Bembo thực hiện một số cố gắng vượt bực bằng cách nói chuyện với thủ tướng như ông ta vừa làm. Ông biết rõ ràng Foscari và đã thử đặt ông ta vào trong trạng thái tinh thần cần thiết đối với ông ta.

Ông bước đi, vừa ngẫm nghĩ, đáp lại với một cử chỉ lơ đãng cái chào kính cẩn đón tiếp khi ông đi ngang qua – những người này thật sự kính trọng, những người kia che giấu những sự căm hờn dữ dội dưới lớp sơn của lòng kính trọng.

Trên quảng trường, một người đàn bà dẫn theo một đám trẻ đến trước mặt ông và quỳ xuống, hai bàn tay chắp lại, đầu gục xuống.

Những đứa trẻ cũng quỳ theo.

– Mi muốn gì hỡi người đàn bà khốn khổ! Viên hồng y hỏi.

– Thưa đức ông giám mục, chồng tôi, cha của những đứa con tôi, đã bị bắt giam đêm rồi. Chúng tôi sắp chết vì đói khát.

– Chồng mi đã làm gì? Viên hồng y nghiêm khắc hỏi.

– Có ai biết, thưa đức ông! Không có gì cả, chắc chắn không có làm gì cả, tôi xin thề với ngài! Chồng tôi chỉ nghĩ đến làm việc, và hạnh phúc của anh là buổi tối trở về với chúng tôi. Thưa đức ông giám mục, một lời nói của ngài có thể cứu thoát được chồng tôi. Xin hãy gia ân.

Trong nhiều dịp, Bembo đã được van xin bởi một người đàn bà, chị em hoặc là vợ của một kẻ khốn nạn theo lời tố cáo của một tên cảnh binh, đã bị quăng vào ngục hoặc là dưới đáy những cái giếng.

Lần này cũng như những lần khác, ông ta sắp sửa đi ngang qua luôn vừa nhún vai. Đó là việc ông ta thường làm.

Ông nhìn xung quanh mình và thấy khoảng hai chục người đàn ông và đàn bà trong dân chúng quây vòng quanh cảnh đó, cách khoảng xa.

Một ý nghĩ bỗng thoáng qua trong trí ông.

Người đàn bà khóc lóc, và sau khi kể việc bất hạnh của mình, không tìm ra được lời nói nào khác hơn là ấp úng mãi những tiếng nức nở:

– Xin gia ân, thưa đức ông giám mục!...

– Người đàn bà đáng thương! Tội nghiệp những đứa trẻ! Bembo nói lớn tiếng.

Và gương mặt ông biểu lộ một vẻ nhân đức.

– Mi hãy thề với ta, ông nói tiếp, rằng chồng mi thật sự không có tội?

– Tôi xin thề, thưa đức ông, tôi xin thề về phần của tôi ở thiên đường!

– Mi hãy đứng lên, hỡi người đàn bà đau khổ, Bembo nói: Chúa đã nghe lời cầu nguyện hèn mọn của mi. Chúng ta sống dưới thời một vị thủ tướng bạn của lòng thương xót. Nói đến Foscari tức là nói đến Công lý. Hãy đứng lên và đi bình yên. Chồng của mi sẽ trở về ngay ngày nay.

– Đức ông! Thưa đức ông! Người đàn bà khốn nạn ấp úng, điên cuồng vì vui mừng.

– Hoan hô! Hoan hô! Đám đông tụ họp la lớn. Hoan hô Foscari! Hoan hô ngài giám mục!...

Bembo giơ thẳng bàn tay ban phép lành và dân chúng vội vã quỳ xuống.

– Foscari, ông nghĩ thầm, ta vừa làm việc cho mi!...Dường như dân chúng dễ dẫn dắt! Một trăm cuộc bắt bớ sẽ chóng quên bởi vì một sự ân xá đã được được hứa hẹn!... Dân chúng dại dột! Dường như bọn mi rất xứng đáng với những xiềng xích của chúng ta cột trói!...

Một nụ cười khinh bỉ mỉm trên môi ông.

Rồi ông tiếp tục sự suy tư:

– Foscari là một người nhu nhược khi ông ta tin rằng sự sụp đổ của ông ta sắp đến. Nhưng ông ta lại trở thành mạnh mẽ, vô địch và ghê gớm khi ông ta tin vào kết quả những công cuộc của mình. Chính ở trong tình trạng tinh thần đó mà ông ta dám bắt giam vị giám mục, đồng thời đưa Bembo lên và gây ra sự sụp đổ của Candiano. Vì thế tất cả vấn đề là giữ vững Foscari mạnh mẽ trong ý chí và hành động.

Ông trở về đến dinh thự, tưởng đến những việc đó, viết vài bức thơ, và trời tối, mặc vào bộ trang phục kỵ sĩ, đi ra.

Ông muốn đi đến nhà Imperia.

Những hình ảnh của nàng kỹ nữ và của Bianca diễn biến trong đầu của ông cùng với những hình ảnh của Sandrigo và Roland.

Bembo tránh con đường mé sông, ông không muốn bị chú ý, và ông cũng muốn vừa đi, có thêm thời giờ để suy nghĩ.

Vừa khi ông đi vào một con đường nhỏ, ông nhận thấy một người đàn ông đi thong thả ở trước mặt độ hai mươi thước.

Ông giật mình.

Dáng điệu của người đàn ông đó từ vóc dáng, đến cách bước đi đều phản ánh một con người mà ông nhận ra hoặc ông ngỡ là đã nhận ra.

Ông trùm kín trong chiếc áo choàng, che giấu phân nửa gương mặt và bước vội vã. Khi đi ngang qua gần người đàn ông, ông nhìn thẳng vào mặt ông ta.

– Không phải hắn! Ông lẩm bẩm.

Và thêm lần nữa, ông để cho người đàn ông đi qua mặt, người này dường như không chú ý đến ông. Nhưng lúc bấy giờ, ông lại đem lòng ngờ vực, và tự nhiên theo dõi người kia.

– Thật lạ lùng, ông nghĩ thầm. Nhìn ở đây, người đàn ông đó đúng là Roland Candiano. Chắc chắn là ông ta! Đó là tướng đi, vóc dáng của ông ta... Chính ông ta, ta chắc chắn như vậy! Và tuy nhiên, không phải gương mặt của ông ta!... Không, không phải gương mặt của ông ta, nhưng có phải gương mặt của ông ta khi Roland Candiano xuất hiện trước mặt ta dưới những nét mặt người thơ ký của Arétin? Ta có nhận ra ông ta không khi ta bị lôi xuống chiếc tàu? Ta có nhận ra ông ta không trước lúc đến hang động?... Nếu như lúc đó ông ta mang một lớp cải trang khác được sao?... Chính ông ta... Phải, chính ông ta!...

Trái tim Bembo đập dữ dội.

Trời bắt đầu tối.

Ở khúc quanh một đường phố nhỏ, hai người đàn ông đứng im lìm dưới một mái hiên.

Bembo nhận ra hai tên mật thám.

Họ đang rình rập những gì đang nói ở trong quán rượu nơi những thợ thuyền uống rượu và trò chuyện lớn tiếng.

– Thùng thơ Tố cáo sẽ chờ đợi, Bembo lẩm bẩm.

Ông đi thẳng đến hai tên cảnh binh, cho họ nhận ra ông và nói nhỏ vài lời với họ. Hai tên mật thám nghiêng mình; một tên vội chạy đi, tên kia bắt đầu đi theo Bembo.

Trong khi người đàn ông – có phải là Roland Candiano hay không – tiếp tục đi thản nhiên.

Ông ta có nghi ngờ mình bị theo dõi không?

Ông ta đi qua những đường phố nhỏ, những cây cầu và cuối cùng ngừng lại trước một ngôi nhà ở cảng.

Tại đây, ông đứng một lúc, nhìn xung quanh mình.

Chắc chắn không thấy gì đáng khả nghi, ông ta đi vào.

Bembo không lúc nào mất hút ông ta. Ngay khi người đàn ông đi vào, ông ra khỏi nơi ông ẩn núp.

Bây giờ ông có bên cạnh bốn tên mật thám.

Tất cả đều có võ trang đầy đủ.

Bembo hiểu rằng mình đang ở trong cái giây phút mà một sinh mạng người được quyết định. Ông run rẩy vì khủng khiếp và tự bảo rằng đó là sự điên cuồng để tấn công Roland chỉ với bốn tên người đàn ông lượm lặt ở dọc đường. Cái tên được ông sai đi tìm viện binh chưa trở lại.

Nhưng đây là cơ hội duy nhất.

Bằng bất cứ giá nào không để cho Roland Candiano thoát khỏi:

– Cần phải hành động! Ông gầm vang, dù có phải hy sinh tính mạng!...

Bembo quay sang bọn mật thám:

– Hai mươi ê-quy vàng cho mỗi người nếu các người bắt được người đàn ông mới vào đây.

Bọn mật thám bị rung động và mắt họ chói trong đêm tối với một ánh sáng lóng lánh. Hai mươi ê-quy vàng đối với họ tiêu biểu cho một gia tài nhỏ.

– Cần phải bắt sống người đàn ông không? Một người trong bọn hỏi.

– Sống hoặc chết, không cần! Bembo nghiến răng nói.

Đã không còn quan hệ đến việc hành hạ Roland cho đau đớn. Chỉ cần trừ khử chàng bằng mọi giá.

– Đây không phải là vấn đề, Bembo nói tiếp. Miễn là hắn bị bắt, đó là việc cần phải làm. Bây giờ, đây là những gì ta muốn nói: Người đàn ông chắc chắn sẽ chống cự. Có thể một người trong bọn mi sẽ mất mạng.

– Đó là sự rủi ro của nghề nghiệp chúng tôi...

– Tốt. Ta đã hứa hai mươi ê-quy vàng cho mỗi người. Các người là bốn. Thành ra tám chục tất cả. Ta sẽ trả tám chục đuy ca dù cho số người còn sống là bao nhiêu, bọn mi hiểu không?

– Chúng ta tiến lên! Họ trả lời.

Họ lẫn vào một lối đi tối đen đến cuối gặp một thang lầu bằng cây.

Họ bắt đầu đi lên.

Không nghe một tiếng động nào cả. Bốn người họ không gây ra một tiếng động, không có một tiếng ván kêu răng rắc. Họ đi nhẹ nhàng như những con mèo rừng.

Ngôi nhà chỉ có hai tầng.

Đến tầng thứ nhất, họ đứng lại, do dự.

Có hai cánh cửa.

Họ để tai nghe ở mỗi cửa. Không một tiếng động nào lọt vào tai họ. Bàn tay của họ đụng nhau, ra hiệu.

Họ tiếp tục đi lên.

Bên trên, có một cánh cửa.

Tại đây họ dừng phắt lại.

Họ nghe sau cánh cửa tiếng chân chậm chạp và đều bước của một người đàn ông đi dạo.

Người đàn ông đang ở đó.

Bên dưới, trong một góc ở đối diện cửa vào, Bembo đứng thu mình, thở hổn hển, khắc khoải chờ đợi.

Đôi mắt ông chậm chạp ngước lên nhìn dọc theo mặt trước ngôi nhà. Ông theo dõi từng bước chân đi lên của bọn mật thám.

Thật vậy, đồng thời với lúc họ ngừng lại trước cánh cửa, đôi mắt của Bembo nhìn sững lên một ô cửa sổ ở mặt tiền, cửa sổ duy nhất có ánh đèn, giống như một ánh mắt suy tư trong một gương mặt mà đêm tối làm cho khó hiểu.

Đột nhiên, ánh đèn tắt ngấm.

Báo động, lẹ làng, lặng lẽ, bọn mật thám vội bàn tính với nhau.

Một người trong bọn thắp lên một lồng đèn mờ.

Người thứ nhì đút lưỡi dao găm của mình vào kẹt cửa với một cử động nhẹ nhàng kín đáo.

Hai người kia ấn vai của họ lên cánh cửa và đẩy mạnh.

Người đàn ông bị Bembo theo dõi quả thật là Roland.

Chàng có nhận thấy mình bị theo dõi không? Chắc chắn là không. Chàng bị thu hút bởi tất cả những ý nghĩ, vào lúc đó tập trung lên Léonore.

Sự trở lại Venise của chàng đã làm sống lại nỗi thống khổ đã được lắng dịu trong những ngày đi đường.

Đến lúc chàng trông thấy Bembo, chàng đã có một giây phút giận dữ. Nhưng chàng đã trấn tĩnh. Chàng không đi vào trong kế hoạch của mình để giết chết ngay người đàn ông đó.

Khi Bembo đã rời khỏi Arétin, Roland đi ra khỏi gian phòng nơi chàng đang ẩn núp.

– Tôi có nói đúng theo những ý nghĩ của ngài không, thưa chủ nhân, Arétin hỏi.

– Phải.

– Còn về đề nghị của Bembo báo cho ông ta hay lúc ngài trở lại nhà tôi, cần phải làm sao?

– Làm sao! Sẽ báo cho ông ta hay. Ta không có lý do nào để tước mất của ông số tiền lớn được hứa hẹn.

Arétin mở to đôi mắt ngạc nhiên,

– Chỉ có điều, Roland nói tiếp, ta tự dành để chỉ cho ông cái ngày mà ông sẽ báo cho ông bạn ưu tú của ông biết. Từ đây đến đó, im lặng.

Nói xong, đến lượt Roland đi ra.

Ý định của chàng là đi tìm Scalabrino và chạy mau đến Hắc-Động.

Nên chàng đi đến ngôi nhà ở cảng.

Nhưng Scalabrino không có ở đó.

Tuy nhiên, Roland nghĩ thầm, tám ngày trôi qua. Việc gì đã xảy ra!... Bembo được giải thoát... Scalabrino vắng mặt, có thể bị giết chết!... Phải đi ngay đến Hắc-Động.

Chàng mặc y phục, hóa trang một gương mặt khác, đi đến sông Đại-Giang.

Một sự rối loạn lớn lay động tâm tư chàng.

Ở quá gần dinh thự Altieri, ở quá gần bên Léonore, chàng vẫn chưa thể quyết định rời khỏi Venise. Cái hy vọng mơ hồ hướng dẫn những kẻ si tình khi tình yêu bị kích thích quá độ ở trong tâm trí họ làm cho chàng do dự khi đứng trên bờ sông.

Chàng có một cử chỉ chán nản, đi lảng vảng suốt vài giờ đồng hồ trong đảo Olivolo, rồi chàng đến gần dinh thự Altieri mà chàng chưa quyết định được việc nào dứt khoát.

Bây giờ, chàng còn ngờ vực cho việc cần thiết một sự báo thù.

Có ích lợi gì, bởi chẳng bao giờ chàng còn gặp lại Léonore nữa! Hoặc ít ra nếu như chàng thấy lại nàng, có thể là ở xa xa và để còn chịu đau đớn nữa.

Phải! Có ích lợi gì để trả thù! Có ích lợi gì để hành động! Có ích lợi gì để sống nữa!

Và chàng có cái cảm giác lạ lùng rằng đời sống đè lên trên chàng một sức nặng ghê gớm và những gì tốt nhất có thể xảy ra đến cho chàng, đó là cái chết!... Từ bỏ tất cả!... Buông xuôi tất cả trong cái chết!

Đang ở trong trạng thái tinh thần như vậy bỗng chàng nhận thấy đêm từ từ xuống: Chàng càng đi nhanh, ngang qua không xa dinh thự Imperia, rồi chán nản vì một sự mệt mỏi to lớn, chàng đi thẳng đến ngôi nhà ở bến cảng như là đến một nơi nương náu tại đây chàng sẽ tìm một ít nghỉ ngơi cho thể xác, một ít yên tĩnh cho tâm hồn.

Về đến gian phòng nơi mẹ chàng đã chết mà không có gì thay đổi từ nhiều năm qua, quả thật chàng tìm lại được một ít thanh thản ở tâm hồn.

Tất cả lòng sôi sục của chàng trong ngày, tất cả nỗi đau đớn của chàng tan đi và vài giọt lệ nóng bỏng lăn trên má chàng.

Chàng bắt đầu đi tới đi lui chầm chậm, thỉnh thoảng nghĩ đến gã Foscari vừa bị chàng giáng cho một đòn nặng nề, lúc thì nghĩ đến gã Bembo vừa thoát khỏi tay chàng.

Thình lình, chàng nghe một tiếng răng rắc nhẹ ở cửa và dừng phắt lại.

Gần như cùng một lúc, tiếng răng rắc thứ nhì vang lên, nhưng mạnh hơn; có một tiếng thét dữ dội, cánh cửa mở hoác rộng ra, và bốn tên mật thám tràn vào phòng.

Roland dùng một nắm tay gạt ngã cây đuốc đang cháy sáng trong phòng và không một lời nói, chàng nhảy vào góc xa nhất, nghĩa là gần bên cửa sổ.

Bốn tên mật thám dàn hàng ngang tiến vào tay cầm dao găm.

Một tên gầm vang:

– Mi hãy đầu hàng đi!

Roland cầm chắc trong tay cây dao găm to bản chàng vừa rút ra. Chàng đếm số những tên mật thám trong bóng tối. Bọn họ là bốn đứa.

Cử chỉ thu mình lại của bọn họ, bước đi vững chắc và thận trọng, sự vận dụng của họ, tất cả chứng tỏ với Roland rằng chàng đang đối đầu với những người đàn ông quyết liệt.

Chàng hiểu rằng mình đang bị nguy.

Quả thật, chàng có thể đánh trúng hai hoặc ba nhát dứt khoát, nhưng chàng tin chắc rằng chính mình cũng bị trúng thương.

Bốn tên mật thám đó, nếu ở giữa trời, đối với Roland là một lực lượng không đáng kể, giờ đây ở trong nơi chật hẹp này, trở nên một cái máy thật sự sẵn sàng nghiền nát chàng.

Chàng sửa soạn chết bằng cách tự vệ cho đến cùng.

– Mi đầu hàng không? Bọn cảnh binh gầm vang.

Để trả lời, chàng giương thẳng mạnh mẽ cánh tay.

Một tên mật thám lui lại với một tiếng thét. Ba gã kia xông đến, lặng lẽ, ghê gớm.

Nhưng họ vừa phác ra cử động đó, Roland vừa mới giơ cao cánh tay lên thì những tiếng kêu la kinh hoàng vang dội, một cái xô đẩy dữ dội lật những tên mật thám ngã chồng lên nhau, và Roland đứng yên cánh tay giơ cao, trong một thái độ kinh ngạc. Một vật gì đó như là một vòi nước vừa tràn vào trong phòng; một gã khổng lồ bù xù, hình dáng lực lưỡng trong đêm tối, tỏ ra còn vĩ đại hơn nữa, nhảy vào, chửi thề inh ỏi; cánh tay to lớn của anh ta giơ cao, rít lên trong không khí, tựa như một trái chùy và đập mạnh lên bọn cảnh binh. Rồi gã khổng lồ, không cần tốn công mở cửa sổ, xô mạnh cho rớt xuống; lúc bấy giờ, anh nắm lấy gã cảnh binh đầu tiên ở dưới tay thẳng cánh ném bay ra không trung; tiếng bịch nặng nề của chiếc thân thể tan nát trên lề đường vang lên.

– Hết một! Gã khổng lồ thét lớn.

Rồi, lần lượt, anh tiếp tục công việc ghê gớm của mình:

– Hai!... Ba!... Bốn!... Không còn nữa?... Đến lượt ai?...

Bốn tên mật thám đã tan xác, tên này đến tên khác trên lề đường, trong một vũng máu rộng lớn...

– Scalabrino! Scalabrino! Roland hét vang.

– Chính tôi, thưa đức ông! Dường như tôi đến thật kịp lúc!... Nhưng mau... Chúng ta hãy chạy trốn!...

Cả hai chạy vụt đi.

Vào lúc họ đi đến lối đi ở bên dưới, tại đây họ sắp xông ra ngoài, nhiều tiếng bước chân ồn ào vang dậy ở bên ngoài và một giọng nói – giọng nói của Bembo – kêu lên:

– Hãy vây hãm ngôi nhà! Lục soát! Đi vào! Giết chết tất cả.

– Địa ngục! Scalabrino gầm vang.

– Chúng ta nhẩy xổ ra! Roland nói.

– Không, thưa đức ông, chúng ta đi trở lên... Ngài theo tôi.

Roland và Scalabrino đi trở lên thang lầu vào ngay lúc những tên cung thủ đầu tiên bước vào trong lối đi. Chỉ vài lúc, cả hai người đến căn phòng cũ của Juana và chất đống trước cánh cửa bị xô ngã chiếc giường, một tủ đứng, cái bàn, tất cả những gì họ tìm thấy là đồ đạc.

– Chúng ta có ba phút cho mình, Roland nói.

– Theo tôi, thưa đức ông, theo tôi! Scalabrino nói, vừa kéo người bạn đồng hành vào gian thứ nhì hẹp dùng làm nhà bếp.

Cánh cửa thông qua cũng bị đặt chướng ngại vật.

Có những tiếng đập ầm ầm ở cửa vào thứ nhất.

Scalabrino quỳ gối xuống trước lò sưởi.

Roland cầm hai khẩu súng ngắn đứng sừng sững trước cửa, không bận tâm đến những gì Scalabrino đang làm, tự bảo rằng trận chiến cuối cùng sắp diễn ra ác liệt ở đây.

Trong lúc đó, Scalabrino dùng cây dao găm nạy một viên gạch bên cạnh lò sưởi. Chỉ trong vài giây, anh gỡ ra nhiều viên gạch.

Cánh cửa thông qua bắt đầu chịu không nổi dưới những nhát đập.

– Hãy cố gắng chịu đựng, thưa đức ông! Scalabrino kêu lớn, vừa tiếp tục làm việc điên cuồng.

Một tiếng la hò vang dậy: Một mảnh tét vừa xảy ra ở cánh cửa và những kẻ tấn công kêu lên đắc thắng.

Một tiếng súng nổ và một tên cảnh binh ngã xuống chết. Chúng lui lại, một sự im lặng, rồi thình lình, những tiếng kêu la man rợ cùng ùa vào.

Một phát súng thứ nhì nổ...

Một người đàn ông nữa ngã xuống.

Roland quăng bỏ khẩu súng thứ nhì và cầm dao găm nơi tay.

Một tiếng răng rắc ghê gớm...

Đó là hồi chung cuộc...

– Lối đi, Scalabrino gầm vang! Lối đi đã mở!

Roland quay về phía người bạn đồng hành. Một lỗ rộng toác hoác to hiện ra một bên hông lò sưởi.

Scalabrino chỉ cho chàng và thở hổn hển, nói:

– Mời ngài, thưa đức ông!

– Đi qua! Roland trả lời.

Scalabrino hiểu rằng Roland sẽ không nhượng bộ. Không để mất một giây, anh đi xuống lỗ.

Roland vội vã đi theo.

Vào ngay lúc đó, cánh cửa sổ, gian phòng nhỏ tràn ngập những tên cảnh binh la hét và khoa tay múa chân. Họ trông thấy lối đi. Chỉ đủ chỗ đi lọt cho một người đàn ông mỗi lần... Một người trong bọn họ, can đảm hơn hoặc là giận dữ hơn, đi vào... Những người khác đứng yên lặng, thở hổn hển, cúi nhìn xuống lỗ... Hai giây trôi qua rồi họ nghe một tiếng rên rỉ chát tai...

Roland trong lúc đi theo Scalabrino, thấy mình ở trong một cái hầm quanh co chật hẹp. Chàng bò trong khoảng vài bước rồi chật vật, quay trở lại miệng lỗ mà chàng vừa đi qua. Chàng cầm dao găm nơi tay, quỳ xuống chờ đợi.

Scalabrino cũng ngừng lại, hiểu rõ ý định của Roland.

Sự chờ đợi không lâu!

Roland thấy tên cảnh binh đang bò về phía chàng.

Cánh tay chàng giương thẳng ra với một cử động chớp nhoáng, và chính lúc đó mà người ta nghe tiếng rên rỉ chát tai của người đàn ông bị giết.

Bấy giờ, Roland tái xanh nhưng trầm tĩnh, quay sang Scalabrino và nói:

– Giờ đây cái hầm đã bị bịt kín!...

– Lên đường! Scalabrino đáp lại.

Cả hai liền bò đi tới, việc đó kéo dài độ một phút. Sau lưng họ, họ nghe những tiếng la hét điên cuồng của bọn cảnh binh.

Thình lình, Scalabrino đứng thẳng lên. Cái hầm đó trổ lên thẳng đến mái nhà.

Scalabrino bắt đầu đi lên theo những móc sắt thuở xưa được cắm chặt dài theo cái loại giếng đó. Chẳng bao lâu cả hai đứng lên trên mái nhà bên cạnh. Họ đi tới bằng cách trườn mình dài theo đường viền. Cúi đầu xuống nhìn vào khoảng không, Roland thấy một đám đông đứng trên bờ sông. Đám đông đó gào thét và vài tiếng la: Giết chết bọn cung thủ! Đưa lên đến tai chàng.

Thình lình, Scalabrino biến mất: Anh vừa chui qua một cửa sổ vào trong một cái gác trên.

Roland đi theo anh.

Scalabrino mở một cái cửa, lẹ làng đi xuống một thang lầu, và năm phút sau, cả hai ở trong một con đường phố nhỏ, hẻo lánh, lặng lẽ, vắng vẻ và tối đen.

Bấy giờ, Scalabrino buông ra một tiếng cười lớn hài lòng.

– Vào khi tôi nghĩ đến việc tạo ra lối đi đó để bảo đảm cho một cuộc tẩu thoát bất ngờ, cách đây có mười năm, tôi không hề nghĩ rằng một ngày kia nó được dùng cho người con trai của vị thủ tướng đang cai trị vào lúc đó...

– Là điều chứng tỏ rằng mi, Scalabrino, là một con người có thứ tự và có phương pháp.

– Úi cha, thưa đức ông, tôi bắt chước theo những con cáo đã làm ở trong núi, chỉ thế thôi. Chúng nó ẩn núp trong một cái hang, nhưng chúng nó luôn luôn cẩn thận mở một con đường hậu.

– Thôi chúng ta đi... Và dọc đường, mi kể cho ta nghe việc gì đã xảy đến cho mi, và bằng cách nào mi đến kịp đúng lúc để chỉ cho ta lối thoát hiểm của hang thú đó.

•••

Xin cho phép chúng tôi kể thay cho Scalabrino câu chuyện mà chúng tôi tin là độc giả đang hiếu kỳ chờ đợi nghe cũng như là Roland. Thật vậy, nếu như gã khổng lồ lương thiện đã gây nên một mối thiện cảm nào đó, có lẽ chúng ta không quên rằng chúng ta buộc phải để anh ở lại trong một tình thế hết sức nguy ngập.

Trong lúc ông chủ quán “Mỏ Neo Vàng” và Sandrigo nghiêng mình lên trên tấm nắp hầm lắng tai nghe tiếng kêu hấp hối cuối cùng của kẻ khốn nạn bị xô té xuống gian hầm ngập nước, Scalabrino bị nước dần dần dâng cao xua đuổi anh đi lên ẩn náu trên bực thang cuối cùng.

Ban đầu anh đã quyết định chấm dứt cuộc đời bằng cách tự để cho mình chìm xuống đáy, và anh đã nhảy xuống nước.

Bấy giờ bản năng sinh tồn đã đột nhiên đưa đến một sự biến đổi trong tâm trí anh, và anh bắt đầu lội quanh gian hầm.

Nước đã lên cao gần đến trần hầm.

Thành ra, lúc lội dọc theo vách hầm, cuối cùng Scalabrino ở ngang mực miệng cửa rào sắt do nơi đó nước tràn vào hầm và anh bám chặt vào những thanh sắt nhỏ.

Những cái lay chuyển ấn mạnh vào sắt khiến cho anh buông ra một tiếng thét lớn đầy hy vọng điên cuồng. Quả thật, anh cảm thấy những thanh sắt nhỏ rung động trong những mấu sắt. Những thanh sắt đó đã cũ, bị sét ăn mòn, bị suy yếu.

Scalabrino dang hai đầu gối ra và bắt đầu kéo mạnh thanh sắt. Sức mạnh phi thường của anh, gia tăng thêm bởi sự nguy hiểm gần kề, anh đã làm một việc mà tưởng như không thể làm được.

Thế là, trong vòng vài phút, một cuộc vật lộn bi thảm của người đàn ông đó bấu chặt vào các thanh sắt được anh xô, kéo, đẩy, uốn cong, bẻ gãy bởi những cái lay động mãnh liệt và cuồng loạn.

Một thanh sắt bị oằn.

Scalabrino thử chui qua.

Anh đi lọt.

Nhưng những gì anh sắp toan tính thật là đáng sợ.

Cánh cửa mở thông với con sông.

Khi giở lên tấm vỉ sắt do gã Chột điều khiển, chính con sông ùa tràn vào trong hầm.

Scalabrino, khi trèo ngang qua, đang ở dưới đáy sông, nên cần phải trồi lên khỏi một dòng nước chảy xiết dữ dội.

Anh dùng hết sức lực cả thân thể, nhảy xông vào vừa nín hơi thở.

Anh cảm thấy như có một sức mạnh ghê gớm nào đó nắm chân anh kéo lại, trong lúc anh gắng sức nổi lên mặt nước.

Thời gian đó kéo dài bao lâu?

Do một cố gắng phi thường nào mà Scalabrino đã thoát khỏi cái ghì chặt ghê gớm của dòng nước xoáy?

Chính tự anh cũng không thể nói được.

Bỗng thình lình anh ở trong một dòng nước yên tĩnh hơn, và với một cái quẩy gót anh nổi lên mặt nước của một con sông.

Anh đã thoát nạn!

Nửa giờ sau, anh đi vào trong ngôi nhà ở cảng, và thay đổi y phục.

Mưu toan đã thất bại.

Anh đã tìm cách bắt giữ Sandrigo để cứu thoát Bianca. Hiểm nguy vừa xảy ra chứng tỏ rằng Sandrigo có nhiều thế lực ở Venise cần phải đối đầu.

Đó là câu chuyện được Scalabrino thuật lại cho Roland nghe.

– Nhưng mi đến tìm cái quái gì ở quán Mỏ Neo Vàng? Roland hỏi khi gã khổng lồ đã ngừng kể.

– Vâng, thưa đức ông. Đó là việc quan trọng nhất mà tôi phải nói với ngài.

Scalabrino trở nên u ám.

Một cái gì đó như là một giọt nước mắt long lanh chiếu ngời trong mắt anh.

Vừa trò chuyện, họ vừa bước đi. Giờ đây họ có mặt trong đảo Olivolo.

Roland đi đến gần ngôi nhà Dandolo.

– Thưa đức ông, Scalabrino nhận xét, phải chăng vào lúc khởi hành ngài có bảo với tôi rằng ngôi nhà này bị tình nghi?

– Phải, vào lúc đó. Nhưng người ta đã ngưng không giám sát nó nữa. Vả lại, chúng ta sắp thấy.

Dẫn theo người bạn đồng hành, Roland trèo qua tường và đi thẳng đến ngôi nhà.

Chàng gõ cửa.

– Ai đó? Một giọng hỏi sau vài phút.

Ông lão Philippe hé cửa, hiện ra, tay cầm một chiếc đèn lồng.

– Mi không nhận ra Jean di Lorenzo, chủ nhân mới của mi sao? Roland nói.

– Xin thứ lỗi, thưa đức ông, ông lão gia nhân nói vừa mở cửa.

Ông vội vàng thắp lên những cây đuốc.

Roland nhận thấy hai bàn tay của ông lão run nhè nhẹ và thỉnh thoảng liếc nhìn chàng một ánh mắt lạ thường.

– Mi không nhận ra ta sao? Chàng hỏi.

– Thưa đức ông, tôi nhận ra ngài do giọng nói, và còn nhận ra ngài nữa, mặc dù gương mặt của ngài không phải là của ngài lãnh chúa Jean di Lorenzo.

– Phải, đó là một thị hiếu của ta thỉnh thoảng thay đổi nét mặt.

Ông lão lắc đầu.

– Thế mi muốn nói gì? Roland hỏi.

Philippe lấy mắt chỉ Scalabrino.

– Mi có thể nói trước mặt gã.

– Trong trường hợp đó, tôi sẽ nói, thưa đức ông, rằng gương mặt của ngài bây giờ cũng không phải là của ngài cũng như là của ngài Jean di Lorenzo...

Scalabrino biến sắc. Hai nắm tay anh co rúm.

– Yên, Scalabrino, Roland nói. Ta biết lão Philippe từ lâu, và ta hiểu rằng lão không thể nào làm một việc phản bội. Chắc lão có một lý do đứng đắn để nói như vừa rồi và cái lý do đó, lão sẽ nói cho chúng ta nghe.

– Phải, thưa đức ông Roland!... ông lão kêu lên.

Nghe cái tên được ném ra thình lình, Roland không ngăn được khỏi giật mình.

Ông lão cúi đầu, tăng thêm thái độ kính trọng.

– Nói đi, Roland bảo.

– Ngày hôm qua tôi có gặp lệnh bà Léonore.

Philippe không còn nói “phu nhân Altieri” nữa.

Roland nén một tiếng kêu đầy xúc động và dưới lớp phấn, gương mặt trở thành tái xanh.

– Nàng đã trở lại đây? Chàng hỏi với một giọng khàn.

– Không, thưa đức ông. Lệnh bà gọi tôi đến bên cạnh bà, ở dinh thự Altieri. Tại đây, trong sự bí mật, chỉ riêng tôi với bà, bà đã nói hết với tôi, thưa đức ông. Tôi biết tên thật của ngài Jean di Lorenzo, tôi biết những gì ngài đã chịu đau đớn... Và giờ đây, tôi tự hỏi làm sao tôi đã không nhận ra ngài ngay vào cuộc viếng lần đầu của ngài.

Roland làm thinh, bị rối loạn bởi những tình cảm phức tạp.

– Lệnh bà, Philippe nói tiếp, xác nhận với tôi rằng chắc chắn ngài sẽ trở lại đây.

– Chà! Nàng có bảo như vậy! Roland nói với một giọng nghẹn ngào.

– Phải, thưa đức ông, và lệnh bà căn dặn tôi canh giữ trong lúc ngài ở đây. Cho nên tôi sẽ canh giữ. Đó là những gì tôi nói với ngài. Tôi chỉ nói thêm rằng ngài cũng sẽ được an toàn trong ngôi nhà này như vào thời kỳ tự do, hạnh phúc, ngài đến đây với tư cách là vị hôn phu, chớ không phải như kẻ bị đày... Trong những năm có cách mạng thình lình và rối ren đó, tôi có nghĩ đến chuẩn bị cho đức ông Dandolo và tiểu thơ một nơi ẩn dật chắc chắn không thể tìm ra. Nơi ẩn dật đó, tôi vẫn giữ sự bí mật cho đến ngày nay... Nếu xảy đến sự nguy hiểm, thưa đức ông, sự nguy hiểm sẽ đi ngang qua bên cạnh ngài, tôi xin thề. Đó là lời thề mà tôi đã nguyền với lệnh bà Léonore.

Roland, lặng thinh, đưa bàn tay cho ông lão siết chặt với một vẻ sợ hãi lẫn kính trọng.

– Thưa đức ông, ông lão nói, dù sao đi nữa, ngài có vui lòng đi xem nơi ẩn dật mà tôi vừa nói không?

– Chúng ta hãy đi, Roland nói.

Có Scalabrino tháp tùng, chàng theo ông lão Philippe đang đi thẳng đến cây bách hương.

Cây này rất to lớn, ngoài ra thân cây có mắt và vặn vẹo trình bày một đặc điểm lạ thường: Nó gồm có chín thân cây khác nhau, tất cả phát xuất cùng những rễ chung và cấu tạo một vòng tròn có chín cây cột trụ.

Vào lúc nguyên thủy, những thân cây khác nhau chắc đã mọc riêng rẽ, cuối cùng đã hợp lại và chỉ cấu tạo thành một.

Tuy nhiên, cái vòng tròn bên trong vẫn trống rỗng, và ở nơi đó có một loại giếng tròn mà những vách thiên nhiên là chín thân cây dính chặt lại thân này với thân kia bởi công trình tỉ mỉ của tạo hóa[1].

Những nhánh cây bách hương, nặng nề, duỗi ra, nghiêng xuống tận đất.

Philippe nắm lấy một nhánh đó và cất mình lên với sự nhanh nhẹn hơn là người ta tưởng. Chẳng bao lâu ông lên đến cái mắt của thân cây giữa. Roland và Scalabrino leo theo cùng con đường.

Bấy giờ ông lão vẹt ra vài nhánh cây và những dây chùm gởi trộn lẫn với những dây trường xuân và gai góc. Cửa vào một cái giếng hiện ra. Philippe đưa chiếc đèn lồng rọi sáng vào trong chiếc giếng.

– Đây, ông nói, chỉ cần buông mình rơi xuống đáy.

Hôm qua, tôi có đưa xuống một chiếc ghế, một cái bàn nhỏ mà ngài thấy đựng đầy thức ăn. Nếu cần, người ta có thể ở đây hai ba ngày. Có hai chiếc mền tốt... Tôi khám phá ra việc đó có hơn mười lăm năm, trong lúc đi bắt ổ chim sáo.

– Tuyệt diệu! Scalabrino nói.

Ba người đàn ông leo trở xuống và đi thẳng về phía ngôi nhà, tại đây Roland và Scalabrino ở lại, trong khi Philippe ra ngoài vườn canh gác.

Roland trầm ngâm và u ám.

– Thưa đức ông, Scalabrino nói, ngài có muốn tôi để lại ngày mai sẽ kể tiếp câu chuyện của tôi không?

Roland giật mình dữ dội, những lời nói đó kéo chàng trở về thực tại.

– Không, không, chàng bảo, nói đi, anh bạn tốt Scalabrino.

– Tôi sắp giải thích với ngài tại sao tôi có ý nghĩ đi đến cái ngôi quán đáng đày đọa Mỏ Neo Vàng, tại đây tôi suýt phải uống nước lần cuối cùng. Ngài cần phải biết, thưa đức ông, rằng sau khi ngài khởi hành, tôi đi đến Hắc-Động, tại đây tôi tìm thấy tất cả đều yên ổn. Tôi chuyển giao những mệnh lệnh cho các vị thủ lĩnh. Rồi tôi lên ngựa đi luôn đến Mestre. Một sự bất ngờ đau đớn chờ đợi tôi ở nơi đây.

Cái vẻ biến đổi mà Roland nhận thấy nơi Scalabrino biểu hiện trong giọng nói và trên gương mặt anh.

– Thân phụ ta! Roland kêu lên vừa run rẩy và kinh hãi.

– Không, không, thưa đức ông, ngài đừng lo ngại gì cả. Ngài lão thủ tướng vẫn còn ở Mestre, dưới sự bảo vệ của Juana.

– Rồi sao?...

– Bianca, thưa đức ông!

– Thế nào?

– Bị bắt đi!

– Bởi ai?... Mi biết không?

– Juana đã nói hết với tôi. Bị Sandrigo bắt cóc...

– Tên tướng cướp đã trở thành kẻ thù của mi?

– Phải, thưa đức ông, và đối với ngài có một mối thù ghê gớm bởi vì chắc chắn hắn muốn đánh ngài bằng cách bắt cóc Bianca.

– Ta! Tại sao như thế?

– Làm sao tôi biết được! Có lẽ hắn cho rằng ngài thương yêu đứa trẻ đó...

– Và tại sao hắn muốn hại ta?

– Không phải ngài đã đánh bại hắn sao, bắt hắn chịu nhục nhã trước mặt bộ hạ của hắn?

Roland trở nên trầm ngâm.

– Thế ra, để đánh ta, người đàn ông đó làm hại Bianca và tha cho thân phụ ta...

– Ông ta nghĩ rằng như vậy vết thương sẽ sâu sắc hơn.

– Còn Juana?

– Juana, thưa đức ông! Chà! Con nhỏ đáng thương! Việc tôi sắp nói với ngài sẽ làm cho ngài ngạc nhiên, và tuy nhiên việc đó là như vậy! Juana yêu thương Sandrigo.

Roland giật mình.

– Nàng yêu thương người đàn ông đó từ lâu, nàng luôn luôn hy vọng trở thành vợ ông ta, và tuy nhiên nàng đã hết sức bảo vệ cho Bianca, nàng đã chống cự như là một con sư tử cái. Chính vì điều đó tôi mới đi đến Venise. Tôi muốn gặp Sandrigo. Tôi muốn cứu vớt nàng, để biết coi ở nơi ông ta có còn một tình cảm nào để tôi có thể làm lay chuyển không. Ngài có hiểu rằng Sandrigo đã trả lời tôi như thế nào không?

– Tấn thảm kịch xảy ra ở trong lòng của Juana chắc thật sự là rùng rợn, Roland lẩm bẩm.

– Nhưng chưa phải là hết, thưa đức ông. Sau khi vượt thoát khỏi hầm của quán rượu Mỏ Neo Vàng, như ngài đã biết, tôi chỉ còn có một ý nghĩ: Tìm gặp lại ngài. Trong những ngày tiếp theo, hy vọng rằng ngài đã trở về, tôi đi tìm ngài ở tất cả các nơi ước hẹn của chúng ta. Tôi đi ngang qua Mestre, tại đây tôi gặp lại Juana và thân phụ ngài. Cuối cùng tôi đi đến Hắc-Động và tôi tìm thấy tất cả trong cảnh hỗn loạn: Thêm vào đó, Bembo đã biến mất.

– Việc đó, ta có biết. Nói tiếp đi...

– Cuối cùng, thưa đức ông, không tìm gặp ngài ở khắp nơi, tôi trở lại Venise, tôi chờ đến đêm và đi đến cảng. Một người đàn ông đứng trước ngôi nhà mà tôi nghĩ là một tên cảnh binh. Bấy giờ tôi chạy xông vào trong thang lầu. Và những gì xảy ra ngài đã biết.

Scalabrino giữ một sự im lặng buồn bã.

Trái tim của người khổng lồ đó được sinh ra trong đời từ ngày mà tấm lòng yêu mến sâu xa, kính trọng và thán phục của anh đã nhận thức đối với Roland, đã đi vào trong tim anh.

Ngày hôm đó, một ánh sáng rạng đông đã nổi dậy trên cái tâm hồn hèn hạ đó.

Rồi một luồng ánh sáng chứa chan rực rỡ đã tràn ngập vào tâm hồn anh cùng với sự phát giác:

Anh có một đứa con gái!

Một sinh vật sống, thoát thai từ nơi anh, một cái gì như là một phần trái tim của anh...

Từ đó, Scalabrino đã yêu thương và, như vậy anh đã đau đớn. Rằng Bianca đã bị Sandrigo bắt cóc, và rằng chính gã Sandrigo bắt cóc nàng đã hung bạo nói với anh sự si mê của gã đối với nàng, đó là một tai biến làm cho anh ngơ ngẩn, không còn tâm trí để phối hợp một sự bảo vệ.

Trong trạng thái tinh thần đó, đối với anh, Roland trở thành một vị thần cứu giúp anh.

Lòng tin tưởng của anh vô bờ bến nơi kẻ đã tạo cho anh thành một người đàn ông xứng đáng.

Trong cái sâu thẳm của tuyệt vọng, anh nhìn chàng đi đi lại lại với một sự nhẫn nại yên tịnh.

Thỉnh thoảng Roland lén nhìn anh một cái và theo dõi sự chuyển biến tư tưởng của anh.

Và chắc chắn những ánh mắt trao đổi giữa hai người đủ để cho họ hiểu nhau, bởi vì thình lình Roland dừng bước trước gã khổng lồ và ôn hòa bảo anh:

– Mi hãy yên tâm, chúng ta sẽ cứu nàng trước nhất. Ta chỉ xin mi cho ta một ngày để bảo đảm cho thân phụ ta được yên ổn nơi an toàn.

– Tôi đi theo ngài, thưa đức ông, Scalabrino nói với một giọng run run.

– Chúng ta đi ngay tức khắc.

❀ ❀ ❀

[1] Cây bách hương ở ngôi vườn của dòng họ Dandolo, không phải là một ngoại lệ kỳ quái. Người ta tìm thấy cái đặc điểm đó trong nhiều khu rừng. Nhất là trong khu rừng Compiègne, có một cây dẻ được người ta gọi là Mười sáu anh em. Cây dẻ to lớn đó gồm có mười sáu cây dẻ mà thân cây mọc cạnh nhau và đang kết hợp chặt chẽ trọn vẹn với nhau, nếu như được cây rìu chừa lại.