisa Holgersson được nữa. Sự nghi ngờ xuất hiện ngay lập tức.

— OK, chị đã nói với tôi rồi. Còn lại chuyện chị nghĩ gì.

— Còn anh?

— Tôi nghĩ rằng Thurnberg là một tay công tố viên hạng bét kiêu căng không thích tôi, cũng như những người khác trong nhóm điều tra. Mặt khác, chiều ngược lại cũng đúng. Và tôi có cảm giác ông ta coi vụ này như là một thứ đà nhún cho sự nghiệp xuất sắc của mình.

— Đánh giá không được khách quan…

— Nhưng đúng. Theo tôi, chuyến đi đến Bamso hoàn toàn có cơ sở. Cuộc điều tra ở đây vẫn tiếp tục được tiến hành theo đúng cách. Không có lý do nào để báo trước cho cảnh sát Norrkoping, không có án mạng nào và không ai có thể dự tính trước là sẽ có. Hơn nữa, điều đó rất có thể sẽ còn làm Isa Edengren sợ hãi hơn nữa.

— Tôi nghĩ Thurnberg biết tất cả những điều đó. Mặt khác, tôi đồng ý với anh, đúng là ông ấy có vẻ khá kiêu ngạo. Chắc điều làm ông ấy lo ngại nhất là tình hình sức khỏe của anh.

— Ông ta không lo lắng cho ai ngoài ông ta hết đâu. Dù thế nào đi nữa, ngày nào tôi không đủ sức chỉ huy công việc điều tra nữa, tôi hứa là sẽ báo cho chị biết.

— Thurnberg sẽ phải hài lòng với câu trả lời này. Nhưng tôi tin là trong tương lai tốt hơn hết là ông ấy nên có được thông tin mà ông ấy cần.

— Trong tương lai tôi sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc đặt niềm tin vào ông ta. Tôi có thể chịu đựng được rất nhiều thứ, nhưng không phải là những người chỉ chực đâm dao vào lưng tôi.

— Ông ấy có làm vậy đâu. Cũng là bình thường khi ông ấy nói chuyện với tôi khi anh từ chối lắng nghe ông ấy.

— Không ai có thể bắt tôi phải thích thú cái thằng cha đó cả.

— Chắc là ông ấy cũng không yêu cầu điều ấy đâu. Nhưng tôi tin là rất có thể ông ấy sẽ phản ứng nếu điều tra để lộ những điểm yếu.

— Điều đó có nghĩa là gì?

Cơn giận trào lên từ đâu đó, hoàn toàn không thể kiểm soát.

— Không việc gì phải tức tối với tôi. Tôi chỉ làm một việc là nhắc lại cho anh những lời của ông ấy.

— Chúng ta phải giải mã năm vụ án mạng, do một tên giết người có tổ chức hoàn hảo gây ra, và hành động một cách vô cùng lạnh lùng. Chúng ta không biết động cơ của hắn là gì, chúng ta không biết liệu hắn có tiếp tục hay không, và một trong số các nạn nhân là một đồng nghiệp gần gũi. Vì thế rất tự nhiên mà ai đó thỉnh thoảng cảm thấy căng thẳng. Cuộc điều tra này không dễ như ăn kẹo bột, mẹ kiếp!

Ông cảm thấy bà đang mỉm cười ở đầu dây bên kia.

— Tôi không biết thành ngữ ăn kẹo bột đâu nhé.

— Chỉ cần chúng ta hiểu được nhau là tốt rồi.

— Tôi chỉ muốn anh được thông báo một cách nhanh nhất.

— Cám ơn chị.

Wallander quay lại nằm trên sofa. Sự nghi ngờ không rời bỏ ông. Trong thâm tâm, ông đã nghĩ đến cách trả thù Thurnberg. Ông cảm thấy một hỗn hợp lẫn lộn giữa ham muốn tự vệ và sự thương xót bản thân mình. Ý nghĩ người ta có thể rút ông khỏi chỗ của mình hiện nay làm ông sợ hãi. Cái chỗ đó thường xuyên bao hàm một áp lực ở ngoài mức độ có thể chịu đựng được. Nhưng ý nghĩ bị hạ cấp, bị tước mất cái gánh nặng đó thì còn tồi tệ hơn nhiều.

Ông cần nói chuyện với ai đó. Có được sự ủng hộ về mặt tinh thần của ai đó. Hai mươi mốt giờ mười lăm phút. Ông có thể gọi điện cho ai? Ann-Britt Hoglund? Nếu được lựa chọn, ông sẽ gọi cho Rydberg. Nhưng ông đang nằm trong mộ và không thể nói gì với ông - ngay cả khi Wallander tin rằng Rydberg cũng sẽ hành động như ông trước tay công tố viên tạm quyền Harry Thurnberg.

Đột nhiên, ông nghĩ đến Nyberg. Gần như họ không bao giờ tâm sự với nhau. Nhưng Nyberg sẽ hiểu ông. Hơn nữa, ông không bao giờ ngần ngại nói ra những suy nghĩ sâu kín. Nhất là Nyberg lại coi ông là một cảnh sát giỏi; thậm chí ông còn tự hỏi không biết Nyberg có thể chịu đựng được cảnh làm việc dưới lệnh của một người khác hay không. Chính thức thì công tố viên là người nắm quyền cao nhất. Nhưng Nyberg là cảnh sát; các công tố viên là những nhân vật đứng ở một vùng ngoại vi xa xôi không liên quan gì đến ông.

Ông gọi điện đến nhà Nyberg. Như thường lệ, Nyberg đang ở trong một tâm trạng tồi tệ. Wallander đã từng nói chuyện này với Martinsson, và họ đã nhất trí với nhau: không bao giờ Nyberg trả lời điện thoại bằng một cái giọng dễ chịu.

— Chúng ta cần nói chuyện, – Wallander nói.

— Tại sao?

— Không liên quan gì đến cuộc điều tra, nhưng chúng ta phải nói chuyện.

— Không đợi được đến mai à?

— Không.

— Tôi có thể đến sở trong mười lăm phút nữa.

— Tôi thích ở chỗ khác hơn. Tôi nghĩ chúng ta có thể uống một cốc bia.

— Anh muốn chúng ta đi chơi với nhau à? Có chuyện gì thế?

— Anh biết chỗ nào không?

— Tôi không bao giờ ra quán rượu, – Nyberg trả lời vẻ nghi ngại. – Đúng ra là không bao giờ ở Ystad.

— Có một quán ăn nhỏ ở quảng trường trung tâm, cạnh hàng bán đồ cổ. Chúng ta sẽ gặp nhau ở đó.

— Có phải mặc comlê không?

— Tôi nghĩ là không.

Nyberg hứa sẽ đến đó trong nửa giờ nữa. Wallander thay áo sơ mi và quyết định đi bộ ra trung tâm. Trong quán không có nhiều người. Cô phục vụ thông báo là họ sẽ đóng cửa vào lúc hai mươi ba giờ. Ông thấy đói. Khi xem thực đơn, ông sửng sốt vì giá cả. Ai có thể trả được tiền những bữa tối ở quán đây? Cùng lúc, ông rất muốn mời Nyberg ăn một cái gì đó.

Nửa giờ sau, chính xác đến từng phút, Nyberg xuất hiện. Ông mặc comlê và đeo cà vạt. Thậm chí ông còn chải đầu bằng nước - bình thường lúc nào trông ông cũng bù xù. Bộ comlê đã cũ và có vẻ quá rộng. Ông ngồi trước mặt Wallander.

— Tôi không biết là ở đây có một cái quán, – ông nói.

— Nó mới mở thôi, năm năm, chắc thế. Tôi nghĩ là sẽ mời anh ăn cái gì đó.

— Tôi không đói.

— Có các món nhẹ đây.

— Anh chọn đi, – Nyberg nói và đẩy cái thực đơn ra.

Trong khi chờ được phục vụ, họ gọi bia. Wallander nói cho ông về cuộc nói chuyện điện thoại với Lisa Holgersson. Ông thuật lại thật chi tiết, nói thêm tất cả những gì ông nghĩ vào lúc đó mà không nói với Lisa.

— Có cái quái gì đâu, – Nyberg nói khi ông đã nói xong. – Nhưng tôi hiểu là anh thấy bực mình. Vào lúc này chúng ta không thực sự cần những cuộc cãi vã.

Wallander cố tình tỏ ra nhất trí với Thurnberg.

— Có thể là ông ta có lý, ai đó nên thay tôi.

— A? Thế thì ai?

— Martinsson chăng?

— Anh đùa tôi đây à?

— Thế thì Hansson…

— Có thể là trong mười năm nữa. Nhưng đây là cuộc điều tra tồi tệ nhất mà chúng ta từng thực hiện. Cho nên không thể tìm cách làm suy yếu nhóm điều tra được.

Các món được mang đến. Wallander tiếp tục nói về Thurnberg. Nyberg trả lời ngắn gọn, không thêm vào lời bình luận nào, và Wallander bắt đầu hiểu ra là ông đã đi quá xa. Nyberg có lý: có cái quái gì đâu. Trong trường hợp cần thiết, Nyberg sẽ ủng hộ ông. Vài năm trước, ông đã đích thân nêu vấn đề khối lượng công việc của Nyberg với Lisa Holgersson, khi đó vừa về thay Bjork. Tình hình của ông đã được cải thiện; họ chưa bao giờ nói với nhau về chuyện đó, nhưng Wallander tin là Nyberg có biết sự can thiệp đó.

Nyberg có lý. Họ không được lãng phí thời gian và sức lực để xây dựng một sự thù địch đối với Thurnberg. Họ có nhiều việc khác cần làm hơn.

Ăn xong, họ gọi thêm bia. Người phục vụ thông báo đây là lần phục vụ cuối cùng. Wallander hỏi Nyberg muốn uống cà phê không

— Không, cảm ơn, mỗi ngày tôi uống đến hai mươi cốc rồi. Để có đủ sức, hoặc có thể là để chịu đựng được tình hình.

Wallander gật đầu.

— Không có cà phê thì cảnh sát không thể làm việc được.

— Việc nào thì cũng không thể thôi.

Họ im lặng suy nghĩ về vai trò của cà phê trong cuộc đời. Khách ở bàn bên cạnh đứng dậy.

— Tôi nghĩ là chưa bao giờ nhìn thấy gì lạ lùng như những vụ án mạng đó, – đột nhiên Nyberg nói.

— Tôi cũng chưa. Đó là một trò bạo lực phi lý hết mức, tôi không sao hình dung nổi động cơ đằng sau đó.

— Dĩ nhiên là chúng ta có thể nghĩ đến một kẻ giết người cho vui. Suy tính trước và dựng cảnh cho những trò phóng túng chết chóc của mình.

— Cái đó thì cũng không loại trừ được. Nhưng bằng cách nào mà Svedberg lại nghi ngờ điều gì đó nhanh đến thế được? Tôi không hiểu.

— Chỉ có một câu trả lời đáng tin cho câu hỏi đó: Svedberg biết đó là ai, hoặc ít nhất là cậu ấy có một ý tưởng nào đó. Tại sao cậu ấy không nói gì cho chúng ta?

— Bởi vì đó là một người mà chúng ta biết?

— Không nhất thiết. Nếu quả là như vậy thì Svedberg không biết gì cả. Cậu ấy không thực sự nghi ngờ một ai, cậu ấy chỉ đơn giản là lo ngại rằng đó có thể là một người mà cậu ấy biết.

Wallander hiểu lập luận của Nyberg. Nghi ngờ và lo ngại không nhất thiết cùng là một thứ.

— Cái đó giải thích những điều tra bí mật của cậu ấy, – Nyberg tiếp tục. – Cậu ấy lo ngại rằng tên giết người là một người thân cận. Nhưng cậu ấy còn chưa biết. Cậu ấy muốn được chắc chắn về điều đó trước khi nói cho chúng ta. Cậu ấy muốn chôn vùi sự việc trong trường hợp những lo ngại đó là sai lầm.

Wallander chăm chú nhìn thẳng vào Nyberg. Đột nhiên, như thể ông nhìn ra một chuỗi sự kiện cho đến giờ vẫn còn là vô hình.

— Thử đặt một giả thuyết nhé, – ông nói. – Svedberg biết tin ba thanh niên biến mất. Vài ngày sau, cậu ấy tiến hành các tìm kiếm một cách hết sức bí mật. Cậu ấy vẫn tiếp tục trong kỳ nghỉ, cho đến khi đến lượt mình cũng bị giết nốt. Cứ cho là cậu ấy có một mối lo ngại có cơ sở về một điều gì đó. Và cứ cho là cậu ấy có lý. Cậu ấy hiểu ai trốn đằng sau sự biến mất của ba thanh niên - thậm chí cậu ấy còn không cần biết là họ đã chết.

— Thật khó tin. Trong trường họp đó, lẽ ra cậu ấy phải nói cho chúng ta chứ. Svedberg không bao giờ có đủ sức giữ một bí mật lớn đến thế đâu.

Wallander đồng ý. Nyberg có lý.

— Như vậy là cậu ấy không biết là họ đã chết. Nhưng cậu ấy sợ. Những lo ngại của cậu ấy đặt lên một người cụ thể. Thử tưởng tượng rằng nỗi sợ dần chuyển hóa thành một niềm tin chắc chắn. Cậu ấy nói chuyện với người có liên quan. Điều gì xảy ra?

— Kẻ đó giết cậu ấy.

— Nơi xảy ra án mạng đã được dàn cảnh. Thoạt tiên chúng ta đã nghĩ là một vụ trộm đột nhập. Mặt khác, có cái gì đó đã biến mất, một cái kính viễn vọng mà chúng ta tìm thấy trong kho chứa đồ của người anh họ, Sture Bjorklund.

— Cái cửa, – Nyberg nói. – Tôi tin là Svedberg đã mở cửa cho tên giết người. Thậm chí có thể kẻ đó có cả chìa khóa nữa.

— Như vậy đó là một kẻ mà Svedberg quen biết, và đã từng đến nhà cậu ấy.

— Kẻ nào đó cũng biết sự tồn tại của người anh họ và quyết định đánh lạc hướng bằng cách giấu cái kính ở nhà ông ta.

Người phục vụ đặt hóa đơn lên bàn, nhưng Wallander không muốn chấm dứt cuộc nói chuyện.

— Ngòi nổ chung là gì? Xét cho cùng chúng ta chỉ có hai người: Bror Sundelius và một người phụ nữ không ai biết tên là Louist. – Nyberg lắc đầu.

— Một người phụ nữ không thực hiện được những án mạng đâu. Tôi biết là cách đây hai năm chúng ta đã nói cùng điều đó và chúng ta đã nhầm. Nhưng lần này thì khác hẳn.

— Đó cũng không thể là Bror Sundelius. Chân ông đi không vững. Cái đầu thì hoạt động tốt, nhưng chắc là sức khỏe của ông ta không hề khá.

— Thế thì đó là một kẻ mà chúng ta không biết gì. Svedberg hẳn là phải có những người thân quen khác mà chúng ta không biết.

— Tôi đang chuẩn bị một bước lùi về phía sau. Kể từ mai, tôi sẽ lục tìm trong quá khứ của Svedberg.

— Đúng. Trong lúc đó, chúng ta cần có thêm một số kết quá kỹ thuật, đặc biệt là về các dấu tay. Tôi hy vọng ngày mai sẽ có nhiều hơn.

— Vũ khí. Cái đó quan trọng. Khẩu súng ngắn và khẩu súng trường.

— Wester ở Ludvika rất thân thiện. Có thể nói là một sự hợp tác lý tưởng.

Wallander cầm lấy hóa đơn. Nyberg muốn được trả tiền cùng.

— Hay là chúng ta lấy hóa đơn về thanh toán ở sở, – Wallander đề nghị.

— Lúc nào chúng ta cũng có thể mơ được điều đó.

Wallander tìm ví. Biến mất. Trong đầu ông tìm ngay thấy nó: ở nhà ông, trên bàn bếp.

— Tôi muốn mời anh, – ông nói. – Nhưng anh phải ứng trước tiền rồi. Tôi để quên ví ở nhà.

Nyberg có hai trăm curon tiền mặt. Số tiền phải trả gấp đôi như thế.

— Ở góc phố có một máy rút tiền tự động, – Wallander nói.

— Tôi không dùng mấy cái loại máy đó.

Người phục vụ, đã tắt đèn phòng rồi bật lại nhiều lần, tiến lại gần bàn họ. Họ là những khách hàng cuối cùng. Nyberg lấy thẻ cảnh sát của mình. Người phục vụ nghi ngờ xem kỹ nó.

— Nhà hàng không bán chịu.

— Chúng tôi là người của sở cảnh sát, – Wallander nói. – Tôi quên mất ví ở nhà.

— Chúng tôi không bán chịu, – người phục vụ nhắc lại. – Nếu các ông không trả tiền, tôi buộc phải khiếu nại.

— Ở đâu mới được chứ?

— Ở sở cảnh sát.

Wallander suýt mất bình tĩnh. Nhưng Nyberg mỉm cười

— Chắc là sẽ rất thú vị đấy…

— Thế thì các ông có trả tiền hay không?

— Tôi nghĩ tốt hơn hết là gọi cảnh sát đi, – Wallander nói.

Người phục vụ đi gọi điện sau khi đã đóng cửa quán lại.

— Họ đang đến, – cô nói khi trở lại chỗ họ. – Các ông phải ở lại đây trong khi chờ đợi.

Năm phút sau đó một đội tuần tra đến nơi. Hai cảnh sát, trong đó có Edmundsson, người mở to mắt ngạc nhiên khi nhìn thấy Wallander và Nyberg.

— Chúng tôi gặp vấn đề: tôi quên mất ví ở nhà, Nyberg không có đủ tiền, bà đây không bán chịu, và thẻ cảnh sát của chúng tôi không được tích sự gì.

Khuôn mặt Edmundsson sáng bừng lên.

— Bao nhiêu? – anh hỏi.

— Bốn trăm curon.

Anh trả tiền.

— Tôi không làm khác được, – người phục vụ nói. – Không bán chịu, lệnh của ông chủ.

— Ông chủ là ai? – Nyberg hỏi.

— Ông ấy tên là Alf Fredriksson.

— Một người cao và béo phải không? Sống ở Svarte?

Cô ta gật đầu.

— Tôi biết ông ấy, – Nyberg nói. – Một người dễ chịu. Gửi lời chào ông ấy từ Nyberg và Wallander nhé.

Khi cuối cùng họ ra được ngoài phố, đội tuần tra đã đi khỏi.

— Thật là đáng ngạc nhiên, cái tháng Tám này, – Nyberg bình luận. – Đã là ngày 15 rồi mà trời vẫn còn nóng.

Họ chia tay nhau ở góc Hamngatan.

— Chúng ta không biết liệu hắn có tiếp tục giết người hay không, – Wallander nói. – Đó là điều tồi tệ nhất.

— Chính vì vậy mà chúng ta phải bắt hắn thật nhanh.

Wallander thư thái đi về nhà. Cuộc nói chuyện với Nyberg đã truyền cảm hứng cho ông. Nhưng ông không cảm thấy chút niềm vui nào. Dù không muốn thú nhận, phản ứng của Thurnberg và cuộc nói chuyện với Lisa Holgersson đã làm ông chán nản. Có thể là mình đã bất công với tay công tố viên chăng? Có thể là Thurnberg có lý; một người khác nên thay mình chỉ huy cuộc điều tra.

Về đến nhà, Wallander pha một tách cà phê và ngồi vào bàn bếp. Nhiệt kế ở cửa sổ chỉ 19 độ celcius. Ông lấy một cuốn sổ và một cái bút chì. Rồi tìm kính. Cặp kính đầu tiên ông tìm được nằm dưới cái sofa.

Cái tách cầm trên tay, ông đi nhiều vòng quanh bàn, như thể để kích thích một trạng thái tinh thần phù hợp với nhiệm vụ đang chờ đợi mình.

Chưa bao giờ ông làm vậy.

Viết một bài diễn văn nhân đám tang một đồng nghiệp bị sát hại.

Ông hối tiếc vì đã nhận lời. Làm thế nào miêu tả được một cảm giác bắt nguồn từ hình ảnh, giữa đêm, về một người đồng nghiệp nằm trên mặt đất, mặt nát nhừ?

Cuối cùng, ông ngồi xuống và thử viết, ông nhớ lại lần đầu gặp Svedberg. Đã hơn hai mươi năm; khi đó Svedberg đã bắt đầu hói.

Viết được một nửa bài diễn văn, ông xé nó đi và bắt đầu lại từ đầu. Hơn một giờ thì ông đặt được bút xuống. Lần này, những gì ông viết có vẻ đã có thể chấp nhận được.

Ông đi ra ban công. Thành phố lặng tờ. Trời vẫn còn rất nóng.

Ông nhớ lại cuộc nói chuyện với Nyberg. Những ý nghĩ của ông đi lang thang. Đột nhiên, ông nhìn thấy Isa Edengren nằm co quắp trong cái hốc đá tuổi thơ của mình, lần này không còn bảo vệ được cho cô nữa.

Ông quay vào trong nhà, để cửa ban công mở.

Nỗi sợ không buông tha ông. Ông biết là tên giết người có thể sẽ tiếp tục bất kỳ lúc nào.