Bước vào phòng làm việc của Enok, Phomin ngạc nhiên thấy ông đang chăm chú ngắm nghía những hình vẽ kỳ dị nào đó: mấy nét thẳng, nguệch ngoạc gắn với nhau thành một hình người. Phía trên là một vòng tròn có các tia tua tủa xung quanh như mặt trời.

- Bài tập vẽ của thằng cháu nội tôi đấy - Enok giải thích - Nó vẽ để tặng ông, cứ nhét vào túi áo tôi. Nó nói người đang đứng này là tôi. Anh thấy có giống không? - Enok cười - Còn con trai anh thế nào?

- Cảm ơn đồng chí, cháu vẫn khỏe, chóng lớn và cũng thích vẽ. Mẹ tôi lâu lâu lại gửi cho tôi một tập tranh của cháu. Mới đó mà hơn một năm tôi xa con trai. - Hy vọng là đến mùa thu này, tôi sẽ được về nhà thăm nó. Có gì mới không đồng chí?

- Mọi việc vẫn như cũ, không có gì mới cả, đồng chí Evgeni. Chỉ tiếc là không thể kéo dài thời gian trong ngày ra thêm ba, bốn giờ nữa. Tôi đã mất đi một quãng đời khá dài vô ích, nghĩ mà sợ. Giờ đây, tôi phải tranh thủ từng giây một, vừa phải làm việc, phải tự học, lại vừa phải dạy những đồng chí khác. Quả là tôi ghen với bọn trẻ bây giờ đấy. Chúng sướng quá. Mà rồi có lúc còn phải nghỉ ngơi, giải trí nữa chứ, Hôm qua, tôi xem ở Postdam buổi biểu diễn của đoàn nghệ thuật Aleksandrov nổi tiếng của các anh. Tuyệt thật! Đó mới thật là nền nghệ thuật chân chính. Trên thế giới không có một quân đội nào có một đoàn nghệ thuật sánh được với Aleksandrov.

- Ấy thế mà cũng có lần người ta đã thử đọ tài rồi đấy,.. Năm 1945, sau buổi biểu diễn của đoàn ca múa nghệ thuật Aleksandrov phục vụ các sĩ quan quân đội đồng minh Anh, Mỹ, tướng Bresly, chắc là đồng chí biết ông ta, tư lệnh trưởng Bộ tư lệnh quân đội Mỹ, vì muốn tỏ ra cho mọi người biết rằng quân đội Mỹ cũng không kém, đã cho máy bay đến Paris chở nhà vĩ cầm Haifes đến đây, bắt ông ta mặc quân phục Mỹ và ra sân khấu. Haisfe là một cây vĩ cầm tài ba nổi tiếng, điều đó cả thế giới ai cũng phải công nhận, nhưng lần ấy bộ quân phục Mỹ làm ông ta chật chội khó chịu, và thế là buổi diễn đã không đạt kết quả mỹ mãn như Bresly mong muốn… Cách đây ba tuần, tại Berlin, tôi đã được xem vở kịch “Đồng ba xu” của nhà viết kịch Brech do chính tác giả đạo diễn, Hay lắm, tiếc là thời gian quá ít.

- Brech ư? Brech là niềm hy vọng, tự hào của nước Đức chúng tôi. Ông ta là người đã đặt nền tảng cho nền nghệ thuật hiện thực chủ nghĩa của chúng tôi đấy.

Chuông điện thoại reo, Enok với tay cầm ống nghe. Mấy phút sau, ông bỏ ống nghe xuống rồi xếp mấy bức tranh lại, cho vào ngăn tủ và nói:

- Đấy, đồng chí thấy không, muốn nói chuyện một chốc về cuộc đời cũng chẳng yên. Thế nào, bây giờ ta chờ dẫn Siske đến chứ?

- Chờ tí nữa, đồng chí ạ. Tôi đang muốn trình bày với đồng chí một việc quan trọng - Phomin nói rồi, báo cáo kế hoạch của anh và Ktorov về việc gài Stauber vào cơ quan tình báo Stak cho Enok nghe.

- Tốt lắm! - Enok nói - Tôi đồng ý. Người thực hiện kế hoạch táo bạo đó cứ để tôi chọn. Hai ngày nữa tôi sẽ báo cáo với đồng chí về kế hoạch cụ thể…

Đồng chí trực ban dẫn Siske vào. Cuộc hỏi cung bắt đầu. Lúc đầu Siske phủ nhận tất cả. Enok, mặc dù rất bực nhưng cũng cố ghìm và đã bình tĩnh kể lại những lần gặp gỡ giữa ông và Siske ở trại giam. Thế là Siske không còn chối, cãi được nữa. Hắn căm giận gào lên:

- Rất tiếc là tao đã không nhận ra mày hồi đó. Không thì mày đã quỳ lạy trước mặt tao để xin được chết. Con chó đỏ khốn kiếp!

Phomin nhận thấy vất vả lắm Enok mới kiềm chế được bản thân, không nổi nóng đáp lại những lời hắn nói. Enok bấm chuông cho gọi người dẫn hắn ra, rồi chờ bình tĩnh trở lại, quay sang nói với Phomin:

- Đấy, đồng chí thấy không, hồi đó chúng tôi đã phải sống trong trại giam với những thằng cai như thế đấy. Chúng tôi sẽ xét xử hắn trước những tù nhân ở trại tập trung Darsehauzen, nơi hắn đã gây ra tội ác. Tôi nghĩ là hắn cũng sẽ biết thân. Đồng chí có muốn thẩm vấn Muler không?

- Ở đây thì không. Nếu đồng chí đồng ý, tôi sẽ đưa Muler về chỗ tôi, vì hắn đã từng gây tội ác ở Tổ quốc tôi.

- Đúng đấy. Đây là hồ sơ của hắn. Còn bây giờ đến vấn đề Blombe. Yêu cầu của các đồng chí đã được thực hiện - Enok đưa cho Phomin một mảnh giấy.

“Ngày 22 vào lúc 17 giờ, tôi cùng với một số đồng chí khác chịu trách nhiệm theo dõi Blombe Iulian. Nhìn thấy hắn ra khỏi căn nhà số 5 ở phố Sinlestrasse với vợ là bà Blombe. Hai vợ chồng đến ga tàu điện gần đấy, Blombe lên tàu điện số 11, còn bà vợ thì quay về.

Đến ga xe lửa chính, Blombe xuống, vào phòng bán vé mua một vé đi Eisenak, sau đó mua một tờ báo rồi đi vào phòng đợi số 2. Mấy phút trước lúc tàu chạy, tôi đã đến ngồi bên Blombe, chìa tấm thẻ đỏ công an an ninh ra và ra lệnh cho ông ta đi theo. Blombe đã không tỏ vẻ hoảng hốt mà hỏi tôi bằng một giọng rất bình tĩnh: “Anh nhầm chăng?”. Sau đó, khi tôi trả lời là không có sự nhầm lẫn, ông ta đã đi theo tôi ra xe và về đồn. Dọc đường, Blombe không hỏi gì cả. Thiếu úy Alsenman, người chịu trách nhiệm cảnh giới việc bắt giữ Blombe ở nhà ga xe lửa, đã tiến hành một cách khéo léo, đến nỗi chung quanh không ai hay biết gì cả.

Trung úy GBukngonse”.

- Như thế có nghĩa là Blombe đang ở đây. - Có thể cho gọi Blombe lại đây được không?

- Tất nhiên - Enok gọi điện và mấy phút sau một đồng chí công an dẫn Blombe vào. Đó là một lão già, mặc bộ vét màu đen cũ nhưng là chải cẩn thận, vầng trán rộng với nhiều nếp nhăn hằn sâu, lông mày màu vàng. Tất cả cái đó đã làm hắn già hơn cái tuổi 50 của mình.

Enok mời Blombe ngồi.

- Xin cảm ơn! - Blombe nói rồi vén tà áo, nhẹ nhàng ngồi xuống, đưa mắt lơ đãng nhìn khắp phòng.

“Hắn ta bình tĩnh một cách lạ lùng - Phomin nhận xét - Thế là thế nào? Phải chăng hắn đã đoán biết rằng mình không biết một tý gì về các hoạt động của hắn, hay sự bình tĩnh đó là biểu hiện của sự phó mặc cho số phận? Nếu đó là sự phó mặc cho số phận thì thật nguy hiểm. Hắn sẽ không khai gì?”.

- Blombe, ông có hiểu vì sao ông bị bắt về đây không? - Phomin hỏi.

- Thưa các ngài, tôi đã sống nhiều và đã nhìn thấy nhiều sự đời nên không gì có thể làm tôi ngạc khiên. - Nếu các ngài cho rằng cần phải bắt tôi về đây thì có nghĩa là phải làm như thế.

- Ông cho rằng việc bắt ông là không có bằng cớ? - Enok hỏi xen vào.

- Thưa các ngài, mọi sự trên đời này đều do Thượng đế định liệu, nhưng tôi không có tội gì cả.

- Blombe, chúng tôi sẽ không đi sâu bàn về tiểu sử của ông lúc này. Chưa phải lúc. Nói đúng hơn là cái đó đối với chúng tôi không còn là điều bí mật. Tôi hy vọng và tin rằng ông còn đủ can đảm và trí thông minh để trả lời thành thật những câu hỏi của chúng tôi. Chúng tôi có đủ bằng chứng để kết luận rằng hiện ông đang hoạt động cho một cơ quan tình báo Anh và đang tiếp tục liên lạc với một điệp viên biệt hiệu là “Hoa tiêu” - Phomin nói.

Chỉ đôi mi dày hơi nhấp nháy là nói lên việc Blombe có nghe rõ lời của Phomin…

- Bây giờ ông phải trình bày cho chúng tôi biết người ta đã gài ông như thế nào? ông đã gặp “Hoa tiêu” lần cuối cùng ở đâu, lúc nào? Và bao giờ lại gặp hắn?

Blombe vẫn ngồi yên, hai mắt lim dim, bắt đầu bằng một giọng chậm rãi, khàn khàn:

- Vâng, tôi sẽ cố gắng để khai hết với các ngài. Chắc các ngài đã biết, từ năm 1941 đến năm 1945, tôi làm phiên dịch tại một trại giam của tổng cục đường sắt. Trại này nằm dưới quyền chỉ huy của một ngài sĩ quan Gestapo tên là Alfret Phereman, người đó chính là “Hoa tiêu” mà các ngài đang tìm. Hồi đó tôi chỉ làm chỉ điểm viên cho Phereman. Khi quân Anh tiến vào nước Đức, hay nói đúng hơn là sau thất bại hoàn toàn của Hitler, Phereman đã khôn khéo và nhanh chóng tìm được chủ mới. Đầu năm 1947, vì không muốn rơi vào tay các ngài, Phereman đã tìm cách vượt qua biên giới chạy sang Tây Berlin. Theo chỗ tôi biết thì cái đó cũng nhờ có sự giúp đỡ của các ông chủ người Anh. Lúc đầu, Phereman vẫn thường lui tới đây, nhưng mấy năm gần đây, hắn chỉ xuất hiện có một lần. Ít ra thì theo tôi biết như thế.

- Hiện nay ông còn liên lạc với hắn nữa không?

- Thỉnh thoảng tôi vẫn nhận được thư của “Hoa tiêu”, tôi cũng viết thư trả lời. Các ông có thể tìm thấy địa chỉ ông ta trong sổ tay của tôi. Làm phiên dịch ở ủy ban hành chính thành phổ, tôi thu thập được những tài liệu về các kế hoạch của chính quyền quân quản Xô viết có liên quan đến nền công nghiệp Đông Đức. Nếu tin những cái mà Phereman viết trong những lá thư và tiền thưởng gửi tôi, thì hắn rất hài lòng về những cái tôi cung cấp cho hắn.

- Blombe, ông đã nghĩ gì khi quyết định tiếp tục làm việc cho Phereman? - Phomin ngắt lời - Việc ông đang làm, xét cho cùng không có gì tác hại đến chúng tôi. ở đây, tôi muốn nói đến bộ tư lệnh quân quản Xô viết, ông làm như thế trước tiên là làm hại nhân dân ông, những người đã chịu không biết bao nhiêu đau thương tang tóc vì cuộc chiến tranh vừa qua. Ông đang làm việc cho một cơ quan tình báo Anh, như thế nghĩa là chống lại Tổ quốc ông, Tổ quốc đã tha thứ cho quá khứ đẫm máu của ông, nhận ông trở lại làm công dân và có thể sắp tới còn bảo đảm tuổi già cho ông nữa.

- Tôi không phải là Hamlet, nhưng lúc đó, vấn đề đặt ra là “Hành động hay không hành động” Từ chối đề nghị của Phereman có nghĩa là số tù nhân ở trại tù binh tăng thêm một người. Đồng ý tức là “hành động”, hay nói một cách khác, tức là sống, mà cuộc sống, thưa các ngài, dù phải sống quỳ thì cũng là cuộc sống. Không, tôi không phải là một vị anh hùng. Việc quân đội Xô viết đến tiếp quản vùng này cũng không làm thay đổi được tình trạng nan giải của tôi. Tôi không còn cách lùi lại: Ở đây tôi có gia đình, vợ con và tất cả những gì để an phận lúc tuổi già. Nhưng bây giờ tôi hiểu rằng mọi hy vọng, an ủi của tôi chỉ là ảo ảnh, bởi vì, tục ngữ Nga có câu “Dây dài có nút” mà… Và kết quả là tôi phải ngồi đây trước các ngài. Giờ đây, nếu tôi có thể làm được một việc gì để chuộc tội thì tôi sẽ cố gắng làm - Blombe kết thúc một cách đột ngột - Tôi xin thành thật nói như vậy, các ngài suy xét và điều quan trọng là từ trước đến giờ, tôi chưa hề có nợ máu với ai cả - Giọng Blombe nhỏ dần, nhỏ dần rồi bặt hẳn.

- Ông có biết ai trong số những người có liên quan với Phereman? - Enok hỏi.

- Có, tôi có biết một số người trong đám tù binh, nhưng chẳng ích lợi gì vì từ lâu họ không còn sống ở đây. Hiện giờ họ tản mát khắp nơi. Nhưng… theo lời của Phereman thì ở đây cũng còn có một số điệp viên của hắn. Chỉ có điều đáng tiếc là tôi lại không biết.

Blombe ngồi yên.

- Ông có muốn nói gì nữa không? - Phomin hỏi sau một hồi lâu im lặng.

- Tôi đã nói tất cả những cái chính. Còn nếu các ngài muốn biết chi tiết hơn thì tôi có thể nói thêm.

- Tất nhiên chúng tôi rất cần biết những chi tiết cụ thể, nhưng tốt hơn hết là ông hãy viết tất cả những cái đó vào giấy. Người ta sẽ đưa giấy bút cho ông, và vì ông thông thạo tiếng Nga, đề nghị ông cứ viết thẳng bằng tiếng Nga.

- Ngài có cho phép tôi được hy vọng… - Blombe quay sang hỏi Phomin - Tôi sẽ cố gắng…

- Ông cứ viết đi, chúng tôi sẽ xem xét sau.

Blombe được dẫn ra khỏi phòng.

- Ý kiến đồng chí thế nào? - Phomin hỏi Enok.

- Lão già khá tinh ranh, nhưng theo tôi thì hắn ta đã nói thật. Mà suy cho cùng hắn cũng chẳng cần giấu giếm làm gì. Hắn không đến nỗi ngốc, và biết rằng nói thật, có thể sẽ được khoan hồng…

- Tôi nghĩ, trong lúc chờ đợi, chúng ta nên dùng Blombe làm cái mồi nhử “Hoa tiêu” đến đây. Chúng ta sẽ bắt hắn viết một lá thư cho Phereman. Rất tiếc là chúng ta không thể biết chính xác khi nào thì hắn ta đến đây. Nhưng dẫu sao, đồng chí cũng nên chuẩn bị ba, bốn tổ phục kích để có tín hiệu là hành động ngay được.

- Về người thì không lo. Mới rồi tôi được bổ sung một số đồng chí vừa tốt nghiệp trường đặc biệt ra. Nếu cần, “cựu binh” tôi cũng có. Họ là những người giàu kinh nghiệm hoạt động bí mật và đấu tranh với bọn Gestapo. Tôi tin là họ sẽ làm được mọi việc.