- Tôi thấy hình như anh đang nóng lòng muốn trao đổi với tôi về những dự kiến của mình! - Ktorov nói với Phomin khi anh bước vào - Anh cứ trình bày đi, tôi sẽ vừa đi vừa nghe.

Phomin báo cáo lại một cách vắn tắt kết quả cuộc hỏi cung Vusponski lần cuối, rồi chuyển ngay sang vấn đề chính, về cuộc nói chuyện với Enok. Sau cùng, anh rút trong cặp ra một tờ giấy trao cho Ktorov:

- Còn đây là tài liệu về Blombe.

Ktorov cầm lấy mảnh giấy và đọc: “Phiên dịch viên của đoàn chuyên viên kỹ thuật thuộc cục quản lý thành phố, Blombe Iulian Karlovic sinh năm 1890. Trước chiến tranh đến sống ở Enburg. Từ năm 1941 đến năm 1945 làm phiên dịch cho tổng cục đường sắt. Từ tháng tám năm 1945 sang làm phiên dịch cho cục quản lý thành phố. Theo nhận xét của những người cùng làm việc thì ông ta là một người trung thực. Có vợ là Meri Eric Palevski, sinh năm 1900, hiện đang sống tại khụ nhà riêng, số 5, phố Siletstasse (trước kia là phố Geringstrasse)”.

- Tôi đã bàn với đồng chí Enok và mấy cán bộ ở đấy và đã đi đến nhất trí là sẽ bắt giữ Blombe - Phomin nói - Chúng ta sẽ tùy thái độ và những lời khai của Blombe để quyết định cần phải làm gì tiếp.

- Về vấn đề này, tôi đồng ý với cách giải quyết của anh. Rất tốt là quan hệ của chúng ta với các đồng chí bên cơ quan công an ngày càng được thắt chặt. Cộng tác với họ, chúng ta sẽ mạnh hơn lên. Chúng ta sẽ dễ dàng tiến hành việc truy nã các tội phạm chiến tranh hiện còn lén lút tìm mọi cách phá hoại công cuộc khôi phục và xây dựng của chúng ta, đỡ mất công và mạo hiểm hơn khi mỗi lần phải đón một vị khách nào đấy của “Bác Bốp” gửi sang. Theo tôi thì mọi việc bây giờ đã rõ ràng: Mevit và Cuts chỉ là những kẻ bọn chúng tung ra nhằm đánh lạc hướng chúng ta. Vì thế, anh cần phải thông báo cho các đồng nghiệp của ta tất cả những tin tức quan trọng nhất mà ta có. Enok và các đồng chí bên công an nắm vững vấn đề hơn và thi hành mọi biện pháp cần thiết để bố trí công tác tuần tra bảo vệ phòng thiết kế kỹ thuật. Anh phải thường xuyên liên lạc với họ và phải có biện pháp kịp thời.

- Tôi hiểu, Grigori Vasilevich.

- Còn việc anh muốn tham gia bắt Siske ấy mà, tôi nghĩ không cần thiết, không nên lấy rìu chém ruồi. Các đồng chí công an sẽ làm tốt việc đó. Tôi tin như thế. Thời gian qua họ đã tỏ ra là những chiến sĩ linh hoạt và biết hành động độc lập. Cần phải tạo điều kiện cho họ quen dần với công tác này, bởi vì chúng ta không thể ở đây suốt đời. Rồi đây, khi chúng ta rút đi, Enok và những người như anh ta phải đảm đương mọi việc. Còn về Muler thì đó lại là chuyện khác. Anh đã gọi điện cho Dnepropetrovsk rồi chứ?

- Vâng. Họ hứa là sẽ gấp rút chuẩn bị tài liệu và gửi đến đây ngay.

- Anh Phomin ạ, cũng cần phải nói rằng trong khi tiến hành điều tra Muler, anh đã tỏ ra không sáng suốt cho lắm.

- ?!

- Vâng, đúng thế. Anh phải suy luận mà xem. Việc bắt giữ Muler rõ ràng là dễ dàng và đơn giản hơn Stauber. Bất kỳ lúc nào chúng ta cũng có thể tìm cách lôi được hắn về bên này. Gia đình, vợ con của hắn hiện đang ở đây, như thế tất nhiên phải có những mối quan hệ qua lại. Nhiều lúc ý nguyện muốn nhanh chóng làm tê liệt kẻ địch đã không cho chúng ta thấy một khía cạnh khác, quan trọng hơn của vấn đề, cũng như một bụi cây nhỏ nhiều lúc không cho ta nhìn thấy khu rừng bao la sau nó. Trường hợp này, anh cũng thấy đấy, Evgeni Nicolaievich ạ, anh nên hiểu rằng sau bụi cây còn có cả một khu rừng… Điều tra Staber là một việc khó khăn, phức tạp. Muốn làm việc này cần phải tìm một người Đức, trong số các nhân viên của đồn công an Enok. Tại sao như vậy?

- Tôi nghĩ rằng đó là vấn đề thuộc về tâm lý - Phomin trả lời với vẻ thiếu tự tin.

- Vâng, nhưng không phải nghĩ rằng, mà quả đúng như thế. Rõ ràng là Stauber sẽ đi đến thỏa thuận một cách dễ dàng với một người cùng quốc tịch. Dứt khoát phải thỏa thuận. Ả nhân viên có tên trong danh sách này vẫn làm việc bình thường như cũ, Stauber cũng thế. Mà như thế có nghĩa là ả đã giấu việc đánh mất bản sao tài liệu. Bởi thế, giờ đây chỉ cần đưa bản sao và các bản dịch bằng tiếng Anh, Đức ra thì lập tức ả sợ bị phát giác, tất nhiên phải làm theo những yêu cầu của ta. Suy cho cùng thì ả không còn con đường nào khác… Đúng thế không? Anh đồng ý chứ?

- Vâng, đúng thế, thưa đại tá cần phải hành động ngay.

- Thế thì ta bắt đầu. Sau đây anh sẽ cùng với Enok chọn trong số các nhân viên của anh ta một người giàu kinh nghiệm nhất. Mà rồi Enok sẽ làm việc đó. Phải khai thác ở Mevit tất cả những gì có thể khai thác được, trong lúc hắn còn ở đây, trong tay chúng ta. Còn Skitalech thì cứ để anh ta viết quyết định giao Mevit cho cơ quan an ninh quốc gia Ba Lan và chuyển hồ sơ của hắn cho tòa án tối cao. Để cho anh ta biết rằng trong công tác phản gián, biết dũng cảm, táo bạo, mạo hiểm chưa đủ, nhiều lúc cần phải biết giải quyết cả những công việc bàn giấy với cây bút trong tay nữa. Mà anh thì có thời gian để làm việc khác. Đó là tất cả những gì phải làm trong mấy ngày tới - Ktorov nói rồi mỉm cười mệt mỏi - Công việc có thể nhiều thật đấy, như người ta vẫn nói…

Trở về phòng làm việc, vừa đến cửa, Phomin đã nghe tiếng chuông điện thoại trong phòng réo vang. Anh chạy vào, cầm ống nghe.

- Evgeni đấy à, chào anh. Anh có thể chúc mừng tôi được rồi đấy - Enok nói to - Tối hôm qua chúng tôi đã bố trí và tóm gọn Siske ngay ở cửa vào. Hắn chống cự ghê lắm, nhưng mọi việc đã được giải quyết tốt đẹp.

- Xin chúc mừng đồng chí. Đáng mừng thật. Tôi nghĩ là đồng chí cũng sung sướng không kém.

- Nếu những dự đoán của tôi không sai thì ngày mai sẽ có báo cáo về việc bắt giữ Muler. Chúng tôi đã gửi cho hắn bức điện khẩn. Tôi cho rằng thế nào hắn cũng sẽ phải về. A, anh nhớ báo cáo tất cả cho Grigori Vasilevich hộ tôi nhé.

- Vâng. Nhất định rồi.

Thấy Phomin đang vội vã bước vào, Ktorov rất. ngạc nhiên:

- Có chuyện gì thế?

- Một tin rất mới, đáng mừng. - Phomin nói rồi báo cáo nội dung cuộc nói chuyện vừa rồi với Enok cho đại tá nghe.

- Anh thấy chưa? Anh đang định tham gia thì nhân viên của Enok đã làm gọn đâu vào đấy, Với Siske, cứ để tòa án nhân dân Đức xét xử, vì ở đây khó tìm được những nhân chứng người Xô viết chúng ta, còn nhân chứng người Đức, như Enok chẳng hạn, thì rất nhiều. Với chúng ta, nhưng lời khai của Siske chỉ có thể dùng làm tài liệu tham khảo một khi vấn đề có liên quan đến Hannover. Rất có thể là hắn sẽ khai ra một số vấn đề cụ thể về các hoạt động của Stak và Stauber. Còn bây giờ, tôi xin phép được khuyên anh nên nghỉ ngơi buổi chiều như thế nào. Nếu không định đi xem phim thì xin mời anh tập luyện cờ để chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ sắp tới với thủ trưởng. Tôi đang hy vọng sẽ trả xong món nợ hôm trước - Ktorov nói vui vẻ - Tất nhiên là không phải hôm nay. Lúc khác, khi nào rỗi hơn… nếu như có thể…

- Xin nghe theo lời khuyên của đại tá.

- Anh bảo đồng chí trực ban đưa chiếc cặp tài liệu màu vàng cho. Anh ta biết cặp nào. Trong cặp gồm những tài liệu khá thú vị. Anh đọc để tham khảo thêm cũng không thừa.

Phomin về nhà với chiếc cặp tài liệu màu vàng mà anh vừa lấy được ở phòng trực ban. Cơm nước xong, anh giở tập tài liệu ra và cặm cụi đọc, mải mê đến nỗi quên mất buổi phát thanh thời sự của đài Moscow mà bao giờ anh cũng nghe. Trong cặp gồm toàn những tin tức của phòng thông tin, các bài báo, bài bình luận mới nhất phân tích tình hình hai miền nước Đức. Hầu như ở đâu cũng thấy mấy chữ “chiến tranh lạnh”.

Các tờ báo phương Tây, trong đó có cả những tờ báo của Anh, Mỹ, ra rả chửi rủa tướng Mỹ Tenford Tayler, người mà năm 1946, trong phiên tòa xét xử những tội phạm chiến tranh tại Nuremberg, đã kiên quyết đòi xét xử không những chỉ những nhân vật cao cấp như Ioder, Reserer, Denis và Keiten, mà đòi phải xem toàn bộ tổng tham mưu Đức như một cơ quan độc ác. Ông nói: “Chỉ hái những quả độc trên cây thôi chưa đủ, cần phải đào tận gốc, trốc tận rễ cây đó. Làm thế chỉ có lợi. Cái cây đó chính là tập đoàn quân phiệt Đức… Nếu chúng ta không đào tận gốc cái cây mang quả độc đó thì rồi đây nó lại sinh ra những quả khác… Chủ nghĩa quân phiệt Đức liên quan trực tiếp đến số phận của bất cứ người nào, tổ chức nào ủng hộ sự phục hồi sức mạnh quân sự của nước Đức..

Phomin đã đọc những lời nói bất hủ đó trong một bài báo rất cũ, giờ anh đang so sánh với những lời nói của Taylor trong một bài báo gần đây nhất, bài báo lên án bọn tư bản độc tài. Taylor[1] đã dẫn ra những số liệu và bằng chứng hùng hồn lấy từ các tủ mật phát xít, có thể làm cho bài báo có sức mạnh của một quả bom nguyên tử. Mà sự thật đã phần nào chứng minh điều đó. Ông vạch ra rằng trong chiến tranh thế giới thứ hai, nhiều nhà chính trị, kinh tế Đức đã bí mật liên hệ với bọn tư sản Anh - Mỹ, các tờ báo tư sản vì họ không có quyền tự do kinh doanh… Taylor đã lên án không những chỉ riêng các tập đoàn tư bản lũng đoạn, mà là cả thế giới tư bản độc quyền nói chung. Bởi thế, chúng đã tìm mọi cách để bịt miệng ông lại. Ông đã không nói hết được tất cả những gì muốn nói.

Giờ đây, chủ nghĩa tư bản quốc tế đang tìm cách nâng đỡ, khuyến khích bọn tư bản phát xít Tây Đức, và vô cùng tức tối khi nhìn thấy tài sản của bọn tư bản độc quyền, bọn tội phạm chiến tranh và bọn quân phiệt cũ bị nhà nước Đông Đức quốc hữu hóa và đang trở thành tài sản chung của toàn dân…

Phomin cảm thấy sung sướng khi đọc tới đoạn: Tại Đông Đức đã quốc hữu hóa một số nhà máy và cơ sở công nghiệp từng chiếm 40% tổng sản lượng công nghiệp cả nước, xóa bỏ hoàn toàn chế độ nửa phong kiến địa chủ và hơn sáu trăm nghìn gia đình nông dân đã được chia ruộng. Dưới sự lãnh đạo của Đảng xã hội chủ nghĩa thống nhất Đức, các cơ quan nhà nước mang tính chất chống phát xít và dân chủ đang được chuyển dần thành các công cụ hiệu lực của giai cấp công nhân, nông dân, tiến tới gạt bỏ hoàn toàn những người có liên quan đến chủ nghĩa phát xít.

Khắp nơi, nhân dân Đông Đức tích cực tham gia chiến dịch phát giác bọn tội phạm chiến tranh. Tính đến ngày 1-1-1947, 18.061 trong số 18.328 tên quân phiệt Đức bị bắt được đưa ra tòa xét xử.

Ở Tây Đức, mọi việc đã xảy ra khác hẳn: nhiều tên tội phạm chiến tranh không những không bị đưa ra tòa, mà còn được chính quyền Anh, Mỹ nâng đỡ. Cuộc “chiến tranh lạnh” mà giờ đây Phomin, một trong những chiến sĩ phải đứng ở hàng đầu, là một bằng chứng hùng hồn để chứng minh điều đó. Và cũng như trước kia, địch thủ của anh cũng là những Siske, Kliughe, Cuts, Muler, nhưng chỉ khác là bây giờ chúng không dàn thành hàng ngang để xung phong dưới âm thanh rầm rập, thúc giục của những hồi trống trận, mà lén lút, chui rúc, tìm mọi cách lọt vào bất cứ kẽ hở nào, như những con rắn độc, và mỗi con rắn độc như thế mang trong mình một lượng nọc độc kinh khủng.

“Ai sẽ là địch thủ của mình trong lần đọ sức tới? - Phomin thầm nghĩ khi những ý nghĩ đưa anh về với công việc - Ai?”.

❀ ❀ ❀

[1] Sau phiên tòa Nuremberg, Taylor bị cách chức.