- Nóng quá - Katov bước vào phòng làm việc của Phomin, kêu - Ở đây mát mẻ, dễ chịu quá.
Phomin chỉ chiếc ghế đối diện, mời Katov ngồi:
- Công việc thế nào?
- Mọi việc đều êm thấm cả. Trên xe cũng bình thường. Hắn không tỏ ý chống đối mà chỉ hỏi Bộ ngoại giao đã biết việc này chưa. Tôi đã trả lời hắn là chúng tôi sẽ báo cho họ sau. Hiện giờ Gartenfen đang ngồi chờ ở phòng Mikhailov, còn Ema thì ở phòng, tôi. Sergei đang nói chuyện với cô ấy. Trái với ông bác, cô cháu gái tỏ ra thiếu bình tĩnh. Lúc ở sân bay, cô ta đã khóc lóc, năn nỉ, van xin được phép gặp ông bác.
- Vừa rồi tôi cũng có mặt ở sân bay. Bây giờ chúng ta sẽ tiến hành hỏi cung theo kế hoạch đã định. Tôi sẽ giúp anh trước, Mikhailov thì sau cũng được. Bảo anh ta lên gặp tôi ngay. Tôi cần trao đổi với anh ấy một số vấn đề. À, tí nữa thì quên, lúc khám xét có tìm được gì không?
- Chẳng có gì đáng kể, nếu như không tính đến chiếc bút máy khá đặc biệt tìm thấy trong va li của Gartenfen.
- Anh hãy lấy tất cả những gì tìm thấy ở Ema mang lên đây. Và tí nữa, khi Sergei hỏi cung xong, dẫn cô ấy lên chỗ tôi.
Katov đi ra. Một phút sau Mikhailov vào.
- Gartenfen sẽ không bao giờ khai ngay đâu. Tôi biết thế nào hắn cũng chối quanh và bắt chúng ta giải thích về việc bắt giữ hắn. Bởi thế anh cứ nói thẳng là hắn đã bị bắt vì những hoạt động tình báo chống lại đất nước chúng ta. Lúc đầu chỉ yêu cầu hắn khai hắn là ai? Đến đây với mục đích gì? Sau đó chúng ta sẽ tùy theo thái độ của hắn để bài binh bố trận.
- Ý đại tá muốn nói “Hãy vội vàng một cách thong thả”? - Mikhailov mỉm cười.
- Đúng thế - Phomin đáp.
- Thú thật, tôi muốn vạch mặt hắn ngay bằng cách nói toạc cho hắn nghe những gì ta đã biết về hắn…
- Iuri Mikhailovich, điều quan trọng là phải moi cho được những gì ta chưa biết, bằng bất cứ giá nào. Anh về phòng đi, tôi phải hỏi cung Ema.
Ema rụt rè bước vào phòng làm việc của đại tá Phomin, sau cô là Katov và Sergei. Cô ta dừng lại bên cạnh ghế, đưa tay vào thành.
- Tiểu thư Gartenfen, ngồi xuống - Phomin nói.
Ema nhẹ nhàng ngồi xuống chiếc ghế đối diện.
- Chúng ta sẽ nói chuyện bằng tiếng nào?
- Tôi biết tiếng Nga khá tốt.
- Năm nay cô bao nhiêu tuổi?
- Cái đó có ghi trong giấy tờ của tôi và tôi cũng đã trả lời câu hỏi đó một lần, nhưng nếu ông thấy cần thiết, tôi xin nhắc lại một lần nữa, hăm ba.
- Đối với những người được sống tự do thì ở cái tuổi hăm ba, người ta có thể nói rằng tương lai đang chờ đón trước mặt. Nhưng đối với cô thì khác, trước mắt cô giờ đây là những năm tháng tù đày lao khổ. Tôi báo trước cô điều đó. Dĩ nhiên những năm tháng đó có thể sẽ được rút ngắn lại, nếu cô thực lòng khai hết sự thật. Chúng tôi biết cô không phải là tiểu thư Gartenfen, và ông bác cô cũng chẳng phải là Gartenfen nốt. Hai “bác cháu” cô đến đây không phải để nghỉ ngơi, tham quan những danh lam thắng cảnh của đất nước chúng tôi, mà đến đây với mục đích thù địch…
Ema mấp máy môi định nói điều gì, nhưng Phomin ngăn lại:
- Cô không được phép ngắt lời tôi. Giờ đây lời nói chỉ làm hại cô, nhất là khi chúng không đúng sự thật. Đây là những bằng chứng về các hoạt động tình báo của cô trên đất nước chúng tôi. Cô xem đi, đây là ảnh cô ở Riga với Misha, đây là ảnh cô đang thay phim ở nghĩa địa Novodevise. Thế nào?
Ema ngồi im, mặt tái mét, mắt mở to. Phomin nhận thấy Ema đang hoang mang, lúng túng, run sợ, Những cảm xúc có lẽ đang thắng tất cả những gì người ta đã dày công nhồi nhét cho cô trước khi tung cô vào Liền Xô. Cô ta đang nghĩ gì? Đang chờ những lời kết tội ư?
- Nghĩa là các ông đã theo dõi ngay từ khi chúng tôi vừa đặt chân đến Moscow? - Ema hỏi nhỏ, đôi mắt vẫn không rời mấy chiếc ảnh trên bàn.
- Cô hãy nói cho chúng tôi biết tính năng và cách sử dụng hai chiếc bút máy của cô và của cấp trên của cô.
- Chiếc bút máy của tôi chuyên dùng để giữ những cuộn phim nhỏ. Trong bút có hai ống nhỏ hình trụ và một ống chứa a-xít để khi cần, có thể hủy hai cuộn phim đó - Ema nói rồi cầm lấy chiếc bút trên bàn - Trên bút có hai vòng số. Khi mở, chỉ cần vặn hai chiếc vòng đó đến những con số nhất định…
- Cô có biết số mở không?
- Thưa ông có, nhưng chỉ biết số mở chiếc bút của tôi thôi. - Ema đọc cho Phomin hai con số.
Phomin vừa xoay xoay hai chiếc vòng vừa nói:
- Nếu cô nói dối thì chỉ có hại cho cô.
- Không - Erna trả lời dứt khoát.
Phomin xoay tìm hai con số Ema nói, rồi nhẹ nhàng ấn vào nắp bút, chiếc bút từ từ mở ra và để lộ hai chiếc ống nhỏ xíu chứa hai cuộn phim.
- Zakha Petrovich, anh đưa cái này đến phòng hóa nghiệm bảo họ tráng ngay nhé - Rồi quay sang Ema, ông hỏi - Đây có phải là những cuốn phim của Misha chụp không?
Ema gật đầu.
- Bây giờ cô cho chúng tôi biết tiểu sử của cô.
- Xin ông chờ cho một tí. Cho phép tôi được suy nghĩ. Ông có thể cho tôi xin cốc nước được không?
Trung úy Phomin rót một cốc nước đưa cho Etna, cô ta lấy uống một hơi hết nhẵn rồi châm thuốc hút, lắc nhẹ đầu cho mớ tóc xõa xuống, và bắt đầu kể, giọng cương quyết.
- Đúng, giờ đây tôi không còn giấu làm gì? Tôi không phải là một cô gái ngu ngốc… Các ông muốn biết tôi là ai? Đến đây làm gì? Vâng, tôi không phải là tiểu thư Gartenfen - mà là Ema, năm nay quả đúng hai mươi ba tuổi, sinh tại Kelnia và đã tốt nghiệp trung học ở đó.
- Ai và cái gì đã buộc cô phải trở thành điệp viên?
- Chuyện xảy ra tại thành phố của tôi mùa thu năm 1968. Trong một cuộc thi nhảy cao, hồi đó tôi rất thích nhảy cao, và đã đạt được kỷ lục tương đối, người hướng dẫn của tôi giới thiệu tôi với một người đàn ông tên là Benling. Người này có chân trong ban lãnh đạo của câu lạc bộ thể thao thành phố. Benling mời tôi cùng ăn cơm, tôi nhận lời. Sau mấy lần gặp gỡ, ông ta hỏi tôi có muốn làm tình báo không. Ông ta nói khá kỹ về nghề này, tất nhiên là chú ý nhấn mạnh đến các khía cạnh lãng mạn của nó và những cái lợi nó có thể đem lại.
- Và cô đồng ý ngay?
- Thực tình lúc đầu tôi cũng còn lưỡng lự, nhưng sau đó tôi đã nhận lời. Cũng có thể lúc đó vì tôi đã không hình dung hết tính chất của công việc, tôi chỉ mường tượng nó khó khăn và nguy hiểm. Sau đó Belling giới thiệu tôi với một người khác tên là Stalba. Ngay hôm đầu tôi đã chú ý đến giọng nói của người này, và biết rằng đó là một người nước ngoài, có thể là người Anh hoặc Mỹ biết tiếng Đức rất sõi. Đó là lần đầu tiên tôi nói chuyện với người này. Tôi ngạc nhiên trước sự hiểu biết của ông ta về tôi, về hoàn cảnh kinh tế của gia đình tôi. Người đó lấy làm vui sướng khi biết tôi nói tốt tiếng Ba Lan và tiếng Nga.
Ema lại châm thuốc hút.
- Nói tiếp đi - Phomin nói sau một lúc lâu im lặng - Sau đó thế nào?
- Sau đó ư? Sau đó tôi được đưa vào huấn luyện ở một trường đặc biệt. Ở đó tôi tiếp tục học tiếng Nga và Ba Lan, hai thứ tiếng mà tôi đã được học từ nhỏ vì mẹ tôi là người Ba Lan, nhưng lại nói rất sõi tiếng Nga. Hồi đó mẹ tôi thường bảo: “Sự hiểu biết ngoại ngữ và tốc ký sẽ giúp con rất nhiều trong công ăn việc làm sau này”. Mẹ tôi còn bắt tôi học cả tiếng Pháp nữa.
Ở trường người ta dạy tôi nhiều thứ, chủ yếu là chuyên môn tình báo. Tôi học giỏi, thường xuyên được khen thưởng, vì thế có tiền để mặc đẹp và gửi tiền về giúp gia đình.
Để thực tập tốt nghiệp, tôi phải đến Liên Xô sau khi đã ở Ba Lan một tháng rưỡi. Còn gì nữa… Tôi biết cách mở các loại khóa, biết dịch mật mã, biết sử dụng các loại máy ảnh, bắn giỏi và có thể lái giỏi mọi loại xe.
- Cô học hết khóa chứ?
- Không. Tôi đã không được học hết khóa. Hiệu trưởng của trường, tôi không dám chắc, nhưng hình như là thiếu tá, tự xưng là người Bỉ, nói rằng tôi đã học hết chương trình. Ông ta nói vì tôi học giỏi nên nhà trường đã quyết định cho sang nghỉ ở Ý và Pháp ba tuần, sau đó sẽ được về thăm gia đình một tuần. Nghỉ xong, tôi gọi điện cho ông hiệu trưởng, ông ta bảo tôi phải đến Brussels. Ở đấy người ta đã thuê sẵn cho tôi một căn phòng. Ngay tối hôm ấy, ông ta đến cùng với Gartenfen. Ông ta giới thiệu Gartenfen với tôi, và ra về sau khi đã lệnh cho tôi từ nay phải tuân theo mọi chỉ thị của Gartenfen.
- Trước đó cô có gặp Gartenfen lần nào không?
- Không. Đó là lần đầu tiên tôi nhìn thấy ông ta. Hôm ấy Gartenfen đã hỏi rất nhiều về đời tư của tôi, và hết lời khen tôi học giỏi. Cuối cùng, ông ta nói sang chuyện công tác. Ông ta bảo từ nay tôi là cháu của ông ta, và bao giờ cũng phải nói tiếng Pháp hoặc tiếng Nga. Sau đó, khi mọi giấy tờ xong xuôi, tôi sang ngay Liên Xô với nhiệm vụ là phải tìm gặp Mikhain Lugunov để trao cho anh ta một món quà của một người Tây Đức gửi tặng, và phải đóng vai “người yêu” để biết những “tội lỗi” và những ý nghĩ của anh ấy.
- Có thể cho tôi biết tỉ mỉ về Lugunov được không? - Phomin hỏi.
- Theo chỗ tôi biết thì Mikhain trước kia làm người hướng dẫn ở phòng triển lãm hàng quốc tế ở Sokolniki. Trong cuộc triển lãm đó, một công ty, hay nói đúng hơn, một đại diện của công ty nước ngoài tỏ ra rất quan tâm đến một kiểu máy Tây Đức. Người này muốn mua kiểu máy đó nhưng là hàng triển lãm nên không ai muốn bán. Biết được chuyện này, Lugunov đã tìm gặp người kia và trao cho ông ta bản thiết kế tỉ mỉ của chiếc máy, với hy vọng sẽ được trả công thích đáng. Tôi không biết lúc đó Lugunov đã yêu cầu những gì, nhưng người kia đã lôi Lugunov cùng với bản thiết kế đến chủ máy. Các ông hiểu là trong các cuộc triển lãm quốc tế thường vẫn có nhân viên của cơ quan tình báo nước ngoài. Lần đó cũng thế. Một nhân viên tình báo Tây Đức đã “làm việc” với Lugunov. Lúc đầu anh ta “rộng lượng” tha cho Lugunov việc làm trên, sau khen anh ta có tài trong việc vẽ các bản thiết kế kia, và cuối cùng đã bắt anh ta cung cấp cho một số tài liệu gì đó, không quan trọng lắm. Đấy là tất cả nhưng điều tôi biết về Lugunov. Chính Lugunov đã kể lại tất cả mọi chuyện - Ema nhấp một ngụm nước rồi tiếp - Một nhiệm vụ nữa của tôi trong chuyến đi Moscow này là gặp Lugunov và rủ anh ta đi nghỉ ở Krimea, Sevastopon, ở đấy tôi cần chụp một số ảnh và rất cần anh ta giúp đỡ. Mọi việc đã được tiến hành một cách thuận lợi. Theo tôi, quả đúng Lugunov đã yêu tôi mê mẩn… Tôi đi nghỉ theo vé du lịch loại một, được tự do cùng Lugunov đi khắp vùng dọc bờ Hắc Hải và hầu như ngày nào cũng đi tham quan. Sau đó, chúng tôi đã đáp máy bay về Moscow, ở đấy, Gartenfen đã chờ chúng tôi. Gặp tôi, Gartenfen hỏi rất cặn kẽ về quan hệ giữa tôi với Lugunov, sau đó nói rằng tôi phải tìm cách kéo Lugunov đi Riga. Gartenfen đã tổ chức cho tôi gặp Lugunov ở nghĩa trang Novodevise để chụp ảnh, phòng sau này nếu anh ta thay đổi thì có tang chứng. Tôi đã đề nghị Lugunov đi Riga với tôi, ở đấy, theo tôi biết, Gartenfen đã dụ dỗ, mua chuộc và giao cho anh ta một số nhiệm vụ…
- Nhiệm vụ gì? - Phomin ngắt lời.
- Tôi không biết. Những cái đó Gartenfen không bao giờ cho tôi biết
- Cô có thể nói gì thêm về Gartenfen?
- Nếu cứ xét cách đối xử của mọi người ở Brussels thì Gartenfen là một người giữ một chức vụ nào đó khá quan trọng và có thế lực. Ông ta đến Moscow lần này, ngoài nhiệm vụ mà tôi có trách nhiệm tham gia, còn có những nhiệm vụ khác. Nhiệm vụ gì tôi không biết, khi tôi hỏi, ông ta bảo là việc riêng. Không bao giờ ông ta nói chuyện với tôi về công tác của mình. Bất cứ ý định muốn biết một điều gì đó không liên quan đến công việc của tôi, đều bị ông ta bác bỏ. Ông ta là một người cương quyết, có thể thẳng tay làm bất kỳ việc gì.
Phomin tắt máy ghi âm, đứng dậy đến bên Ema:
- Cô đã cho chúng tôi biết một số vấn đề, điều đó rất tốt. Nếu những lời cô nói là sự thật, thì sau này tòa sẽ lưu ý trong khi xét xử. Zakha Petrovich, anh có muốn hỏi gì không? Còn anh, Sergei Evgenievich? - Phomin nhìn con trai.
- Tôi có một điều muốn hỏi. Tiểu thư Ema chưa cho chúng tôi biết địa chỉ của Lugunov.
Ema ngạc nhiên nhìn Sergei.
- Tôi nghĩ là các ông biết rồi. Nhưng địa chỉ của Lugunov tôi không biết, tôi chỉ biết số điện thoại. Cho tôi giấy bút, tôi sẽ viết. Cô ta cầm bút, cúi xuống viết mấy con số to, nguệch ngoạc.
- Hôm nay thế là đủ - Đại tá Phomin nói rồi cho gọi người dẫn Ema ra khỏi phòng - Thế nào, Zakha Petrovich? - Phomin hỏi khi Ema rời khỏi phòng - Anh nghĩ thế nào về cô gái này?
- Theo tôi thì Ema là một cô gái biết điều. Thực ra, ở địa vị cô ta thì đó cũng là con đường thoát duy nhất. Hình như cô ta cũng hiểu điều đó.
- Còn anh, Sergei, anh có muốn nói gì không?
- Cô ta khá đẹp - Sergei mỉm cười - Với nhũng cô gái như thế, không ai có thể ngờ rằng…
Mọi người cùng cười.
- Thôi đi anh bạn - Phomin đứng dậy - Hôm nay anh phải tìm bằng được Lugunov.