Thiếu nữ khả ái đang gảy đàn banjo và hát cho những thương binh nghe chợt dừng lại, quay sang vị bác sĩ và thì thầm:
“Gì thế ạ?”
“Nghe như một đám đông kích động——”
Cùng một phản xạ, họ tiến đến bên cửa sổ bệnh viện đang mở rộng và lắng tai nghe.
Hòa trong bầu không khí xuân dịu ngọt là tiếng hò reo của hàng ngàn người đang tuôn xuống đại lộ từ Tòa nhà Quốc hội hướng về Nhà Trắng. Nổi lên trên tất cả là tiếng la hét của những đứa bán báo đang ra rả chào mời bản tin “Đặc biệt”. Một đứa lao vút qua góc phố, giọng cao vút run lên vì phấn khích:
“Đặc biệt! Đặc biệt! Hòa bình! Chiến thắng!”
Những khung cửa sổ đột nhiên được đẩy bật lên, phụ nữ nhô đầu ra ngoài, trong khi những người khác lao ra đường và chen chúc quanh cậu bé, tranh giấu lấy tờ báo. Cậu ném tờ báo sang hai bên và vồ lấy tiền—chẳng ai màng tiền thối. Tiếngét của cậu vẫn vang lên không dứt:
“Đặc biệt! Hòa bình! Chiến thắng! Lee đã đầu hàng!”
Cuối cùng thì thời khắc ấy cũng đã đến.
Miền Bắc vĩ đại, với hàng triệu con người kiên cường cùng nguồn tài nguyên vô tận, từng đón nhận phát súng đầu tiên tại Sumter bằng sự khinh miệt và hoài nghi. Vài trung đoàn đã lên đường cho một chuyến đi chơi kéo dài một tháng để giải quyết ổn thỏa rắc rối. Trung đoàn Thôn tính Brooklyn từng hân hoan tiến về phía Nam trong một chuyến dã ngoại ba mươi ngày, với những đoạn dây thừng được buộc nổi bật vào đầu súng để mỗi người mang về một tù binh miền Nam, dẫn đi xích cổ qua các con phố trong ngày khải hoàn trở lại! Thật bất nhẫn nếu phải kể chuyện gì đã xảy ra với những sợi dây thừng ấy khi họ phải vội vã quay về nhà trước thời hạn từ trận chiến Bull Run đầu tiên.
Người miền Nam, cũng khôn ngoan chẳng kém, hân hoan tiến về miền Bắc để đánh cho mỗi tên Yankee nhừ tử trước bữa điểm tâm, nhưng rồi lại vấp phải những khó khăn không lường trước.
Cả hai phe đều phải học những bài học xương máu, và họ đã học chúng trong một ngôi trường có chân lý tối hậu—khóa học bốn năm tại Đại học Địa ngục: tiếng thét của đại bàng, tiếng hú của bầy sói, tiếng sủa của loài hổ, tiếng gầm của bầy sư tử—tất cả đều bị khóa chặt trong vòng tay của Tử thần, và mỗi khung cảnh điên cuồng đều được thắp sáng bởi ánh lóa từ những ngọn núi lửa mang niềm đam mê bạo tàn!
Nhưng nỗi thống khổ kéo dài ấy cuối cùng đã chấm dứt.
Những tiếng chuông thành phố bắt đầu đổ hồi. Pháo từ các pháo đài cùng hòa vào bản đồng ca, gầm vang bằng những cổ họng thép sâu thẳm khiến mặt đất rung chuyển.
Ngay bên kia đường, một người mẹ đang đọc tin tức định mệnh liền quay lại, nghẹn ngào ôm chầm lấy đứa con trai vào lòng và khóc vì sung sướng. Đợt tổng động viên cuối cùng với nửa triệu tân binh vừa gọi tên cậu.
Thủ đô của quốc gia đang rũ bỏ cơn ác mộng dài đầy kinh hoàng và hồi hộp. Đã không ít lần thành phố phải run rẩy trước lòng trắc ẩn của những kẻ gan dạ mặc áo xám, và tiếng kèn thức giấc của họ từng khiến ngay cả vị Tổng thống bên bàn làm việc cũng phải giật mình.
Hết lần này đến lần khác, vận mệnh của nền Cộng hòa đã treo trên sợi tóc, và trong mọi cuộc khủng hoảng, May mắn, Định mệnh, hay Thượng đế đã làm lệch chiếc cân ngả về phía Liên bang.
Một đoàn gồm hơn năm trăm kẻ đào ngũ thuộc phe Liên minh miền Nam, những kẻ đã vượt chiến tuyến theo từng nhóm, hiện ra trong tầm mắt, diễu hành qua bệnh viện với vẻ dửng dưng trước cảnh tượng náo loạn. Chỉ có một đội hộ vệ tượng trưng đi hai bên khi họ lê bước đi, mệt mỏi, rách rưới và bẩn thỉu. Màu xám trên quân phục của họ giờ đã ngả sang màu đất sét. Kẻ mặc quần xanh, kẻ mặc áo ghi lê xanh, kẻ khác lại mặc áo khoác xanh chiến lợi phẩm thu được trên chiến trường đẫm máu. Vài người quấn những mảnh thảm, số khác quấn những chiếc túi cũ quanh vai. Họ cứ nối đuôi nhau đi như thế từ nhiều tuần nay. Chẳng ai buồn bới móc hay để ý đến họ.
“Một trong những bí mật của cuộc đầu hàng!” Bác sĩ Barnes thốt lên. “Ông Lincoln đã có mặt ở tiền tuyến suốt những tuần qua cùng những lời đề nghị hòa bình và khoan dung, miễn là họ chịu hạ vũ khí. Tâm hồn vĩ đại của vị Tổng thống, ngay cả thiên tài như Lee cũng không thể cưỡng lại. Nụ cười của ông bắt đầu làm tan chảy những hàng ngũ áo xám ấy giống như ánh mặt trời đang sưởi ấm mặt đất ngày hôm nay.”
“Anh là một người rất ngưỡng mộ Tổng thống,” cô gái nói với một nụ cười đầy tò mò.
“Vâng, thưa cô Elsie, và tất cả những ai hiểu ông ấy cũng vậy.”
Cô quay đi khỏi cửa sổ mà không đáp lời. Một bóng đen thoáng qua nét mặt khi cô nhìn lướt qua những dãy giường bệnh dài dằng dặc, nơi những người lính mặc áo xanh đang nghỉ ngơi, cho đến khi ánh mắt cô dừng lại ở chiếc giường có một sĩ quan trẻ người miền Nam đang nằm trơ trọi giữa kẻ thù.
Vị bác sĩ cùng cô quay lại nhìn người đàn ông ấy.
“Cậu ấy có sống nổi không ạ?” cô hỏi.
“Có, nhưng chỉ để lên giá treo cổ.”
“Vì tội gì chứ?” cô kêu lên.
“Bị tòa án quân sự kết án là lính du kích. Đó là lời dối trá, nhưng đằng sau nó có một bàn tay thế lực nào đó—một ảnh hưởng huyền bí ở cấp bậc quyền lực cao. Cậu bé không hoàn toàn tỉnh táo trong phiên tòa.”
“Chúng ta phải kháng cáo lên ông Stanton.”
“Khác nào kháng cáo với ác quỷ. Người ta bảo mệnh lệnh xuất phát từ văn phòng của ông ta.”
“Một đứa trẻ mười chín tuổi!” cô thốt lên. “Thật là xấu hổ. Tôi đang tìm mẹ của cậu ấy. Anh bảo tôi đánh điện về Richmond đón bà ấy cơ mà.”
“Đúng vậy, tôi sẽ không bao giờ quên những tiếng khóc đêm đó của cậu ấy, vô cùng thảm thương và ngây thơ như trẻ nhỏ. Tôi từng nghe không biết bao nhiêu tiếng kêu đau đớn, nhưng trong đời chưa từng thấy điều gì xé lòng đến thế: một chàng trai đang mê sản vì sốt gọi mẹ. Giọng cậu ấy mang một vẻ dịu dàng kỳ lạ, thấm sâu và đầy âm hưởng. Nó len lỏi vào tâm hồn bạn, buộc bạn phải lắng nghe cho đến khi bạn thề rằng đó chính là anh em, người yêu, chị gái hay mẹ mình đang gọi bạn. Lẽ ra cô phải chứng kiến cảnh cậu ấy ngã xuống vào ngày hôm đó. Hỡi Thượng đế của lòng xót thương, thật bi thảm và cũng thật hào hùng làm sao!”
“ANH TRAI CÔ ĐÃ LAO TỚI VÀ ÔM SỐC CẬU ẤY VÀO LÒNG.”

“Phil viết thư cho tôi bảo rằng cậu ấy là một anh hùng và nhờ tôi chăm sóc cậu ấy. Anh có ở đó không?”
“Có, ở khẩu đội pháo mà anh trai cô hỗ trợ. Cậu ấy là đại tá của một trung đoàn phiến quân tàn tơi đang nằm ngay trước mặt chúng tôi ở ngoại ô Petersburg. Richmond đã tiêu đời, việc kháng cự là điên rồ, nhưng họ vẫn ở đó, rách rưới và đói lả, một nhúm người chưa đầy bốn trăm, vậy mà lưỡi lê của họ vẫn lóe lên rực rỡ dưới ánh mặt trời. Bất chấp làn đạn chết người, cậu ấy đã xung phong và thực sự đánh bật quân ta khỏi một chiến hào. Chúng tôi tập trung hỏa lực pháo binh vào cậu ấy khi cậu ấy ẩn nấp sau công sự đất này. Quân ta nằm la liệt bên ngoài hàng đống, kẻ chết, người thỏ thẻ chờ chết và bị thương. Khi tiếng đạn thưa dần, chúng tôi có thể nghe thấy tiếng họ van xin nước.
“Đột nhiên, chàng trai này nhảy lên chiến hào. Cậu ấy mặc bộ quân phục đại tá màu xám mới tinh mà người mẹ, với niềm kiêu hãnh ngút ngàn trong tâm hồn, đã gửi cho cậu.
“Cậu ấy hiện lên như một hình ảnh tuấn tú—cao ráo, mảnh khảnh, thẳng thắn, khoác chiếc khăn đai màu vàng rực rỡ tua rua bằng kim loại quanh eo, thanh gươm lóe sáng dưới ánh mặt trời, chiếc mũ rộng vành đội lệch một bên đính một chiếc lông chim đại bàng.
“Chúng tôi tưởng cậu ấy sắp dẫn đầu một đợt xung phong khác, nhưng ngay khi khẩu đội pháo đang chuẩn bị khai hỏa, cậu ấy thản nhiên đi xuống bờ công sự giữa làn mưa đạn súng trường và bắt đầu cho những thương binh của chúng tôi uống nước.
“Mọi khẩu đại bác đều ngừng bắn, và chúng tôi đứng lặng ngắm nhìn. Cậu ấy quay trở lại chiến hào, thanh gươm trần bất ngờ lóe lên trên chiếc lông chim đại bàng ấy, và đám lính rách rưới mặt mày bặm trợn của cậu lao vút lên tấn công chúng tôi như những con quỷ dữ.
“Lúc đó họ còn chưa tới ba trăm người, nhưng vẫn ào lên, cất lên cái tiếng thét rợn người của phe phiến quân sau mỗi bước nhảy—tiếng kêu của thợ săn trên đỉnh đồi khi thấy con mồi! Người miền Nam vốn đều là thợ săn, và tiếng thét ấy trong chiến tranh đã biến thành một âm thanh siêu thực khi cất lên từ hàng trăm cổ họng hợp sức và con mồi lại chính là con người.
“Dĩ nhiên, đó là một sự điên rồ. Chúng tôi quét sạch họ khỏi ngọn đồi ấy như trấu bay trước cuồng phong. Khi người cuối cùng lảo đảo ngã quỵ hoặc lùi lại, thì chàng trai này một mình lao tới, giật lá cờ từ tay một người lính đã ngã xuống và xông lên như thể đang dẫn đầu cả một triệu quân tới chiến thắng.
“Một viên đạn đã thổi bay chiếc mũ trên đầu cậu, và chúng tôi có thể thấy máu đang tuôn xối xả bên má. Cậu xông thẳng vào hàm của một khẩu pháo bên ta. Và rồi, với nụ cười trên môi cùng sự thách thức tử thần trong đôi mắt nâu to tròn, cậu nhét thẳng lá cờ ấy vào miệng nòng đại bác, lảo đảo rồi ngã xuống! Một tiếng hò reo bùng lên từ hàng ngũ chúng tôi.
“Anh trai cô đã lao tới và ôm sốc cậu ấy vào lòng, và khi chúng tôi cúi xuống thân hình bất tỉnh ấy, anh ấy thốt lên: ‘Lạy Chúa tôi, bác sĩ, nhìn cậu ấy kìa! Cậu ấy giống tôi đến mức tôi có cảm giác như chính mình vừa bị bắn vậy!’ Họ giống nhau như đúc—chỉ là tóc cậu kia tối màu hơn. Tôi nói thật với cô Elsie, giết những con người như thế là một tội ác. Một người đàn ông thế này còn có giá trị hơn đối với quốc gia hơn mọi tên da đen từng đặt bàn chân bẹt lên lục địa này!”
Đôi mắt cô gái đã nhòa đi khi lắng nghe câu chuyện.
“Tôi sẽ thỉnh cầu Tổng thống,” cô quả quyết nói.
“Đó là hy vọng duy nhất. Và hiện tại ông ấy đang chịu áp lực khủng khiếp. Sắc lệnh thân thiện cho phép Cơ quan Lập pháp Virginia trở lại Richmond đã bị Stanton ép ông phải hủy bỏ. Một bàn tay lão luyện đã tổ chức một âm mưu trong Quốc hội nhằm hạ bệ Tổng thống. Bọn chúng nguyền rủa chính sách khoan dung của ông là sự yếu hèn, và thề biến miền Nam thành một Ba Lan thứ hai. Khẩu hiệu của chúng là trả thù và tịch thu tài sản. Bốn phần năm số nghị sĩ trong đảng của ông ở Quốc hội nhúng tay vào âm mưu này. Tổng thống chưa có nổi một chục người bạn thực sự ở cả hai viện để có thể dựa vào. Người ta đồn rằng Stanton sẽ được toàn quyền hành động, và cái giá treo cổ sẽ bận rộn dài dài. Sắc lệnh đã bị hủy bỏ này của Tổng thống trông có vẻ là như vậy.”
“Tôi sẽ tự tay thử một phen với ông Stanton,” cô nói với giọng trầm ngâm đầy sức nặng.
“Chúc cô may mắn, Em gái nhỏ—hãy cho tôi biết nếu tôi có thể giúp gì nhé,” viên bác sĩ đáp lại đầy phấn khởi khi tiếp tục vòng quanh làm nhiệm vụ của mình.
Elsie Stoneman ngồi xuống bên chiếc giường của người lính bị thương người miền Nam và bắt đầu cất tiếng hát và gảy đàn du dương.
Hơi xa hơn một chút ở cùng dãy ấy, một người lính đang hấp hối, tiếng nghẹn ngào yếu ớt phát ra nghe rõ mồn một trong cổ họng. Một người phục vụ ngồi bên cạnh và nhất định không chịu rời đi cho đến phút cuối cùng. Tiếng trò chuyện thông thường và tiếng vo ve râm ran trong phòng bệnh vẫn tiếp diễn, chẳng màng đến hòa bình, chiến thắng, sự sống hay cái chết. Trước sự định đoạt tuyệt đối của bệnh viện, mọi biến cố khác trên cõi đời đều lu mờ. Người thì đang đánh bài hoặc chơi cờ ca-rô, kẻ thì cười đùa vui vẻ, người khác lại cắm cúi đọc sách.
Ngay khi nốt nhạc dịu dàng đầu tiên cất lên từ người ca sĩ, các ván trò chơi liền dừng lại, và người đọc sách cũng đặt cuốn sách xuống.
Cây đàn banjo đã đến Washington theo chân những người nô lệ nối đuôi đoàn quân. Cô đã cất cây đàn ghi-ta đi và học cách chơi tất cả những bài ca trại quân hào hùng của miền Nam. Giọng cô trầm ấm, du dương và đầy dịu dàng. Nó bỏ bùa mê tất cả những người đang im lặng lắng nghe.
Khi cô vừa đàn vừa hát những khúc ca mà người lính bị thương yêu thích, ánh mắt cô đầy thương cảm dừng lại trên gương mặt rám nắng của anh, hốc hác và co rút vì những cơn sốt. Anh đang chìm trong giấc ngủ mê man không chút nghỉ ngơi. Cô có thể đếm được những nhịp đập hỗn loạn của trái tim anh qua nhịp đập của mạch máu lớn ở cổ. Đôi môi anh khô khốc và cháy rộp, và hàng ria mép chúm chím như trẻ con uốn cong lên phía trên hàng răng trắng như thể bị thiêu đốt bởi hơi thở nóng rực.
Anh bắt đầu nói nhảm những câu đứt quãng, và cô lắng nghe—mẹ anh—em gái anh—và vâng, cô dám chắc khi cúi sát lại hơn—cả một mối tình đầu nhỏ bé sống ở nhà bên cạnh. Ai mà chẳng có người yêu—những chàng trai miền Nam ấy. Lại một lần nữa anh đang trêu chọc con chó của mình—và rồi quay trở lại chiến trường.
Cuối cùng anh cũng mở mắt, đôi mắt nâu sẫm to tròn, sáng rực một cách bất thường, với vẻ khát khao kỳ lạ ẩn sâu trong đáy mắt khi chúng dừng lại trên người Elsie. Anh cố nặn ra một nụ cười và thều thào nói:
“Có một—con—ruồi—đậu—trên—tai—trái—tôi—mấy—khẩu—súng—của—tôi—không—hiểu—sao—lại—không—với—tới—được—cô—giúp—tôi—”
Cô lao tới và xua con ruồi đi.
Anh lại mở mắt.
“Làm ơn—cho—tôi—hỏi—nhưng—tôi—còn—sống—chứ?”
“Có chứ, đương nhiên rồi,” câu trả lời vang lên đầy vui vẻ.
“Thế thì, ơ này, đây là tôi, hay không phải tôi, hay tôi đã trúng đạn đại bác, hay quỷ sứ đã bắt tôi đi rồi?”
“Là anh đấy. Đại bác không bắn trúng anh đâu, nhưng có ba khẩu súng trường thì có đấy. Quỷ sứ chưa bắt anh đi đâu, nhưng nó sẽ bắt nếu anh không ngoan.”
“Tôi sẽ ngoan nếu cô không bỏ đi——”
Elsie quay mặt đi mỉm cười, và anh chầm chậm nói tiếp:
“Nhưng tôi chết rồi, tôi biết mà. Tôi đang nằm trên một chiếc giường có màn che bên trên. Tôi chẳng còn thấy đói nữa, và một thiên thần đang bay lượn bên trên gảy đàn hạc bằng vàng——”
“Chỉ là một cô gái Yankee nhỏ bé đang gảy đàn banjo thôi.”
“Đừng có hòng lừa tôi—tôi đang ở trên thiên đường.”
“Anh đang ở bệnh viện.”
“Bệnh viện gì mà buồn cười thế—nhìn kìa, cây đàn hạc và chiếc kèn lớn treo lơ lửng sát bên kìa—đó là kèn của tổng lãnh thiên thần Gabriel đấy——”
“Không phải đâu,” cô cười lớn. “Đây là tòa nhà Văn phòng Sáng chế, chiếm tới hai dãy nhà, giờ được trưng dụng làm bệnh viện dã chiến. Có tới bảy mươi ngàn thương binh trong thành phố này, và ngày càng nhiều người kéo đến trên mỗi chuyến tàu. Ba mươi lăm bệnh viện đều đã quá tải rồi.”
Anh nhắm mắt lại một thoáng trong thinh lặng, rồi cất giọng với vẻ run rẩy yếu ớt:
“Tôi sợ là cô không biết tôi là ai—tôi không thể lợi dụng lòng tốt của cô được—tôi là lính phiến quân đấy——”
“Vâng, tôi biết chứ. Anh là Đại tá Ben Cameron. Giờ thì với tôi, việc anh chiến đấu cho phe nào chẳng còn quan trọng nữa.”
“Thế thì tôi đang ở trên thiên đường rồi—chết từ lâu lắm rồi. Tôi có thể chứng minh điều đó, nếu cô chịu đàn lại lần nữa.”
“Tôi nên đàn bài gì nào?”
“Trước tiên là bài ‘O Jonny Booker Help dis Nigger’.”
Cô đàn và hát bài ấy vô cùng hay.
“Bây giờ là bài ‘Wake Up in the Morning’.”
Anh lại lắng nghe với đôi mắt mở trừng trừng chẳng nhìn thấy gì ngoài những ảo ảnh bên trong tâm trí.
“Tiếp theo nào, bài ‘The Ole Gray Hoss’.”
Khi những nốt nhạc cuối cùng dần lịm tắt, anh lại cố mỉm cười:
“Thêm một bài nữa thôi—‘Hard Times an’ Wuss er Comin‘.’”
Với đôi tay khéo léo, chắc nhịp cùng ngữ điệu thổ âm da đen dịu dàng, cô hát trọn vẹn bài hát.
“Nào, tôi đã bảo là cô không thể lừa nổi tôi cơ mà? Chẳng cô gái Yankee nào có thể đàn và hát những bài này đâu, tôi đang ở thiên đường, còn cô là thiên thần.”
“Anh không thấy xấu hổ khi đứng trước cửa tử mà vẫn cònở đó tán tỉnh tôi sao?”
“Đó mới là lúc nên làm thân với các thiên thần chứ—nhưng mà tôi chết thật rồi còn gì——”
Elsie phì cười bất chấp cả sự kiềm chế của bản thân.
“Tôi biết chứ,” anh nói tiếp, “bởi vì tóc cô óng ánh sắc vàng và đôi mắt màu hổ phách chứ không phải màu xanh lam. Cứu đời tôi chưa từng thấy cô gái nào có đôi mắt và mái tóc như thế.”
“Nhưng anh còn trẻ mà.”
“Chưa bao giờ—có—một—cô—gái—nào—như—thế—trên—trái—đất—này—cô—chính—là——”
Cô giơ ngón tay ra hiệu cảnh cáo, và mi mắt anh sụp xuống trong trạng thái lơ mơ kiệt sức.
“Anh không được nói nữa đâu,” cô thì thầm, lắc đầu.
Một tiếng động ở cửa khiến Elsie phải quay đầu đi khỏi chiếc giường bệnh. Một người phụ nữ phúc hậu khoảng năm mươi tuổi, mặc chiếc váy đen cũ phai màu, đang năn nỉ người gác cổng cho phép đi qua.
“Không được đâu, thưa bà. Phạm quy đấy.”
“Nhưng tôi buộc phải vào. Tôi đã lết bộ suốt bốn ngày qua vùng hoang mạc của những bệnh viện này, và tôi biết chắc chắn nó đang ở đây.”
“Lệnh đặc biệt, thưa bà—những tên phiến quân bị thương ở đây thuộc diện quản thúc trong tù.”
“Thôi được rồi, chàng trai trẻ,” giọng người phụ nữ nài nỉ vang lên. “Đứa con bé bỏng của tôi đang ở trong này, bị thương và sắp chết. Tôi nhất định phải vào đó. Anh có thể bắn tôi nếu thích, hoặc có thể quay mặt sang hướng khác.”
Bà bước nhanh qua người lính, kẻ chỉ biết đờ đẫn nhìn ra cửa bằng đôi mắt mờ đục và chẳng thấy gì cả.
Bà đứng lặng trong giây lát với vẻ bàng hoàng bất lực. Khu vực rộng lớn ở tầng hai của tòa nhà khổng lồ bằng đá nguyên khối chật ních những hàng người bệnh, bị thương và hấp hối—một cảnh tượng vừa kỳ lạ, trang nghiêm lại vừa tò mò. Sát những bức tường là những chiếc tủ kính nặng nề, chứa đầy các mô hình của mọi loại phát minh mà thiên tài con người từng mơ ước. Giữa những chiếc tủ này là những lối đi ngang sâu thẳm, rộng tám thước, chật kín người bệnh, và những dãy dài nằm trải dài suốt trung tâm đại sảnh. Một hành lang chạy vòng quanh phía trên các tủ kính, và nơi này cũng chứa đầy những chiếc giường bệnh. Tiếng bước chân lạo xạo của các bác sĩ và y tá qua lại trên sàn đá cẩm thạch càng làm tăng thêm ấn tượng kỳ quái.
Elsie nhìn thấy vẻ cầu cứu bất lực trên khuôn mặt người mẹ và vội vã tiến lên đón:
“Có phải bà là bà Cameron, đến từ Nam Carolina không?”
Hình bóng run rẩy trong bộ đồ đen vội vã nắm chặt lấy tay cô:
“Vâng, vâng, cô bé yêu quý, tôi đang tìm đứa con trai bị thương nặng sắp chết của mình. Cô có thể giúp tôi chứ?”
“Cháu nhận ra bà qua một bức ảnh tiểu họa từng được xem,” cô nhẹ nhàng đáp. “Cháu sẽ dẫn bà đến tận giường của anh ấy.”
“Cảm ơn cô, cảm ơn cô nhiều lắm!” tiếng đáp khẽ khàng vang lên.
Chỉ trong chốc lát, bà đã ở bên cạnh cậu, và Elsie bước đi ra cửa sổ mở rộng, nơi văng vẳng tiếng chim sẻ hót líu lo từ những lùm hoa tử đinh hương đang nở rộ ở bên dưới.
Người mẹ trao một ánh nhìn tràn ngập sự trìu mến vô tận lên khuôn mặt hốc hác, và đôi tay bà đột chắp lại cầu nguyện:
“Tạ ơn Chúa Giê-su vì giờ phút này! Ngài đã lắng nghe tiếng kêu gào trong tâm hồn tôi và dẫn lối cho đôi chân tôi!” Bà dịu dàng quỳ xuống, đặt một nụ hôn lên đôi môi nóng hổi, vén mớ tóc đen rối bù ra khỏi trán cậu, và bàn tay bà áp lên đôi mắt cậu.
Một chút ửng hồng thoáng qua trên khuôn mặt anh.
“Mẹ đấy ư, Mẹ—con—biết—mà—đó—là—tay—của—mẹ—hay—là—tay—của—Thượng—đế!”
Bà luồn tay ôm chầm lấy cậu.
“Anh hùng của mẹ, cục cưng của mẹ, đứa con bé bỏng của mẹ!”
“Giờ thì con sẽ khỏe lại thôi, Mẹ ạ, đừng sợ. Mẹ thấy đấy, hôm đó con đã đánh cho bọn chúng tơi bời giống như bao lần trước. Con không biết mọi chuyện xảy ra thế nào nữa—cỗ lính của con dường như gục ngã cùng một lúc. Mẹ biết đấy—con không thể đầu hàng trong bộ quân phục đại tá mới tinh mà mẹ đã gửi cho con—chúng con đã chiến đấu một trận rất hào hùng, và—giờ—thì—con—chỉ—hơi—mệt—một—chút—thôi—nhưng—có—mẹ—ở—đây—rồi,—mọi—thứ—đều—ổn—cả.”
“Ừ, đúng vậy, con yêu. Mọi chuyện qua hết rồi. Tướng Lee đã đầu hàng, và khi con khá hơn, mẹ sẽ đưa con về nhà, nơi ánh nắng và hoa cỏ sẽ ban cho con sức mạnh trở lại.”
“Em gái bé nhỏ của con đâu ạ?”
“Nó đang đi tìm con ở một khu vực khác trong thành phố. Nó đã lớn phổng phao và ra dáng thiếu nữ đến mức con khó lòng nhận ra đấy. Bố con vẫn ở nhà, và vẫn chưa biết chuyện con bị thương đâu.”
“Còn người yêu của con, Marion Lenoir thì sao ạ?”
“Cô bé xinh đẹp nhất ở vùng Piedmont—vẫn ngọt ngào và tinh nghịch như ngày nào. Ông Lenoir đang rất ốm, nhưng ông đã viết một bài thơ rất hào hùng về một trong những trận xung phong của con. Mẹ sẽ cho con xem vào ngày mai. Ông ấy là nhà thơ vĩ đại nhất của chúng ta. Miền Nam tôn sùng ông ấy. Con bé Marion gửi lời yêu thương và một nụ hôn đến người anh hùng trẻ tuổi của vùng Piedmont. Mẹ sẽ trao nó cho con ngay bây giờ đây.”
Bà cúi xuống lần nữa và hôn lên trán cậu.
“Còn bầy chó của con?”
“Ít ra thì Tướng Sherman cũng đã để lại chúng.”
“Vâng, con mừng vì điều đó—còn con ngựa cái của con có sao không ạ?”
“Có chứ, nhưng chúng ta phải vất vả lắm mới cứu được nó—Jake đã giấu nó trong rừng cho đến khi đoàn quân đi qua.”
“Khôn thật đấy, Jake.”
“Mẹ không biết chúng ta sẽ xoay sở ra sao nếu không có nó nữa.”
“Lão Aleck vẫn ở nhà và lại say xỉn như mọi khi chứ?”
“Không, lão ta đã bỏ trốn theo đoàn quân và xúi giục mọi tên nô lệ ở trang trại nhà Lenoir bỏ đi hết, trừ vợ lão là thím Cindy.”
“Đúng là quân vô lại, trong khi mẹ của bà Lenoir từng cứu lão khỏi chết cháy hồi còn nhỏ cơ mà!”
“Đúng thế, vậy mà lão lại mách với bọn Yankee rằng những vết sẹo do lửa thiêu đó là do roi vọt gây ra, rồi dẫn một toán lính đến nhà vào một đêm để đốt các nhà kho. Jake đã chặn đứng chúng và tố cáo lão. Bọn lính tức điên lên nên đã treo cổ và nện cho lão ta nhừ tử gần chết. Từ đó đến nay chúng ta không còn thấy mặt lão nữa.”
“Vâng, con sẽ chăm sóc cho mẹ, Mẹ ạ, khi con về đến nhà. Dĩ nhiên là con sẽ khỏe lại rồi. Thật vô lý khi phải chết ở tuổi mười chín. Mẹ biết đấy, con chưa bao giờ tin rằng trên đời lại có viên đạn nào được đúc ra có thể bắn trúng con. Trong ba năm chiến đấu, con sống sót như có bùa hộ mệnh và chẳng hề trầy xước một chút nào.”
Giọng cậu đã trở nên yếu ớt, nặng nhọc và khuôn mặt bừng lên vì sốt. Người mẹ đặt bàn tay lên môi cậu.
“Thêm một chút nữa thôi,” cậu thều thào nài nỉ. “Mẹ đã gặp vị thiên thần vừa đàn và hát cho con nghe chưa? Mẹ phải cảm ơn cô ấy đấy.”
“Rồi, mẹ thấy cô ấy đang tới kia kìa. Mẹ phải đi tìm bảo Margaret, rồi chúng ta sẽ xin giấy phép để đến đây mỗi ngày.”
Bà hôn cậu, rồi bước đi gặp Elsie.
“Và cô chính là cô gái quý hóa đã đàn và hát cho đứa con trai của tôi, một kẻ bị thương lạ mặt ở đây trơ trọi giữa lòng kẻ thù ư?”
“Vâng, và cho cả tất cả những người khác nữa ạ.”
Bà Cameron nắm lấy cả hai tay Elsie và nhìn cô bằng ánh mắt trìu mến.
“Cô cho phép tôi hôn cô nhé? Tôi sẽ mãi mãi yêu quý cô.”
Bà siết chặt Elsie vào lòng. Bất chấp sự kín đáo của cô gái, một tiếng nấc nghẹn ngào bật ra qua hơi thở trước cái chạm của đôi môi ấm áp. Mẹ ruột của cô đã qua đời từ khi cô còn là một đứa trẻ, và một trái tim rụt rè, khao khát tình cảm, bị che giấu bấy lâu nay khỏi thế giới ngoài kia, bỗng trào dâng niềm dịu dàng lẫn đau đớn để đón nhận cái ôm ấy.
Elsie đi cùng bà ra đến cửa, trong lòng tự hỏi làm thế nào để có thể thốt ra sự thật khủng khiếp về số phận sắp giáng xuống đầu con trai bà.
Cô định cất lời, nhìn vào khuôn mặt bà Cameron đang rạng ngời niềm hạnh phúc biết ơn, và những lời nói bỗng đông cứng lại trên môi. Cô quyết định đi tiễn bà một đoạn đường ngắn. Nhưng nhiệm vụ ấy lại càng trở nên khó khăn hơn gấp bội.
Đến góc phố, cô đột ngột dừng lại và cất lời chào tạm biệt:
“Cháu phải dừng ở đây thôi, thưa bà Cameron. Sáng mai cháu sẽ ghé qua đón bà và giúp bà xin giấy phép để vào bệnh viện.”
Người mẹ vuốt ve bàn tay cô và bịn rịn nắm giữ mãi.
“Cô mới tốt bụng làm sao,” bà nói giọng dịu dàng. “Và cô vẫn chưa cho tôi biết tên mình thì phải?”
Elsie ngập ngừng đáp:
“Đó là một bí mật nhỏ ạ. Ở các bệnh viện, người ta gọi cháu là Sơ Elsie, Thiếu nữ Banjo. Bố cháu là một người có địa vị. Cháu sẽ thấy phiền toái nếu tên đầy đủ của mình bị nhiều người biết đến. Cháu là Elsie Stoneman. Bố cháu là chủ tịch Hạ viện. Cháu sống cùng với người cô của mình.”
“Cảm ơn cháu,” bà thì thầm, siết nhẹ tay cô.
Elsie đứng nhìn bóng dáng người phụ nữ áo đen khuất dần trong dòng người đông đúc với một tâm trạng hỗn độn kỳ lạ.
Việc nhắc đến người bố đã khơi lại trong lòng cô sự nghi ngờ rằng chính ông là thế lực bí ẩn đang đe dọa chính sách của Tổng thống và âm mưu thiết lập một thời kỳ khủng bố ở miền Nam. Chỉ sau Tổng thống, ông là người quyền lực nhất ở Washington, và là kẻ thù không khoan nhượng của ông Lincoln, mặc dù ông giữ vai trò lãnh đạo đảng của mình tại Quốc hội, nơi ông cai trị bằng bàn tay sắt. Ông là một con người mang lòng thù hận dữ dội và khủng khiếp. Thế nhưng, trong đời sống cá nhân, đối với những người quen biết, ông lại là một người rộng lượng và chu đáo.
“Lão Austin Stoneman, Vị Thường dân Vĩ đại,” người ta vẫn gọi ông như thế, và tên tuổi của ông là một quyền lực hô mưa gọi gió trong thế giới hành động. Đối với thiếu nữ khả ái này, ông là người La Mã cao quý nhất trong số những bậc vĩ nhân, là hiện thân lý tưởng cho sự vĩ đại trong cô. Ông là một người cha nuông chiều con cái, và dẫu không hay biểu lộ cảm xúc, ông vẫn yêu thương các con bằng sự gắn bó cuồng nhiệt.
Cô khựng lại và ngước nhìn những cột trụ bằng đá cẩm thạch khổng lồ trông giống như những người lính gác đang vẫy gọi cô quay trở lại bên trong, nơi có chiếc giường bệnh đang giữ chân một kẻ thù bị thương. Chập tối đã buông xuống, và ánh sáng dịu ngọt của vầng trăng mới mọc đã phủ lên vẻ uy nghiêm trầm mặc của tòa nhà một lớp vẻ đẹp lấp lánh đầy dịu dàng.
“Tại sao mình phải đau buồn cho một kẻ thù giữa hàng ngàn người đã gục ngã cơ chứ?” cô tự hỏi lòng mình. Mọi chi tiết trong cuộc gặp gỡ vừa qua giữa cô với anh và người mẹ bỗng hiện rõ mồn một trong tâm hồn cô với một vẻ sắc nét đến giật mình—và sự kinh hoàng về số phận của anh cứa sâu vào cảm giác đau đớn tột cùng của cá nhân cô.
“Anh ấy sẽ không phải chết,” cô quả quyết nói. “Tôi sẽ đưa mẹ anh ấy đến gặp Tổng thống. Ngài ấy không thể chối từ bà đâu. Tôi sẽ cho gọi Phil đến giúp tôi.”
Cô vội vã chạy đến văn phòng điện tín và triệu tập anh trai mình.