Bembo đi vào dinh thự của mình, không để ý chút nào đến hai người đàn ông ăn mặc lôi thôi đã theo dõi ông cho đến tòa cung điện quận công; và họ theo ông cho đến tận cửa dinh. Đó là hai người ăn mày mà ông đã trông thấy lúc đứng ở cửa sổ. Một người đàn ông mặc y phục chèo thuyền đến gặp và trò chuyện một lúc với hai người.

– Thế nào? Ông ta hỏi.

– Ông ta ra khỏi nhà để đi đến cung điện quận công.

– Một mình?

– Dẫn theo người làm thơ. Ông ta vừa trở về một mình.

– Đừng để mất hút ông ta và tối nay lúc mười một giờ, không được quên dấu hiệu. Chiếc thuyền?

– Cột trước dinh thự của người kỹ nữ.

Người chèo thuyền ra dấu hài lòng và bước đi.

Một ngày đi qua bình thường đối với Bembo. Nghĩ đến giờ hẹn, thời gian trôi qua chầm chậm làm ông điên tiết. Tâm trí của ông đang hướng về một tư tưởng duy nhất: Bianca. Tối đến. Vào tám giờ, Bembo mặc vào bộ trang phục nửa quân sự, nửa thường dân. Ông giắt khẩu súng ngắn vào thắt lưng và bảo đảm rằng mình có võ trang, luồn cây dao găm vào trong tay áo và đi ra khỏi dinh bằng cách trùm kín trong một chiếc áo choàng.

Lúc ông đến trước dinh thự của Imperia, chưa tới tám giờ rưỡi. Trời vẫn còn sáng. Bembo nhảy xuống một chiếc du thuyền và bảo người chèo thuyền:

– Đưa ta đi đâu tùy ý nhưng phải trở lại đây vào lúc chín giờ.

– Vâng, thưa chủ nhân, người chèo thuyền trả lời.

Nghe giọng nói, Bembo giật mình và nhìn chăm chú người chèo thuyền đang chèo với vẻ uể oải nhưng mềm mại khéo léo của những thủy thủ ở Venise.

Có lẽ để yên lòng, ông nằm xuống dưới chiếc lều, tâm hồn được ru nhẹ bởi sự chuyển động êm ái của chiếc thuyền. Đầu ông nóng hổi. Ông run run vì sốt ruột. Cuối cùng, không cầm lòng được nữa, sau hai mươi phút, ông ra lịnh:

– Hãy đưa ta trở về chỗ cũ.

Lúc chiếc du thuyền cặp vào bờ, chín giờ vừa điểm. Trời đã tối. Những tiếng động ở trong thành phố tắt ngấm. Bến sông vắng vẻ.

– Cuối cùng! Bembo lẩm bẩm.

Ông trả tiền cho người chèo thuyền. Người này thản nhiên cột thuyền, nhảy lên bờ và biến mất.

– Tại sao, Bembo nghĩ, người đàn ông đó muốn rằng ta có mặt ở đây vào lúc chín giờ? Làm thế nào ta có thể trải qua hai giờ đồng hồ ngăn cách ta đến lúc ấy...

•••

Vào lúc chín giờ rưỡi, nàng kỹ nữ Imperia đang trò chuyện cùng người thư ký của Arétin. Người thư ký kéo nàng đi về một cửa sổ nhìn ra bến sông.

– Bà hãy xem! Chàng nói vừa chỉ một bóng người đang đi đi lại lại trên bến.

– Chính là ông ta! Nàng kỹ nữ nói khẽ và rùng mình.

– Phải, ông ta! Ông ta đi lởn vởn xung quanh con gái của bà, tất cả các buổi tối, và đang chờ đợi lúc thuận tiện...

– Ôi! Ông đã hứa sẽ cứu thoát con gái tôi!...

– Phải!... Nếu như vẫn còn thời giờ!

– Ông muốn nói gì? Imperia lo sợ kêu lên.

– Bà nghĩ rằng ông ta là người đàn ông chỉ bằng lòng hoàn toàn dệt mộng yêu đương ở dưới ánh sáng các vì tinh tú sao?... Không, không! Ông ta đang trù tính, ông ta đang chuẩn bị gây tội ác, ông ta đang bố trí... Có thể trong vòng hai hay ba ngày nữa sẽ muộn chăng!... Nhưng, ngày mai, tôi sẽ hành động!

– Hãy cứu giúp con gái tôi, giọng Imperia khẩn thiết.

– Tôi xin nhắc lại với bà, thưa phu nhân; ngay ngày mai, đứa con gái của bà sẽ được cứu thoát.

Chàng nhấn mạnh một cách lạ lùng trên chữ đó, rồi nói tiếp:

– Tôi hy vọng rằng hiện chưa quá muộn! Với một người như ngài Hồng y, phải luôn luôn chờ đợi những cú đánh bất ngờ nhất...

Mười giờ điểm.

Người thư ký của Arétin cáo từ Imperia. Mười phút sau, dưới chiếc lều của một chiếc du thuyền lớn, Roland lại khoác bộ y phục chèo thuyền mà trước đó chàng đã mặc vào để đưa Bembo đi dạo trên sông.

Trong dinh thự, sau khi kẻ được gọi là thầy Paolo đi rồi, Imperia trở lại một lúc trước cái cửa sổ ngó ra bến sông.

– Ông ta vẫn còn ở đó! Nàng lẩm bẩm.

Nàng cầm lấy một cây đuốc đi về phía dinh thự nơi Bianca ở. Nàng thiếu nữ chưa ngủ; cô đang chơi nhạc cùng với người bạn gái.

Vừa trông thấy mẹ, cô chạy vội đến và Imperia say đắm siết chặt con gái vào lòng.

– Con không ngại mệt sao mà thức khuya như vậy, Bianca bé bỏng của mẹ?

– Con chờ mẹ đến thăm con cũng như vào mọi buổi tối, thưa mẹ.

– Con không còn hờn giận mẹ nữa phải không? Con không còn buồn bã nữa?

– Con có thể giận mẹ được lâu sao, hở mẹ!... Chao ôi! Nếu như mẹ chịu nghe con, chúng ta sẽ mau lẹ rời khỏi nơi đây!...

Trán của Imperia toát mồ hôi.

– Phải, phải, nàng ấp úng... Chẳng bao lâu nữa, con ạ!

Vào lúc đó, cửa sổ gãy răng rắc, những tấm kiếng cửa bể nát, bỗng hai người đàn ông nhảy vào trong phòng, rồi hai người nữa và thêm những người khác. Imperia thét lên một tiếng kêu kinh hãi, ôm chặt con gái vào trong hai cánh tay, nhảy về phía cửa lớn vừa gọi những tên đầy tớ cầu cứu. Nhưng quá muộn, nàng đứng lại, khiếp sợ: Cánh cửa bị khóa chặt ở bên ngoài!

Bấy giờ, nàng giận dữ quay trở lại, tay cầm một cây dao găm.

Nhưng cùng lúc, nàng bị hai cánh tay lực lưỡng nắm lấy, trói chặt và nhét giẻ vào miệng.

– Cứu con, mẹ ơi, cứu con! Bianca la lớn.

Một ảo ảnh kinh khiếp trải qua trước mắt nàng kỹ nữ.

Những người đàn ông bao mặt, những con quỷ bắt lấy con gái nàng. Họ chụp lên đầu Bianca một chiếc khăn choàng được họ cột túm vào miệng nàng, rồi họ giở lên và đi thẳng về phía cái cửa sổ bị đập vỡ. Imperia thốt lên một tiếng rên rỉ và bất tỉnh. Một lúc sau, khi tỉnh lại, nàng thấy những đứa tớ gái của con mình đã mở trói cho nàng và xúm xít quanh nàng. Cái ảo ảnh đã tan mất. Cảnh tượng khủng khiếp chỉ kéo dài có vài giây đồng hồ.

– Con gái của ta! Con gái của ta! Imperia kêu lớn.

Nàng nhảy đến phía cửa sổ, trông thấy chiếc thang của bọn bắt cóc dùng để leo lên, rồi lao xuống đất gầm thét, lăn lộn trong tuyệt vọng. Nàng chạy vòng quanh dinh thự như một người điên. Bọn gia nhân thức giấc giờ đây chạy đến với những bó đuốc...

Không còn gì cả!... Tất cả đã biến mất.

Imperia đưa hai nắm tay co rúm lên trời.

Rồi, với một âm điệu thù hận ghê gớm, nàng kêu lớn:

– Bembo!...

Và nàng ngã xuống thêm lần nữa, không còn sinh khí.

•••

Dưới chân thang, Roland ẵm Bianca trong tay, cô điên cuồng dãy dụa vì khủng khiếp, chàng lẩm bẩm:

– Đừng lo sợ gì cả, cô bé. Ta đã hứa cứu thoát nàng: Ta cứu cô...

Bianca nhận ra giọng nói âu yếm và an ủi đang nói với nàng.

– Và mẹ tôi!...

Roland rùng mình.

– Hãy tin tưởng nơi ta, chàng chỉ nói ngắn gọn. Đừng lo ngại gì cả cho mẹ nàng cũng như cho nàng.

Chàng đặt cô thiếu nữ xuống đất, nắm cánh tay cô, và dìu cô đi.

Chàng đưa cô lên một chiếc du thuyền và để cô ngồi dưới chiếc lều.

– Một chút nữa! Chàng nói.

– Ôi! Xin đừng rời khỏi tôi! Cô van xin.

– Cần phải như thế, Roland nói. Nhưng chẳng bao lâu chúng ta sẽ gặp lại nhau. Trong lúc chờ đợi, ta giao phó cô cho người đàn ông mà cô trông thấy đó. Hãy tin tưởng nơi ông ta như chính với ta... Hơn cả ta nữa...Cũng như là cô sẽ tin tưởng nơi thân phụ của cô...

– Thân phụ tôi! Bianca lẩm bẩm.

Và dưới ánh sáng của một chiếc đèn lồng rọi sáng trong lều, ánh mắt của cô nhìn sửng lên một người khổng lồ khi ông ta đang nhìn cô với đôi mắt ngây ngất và đôi má run lên vì xúc động...

Vào lúc đó, chiếc du thuyền bắt đầu lướt đi mau lẹ.

Roland đã nhảy xuống một chiếc thuyền bên cạnh. Chàng ra một dấu hiệu, chiếc thuyền lướt nhanh theo chiếc du thuyền đã chở Bianca đi trước.

Bến sông trở nên vắng vẻ: Những bạn đồng hành của Roland đã biến mất trong đêm tối. Đến một khúc quanh sông, Roland nghe những tiếng kêu la tuyệt vọng của một người đàn bà điên cuồng, rồi một cái tên được gọi to lên: Cái tên của Bembo.

Chàng nở một nụ cười rùng rợn và đôi mắt chàng tìm dưới đáy chiếc thuyền một người đàn ông đang nằm dài, bị trám miệng. Người đàn ông đó, cũng nghe gọi tên mình, và ông ta rùng mình dữ dội vì khủng khiếp.

Quả thật đó là Bembo!

– Ông có nghe không? Roland hỏi. Đó là Imperia đang nguyền rủa ông. Đó là người mẹ đang tìm kiếm đứa con đã bị ông bắt cóc... Bất hạnh cho ông nếu như bây giờ ông trở lại trước mặt của nàng!

Bembo thốt ra tiếng hầm hừ, có lẽ đó là lời than vãn hay là một lời hăm dọa.

Chiếc thuyền lướt đi, nhanh và lặng lẽ, ven theo những con sông. Chẳng bao lâu nó đến cảng Lido và cặp vào một chiếc thuyền buồm lớn vừa mới nhổ neo mà cánh buồm mới căng phồng trước ngọn gió đêm.

Năm phút sau, Roland, Bembo, Bianca và Scalabrino có mặt trên thuyền.

– Mi hãy quay trở lại Venise, Roland bảo Scalabrino.

Mi sẽ tìm Pierre Arétin và bảo với ông ta rằng dù có việc gì xảy ra, ông ta cũng phải chờ ta trong ba ngày.

Scalabrino liếc nhìn Bianca một cái cuối cùng và bước qua chiếc thuyền của mình.

Bembo tay còn bị trói, bị ném xuống dưới một cái lều. Ông ta nhắm mắt và nằm yên bất động, dường như ông ta đã bất tỉnh. Sự thật, ông ta đang suy nghĩ, đang mưu tính.

Roland đưa Bianca vào trong căn phòng nhỏ của chủ nhân chiếc thuyền vừa được chuẩn bị cho cô.

– Này cô bé, chàng nói vừa cầm bàn tay cô, ta phải sử dụng đến cách thức hung bạo để cướp cô ra khỏi tai họa lớn lao đang đe dọa cô. Giờ đây sự nguy hiểm đã bị gạt ra...

– Người đàn ông mà tôi đã gặp? Bianca ngần ngại hỏi

– Cô thấy rằng nàng đã thoát khỏi tay ông ta. Người đàn ông đó cực kỳ hùng mạnh, và cần phải bảo vệ cho cô tránh khỏi những sự xúc phạm của ông ta, đưa cô ra khỏi Venise mà không một người nào ở trên đời này biết được cô ra sao...

– Luôn cả mẹ tôi?...

– Luôn cả mẹ của cô! Roland nói với vẻ cương quyết.

Đôi mắt của cô thiếu nữ rơi lệ tràn trề. Cô không hiểu rõ những gì mà người ta nói với cô, nhưng cô có cảm tưởng mơ hồ rằng mẹ cô không thể cứu thoát được cô như là người đàn ông lạ này đã làm, mà mỗi lời nói, mỗi cử chỉ của ông ta làm cho cô yên lòng.

Roland đi ra vừa làm một dấu hiệu thân ái với Bianca.

Chàng đi dạo với vẻ dao động trên boong chiếc thuyền buồm, vào lúc đó đang căng phồng cánh buồm vượt qua eo biển Lido chật hẹp và chạy thẳng về hướng Bắc.

– Vậy là, Roland suy nghĩ, đứa trẻ này quý chuộng mẹ nó!... Ta có quyền không, ta, để gây tổn thương cho Imperia, bắt đứa trẻ đó phải đau đớn?... Ta có quyền chia ly đứa con gái với người mẹ nó không, chỉ vì người mẹ đã phạm phải một trọng tội?... Và để làm cho người đàn bà này đau khổ, cần phải làm cho người con gái than khóc sao?...

Chàng đứng trước mũi thuyền, khoanh tay đưa chiếc trán nóng bỏng ra hứng những luồng gió biển Adriatique, và hơi sương mù bao phủ gương mặt chàng.

– Người ta có thương hại đến ta không? Chàng tiếp tục trong một tiếng gầm thét phẫn uất. Khi bắt ta, người ta bứng ta ra khỏi cuộc sống để ấn sâu vào trong một ngôi mộ, khi người ta muốn làm cho ta đau khổ. Imperia có biết rằng có những người khác cũng than khóc không? Tất cả họ có tự hỏi rằng bằng cách sát hại ta, họ có đồng thời sát hại cha và mẹ ta không?...

Chàng nói tiếp:

– Ta chưa nói đến nàng kia!... bởi vì nàng đã được an ủi!...

Một tiếng nức nở xé nát cổ họng chàng, và thình lình chàng quay nhìn về phía Venise. Nhưng những ánh đèn xa xa của thành phố đã biến mất. Người ta không còn nhìn thấy cả cái viền bờ biển đã mất hút trong đêm tối.

Vào lúc rạng đông bắt đầu mờ trắng ở chân trời, chủ nhân chiếc thuyền buồm đến gần chàng hỏi:

– Cần phải ra hiệu lịnh không, thưa chủ nhân!

Roland gật đầu.

Một lúc sau, một ngọn lửa đen phất phới trên cột buồm lớn, và người chủ thuyền đến đứng trước mũi thuyền, bắn lên trời ba phát súng hỏa mai. Bờ biển thấp hiện ra rõ rệt. Sau vài phút, trên bờ biển đó, một đám khói nhẹ nhàng xuất hiện, và một tiếng nổ vọng đến. Thêm hai lần nữa, hiệu lịnh đó tái diễn vào thời gian cách khoảng.

– Chúng ta có thể đổ bộ! Chủ thuyền nói.

Chiếc thuyền buồm bấy giờ chạy thẳng vào bờ biển. Nửa giờ sau, thuyền bỏ neo và hạ buồm.

– Tôi có phải chờ đợi ở đây không? Chủ thuyền hỏi Roland.

– Không. Mi trở về Venise không cần chờ đợi.

Chiếc xuồng nhỏ được thả xuống nước. Bembo, vẫn còn bị trói, được đưa xuống xuồng. Mặt ông ta tái mét, vẫn nhắm kín đôi mắt. Người ta rút giẻ bịt mồm ông ta ra. Chiếc xuồng chèo mau vào bờ. Tại đây, một chiếc xe bít bùng đang chờ. Bembo bị ném lên xe và chiếc xe chạy đi với sức phi mau của hai con ngựa.

Bấy giờ chiếc xuồng con quay trở lại chiếc thuyền buồm. Và đến lượt Bianca được đưa lên bờ.

Roland ngồi bên cạnh nàng. Chiếc xe thứ hai không có mui đang chờ, Roland và nàng thiếu nữ bước lên ngồi. Chiếc xe chạy mau và vào lúc chín giờ sáng, đến một thành phố nhỏ.

Nó dừng lại trước một ngôi nhà hẻo lánh ở ngoại ô.

Ngôi nhà đó, là ngôi nhà mà Roland đã để cho thân phụ và Juana ở. Roland ở lại nơi đó độ hai giờ, rồi đi ra, chỉ một mình. Kể từ nay, ở xung quanh ông lão Candiano mù và điên loạn, có thêm hai người đàn bà, nghĩa là hai tấm lòng tận tụy.

Roland cưỡi ngựa đi trên đường Trévise rồi trên đường Nervesa. Chàng đi đến những khe núi La Piave. Từng đoạn từng đoạn đường, chàng thấy trong cái bụi cây con dại, lúc thì một người chăn dê thanh thản với bầy dê của mình, lúc thì một dân quê hiền lành đi tìm nấm ở dưới những gốc cây to. Bấy giờ chàng trao đổi một ám hiệu với người chăn dê hoặc với người cùng quê hiền lành mà khi ông ta đứng lên đã lộ ra khẩu súng ngắn dắt lưng.

Cuối cùng, chàng đặt chân xuống đất trước cửa Hắc Động và đi vào trong.

Một thanh niên được võ trang súng hỏa mai đứng canh trước cửa vào.

– Người đàn ông đã tới chưa? Roland hỏi.

– Thưa chủ nhân, đã tới rồi.

– Người ta để hắn trong gian phòng mà ta đã chỉ dẫn?

– Phải, thưa chủ nhân.

– Có gì mới lạ trong vùng không?

– Sandrigo trở lại lảng vảng ở đây. Nhưng ông ta khó thoát khỏi tay chúng tôi nữa.

Roland bước qua và đi sâu vào trong động. Nhiều công cuộc sửa chữa lớn đã được thực hiện. Cái hang động do thiên nhiên đào sâu bên dưới lòng núi đã thay đổi nhiều.

Roland đi dọc theo một hành lang, xuống một thang lầu và cuối cùng dừng lại trước một cánh cửa dầy. Ở đây cũng có một người đàn ông đứng canh được soi sáng bởi một cái đèn lồng treo trên vách đá.

– Các thủ lĩnh có ở đó không? Roland hỏi.

Người đàn ông làm thinh, xác nhận bằng một cái gật đầu.

– Tốt. Bảo họ hãy đến.

Người đàn ông bước đi. Roland một tay cầm chiếc đèn lồng, tay kia bảo đảm con dao găm nếu cần rút ra khỏi vỏ dễ dàng, rồi chàng mở rộng cánh cửa lớn và đi vào.

Gian phòng chàng có mặt là một gian ngục tối, không khí ra vào do một ống thông hơi mở ở trên vách đá cao thông vào trong động.

Roland xem xét kỹ gian ngục tối và mỉm cười như chàng đôi khi mỉm cười, nụ cười của những kẻ đọa đầy của Dante có thể mỉm cười.

– Thật hoàn toàn, chàng lẩm bẩm. Cánh cửa ở đây, cũng như ở đằng kia, với những đai sắt giống nhau...Ôi! ta không phải khó khăn lắm để tái lập lại! Trong năm mươi năm, ta còn thấy lại y như là ta đã trông thấy, y như là ta đã bao lần cào rách móng tay và làm chảy máu những ngón tay của ta lên trên đó... Và đây là cửa sổ nhỏ để đủ đưa thức ăn vào... bánh mì đen và bình nước uống... và đây là chiếc giường bằng đá, những lát đá, cùng những bức vách đá!... Tất cả đều có đủ!

Chàng rùng mình khi nhớ lại những năm tháng đã trải qua trong các giếng ở Venise.

Quả thật, gian phòng trong Hắc Động đó, gian ngục tối đó hầu như không có không khí và hoàn toàn không có ánh sáng, đó là sự tái lập lại chính xác gian ngục tối mà chàng đã từng bị giam cầm rất lâu!...

Trong lúc đó có sáu người đàn ông đi vào gian ngục tối.

– Hãy cho đưa tên tù nhân đến! Roland nói.

Vài giây sau, hai người đàn ông kè người thứ ba đưa vào. Họ ngồi lên chiếc giường đá.

Ông được nổi danh với quyển thơ này và được xem như là người cha của thơ văn Ý.

– Ông muốn gì tôi? một giọng nói khàn khàn gầm vang. – Ông sắp được biết, Bembo! Một giọng nói trả lời.

– Người thư ký của Arétin! Bembo kinh hoàng lẩm bẩm. Ôi! Ta biết rõ trước rằng người đàn ông nầy đem đến điều tai họa cho ta!

Và máy móc, ông ta ngước nhìn lên về phía người vừa nói xong, bước tới một bước, khiến cho ánh sáng ngọn đèn lồng rọi thẳng vào mặt.

Bembo thét lên một tiếng khủng khiếp và run rẩy cả thân mình.

– Gã! gã!...

– Hãy mở trói cho ông ta, Roland nói.

Những sợi dây trói chân tay được tháo ra. Ngay sau khi cử động được, Bembo lảo đảo, núp vào trong một góc ngục.

– Mi nhận ra ta, phải không Bembo! Roland hỏi.

– Roland Candiano!

Ông ta nặng nề té quỵ xuống, và trong một cử chỉ tự nhiên của bản năng, đưa thẳng hai cánh tay cầu khẩn.

– Phải, Roland nói, ta thấy rằng giờ đây mi đã nhận ra ta.

– Xin dung tha! Bembo ấp úng.

– Mi tự nhận có tội sao?

– Phải! phải... Tôi đã có tội! Tôi đã phạm trọng tội!... Nhưng còn ngài! Ngài đã yêu mến tôi, ngài đã là hiện thân của lòng quảng đại, ngài sẽ dung tha cho tôi!...

– Chúng ta sẽ thấy, Roland nói với giọng dứt khoát.

Những kỷ niệm mà Bembo vừa khêu gợi làm trỗi dậy trong lòng chàng một cơn giận dữ điên cuồng. Chàng làm một cố gắng, tự dằn lòng xuống và quay sang các vị thủ lĩnh.

Chàng nói:

– Các bạn đồng hành tốt của ta, ta mời các vị đến dự họp để các vị làm thẩm phán và là nhân chứng cho những quyết định mà ta sắp thi hành đối với người đàn ông này. Tất cả các vị đều sống ngoài xã hội. Người đàn ông này tiêu biểu cho xã hội. Các người tranh đấu không hận thù chống lại những ai có của cải, bởi vì các người yêu mến tự do hơn cả sinh mạng của mình. Người đàn ông này đã tranh đấu, thúc giục bởi lòng thù hận, đã bắt những người đàn ông khác phải lệ thuộc. Việc đó cần phải nói ra để xác định rằng các người có quả tim cao quý và trí tuệ khá quảng đại để hiểu rõ những gì mà ta muốn làm.

Roland để cho các vị thủ lĩnh có đủ thời giờ rọi sáng trong tư tưởng của họ cái ánh sáng mới mẻ mà chàng vừa rót vào lòng họ.

Chàng nói tiếp:

– Một người trong bọn các vị, một người có tấm lòng tốt, rộng lượng, một người can đảm, kiên quyết đối với kẻ thù, thương hại những kẻ yếu đuối, tàn nhẫn đối với những kẻ độc ác, đến nỗi cuối cùng người ta gán cho anh cái tên là tướng cướp dã man. Người bạn đồng hành của các người, Scalabrino, một hôm đi đến Venise, anh đã lầm tin vào những lời nói của kẻ mà các người thấy ở đây! Anh đã phải trả một giá đắt 6 năm bị hành hạ vì sự xiêu lòng đó.

Bembo buông ra một tiếng rên rỉ yếu ớt.

– Vào thời kỳ đó, Roland nói tiếp, ta quen biết Bembo. Ta giàu có và hùng mạnh. Ta trông thấy ông ta nghèo nàn, xấu xí. Ta kết làm bạn hữu. Ta tìm cách nâng đỡ ông ta để ông ta hy vọng vào cuộc sống và hạnh phúc. Ông ta đã là người bạn chia sẻ những thú tiêu khiển của ta, là người bạn tâm tình trong niềm vui. Ta đã chọn ông ta, vì không một ai muốn làm bạn với ông ta. Ông ta sống như là một người bị ruồng bỏ. Từ ngày ta quen biết ông ta và tỏ lòng thương xót ông ta, ông ta sống như là một người đàn ông. Và ông ta đã đền đáp cho ta như thế nào! Do nơi ông ta, thân phụ ta trở nên điên loạn sau khi chịu cực hình, bị đâm mù hai mắt; do nơi ông ta, thân mẫu ta bị chết vì tuyệt vọng; do nơi ông ta, người hôn thê của ta đã bỏ rơi ta; do nơi ông ta, từ là người sung sướng có hạnh phúc, ta trở thành kẻ khốn nạn đến nỗi ta không dám nhìn thẳng vào nỗi bất hạnh của ta. Ta đã rời khỏi địa ngục. Bởi nhiều bằng cớ đích xác, ta biết được vai trò của người đàn ông này. Ta đã thộp được ông ta vào lúc ông ta sắp sửa phạm thêm một tội ác mới, làm tan nát cuộc đời một người thiếu nữ. Ta phải làm gì ông ta?

– Xin dung tha! Xin dung tha! Bembo rên rỉ.

– Ông ta nên chết đi! Một trong những vị thủ lĩnh lên tiếng.

Những người khác tán thành.

– Ông ta nên chết đi, phải! Roland nói tiếp. Nhưng ông ta phải chết với cảnh đọa đày như là ta đã chịu! Ông ta nên chết đau khổ trong những gì mà ta đang chịu đau khổ, khóc than và van xin ngay trong ngục tối mà ông ta đã cho đưa ta xuống! Ông ta nên chết khi hiểu rằng người thiếu nữ trong trắng mà ông ta dám yêu thương sẽ mãi mãi không thuộc về ông ta!

Roland đi tới một bước:

– Bembo, ta dung tha mạng sống của mi, cũng như trước đây người ta đã dung tha mạng sống cho ta. Bembo, ta kết tội ngươi phải sống vĩnh viễn trong ngục tối này, như là mi đã làm cho ta bị kết tội phải sống vĩnh viễn trong những cái giếng...

– Nhưng thật là bất công! Bembo thét lên. Không phải riêng một mình tôi!...

Roland trở thành tái mét.

– Hãy kiên nhẫn đi, Bembo, chàng nói tiếp. Những tên đồng lõa với mi, Foscari, Altieri và Dandolo sẽ đến lượt của họ!

– Xin dung tha! Hồng y than thở. Xin dung tha! Xin để cho tôi hy vọng!...

Roland làm một dấu hiệu, các vị thủ lĩnh đi ra.

Chàng đã ném một ánh mắt cuối cùng lên Bembo khi ông ta đang lăn lộn trên nền đá vừa dập cái trán xuống nền. Rồi đến lượt chàng, chàng đi ra và khép chặt cánh cửa nặng nề lại.

Bembo thấy mình còn lại một mình, trong cảnh hoàn toàn tối tăm.

Bấy giờ do một sự liên tưởng của trí nhớ, ông ta đột nhiên nhớ lại cái ngày mà ông ta đã đi xuống ngục tối của Roland. Ông tái lập lại với một sự chính xác tàn nhẫn sự vui mừng ghê gớm ông đã cảm nhận vào lúc đó khi thấy kẻ khốn nạn bị xiềng chặt vào lòng tuyệt vọng cũng như vị thần Prométhée[1] bị xiềng vào tảng đá của ông.

Một tiếng thét thảm thiết tống ra từ cổ họng bị thiêu đốt của kẻ từng gây bao tội ác, ông ta liền xông vào cánh cửa và dùng móng tay cào cấu, rồi té ngửa ra bất tỉnh...

❀ ❀ ❀

[1] Vị thần lửa, con trai của thần khổng lồ Japet và anh em của thần Atlas. Trong thần thoại Hy lạp xưa, ông được xem như là người khai sáng cho nền văn minh đầu tiên của nhân loại. Bị thiên vương Jupiter quăng xuống trái đất, ông là người đối lập ngang nhiên với thần linh. Sau khi lấy đất sét nhào nặn ra người đàn ông đầu tiên, để làm sinh động, ông ăn cắp lửa của trời đem về thế gian. Để trừng phạt ông, thiên vương Jupiter sai thần Vulcain và thần Bạo lực đem xiềng ông trên đỉnh núi Caucase và bị một con diều hâu mổ mãi lá gan. Sau ông được Hercule giải thoát. Nhưng để tỏ ra không vi phạm lời thề của mình, Jupiter bắt buộc ông phải đeo mãi ở ngón tay một nhẫn sắt có cột mảnh đá núi Caucase. Do đó mà chúng ta có thói quen sử dụng những chiếc nhẫn có nhận hột.