Nền Cộng hòa Hoa Kỳ vinh hiển ở chỗ, bất kỳ người nào từng đảm nhiệm chức vụ Tổng thống đều trở nên cao lớn hơn khi khoác lên mình quyền lực ấy, và đều tự chứng minh mình xứng đáng với trọng trách thiêng liêng đó. Đó là niềm tự hào lớn nhất của chúng ta trước sự tôn trọng của thế giới, đồng thời là minh chứng cho năng lực tự trị của con người.
Việc luận tội Tổng thống Andrew Johnson sẽ đánh dấu hoặc là đáy bùn nhơ nhúa nhất của sự suy đồi mà nền Cộng hòa có thể trượt xuống, hoặc là hồi kết của nó. Trong phiên tòa này, hệ thống của chúng ta sẽ phải chịu đựng thử thách khắc nghiệt nhất. Nếu một phe đa số bè phái trong Quốc hội có thể phế truất Hành pháp và thách thức Tòa án Tối cao, thì sự ổn định của các thể chế dân sự sẽ chấm dứt, và hơi thở của đám đông sẽ trở thành tiêu chuẩn duy nhất của luật pháp.
Quốc hội đã vứt bỏ những mảnh liêm sỉ cuối cùng trong cách đối xử với Nguyên thủ quốc gia. Stoneman dẫn đầu chiến dịch lăng mạ này, không chỉ xuất phát từ sự căm thù cá nhân, mà vì ông ta thấy rằng nhờ đó, việc kết tội Tổng thống trước Thượng viện sẽ trở thành điều gần như tất yếu.
Khi những thông điệp của ông từ Nhà Trắng được gửi đến, chúng bị ném thẳng vào sọt rác mà không thèm đọc, giữa những tiếng chế nhạo, xì xào, nguyền rủa và những tràng cười tục tĩu.
Thay vì đọc chúng, Stoneman sẽ cử tới bàn của Thư ký một bài trích dẫn đầy những lời lăng mạ dung tục từ một tờ báo đảng, và Thư ký Hạ viện sẽ đọc nó giữa những tiếng rên rỉ mỉa mai, tiếng cười và tiếng vỗ tay từ dưới sàn viện lẫn các khán đài.
Một đoạn cắt báo ưa thích miêu tả Tổng thống là “một tên côn đồ say xỉn trơ tráo, mà so với hắn, con ngựa của Caligula còn đáng kính chán.”
Tại Thượng viện, nơi các thành viên sẽ ngồi như những thẩm phán tuyên thệ để quyết định vấn đề luận tội, Charles Sumner đã dùng những lời lẽ thô tục đến mức bị gọi nhắc trật tự. Được Chủ tọa và Thượng viện hậu thuẫn, hắn lặp lại những lời đó với sự hung hăng gia tăng, kết thúc bằng một giọng điệu lạnh lùng đầy độc địa:
“Andrew Johnson đã trở thành kẻ kế nhiệm của Jefferson Davis. Khi đưa hắn ra xét xử, tôi không bới móc chuyện hắn say xỉn như thú vật vào ngày tuyên thệ nhậm chức Phó Tổng thống, tôi cũng không nhắc đến những bài phát biểu ngớ ngẩn làm nhục đất nước của hắn, hay lắng nghe những lời đồn về việc bán các lệnh ân xá, hay sự nhũng nhiễu cá nhân. Những điều đó thật tồi tệ. Nhưng hắn đã soán đoạt quyền lực của Quốc hội.”
Conover, kẻ khốn kiếp chuyên khai gian dối đang ngồi tù vì tội danh nhân chứng chuyên nghiệp trong phiên tòa ám sát, lúc này tung ra tin đồn rằng hắn có thể cung cấp bằng chứng cho thấy Tổng thống Johnson chính là kẻ sát hại Lincoln. Không chút do dự, những kẻ tay sai của Stoneman liền gửi thỉnh nguyện thư lên Tổng thống xin ân xá cho tên ác ôn này, để hắn có thể quay lại cắn xé kẻ đã ân xá cho mình và khai man cướp đi mạng sống của ông ta! Tên vô lại này được rước trong sự đắc thắng từ nhà tù đến Điện Capitol và đặt trước Ủy ban Luận tội, nơi hắn tuôn ra câu chuyện kỳ diệu của mình.
Những cống rãnh và nhà tù được sục sạo để tìm từng mảnh bằng chứng có thể có, và ngày xét xử đã đến gần.
Khi ngày ấy đến gần hơn, sự kích động trở nên dữ dội. Lớp lớp những kẻ phiêu lưu mong chờ sự lật đổ Chính phủ đã đổ xô về Washington. Những giấc mơ về danh vọng, lợi lộc và sự phân chia chiến lợi phẩm nổi dậy cuồng loạn. Những kẻ cờ bạc tràn ngập các quán rượu và sòng bạc, đặt cược vàng bạc trên đầu Tổng thống.
Stoneman nhận thấy sự việc nghiêm trọng hơn cả những gì tinh thần táo bạo của ông từng tưởng tượng. Sức khỏe của ông đột ngột suy sụp dưới sức ép, và ông bị bác sĩ bắt nằm liệt giường cùng lời cảnh báo rằng chỉ một chút kích động nhỏ cũng có thể gây tử vong ngay lập tức.
Elsie bước vào Ngôi nhà Đen nhỏ bé trên đồi lần đầu tiên kể từ chuyến đi năm cô mười hai tuổi, cách đó khoảng tám năm. Cô sắp xếp một y tá quân y, tiếp quản nơi này, và phớt lờ sự tồn tại của người phụ nữ da nâu, từ chối nói chuyện hay cho phép bà bước vào phòng cha mình.
Căn bệnh của ông khiến việc chọn một người phụ trách vụ án trước Tòa án Tối cao trở nên cấp bách. Chỉ có một thành viên của Hạ viện có đủ tư cách và năng lực cho vị trí đó—Tướng Benj. F. Butler, người Massachusetts, cái tên đủ để khơi mào bạo loạn ở bất kỳ hội đồng nào trên đất Mỹ.
Việc lựa chọn ông ta đã châm ngòi cho một cơn bão tại Điện Capitol. Một nghị sĩ nhảy dựng lên giữa sàn Hạ viện và thét lớn:
“Nếu tôi phải định nghĩa tất cả những gì hèn nhát trong chiến tranh, vô nhân đạo trong hòa bình, bị cấm đoán trong đạo đức, và nhũng lũng trong chính trị, tôi có thể gọi nó bằng một từ duy nhất—Chủ nghĩa Butler!”
Vì bài phát biểu này, ông ta bị ra lệnh phải xin lỗi, và khi ông ta khinh bỉ từ chối, họ đã bỏ phiếu yêu cầu Chủ tịch Hạ viện khiển trách công khai. Chủ tịch Hạ viện đã làm vậy, nhưng lại nháy mắt với kẻ phạm lỗi trong lúc thốt ra lời khiển trách.
John A. Bingham, người Ohio, người được chọn nhờ tài hùng biện để đọc bài phát biểu chính chống lại Tổng thống, đã đứng lên ở Hạ viện và phẫn nộ từ chối phục vụ trong Hội đồng Luận tội cùng một kẻ như vậy.
Tướng Butler đáp trả bằng sự xấc láo nghiền nát:
“Thưa ngài Chủ tịch, đúng là tôi có thể đã phạm một sai lầm về phán đoán khi cố gắng thổi bay pháo đài Fisher bằng một con tàu chở thuốc súng trên biển. Tôi đã làm hết khả năng với tài năng mà Thượng đế ban cho mình. Một thiên thần cũng không thể làm hơn thế. Ít nhất tôi đã phơi lồng ngực mình ra để bảo vệ đất nước—điều mà vị quý ông đáng kính đang lăng mạ tôi chưa từng dám làm—niềm tự hào duy nhất của ông ta là, sau những bức tường nhà tù, dựa trên lời khai gian dối, ngòi bút hùng biện rực lửa của ông ta đã đẩy một người mẹ da trắng vô tội thét gào lên đoạn đầu đài.”
Cuộc chiến chỉ chấm dứt khi có mệnh lệnh từ chiếc giường bệnh của lão Cựu nghị sĩ buộc Bingham phải ngậm miệng lại và làm việc với Butler. Khi Tổng thống đã bị nghiền nát, lúc đó họ mới giải quyết những mâu thuẫn mèo mả gà đồng sau. Bingham tuân lệnh.
Khi tòa án tối cao tụ họp tại Phòng họp Thượng viện, năm mươi lăm Thượng nghị sĩ, do Salmon P. Chase, Chánh án Tòa án Tối cao chủ tọa, đã cấu thành nên tòa án này. Họ ngồi vào các vị trí theo hình bán nguyệt phía trước bàn làm việc của Phó Tổng thống nơi Chánh án đang ngồi. Phía sau họ là một trăm chín mươi thành viên của Hạ viện, những kẻ buộc tội vị thủ lĩnh của nền cộng hòa hùng mạnh nhất trong lịch sử nhân loại. Mọi khoảng trống trên các khán đài đều kín đặc những nam thanh nữ tú ăn mặc lấp lánh, các sĩ quan quân đội trong bộ quân phục lộng lẫy, cùng sự phô trương và lộng lẫy của các sứ thần từ mọi triều đình trên thế giới. Về mặt quy mô hoành tráng ngoạn mục, chưa từng có cảnh tượng nào như vậy xuất hiện trong biên niên sử công lý.
Vẻ bề ngoài kỳ lạ của Tướng Butler, với cái đầu hói tỏa sáng vẻ xấc láo trong khi đôi mắt có vẻ như đang nháy lên về quá khứ chiến binh của mình và chế giễu người đồng nghiệp quản lý Bingham, đã mang lại một chút nét hài hước cho khung cảnh trang nghiêm.
Cái đầu uy nghi của Chánh án gợi lên những suy nghĩ kỳ lạ cho người quan sát. Ông mới chỉ được triệu tập vào ngày hôm trước để xử lý Jefferson Davis vì tội phản quốc tuyên bố các Tiểu bang miền Nam ly khai khỏi Liên bang. Hôm nay ông lại ngồi xuống để xét xử Tổng thống Hợp chủng quốc Hoa Kỳ vì tội tuyên bố họ vẫn ở trong Liên bang! Ông đã nhiệt tình phản đối rằng mình không thể tiến hành cả hai phiên tòa này cùng một lúc.
Chánh án tuyên thệ “thực thi công lý vô tư theo Hiến pháp và luật pháp,” và trước sự chưng hửng của Sumner, ông đã yêu cầu từng Thượng nghị sĩ tuyên thệ. Khi tên của Benjamin F. Wade được xướng lên, Hendricks, người Indiana, đã phản đối việc ông ta ngồi ghế thẩm phán. Ông ta có thể tạm thời kế vị Tổng thống với tư cách là người chủ trì Thượng viện, và lá phiếu của chính ông ta có thể quyết định số phận của bị cáo đồng thời định đoạt sự kế vị của chính mình. Luật pháp cấm Phó Tổng thống ngồi xét xử trong những phiên tòa như vậy. Quy định đó càng phải được áp dụng mạnh mẽ hơn trong trường hợp của ông ta. Hơn nữa, ông ta đã tuyên bố Tổng thống có tội mà không cần qua xét xử.
Sumner, quên mất kiến nghị ngăn cản Stockton bỏ phiếu chống lại việc trục xuất chính mình, liền lao vào bảo vệ Wade. Hendricks mỉm cười rút lại sự phản đối của mình, và “Bluff Ben Wade” đã tuyên thệ rồi ngồi xuống để phán xét chính vụ án của mình với vẻ mặt thản nhiên.
Khi vụ án được hoàn tất, toàn bộ bản cáo trạng phơi bày ra một mớ ác ý ngu xuẩn không có lấy một mảnh bằng chứng nào để chống lưng cho các cáo buộc của nó.
Vào ngày cuối cùng của phiên tòa, khi những bài phát biểu kết luận đang được thực hiện, có một sự xao động ở cửa. đám đông chen chúc chật ních từng inch sàn nhà bị đẩy ra một cách thô bạo. Đám đông rướn cổ lên, các Thượng nghị sĩ quay lại nhìn đằng sau để xem sự hỗn loạn đó có ý nghĩa gì, và Chánh án gõ búa đòi trật tự.
Đột ngột, xuyên qua đám đông dày đặc xuất hiện hình bóng của hai tên nô lệ da đen khổng lồ đang khiêng một ông già. Khuôn mặt nghiêm nghị, trắng bệch và cứng đờ của ông, cùng bàn chân thòng lọng lớn đến tội nghiệp thò ra từ đôi tay đen đúa ấy, không thể lẫn đi đâu được. Một luồng phấn khích quét qua sàn viện và các khán đài, và một tiếng hò reo yếu ớt gợn sóng trên bề mặt, nhanh chóng bị tiếng búa gõ dập tắt.
Bọn nô lệ đặt ông ngồi vào một chiếc ghế bành đối diện với nửa vòng tròn các Thượng nghị sĩ, và thụp người ngồi xổm xuống ngay bên cạnh ông. Những mái tóc xoăn tít, làn da đen nhánh, đôi môi dày, hàm răng trắng và chiếcếc mũi tẹt của chúng bỗng chốc tạo thành một khung cảnh mang tính biểu tượng kỳ lạ bao quanh khuôn mặt trắng bệch vì giận dữ của lão Cựu nghị sĩ.
Không nhà điêu khắc nào từng mơ ra một biểu tượng nham hiểm hơn về sự suy đồi của một chủng tộc dựng xây đế chế ngoài nhóm người này. Những bóng đen ấy, quấn quýt trong đêm tối của bốn nghìn năm dã man, ngồi xổm ở đó như những kẻ “bình đẳng” với chủ nhân của chúng, nhe răng cười trước những hình thức công lý của ông ta, thứ tiến hóa từ bốn mươi thế kỷ thiên tài người Arya. Đem sức mạnh thù hận cuồng loạn của tên cuồng tín da trắng kêu gọi sức mạnh thú tính đó, và để đổi lấy sự thuê mướn ấy, hắn đã bán rẻ quyền thừa kế của một chủng tộc hùng mạnh gồm những con người tự do.
Diễn giả vội vã đi đến kết luận để người chủ nhân đang ngất lửu có thể truyền đạt thông điệp của mình. Trong lúc đó, đôi mắt lạnh lùng và đầy kích động của ông đang dò tìm những bí mật trong tâm hồn các vị thẩm phán trước mặt.
Ông không đến để biện hộ hay thuyết phục. Ông đã trốn tránh sự cảnh giác của con gái và y tá, trốn thoát với sự giúp đỡ của người phụ nữ da nâu cùng những đồng minh da đen của bà, và bất chấp hiểm nghèo tính mạng để đến đây ra lệnh. Mọi năng lượng từ ý chí bất khuất của mình đang được ông huy động lúc này để ngăn bản thân không bị ngất đi. Ông cảm thấy rằng chỉ cần mình nhìn thẳng vào mặt những kẻ đó, chúng sẽ không dám thách thức lời nói của ông.
Ông lê bước đầy đau đớn đứng dậy giữa một sự im lặng đáng sợ. Lại một lần nữa, vẻ kỳ diệu tuyệt đối từ nhân cách của người đàn ông này nắm giữ trí tưởng tượng của khán giả. Sự táo bạo, sự cuồng tín, cùng những sự mâu thuẫn kỳ lạ trong tính cách của ông đã khuấy động tâm trí của cả bạn lẫn thù—người đàn ông đang lảo đảo ở đó trước mặt họ, dùng bàn tay trái to lớn và xấu xí để đẩy lùi Thần Chết, trong khi bàn tay phải bóp nghẹt cổ kẻ thù của mình! Vừa trung thực vừa bất lương, vừa tàn nhẫn vừa dịu dàng, vừa cao thượng vừa ti tiện, một lãnh đạo đảng khinh thường dư luận, một con người có chính kiến nhưng đồng thời lại là chính trị gia vô lương tâm nhất, một triết gia rao giảng sự bình đẳng của con người nhưng lại là một kẻ bạo chúa căm ghét thế gian và khinh miệt mọi người!
Sự hiện diện của ông trước mặt họ như một sự thách thức công khai đối với tình yêu, cuộc sống và cái chết, liệu lời nói của ông có vang lên tối cao khi phán quyết được đưa ra hay không? Mọi người đàn ông trong phòng xử án lớn đều tin điều đó khi họ nhìn vào các hàng Thượng nghị sĩ đang dán chặt vào từng lời nói của ông.
Ban đầu ông nói với một sinh khí phi tự nhiên, một chút ửng hồng của cơn sốt làm bừng sáng khuôn mặt trắng bệch của ông, giọng nói run rẩy nhưng đầy xuyên thấu.
“Hỡi kẻ nào trong số các ngươi dám tha bổng cho Tổng thống,” ông dũng cảm đe dọa, “ta giáng xuống đầu kẻ đó lời nguyền rủa muôn đời của cả một Dân tộc—một nỗi ô nhục sẽ xé nát và tàn phá con cháu của hắn cho đến khi chúng phải co rúm lại khi nghe đến chính tên mình như thể chạm phải thứ ô uế!”
Ông hụt hơi, đôi bàn tay bồn chồn khua khoắng vùng cổ, lảo đảo và suýt ngã nếu đám cận vệ da đen không kịp đỡ lấy. Ông hồi tỉnh, đẩy họ lùi lại tư thế ngồi xổm, rồi ngồi xuống. Và rồi, với chiếc bàn chân thòng lọng to lớn chìa thẳng ra phía trước, đôi bàn tay gân guốc bấu chặt vào thành ghế, cái đầu to lớn lắc lư qua lại như một con sư tử bị thương, ông tiếp tục bài phát biểu của mình, vốn ngày càng trở nên mãnh liệt dữ dội theo từng nhịp thở nhọc nhằn.
Hiệu ứng mang lại thật mạnh mẽ như dòng điện. Mọi Thượng nghị sĩ đều chồm người về phía trước để bắt lấy từng lời thì thầm nhỏ nhất, và sự hồi hộp trên các khán đài khủng khiếp đến mức những người lắng nghe suýt ngất đi.
Khi lời thách thức điên cuồng cuối cùng ấy được ném thẳng vào mặt các thẩm phán, đám đông ngơ ngác chững lại lấy hơi và các khán đài bùng nổ trong một cơn bão vỗ tay.
Chánh án vô ích đứng dậy, khuôn mặt tựa sư tử tái xanh vì giận dữ, đập bàn đòi trật tự và ra lệnh giải tán các khán đài.
Họ cười nhạo ông. Tiếng gầm thét nối tiếp tiếng gầm thét là câu trả lời. Chánh án với giọng điệu giận dữ lớn tiếng ra lệnh cho Viên chức Tư pháp giải tán khán đài.
Nhiều người chồm người qua lan can và hét thẳng vào mặt ông:
“Ông ta không làm được đâu!”
“Ông ta không có đủ người đâu!”
“Cứ để ông ta thử nếu dám!”
Những người gác cửa đã cố gắng vãn hồi trật tự bằng cách tuyên bố điều đó nhân danh hòa bình, phẩm giá và quyền lực tối cao của Thượng viện đối với căn phòng linh thiêng của mình. Đám đông lúc này đã trở thành một đám đông hú hét chế nhạo họ.
Thượng nghị sĩ Grimes, người Iowa, đứng lên và đòi hỏi lý do tại sao Thượng viện lại bị lăng mạ như vậy mà lệnh vẫn không được thi hành.
Một loạt tiếng xì xào chào đón câu hỏi của ông.
Chánh án, rõ ràng là rất căng thẳng, tuyên bố mệnh lệnh sẽ được thi hành.
Thượng nghị sĩ Trumbull, người Illinois, đề nghị bắt giữ những kẻ vi phạm.
Đáp lại, đám đông gào lên:
“Bọn tao rất muốn xem tụi mày làm thế nào đấy!”
Cuối cùng, đám đông cũng bắt đầu chậm chạp rời khỏi khán đài với ấn tượng rằng Tòa án Tối cao đã hoãn phiên tòa.
Đột nhiên một người hét lên:
“Từ từ đã! Họ không hoãn đâu. Cùng ở lại xem cho đến cùng nào!”
Hàng trăm người ngồi lại ghế của mình. Ở các hành lang, một đám đông bắt đầu hát vang theo điệp khúc cuồng nhiệt:
“Lão Grimes đã chết, người đàn ông tội nghiệp ấy.” Những người phụ nữ tham gia với vẻ phấn khích. Giữa các đoạn thơ, kẻ dẫn dắt sẽ nguyền rủa Thượng nghị sĩ Iowa là kẻ phản bội và là quân miền Nam ẩn giấu. Tiếng hát có thể được Tòa án nghe rõ mồn một khi âm thanh gầm rú đó lướt qua những cánh cửa mở toang.
Khi Phòng họp Thượng viện đã được dọn sạch và khung cảnh ô nhục nhất từng xảy ra trong các cổng của nó đã khép lại, Tòa án Luận tội Tối cao bước vào phiên họp kín để xem xét bằng chứng và đưa ra phán quyết.
Trong vòng một giờ kể từ khi hoãn phiên tòa, giới Quản lý đã biết được rằng có bảy Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa đang dao động, và họ hình thành một nhóm dưới sự lãnh đạo của hai luật sư hiến pháp vĩ đại vẫn tin tưởng vào sự thiêng liêng của lời tuyên thệ thẩm phán—Lyman Trumbull, người Illinois, và William Pitt Fessenden, người Maine. Xung quanh họ là các Thượng nghị sĩ Grimes ở Iowa, Van Winkle ở Tây Virginia, Fowler ở Tennessee, Henderson ở Missouri, và Ross ở Kansas. Phía các nhà quản lý lâm vào hoảng loạn. Nếu những người này dám đoàn kết với mười hai đảng viên Dân chủ, Tổng thống sẽ được tha bổng với cách biệt đúng một phiếu—họ chỉ đếm được ba mươi tư phiếu chắc chắn cho việc kết tội.
Những kẻ cách mạng đã vứt bỏ mọi sự dè dặt về liêm sỉ, tiến hành họp kín và tổ chức một âm mưu nhằm ép buộc, trong vài ngày ngắn ngủi trước khi phán quyết được đưa ra, những vị thẩm phán này phải khuất phục trước sắc lệnh của họ.
Fessenden và Trumbull bị đe dọa luận tội và trục xuất khỏi Thượng viện, đồng thời bị oanh tạc bởi những đợt tấn công dữ dội nhất từ báo chí, nơi lên án họ là những kẻ phản bội đê hèn, “hèn hạ, gớm ghiếc và độc hại như những con nhím trong chuồng của một gánh xiếc lưu động.”
Một cuộc mít tinh lớn đã được tổ chức tại Washington với tuyên bố:
“Quyết định rằng chúng ta luận tội Fessenden, Trumbull và Grimes trước vành móng ngựa của công lý và nhân đạo, với tư cách là những kẻ phản bội mà tội ác của chúng khiến cho sự ô nhục của Benedict Arnold trở thành sự đáng kính và liêm sỉ.”
Giới Quản lý gửi một bức điện tín vòng quanh tới mọi tiểu bang có vị thẩm phán đang dao động:
“Hiểm họa lớn cho hòa bình đất nước nếu việc luận tội thất bại. Hãy gửi cho các Thượng nghị sĩ của các vị tiếng nói của dư luận thông qua các nghị quyết, thư tín và đại biểu.”
Người gây ra sự phẫn nộ lớn nhất là Ross, người Kansas. Việc Kansas trong số tất cả các tiểu bang lại cử ra một “kẻ phản bội” là điều vượt quá sức chịu đựng của tinh thần những kẻ cách mạng.
Một cuộc mít tinh lớn ở Leavenworth do đó đã gửi cho ông bức điện tín:
“Kansas đã nghe bằng chứng và yêu cầu kết tội Tổng thống.
“D. R. Anthony và 1.000 người khác.”
Đáp lại điều này, Ross trả lời:
“Tôi đã tuyên thệ thực hiện công lý vô tư. Tôi tin rằng mình sẽ có đủ dũng khí và lòng trung thực để bỏ phiếu theo mệnh lệnh từ phán quyết của mình và vì lợi ích cao cả nhất của đất nước.”
Ông nhận được câu trả lời:
“Động cơ của ông là các hợp đồng với người da đỏ và tiền giấy xanh. Kansas ruồng bỏ ông cũng như mọi kẻ khai gian và hèn nhát.”
Giới Quản lý tổ chức một tòa án dị giáo nhằm tra tấn và quấy rối Ross để ép ông phải khuất phục. Duy chỉ thiếu mỗi lá phiếu của ông là đủ.
Họ vây hãm nhà điêu khắc trẻ Vinnie Ream, người được Quốc hội trao hợp đồng làm bức tượng Lincoln. Studio của cô nằm ở tầng hầm của Điện Capitol. Họ đe dọa cô bằng sự thịnh nộ của Quốc hội, việc mất hợp đồng và sự sụp đổ sự nghiệp nếu cô không tìm cách thuyết phục Thượng nghị sĩ Ross, người mà cô quen biết, bỏ phiếu chống lại Tổng thống.
Một nỗ lực như vậy nhằm giành lấy phán quyết của một tòa án thông thường bằng gian lận chắc chắn đã đẩy những kẻ chủ mưu vào tù vì trọng tội. Thế nhưng các nhà quản lý vụ án này, trước tòa án tối cao nhất thế giới, không chỉ làm điều đó mà không hề đỏ mặt vì xấu hổ, mà còn nguyền rủa như một kẻ phản bội đối với bất kỳ ai dám đặt câu hỏi về động cơ của họ.
Khi ngày bỏ phiếu của Tòa án đến gần, Thượng nghị sĩ Ross vẫn là một ẩn số đối với cả bạn lẫn thù. Các phóng viên bu quanh ông, trở thành tâm điểm của ngàn ánh mắt. Các phòng của ông bị vây hãm bởi những cử tri cực đoan được chở từng bầy từ Kansas đến để hống hách ép ông phải hứa hẹn kết tội. Mọi di chuyển ngày lẫn đêm của ông, bữa sáng, bữa trưa, bữa tối của ông, những bộ quần áo ông mặc, màu sắc chiếc cà vạt của ông, những người bạn và đồng hành của ông, đều được ghi chép thành các bản tin hàng giờ và truyền đi qua đường dây điện từ Thủ đô đang cuồng loạn.
Chánh án Chase triệu tập Tòa án Luận tội Tối cao để trật tự, nhằm tuyên án. Lão Stoneman lại được khiêng vào ghế trong vòng tay của hai tên nô lệ da đen, và ngồi với đôi mắt lạnh lùng dò xét khuôn mặt các thẩm phán.
Sự phấn khích đã đạt đến đỉnh điểm của sự dữ dội. Một cảm giác nghẹt thở trang nghiêm bao trùm lấy khung cảnh. Cảm giác dâng trào rằng thời khắc đã điểm, thời khắc sẽ thử thách năng lực của con người trong việc thiết lập một nền Cộng hòa trường tồn.
Thư ký đọc Điều khoản thứ Mười một, do Cựu nghị sĩ vĩ đại soạn thảo như một phép thử tối cao.
Khi những từ cuối cùng của nó tắt dần, Chánh án đứng dậy giữa một sự im lặng đau đớn, đặt tay lên hai bên bàn làm việc như để giữ thăng bằng cho chính mình, và nói:
“Hãy gọi tên điểm danh.”
Mỗi Thượng nghị sĩ đều trả lời “Có tội” hoặc “Không có tội”, đúng như những gì đã được giới Quản lý tính toán, cho đến khi tên của Fessenden được xướng lên.
Một khoảnh khắc tĩnh lặng và giọng nói của vị luật sư vĩ đại vang lên cao sảng, lạnh lùng, trong trẻo và vang dội như một tiếng chuông nhà thờ Thanh giáo vào sáng Chủ nhật:
“Không có tội!”
Một tiếng lầm bầm, nửa như tiếng rên rỉ thở dài, nửa như tiếng hò reo kêu la, gợn sóng qua đại sảnh lớn.
Các phiếu bầu còn lại bây giờ đã bị gạt bỏ ngoại trừ phiếu của Edmund G. Ross, người Kansas. Không một con người nào trên trái đất biết người đàn ông này sẽ làm gì ngoại trừ con người vô hình thầm lặng ẩn sâu trong tâm hồn ông.
Xuyên qua sự im lặng trang nghiêm đầy run rẩy, giọng nói của Chánh án vang lên:
“Thượng nghị sĩ Ross, ý ngài thế nào? Bị cáo Andrew Johnson có phạm tội khinh tội lớn như được buộc tội trong điều khoản này hay không?”
Vị Thẩm phán vĩ đại chồm người về phía trước; trán ông cau lại khi Ross đứng dậy.
Các đồng nghiệp Thượng nghị sĩ của ông theo dõi trong trạng thái bị thôi miên. Hàng ngàn nam nữ thanh niên, bám víu từ các khán đài, dán chặt đôi mắt vào ông. Lão Stoneman kéo đôi lông mày dựng ngược xuống, nhìn ông chằm chằm như một con rắn lục sẵn sàng tấn công, môi dưới trưa ra, hàm bấu chặt như ê-tô, đôi tay khua khoắng bám vào thành ghế.
Mọi hơi thở đều bị nín lại, mọi đôi tai đều căng ra, khi câu trả lời thốt ra từ vị người gốc Scotland cứng cỏi tựa như tiếng kèn đồng:
“Không có tội!”
Đám đông thở phào—một khoảng dừng, một tiếng lầm bầm, tiếng bước chân xào xạc của hàng ngàn con người——
Tổng thống được tha bổng, và nền Cộng hòa trường tồn!
Hạ viện tụ họp và tiếp nhận báo cáo về phán quyết. Lão Stoneman tự kéo mình đứng nửa người lên, bám vào bàn làm việc, ngỏ lời với Chủ tịch Hạ viện, giới thiệu dự luật thứ hai về việc luận tội Tổng thống, rồi ngã quỵ ngất đi trong vòng tay của các hộ vệ da đen của mình.