Roland ra khỏi giáo đường mà không chú ý đến gã nhân viên đã được Guido Gennero giao cho nhiệm vụ theo dõi chàng. Vả lại, chắc chắn là dù cho chàng có nhận ra gã, chàng cũng không tỏ ra lo sợ chút nào.

Chàng đang ở trong một trạng thái hưng phấn, trong đó những biến cố hệ trọng trở thành những biến cố tầm thường, và trong đó tất cả những tư tưởng của một người đàn ông chìm đắm trong một sự kiện duy nhất.

Sự kiện, cái sự kiện lớn, cái biến cố duy nhất trong tâm hồn của Roland, đó là sự xúc động lạ lùng và mạnh mẽ khi đứng trước nguy cơ mà Léonore đang trải qua.

Việc đó đáng được làm cho sáng tỏ.

Chúng tôi nói rằng chính sự nguy cơ được đưa xuống hàng thứ yếu trong sự lo lắng của Roland. Cái việc làm chàng ngạc nhiên, cái việc đối với chàng có một sự hệ trọng đặc biệt, đó là chàng cảm nhận bao nhiêu sự xúc động. Đó là ở tận trong đáy lòng cái bằng cớ không thể chối cãi rằng tình yêu của chàng đối với Léonore vẫn còn nguyên vẹn như thuở xưa, vào lúc nàng còn là vị hôn thê của chàng. Khi người ta gọi họ là đôi tình nhân ở thành Venise, khi chàng chạy đến ngôi vườn ở đảo Olivolo và sau này, lúc ở dưới đáy ngục, cái tên của Léonore dâng lên như một lời cầu nguyện tuyệt vọng.

Chàng đã không yêu thương nàng nhiều hơn. Chàng không yêu thương nàng ít hơn. Chàng yêu thương nàng, có thế thôi.

Chàng hiểu rằng sau biết bao nỗi bất hạnh và nỗi đau khổ, chàng chỉ còn sống nữa là bởi vì Léonore vẫn còn sống.

Nàng chết, chàng sẽ chết.

Nàng còn sống, chàng sẽ còn sống.

Chàng có thể trút lên nàng sự khinh bỉ và lòng thù hận của mình, hoặc là những tình cảm mà chàng ngỡ là sự khinh bỉ hoặc là sự thù hận. Cái sự kiện cuối cùng làm cho chàng gần như kinh hãi, đó là chàng đã hòa hợp đời sống của chàng cùng với đời sống của Léonore.

Kể từ đó, suốt cả ngày, tất cả những điều còn lại đều không đáng kể. Chỉ còn có, chỉ có thể còn có một vấn đề trọng yếu là:

Cứu sống Léonore.

Và trong một giờ đồng hồ, Roland giãy giụa chống lại cái cảm giác mà những con người bất hạnh được thiên phú cho cái quyền lực ghê gớm, họ tưởng tượng ra một sự bất hạnh.

Chàng thấy Grimani đi đến gần Léonore. Chàng thấy thật sự ông ta sát hại nàng. Chàng thấy nàng nằm dài, mặt tái xanh và cứng đờ, đau đớn ác liệt, dù vậy nàng vẫn còn cố mỉm cười với chàng... Và cái cảnh tượng được chàng tưởng tượng ra đã gây cho chàng một cảm giác đau đớn đến nỗi mà, dù có thật, chắc chắn chàng cũng không có đau đớn nhiều hơn.

Ngày hôm đó là một ngày ghê sợ nhất mà chàng được biết, nếu như người ta loại trừ cái ngày mà chàng được tin Léonore phản bội – hoặc là nếu việc ấy được chàng gọi là sự phản bội của nàng.

Chàng đã trải qua ngày đó như thế nào?

Chàng đi vơ vẩn khá lâu trong Venise, tự nhiên bị dẫn dắt bởi cái tư tưởng đang canh chừng ở nơi chàng.

Vào một lúc trong ngày, chàng ở gần dinh thự Altieri và người nhân viên được Guido Gennero sai đi theo giám sát chàng thấy chàng đứng lại tại đây khá lâu, vào lúc năm giờ chiều, ở gần dinh thự Grimani.

Chúng ta tìm gặp lại chàng vào lúc trời chạng vạng ở không xa chiếc cầu Than Thở. Với sự phân tích cùng với năng lực suy luận của chàng, cuối cùng Roland tự bảo rằng tại nơi mà sẽ là trung tâm tác chiến của chàng, chắc chắn nơi đó sẽ được chuẩn bị và sẽ tiến hành tấn thảm kịch.

Chàng đã đeo vào một chiếc mặt nạ đen và đứng chờ đợi ở trước mũi một chiếc du thuyền nhỏ.

Như vậy, bên tay mặt chàng là con đường thẳng của bến sông Đại-Giang, với quảng trường Saint-Marc.

Bên tay trái chàng, ở khúc quanh của tòa cung điện quận công, chàng trông thấy chiếc Cầu Than Thở.

Bỗng nhiên, chàng thấy từ phía cuối sông, đi về hướng chàng một chiếc ghe nhỏ do một người đàn ông chèo. Khi nhìn thấy người đàn ông đó, chàng giật mình. Chàng nhận ngay ra ông ta là Grimani.

Chiếc ghe lướt qua trước mặt chàng, đến ẩn núp trước khi đến chiếc cầu. Ở nơi đó có những vùng bóng tối chất chứa bởi những vùng âm u của ngục thất, của cung điện và của chiếc Cầu Than Thở.

Chiếc ghe của Grimani đậu sát vào bên hông ngục thất. Đậu như thế, mọi phía nhìn vào không trông thấy nó.

Nhưng Roland, chàng trông thấy nó! Đôi mắt sáng rực của chàng dán chặt vào người đàn ông và chàng không rời mắt khỏi ông ta.

Vài phút trôi qua.

Vào lúc đó, Roland nghe tiếng mái chèo đập nước.

Chàng lẹ làng ngoảnh lại về hướng của quảng trường Saint-Marc, và nhận thấy một chiếc du thuyền khác cũng đi về phía chiếc Cầu Than Thở, nhưng không vội vàng, với một vẻ uể oải. Lần này, Roland không có một rung động nào.

Trong đôi mắt của chàng, ánh lên những tia máu, gương mặt của chàng trước đây tái mét giờ đây hơi nhuộm màu đỏ.

Rồi hai bàn tay chàng bị lay động bởi một cái run nhè nhẹ. Chiếc du thuyền lướt tới chầm chậm, người chèo thuyền ở trước mũi, lặng lẽ và thờ ơ.

Léonore không phải ngồi ở dưới chiếc lều, mà ở sau lái.

Đầu nàng trùm một chiếc khăn choàng đen, vai phủ một chiếc áo khoác, nàng tự thả hồn theo cái lắc lư của chiếc thuyền.

Nàng đến nơi đó để làm gì?

Tại sao những chuyến đi dạo đều đặn của nàng, mỗi tuần hai lần đưa nàng đến dưới chiếc Cầu Than Thở.

Những sự suy tư nào, những sự hối hận nào, hoặc là nàng đến nơi đó để tìm kiếm những mối hy vọng nào?

Ai biết được? Có lẽ những tiếng rên rỉ của những tội nhân thỉnh thoảng phá rối sự yên tĩnh ở cái góc ngục thất thê thảm đó chăng?...

Có lẽ nàng muốn biết chàng đã chịu đau khổ như thế nào!...

Roland, khi trông thấy Léonore, đã cảm nhận sự xúc động đặc biệt làm cho tay chân chàng rã rời, đầu óc trống rỗng.

Với một sự cố gắng phi thường, chàng đã bình tĩnh lại.

Và khi chiếc du thuyền chỉ còn cách chàng có vài thước, chàng cắt dây cột chiếc ghe nhỏ của mình và đẩy mái chèo.

Chiếc du thuyền của Roland đến cặp sát vào hông chiếc du thuyền của Léonore.

Léonore trông thấy chàng... Nàng nhận ra chàng.

Và nàng nghẹn ngào không thốt ra lời, đầu óc căng thẳng, sức lực như không còn; nàng chờ đợi.

Thế là, đối với cả hai, họ trải qua một giây đồng hồ hoan lạc và khủng khiếp.

Và thêm lần nữa, với sức mạnh của tình yêu đã cuốn hút người này về phía người kia, sự phát quang đẹp đẽ của đôi mắt họ đang chăm chú tìm nhau, của những ánh mắt hòa hợp nhau bằng những cái quyện chặt vô ý thức, lần này nữa, họ không nói với nhau một điều gì cả về những việc chủ yếu đang làm cho trái tim họ phập phồng lo sợ.

Roland kêu gọi ở nơi chàng tất cả những năng lực của ý chí để cố dập tắt tiếng kêu tha thiết say mê và đau đớn của mình.

Và cái phép lạ, là vào một lúc như thế, chàng có thể nói được... Nói lạnh lùng, giọng nói vang dội trong lòng chàng đã gây ra một sự ngạc nhiên:

– Hãy chạy đi... Hãy trở về dinh thự của nàng...

Dù bất cứ với giá nào ở trên đời đừng có lộ diện trong thành phố Venise trước một tháng...

Léonore có nghe chăng?

Nàng nghe giọng nói.

Nhưng nàng có hiểu ý nghĩa của những lời nói đó chăng?

Không chắc lắm.

Cái điều chắc chắn, là chiếc du thuyền của Léonore vội vàng trở mũi thuyền và gấp rút đi về phía dinh thự Altieri.

Người chèo thuyền đã nghe!

Ông ta cũng nhận ra Roland Candiano. Và lời cảnh cáo đó đột nhiên thốt ra đã làm cho ông rùng mình ớn lạnh.

Người chèo thuyền đó nhìn Roland với ánh mắt lạ lùng kinh hãi, biết ơn và thương hại.

Và ông ta bắt đầu chạy trốn về phía dinh thự Altieri.

Nếu như Roland không chăm chú nhìn Léonore, thì chắc chắn có một lúc chàng sẽ nhìn thấy người chèo thuyền, tất chàng đã nhận ra ông ta là Dandolo, thân phụ của Léonore.

Chiếc du thuyền biến mất.

Ngực Roland phập phồng, chàng có một tiếng rên rỉ từ trong cổ họng và hai cánh tay chàng giương thẳng trong đêm tối hướng về người đàn bà được chàng tôn sùng, rồi lại rơi xuống trong một cử động thất vọng.

Nhưng ngay sau đó, chàng giật mình; chàng quay sang phía chiếc Cầu Than Thở liếc nhìn và nhận ra chiếc ghe của Grimani dựa vào bên hông cái ngục thất u buồn.

Chàng chèo thẳng về phía đó và chỉ vài mái chèo chàng đã đến gần. Grimani ngạc nhiên nhìn thấy chiếc ghe đến cạnh mình do một người không phải là người chèo thuyền lái. Ban đầu ông cho rằng đó là một trong những người đi dạo cô đơn mà thỉnh thoảng đến nhởn nhơ ở xung quanh ngục thất: Sự khủng khiếp cũng cuốn hút người ta.

Nên ông ta cặp chiếc ghe của mình sát vào tấm vách mốc meo và bám vào một chiếc móc sắt, nhất định để cho người dạo mát đi qua. Vả lại ông ta không hiểu biết gì về cái quang cảnh vừa diễn ra mau lẹ. Ông thấy chiếc du thuyền của Léonore đi đến, rồi đột nhiên nó quay đi. – Thế là chưa phải vào đêm nay, ông lầm bầm.

Nhưng khi ông trông thấy chiếc du thuyền của Roland đến cặp sát chiếc ghe của mình, ông bắt đầu cảm thấy có sự lo ngại mơ hồ với một nỗi nguy hiểm xa lạ.

– Này! Ông kêu lớn, hãy vui lòng tránh ra xa!

Để trả lời, Roland thốt ra:

– Venise và Saint-Marc.

Đó là câu mật hiệu cuối cùng của những người âm mưu.

Grimani liền an tâm ngay.

Roland bước ngang qua giữa hai chiếc thuyền, đứng vững trong chiếc ghe của Grimani và dùng chân xô chiếc du thuyền của mình trôi theo dòng nước.

Bấy giờ, chàng đi đến trước mũi và cột chiếc ghe vào chiếc móc sắt mà Grimani đang bám vào.

Rồi chàng ngồi xuống và thản nhiên nói:

– Xin mời ngài ngồi xuống, ngài lãnh chúa Grimani, chúng ta cần nói chuyện với nhau.

Grimani đã chứng kiến và không ngạc nhiên lắm về những sự chuẩn bị đó, tin chắc ông ta có công việc với một người âm mưu.

Theo lời mời của Roland, ông đến ngồi đối diện với chàng trên một băng bằng cây và hỏi:

– Thưa ông, ông là ai?

Roland gỡ chiếc mặt nạ ra và Grimani giật mình vì khủng khiếp: Bởi vì người đàn ông vừa cung cấp mật hiệu cho ông, ông chưa bao giờ trông thấy trong số những kẻ âm mưu. Tuy nhiên, cuộc âm mưu lan rộng qua những chi nhánh trong Venise, nên có thể người đàn ông này được một trong những vị thủ lĩnh phái đến gặp ông, những giả thuyết đó chỉ thoáng qua trong đầu ông.

– Thưa ông, ông nói với giọng trầm tĩnh, tôi nhìn thấy gương mặt ông và tôi nghĩ rằng ông là người xa lạ đối với tôi; tuy nhiên ông đã nói đúng mật hiệu...

– Đã chứng tỏ với ngài rằng tôi thuộc thành phần của cuộc âm mưu lớn?

Grimani nghiêng mình, nhưng vẫn thận trọng im lặng.

– Vậy thì, bấy giờ Roland nói, ngài đã lầm. Tôi không có âm mưu, tôi không thuộc vào số các ngài. Và nếu như tôi đã sử dụng mật hiệu ở các hầm mộ giáo đường Saint-Marc, là vì tôi muốn được yên tĩnh để đến gần ngài, vì có chuyện cần nói với ngài.

Grimani tái mặt. Một tiếng chửi thề thốt ra và ông đột ngột đứng lên, tay rút dao găm. Ông chưa kịp hành động thì Roland cùng với sự mềm dẻo và sức mạnh phi thường đã chụp ngay cườm tay của địch thủ; rồi dưới cái siết chặt đó, Grimani buông ra một tiếng kêu giận dữ điên cuồng và buông rớt món võ khí của mình.

Roland lượm cây dao găm lên đưa trả lại cho Grimani.

Người này ngơ ngác vì sửng sốt, chụp lấy cây dao và ấp úng nói:

– Vậy ông muốn việc gì?

– Ngài sắp được biết điều đó, nếu như ngài bình tĩnh vui lòng nghe tôi nói vài phút. Nhưng xin mời ngài hãy ngồi xuống, sự chuyển động của ngài sẽ làm cho chúng ta bị chìm.

Grimani bị khuất phục, vâng lời.

– Tôi nghe ông, ông ta nói.

– Thưa ngài, Roland nói tiếp, tôi thấy rằng ngài không biết tôi. Cho nên, cần phải cho ngài biết tôi là ai. Ngài có nhớ vào một buổi tối nơi nhà người kỹ nữ Imperia, sau khi nhục mạ ông thi sĩ Arétin, ngài bị một tên gia nhân bắt và đẩy ra ngoài?

Grimani nghiến răng khi nghe nhắc đến kỷ niệm đó.

– Tôi thấy rằng ngài đã nhớ lại, Roland nói. Từ lúc đó, cả ba lần, ngài đã tìm cách trả thù ông Arétin đáng thương đó, vì ngỡ rằng chính ông ta đã làm cho ngài bị đẩy ra khỏi cửa. Và cứ mỗi lần, do một vận rủi bất ngờ, việc trả thù của ngài đã thất bại thảm thương vào đúng lúc.

Grimani, ngạc nhiên và khủng khiếp, nhìn sững người lạ mặt đang nói như vậy với ánh mắt giận dữ và hiếu kỳ.

– Thưa ngài, Roland nói tiếp, chính tôi đã phá các cuộc trả thù của ngài. Chính tôi đã xen vào giữa ngài và Pierre Arétin. Tôi không muốn cho người thi sĩ phải bị đánh một cách bất công. Tôi nói bất công là vì do lịnh của tôi chớ không phải do ông ta mà ngài bị bắt và mang ra bên ngoài, trước mắt tất cả bạn hữu của ngài.

– Đọa đày! Grimani thốt lên. Thế ông là ai?

– Ngài sẽ được biết... Có phải rằng thân phụ ngài, ông lão Grimani, thuộc thành phần Hội đồng Thập nhân chế, vào năm 1509 không?

Grimani giật mình và phản ứng tiếp theo là cái rùng mình, báo hiệu trước sự kinh hãi.

– Có phải rằng, Roland nói tiếp, thân phụ của ngài là một trong những kẻ đã kết án ông lão Candiano và buộc ông phải bị đâm mù đôi mắt?... Tôi sẽ nói cho ngài biết một việc mà ngài chưa hiểu. Ông lão thủ tướng mù mắt bị đem bỏ trên một con đường lộ và sống ăn xin trong sáu năm trời do nơi lòng từ thiện của dân chúng, nghĩa là trong cảnh bần cùng khốn nạn nhất mà một người ở trên đời có thể được biết. Và bây giờ, ngài là đứa con trai của một trong những vị thẩm phán, ngài nên biết rằng tôi, tôi là đứa con trai của người bị kết án...

– Roland Candiano! Grimani thét vang.

– Phải, Roland nói mà giọng của chàng trở nên khàn khàn. Cái giọng nghiêm khắc đó dường như làm nghiêng ngả kẻ địch cũng như là một cơn giông tố làm nghiêng ngả một cái cây; phải, Roland Candiano... Thân phụ của ngài đã phạm phải một sự hèn nhát, thưa ngài!

Chính ông ta, ông ta cũng hiểu rằng thân phụ tôi không có tội chống lại luật pháp, ông lão Grimani đã kết án ông lão Candiano. Ông đã phạm phải sự hèn nhát đáng ghê tởm đó, là để bảo đảm cho tương lai của ngài. Quả thật cái tương lai đó được bảo đảm, và trong lúc được tự do, vô tư lự, ngài mang tuổi thanh xuân đi dạo từ cầu Rialto cho đến cảng Lido, giữa những nụ cười của phụ nữ, còn tôi, tôi ở dưới đáy những chiếc giếng, tôi khóc nức nở vừa tự hỏi mình đã phạm tội ác nào, tôi khóc than nức nở... Đây này, cũng như là những tiếng khóc than nức nở mà chúng ta đang nghe vào lúc này.

Quả thật, vào lúc đó, những tiếng rên rỉ vọng lên từ lòng tòa ngục thất tối tăm và vang xa dưới chiếc Cầu Than Thở như là một cơn gió đau đớn của nhân loại.

– Kiên nhẫn! Roland nói vừa giương tay thẳng về phía những bức tường phủ đầy rêu: Kiên nhẫn, giờ giải thoát đã gần kề... Kiên nhẫn, những người anh em bị kết án của ta!...

Giọng Roland từ từ dịu xuống.

– Thưa ngài, chàng nói tiếp với giọng bình tĩnh hơn, những đứa con không có trách nhiệm về những tội ác của cha họ. Thân phụ ngài đã qua đời và tôi không hiểu, vào giây phút cuối cùng, ông có chuộc lại tội ác của mình bằng một ý nghĩ hối hận nào không. Nếu như tôi đã nhắc lại cái dĩ vãng đó còn đè nặng lên suốt cuộc đời của tôi, là vì tôi muốn làm cho ngài hiểu rõ cái quyền của tôi được can thiệp vào đời sống của ngài, cho ngài, đứng chính giữa ngài với những người mà ngài muốn sát hại.

Giờ đây, Grimani đã trấn tĩnh. Về tất cả những gì mà Roland vừa nói ra, ông chỉ giữ lại có hai điểm chính yếu cho mình: Trước hết, Roland Candiano có những lý do thù oán đặc biệt đối với ông, mặc dù những lời nói cuối cùng của chàng. Kế tiếp sự kiện còn quan trọng hơn nữa, Roland hiển nhiên biết rõ về cuộc âm mưu. Trên hai phương diện đó, chàng đều tỏ ra ghê gớm.

Grimani là một người đàn ông can đảm và bình tĩnh.

Cơn xúc động đã qua, ông tập trung tất cả những sự suy nghĩ và sức lực vào một điểm duy nhất:

Giết chết Roland Candiano.

Giết chết chàng, một cách khéo léo, chỉ một nhát mà thôi, không để cho chàng có thời giờ chống cự mà – ông vừa mới làm thí nghiệm – sẽ kết thúc bằng sự chiến thắng của Candiano.

– Thưa ông, ông lạnh lùng nói, ông muốn nói chuyện với tôi, và ông thấy rằng tôi đã kiên nhẫn lắng nghe ông nói, chờ đợi ông vui lòng giải thích cho tôi biết rằng ông muốn chờ đợi gì ở nơi tôi.

Roland tỏ ra thản nhiên trước cái âm điệu mỉa mai cố ý đó.

– Tôi đến đề nghị với ngài chọn lựa giữa cái sống và cái chết, chàng lạnh lùng nói.

Grimani giật mình.

Ông hiểu rằng thật sự vào lúc này, ông đang ở giữa cái sống và cái chết, và Roland chỉ cần dùng đầu ngón tay đẩy ông một cái là ông sẽ rơi vào trong cái chết hoặc là trong cái sống.

– Đây là những gì tôi đề nghị với ngài, Roland nói tiếp, tôi không có một lý do thù oán nào đối với ngài. Ngài phải rời khỏi Venise ngay và ngài sẽ không đi trở về trước một tháng. Ngài có nhận lời không?

– Tôi có thể nói với ông rằng tôi nhận lời, để rồi sẽ ở lại!

Roland mỉm cười:

– Ngài hãy an tâm; nếu như ngài chấp nhận ra đi, tôi sẽ chỉ cách cần thiết để cho ngài giữ đúng lời hứa.

– Ít ra, Grimani nói tiếp, ông có thể cho phép tôi hỏi tại sao tôi cần phải ra khỏi Venise vào một lúc mà tôi cần phải ở lại?

– Bởi vì, Roland đáp, cần thiết để cho ngài không phạm phải, cũng như là thân phụ ngài đã phạm một điều, sự hèn nhát nào đó sẽ khiến cho tôi có thể phải đau đớn... Tôi xin ngài suy nghĩ lại, thưa ngài, rằng tôi không hề chú ý đến trạng thái tinh thần của ngài. Ngài hãy trở thành một kẻ hèn nhát, ngài hãy trở thành một kẻ hèn mọn và thích khách theo như ý ngài muốn – miễn là đừng ngăn cản bước đường của tôi. Ngoài ra, tôi yêu cầu ngài hãy nhận xét rằng với một sự kiên nhẫn hoàn toàn, tôi đã cho ngài tất cả những lời giải thích mà ngài thấy rằng có ích lợi khi hỏi tôi.

Grimani gật đầu ra dấu, tỏ vẻ cám ơn một cách châm biếm.

Ông thấy rõ ràng là Roland Candiano đã nương nhẹ với ông hoặc là ít ra chưa có ý định xấu xa chống lại mình ngay. Điều đó làm cho ông có đủ thời gian để nghiên cứu nhát đòn.

Vị trí được sắp xếp như sau:

Chiếc du thuyền cột vào móc sắt ở vách tường ngục thất gần như nằm ở dưới chiếc cầu, do nước chảy đã cặp sát vào bức tường.

Grimani ngồi ở trước mũi thuyền, có cái móc sắt ở bên tay trái và Roland ngồi trên băng cây ở ngang trước mặt.

Vào lúc Roland đưa trả chiếc dao găm, Grimani đã đút dao vào vỏ.

Tất cả vấn đề đối với ông là rút nhanh con dao ra mà không cho Roland thấy. Bấy giờ, ông dùng bàn tay mặt kéo mạnh chiếc móc sắt để cho chiếc ghe phải tròng trành và đồng thời, thừa dịp Roland phản ứng tự nhiên để ngồi y tại chỗ, ông sẽ đâm vào ngực chàng.

Đó là kế hoạch của Grimani, một người đàn ông bình tĩnh, như chúng ta đã nói. Nhưng để thành công, ông cần phải rút dao mà không gây sự chú ý của Roland.

– Ai bảo với ông, ông ta nói tiếp, rằng tôi muốn biến thành một kẻ thích khách?

– Thế ngài làm gì ở đây? Roland nói. Ngài không phải ở đây để mai phục sao? Ngài không có chờ đợi người đàn bà mà ngài sẽ sát hại sao? Để thành công cho một cuộc âm mưu, thân phụ của ngài đã kết án một người đàn ông chịu đâm mù mắt và một người khác phải chết lần mòn trong cái giếng. Còn ngài, may mắn hơn, giản tiện hơn, ngài muốn dùng chiếc dao găm. Để cho thành công một cuộc âm mưu, ngài cũng vậy, nghĩa là để bảo đảm chia phần của ngài trên di hài của Foscari bị chiến bại, ngài đã nhận lời chờ đợi đứa con gái của Dandolo trong cái góc tối tăm này để giết chết nàng.

Với một cử động rất nhẹ, Grimani vừa thành công kéo chiếc áo choàng phủ kín lên đầu gối của ông, nghĩa là giấu kín được hai bàn tay – để tự do hành động.

Roland không nhận thấy gì cả.

Chàng nói tiếp:

– Làm thế nào, ngài lãnh chúa Grimani, ngài trẻ, ngài đẹp, ngài thông minh, cuộc đời mở rộng trước mắt ngài, tươi cười, và lúc bấy giờ người ta cứ ngỡ rằng bận lo nghĩ về những ý tưởng cao quý, thì ngài, ngài lại suy gẫm đến vụ giết một người đàn bà để làm thỏa mãn, tôi không biết một lòng tham vọng đáng thương nào!...Đi đi, Grimani, tôi sẽ bỏ qua buổi tối hôm nay, tôi sẽ bỏ qua tội ác của ngài, tôi sẽ quên rằng ngài muốn theo về phe những kẻ áp bức để chống lại những người bị áp chế. Tôi sẽ quên tất cả việc đó, bởi vì ngài còn trẻ, bởi vì tôi tin rằng ngài đã lầm đường lạc lối, và có lẽ một bài học lớn hôm nay sẽ giúp cho ngài trở thành một người đàn ông cao quý. Hãy đi đi, hãy thề với tôi rằng ngài sẽ rời khỏi Venise ngay đêm nay, và ngài sẽ trở lại tìm tôi trong vòng một tháng...

Để thay cho câu trả lời, Grimani bật ra một tiếng cười man rợ, ông đứng lên, ấn mạnh một cái cho chiếc ghe tròng trành và vẹt chiếc áo choàng ra sau lưng, ông nhảy đè với cả sức nặng lên trên mình Roland...

Giây lát sau, Grimani rớt xuống sông, tối tăm mặt mũi, bị ngạt thở, bị khủng khiếp, cây dao găm rơi mất, và có cái gì đó ở quanh cổ ông, như là một cái gông bằng sắt.

Việc gì đã xảy ra?

Đó là Roland không lúc nào bỏ qua các cử động của ông, có thể nói là chàng theo dõi từng bước đi của ông, chàng đứng lên đồng thời với Grimani và thay vì tìm cách giữ lại thăng bằng, nhưng chàng đã làm cho chiếc ghe lật úp luôn.

Kết quả là Grimani, thay vì nhảy đè lên trên mình Roland, lại bị rớt xuống sông, theo bản năng ông xòe hai bàn tay ra để giữ cho mình nổi lên mặt nước, và ông buông cây dao găm của mình.

Roland cũng nhảy cùng một lúc.

Chỉ một cái sải tay, chàng đã bắt kịp Grimani và đôi bàn tay của chàng đã ấn mạnh vào cổ ông một cái gông sắt.

Cuộc chiến đấu diễn ra thật nhanh.

Có vài cái dẫy dụa; nước bị xao động mạnh, rồi hai người đàn ông biến mất dưới làn nước.

Vài giây đồng hồ trôi qua.

Rồi có một xoáy nước.

Một cái đầu tái xanh hiện lên... Đó là cái đầu của Roland... Chàng giữ cho mình nổi trên mặt nước, chờ đợi...

Nhiều phút trôi qua trong một sự im lặng đáng sợ, chỉ thỉnh thoảng có tiếng rên rỉ từ đáy ngục thất vẳng đến.

Bỗng nhiên, Roland trông thấy ở cách hai mươi sải, một hình dáng màu đen đong đưa trên mặt nước, chìm nhẹ xuống rồi lại nổi lên.

Chàng bắt đầu lội tới nhanh và bắt kịp cái bóng dáng màu đen...

Đó là tử thi của Grimani, với khuôn mặt bầm tím, đôi mắt đứng tròng, cái miệng méo xệch bởi một cái nhếch mép, dường như là tiếng cười man rợ mà Roland đã nghe, đã vĩnh viễn phảng phất ở trên môi của người chết...