Elsie dẫn thẳng Mrs. Cameron từ Nhà Trắng sang Bộ Chiến tranh.
“Thưa Mrs. Cameron, cô thấy Tổng thống thế nào?” cô hỏi.
“Tôi khó mà nói được,” câu trả lời vang lên đầy trầm tư. “Ông ấy là người vĩ đại nhất mà tôi từng gặp. Ta cảm nhận được điều đó một cách bản năng.”
Khi Mrs. Cameron được dẫn vào phòng làm việc của Bộ trưởng, ông Stanton đang ngồi viết bàn giấy.
Bà trao tờ lệnh của Tổng thống cho một viên thư ký, và người này liền chuyển nó cho Bộ trưởng.
Ông là một người đang ở độ tuổi sung mãn nhất của cuộc đời, cả về trí tuệ lẫn thể chất, dáng người thấp và đậm, cao khoảng năm thước tám inch và có xu hướng béo phì. Tuy nhiên, những chuyển động của ông lại rất nhanh nhẹn, và mỗi khi ông xoay người trên ghế, sự sắc bén tối đa lại hằn rõ trong từng cử động của cơ thể cũng như mọi biến chuyển trên nét mặt.
Khuôn mặt ông ngăm đen và che kín bởi một bộ râu dài, sẫm màu điểm xuyết những sợi bạc. Ông hướng đôi mắt nhỏ đen láy đầy dò xét về phía bà và cất lời mà không thèm đứng dậy:
“Vậy bà là người có đứa con trai bị thương đang chịu án tử hình vì tội làm du kích đấy phỏng?”
“Tôi thật bất hạnh khi rơi vào hoàn cảnh ấy,” bà đáp.
“Chà, tôi chẳng có gì để nói với bà cả,” ông tiếp lời bằng một giọng lớn và gay gắt hơn, “và cũng chẳng có thời gian để phí hoài vào bà. Nếu bà đã nuôi dưỡng những kẻ nổi dậy chống lại chính quyền vĩ đại nhất dưới ánh mặt trời này, thì bà phải gánh chịu hậu quả——”
“Nhưng thưa ngài kính mến,” người mẹ chen ngang, “nó chỉ là một cậu bé mười chín tuổi, đã bỏ trốn ba năm trước và gia nhập quân ngũ——”
“Tôi không muốn nghe thêm một lời nào từ bà nữa!” ông gầm lên trong cơn thịnh nộ. “Tôi không có thời gian để đôi co—đi ngay đi. Tôi sẽ chẳng làm gì cho bà đâu.”
“Nhưng tôi mang theo lệnh của Tổng thống,” người mẹ nài nỉ.
“Phải, tôi biết chứ,” ông đáp với một nụ cười nhếch mép đầy khinh miệt, “và tôi sẽ xử lý nó như cách tôi từng làm với bao tờ lệnh khác—đảm bảo rằng nó không được thi hành—giờ thì đi đi.”
“Nhưng Tổng thống đã bảo với tôi rằng ngài sẽ cấp giấy phép vào bệnh viện, và một lệnh ân xá toàn diện sẽ được ban cho con tôi!”
“Ừ, tôi hiểu rồi. Nhưng để tôi bảo cho bà biết điều này. Tổng thống là một kẻ ngốc—một kẻ ngốc khốn kiếp! Giờ thì bà có biến đi không?”
Với nỗi kinh hoàng trĩu nặng trong lồng ngực, Mrs. Cameron lủi thủi bước ra và kể lại cuộc chạm trán bất ngờ ấy cho Elsie nghe.
“Quả là đồ dã thú!” cô gái thốt lên. “Chúng ta sẽ quay lại ngay lập tức và báo cáo sự lăng mạ này với Tổng thống.”
“Tại sao những kẻ như thế lại được trao cho quyền lực nhỉ?” người mẹ thở dài.
“Tôi chịu, đúng là một điều bí ẩn. Người ta đồn ông ta là vị Bộ trưởng Chiến tranh vĩ đại nhất trong lịch sử chúng ta. Tôi chẳng tin điều đó tẹo nào. Phil căm ghét tận xương tủy mỗi khi nhìn thấy mặt ông ta, và mọi sĩ quan quân đội tôi quen biết, từ Tướng Grant trở xuống, cũng đều vậy cả. Tôi hy vọng ông Lincoln sẽ đá cổ hắn ra khỏi Nội các vì sự nhục mạ này.”
Khi hai người được dẫn trở lại phòng làm việc của Tổng thống, Elsie vội vã thông báo cho ông về câu trả lời tồi tệ mà Bộ trưởng Chiến tranh đã dành cho sắc lệnh của ông.
“Stanton thực sự đã nói tôi là đồ ngốc sao?” ông hỏi, ánh mắt hiền từ thoáng vẻ dí dỏm.
“Vâng, đúng là ông ta nói thế,” Elsie bật lại. “Và ông ta còn lặp lại nó kèm theo một từ chửi thề nữa.”
Tổng thống điềm tĩnh nhìn qua cửa sổ hướng về phía Tòa nhà Chiến tranh và trầm ngâm nói:
“À, nếu Stanton đã nói tôi là một tên ngốc khốn kiếp, thì chắc là thế rồi, bởi tôi nhận ra rằng ông ấy hầu như lúc nào cũng đúng, và thường nói gì là nghĩ nấy. Tôi sẽ qua đó gặp Stanton một lát.”
Khi ông thốt lên câu cuối cùng, vẻ hài hước dần phai nhạt khỏi khuôn mặt, và người mẹ đầy lo lắng chợt nhận ra đằng sau đôi mắt xám nhẫn nại ấy là tia sáng bất chợt của lòng dũng cảm cùng uy quyền tiềm ẩn tựa mãnh sư.
Ông giải quyết xong xuôi với họ bằng lời dặn hãy quay lại vào ngày mai để nhận những chỉ thị cuối cùng, rồi một mình đi bộ sang Bộ Chiến tranh.
Bộ trưởng Chiến tranh đang ở trong một tâm trạng tồi tệ nhất, và chẳng buồn che giấu điều đó khi được hỏi lý do tại sao lại từ chối thi hành sắc lệnh.
“Cơ sở cho hành động của tôi rất đơn giản,” ông nói với giọng điệu đầy cay đắng. “Việc xử tử kẻ phản quốc này là một phần trong chính sách công lý được cân nhắc kỹ lưỡng, là nền tảng cho sự an toàn của Quốc gia trong tương lai. Nếu tôi đã điều hành bộ này, tôi sẽ không để tay chân mình bị trói buộc bởi sự can thiệp liên tục từ phía Hành pháp. Hơn nữa, trong trường hợp cụ thể này, tôi đã được hối thúc phải thực thi công lý thật nhanh chóng bởi người có quyền lực lớn nhất tại Quốc hội. Tôi khuyên ngài nên tránh gây xung đột với lão Stoneman vào thời điểm khủng hoảng này của lịch sử chúng ta.”
Tổng thống ngồi trên chiếc ghế dài với đôi chân vắt chéo, chìm vào thái độ nhẫn nhịn và lặng lẽ lắng nghe cho đến câu nói cuối cùng; bỗng nhiên ông ngồi thẳng dậy, đăm đăm nhìn sâu vào mắt Stanton bằng đôi mắt xám sắc lạnh rồi cất lời:
“Thưa ngài Bộ trưởng, tôi e rằng ngài vẫn phải thi hành sắc lệnh đó thôi.”
“Tôi không thể làm thế,” câu trả lời vang lên vô cùng quả quyết. “Đó là sự can thiệp vào công lý, và tôi sẽ không thi hành đâu.”
Ông Lincoln vẫn giữ nguyên ánh mắt kiên định nhìn Stanton và từ tốn nói:
“Thưa ngài Bộ trưởng, việc đó vẫn phải được thực hiện.”
Stanton xoay phắt ghế lại, vớ lấy cây bút và viết rất nhanh mấy dòng chữ rồi đặt bút ký tên. Ông đứng dậy tay cầm tờ giấy, bước đến chỗ vị thủ lĩnh của mình, và nghẹn ngào nói:
“Thưa ngài Tổng thống, tôi muốn cảm ơn ngài vì tình bằng hữu kiên định trong suốt những năm tháng đầy thử thách mà tôi nắm giữ chức vụ này. Chiến tranh đã chấm dứt, và công việc của tôi đã hoàn thành. Tôi xin trao lại đơn từ chức cho ngài.”
Đôi môi ông Lincoln bất chợt mím lại, ông chậm rãi đứng dậy, cúi xuống nhìn khuôn mặt đang đỏ bừng vì giận dữ với vẻ đầy ngạc nhiên.
Ông cầm lấy tờ giấy, xé nát thành từng mảnh, vòng một bên tay dài qua người vị Bộ trưởng và cất giọng trầm ấm:
“Stanton, anh vẫn luôn là một công bộc tận tụy, và không đến lượt anh được quyết định khi nào thì mình không còn cần thiết nữa. Hãy tiếp tục công việc đi. Tôi sẽ theo đuổi cách của mình trong chuyện này; nhưng tôi sẽ tự tay giải quyết nó.”
Stanton trở lại ghế ngồi, và Tổng thống quay về Nhà Trắng.