Hiện nay, quân phí bên phía quân đội không còn là một con số hư vô mờ mịt nữa, nhưng trước đây chưa bao giờ có thể thực sự cầm được vào tay, thứ có thể nhận được chỉ là vật tư và vũ khí mà thôi.
Giờ đây, Đại Đường vương triều thi hành chế độ dự toán tài chính hoàn toàn mới, sau này quân phí phân bổ cho quân đội sẽ được đưa trực tiếp cho quân đội, còn việc quân đội muốn chi tiêu thế nào, Thuế bộ không quản được mà cũng lười quản nữa.
Theo quy mô của Đại Đường vương triều ngày càng lớn, quy mô quân đội cũng ngày một đông hơn, dòng vốn lưu chuyển nội bộ cũng ngày càng lớn. Trước đây, mô hình tất cả những khoản chi tiêu đều do Thuế bộ phụ trách, Công bộ chỉ lo lấy nguyên liệu sản xuất, còn quân đội chỉ lo nhận vũ khí đã không còn thích ứng với nhu cầu hiện tại nữa. Bởi lẽ trong quá trình đó, nó không chỉ khiến quyền lực của Thuế bộ quá lớn, mà còn nảy sinh vấn đề tham nhũng hết sức nghiêm trọng.
Bên phía Thuế bộ, hầu như cứ cách một khoảng thời gian lại có thể đào ra một đám tham quan, hơn nữa những tham quan này tiền phó hậu kế, kẻ nào kẻ nấy đều không sợ chết!
Không còn cách nào khác, Lý Hiên chỉ đành chuẩn bị tiến hành cải cách sớm hơn dự kiến!
Bắt đầu thực sự thi hành chế độ dự toán tài chính!
Thực ra ngay từ khi còn ở Hưng Tuyền phủ, Lý Hiên đã muốn noi theo hậu thế để làm chế độ dự toán tài chính thực thụ rồi. Thế nhưng sau đó nhận thấy địa bàn còn nhỏ, tiền bạc cũng ít ỏi, làm dự toán tài chính có chút cảm giác trở thành trò cười cho thiên hạ, nên đành để mặc Thuế bộ phụ trách tất tần tật từ kiếm tiền đến tiêu tiền, các bộ khác chỉ cần làm việc, còn quân đội chỉ cần lo đánh trận là được, chuyện tiền bạc và vật tư không cần họ phải bận tâm.
Giờ đây quy mô đã lớn, hơn nữa sắp dời đô tới Triệu Khánh, chiếm giữ hai tỉnh thậm chí là ba tỉnh, nên việc thực hiện chế độ dự toán tài chính này cũng đã khá thích hợp.
Chế độ dự toán tài chính của Đại Đường vương triều vì hạn chế của thời đại và năng lực thực thi nên vẫn còn khá sơ khai. Đầu tiên, Thuế bộ thống kê ra thu nhập đại khái trong năm nay, dựa vào thu nhập này để phân bổ kinh phí. Phần kinh phí này chia làm ba phần: Quân phí, chi phí hành chính, chi phí hoàng gia.
Trong đó, chi phí hoàng gia chủ yếu là chi phí sinh hoạt của các thành viên hoàng thất, kinh phí văn phòng của Hàn Lâm Viện (bao gồm cả các cơ quan như Khoa Thống kê Điều tra của Hàn Lâm Viện), và quân phí của Cận Vệ Quân. Đúng vậy, bất kể là Hàn Lâm Viện hay quân phí của Cận Vệ Quân đều không đi qua kênh nội các hay quân đội, mà trực tiếp sử dụng kênh chi phí hoàng gia.
Chi phí hành chính chủ yếu là kinh phí văn phòng của các bộ trong nội các và Đô Sát Viện độc lập với nội các. Nếu chia nhỏ ra thì bao gồm lương bổng của trăm quan, kinh phí giáo dục, kinh phí phát triển công thương, v.v.
Còn về quân đội thì đơn giản hơn, đương nhiên là chi tiêu của lục quân và hải quân.
Bởi vì Đại Đường vương triều vẫn đang trong giai đoạn mở rộng nhanh chóng, dự toán thu nhập không ổn định và không có con số cố định, chỉ có thể là có bao nhiêu tiêu bấy nhiêu, còn phần chi tiêu thì phần lớn chính là quân phí.
Trong một năm qua, rất nhiều nguồn thu nhập của Đại Đường vương triều, bao gồm thuế má thông thường, tiền tịch thu tài sản, những khoản thu này về cơ bản có hơn tám phần đều bị quân đội tiêu sạch.
Vì vậy, trong dự toán tài chính năm Tuyên Bình thứ hai, ngân sách chi cho quân phí chiếm tới bảy mươi lăm phần trăm. Ngoài ra đáng chú ý là, kinh phí được đưa vào chi phí hoàng gia, phần lớn cũng được dùng để làm quân phí cho Cận Vệ Quân, phần này đại khái cũng chiếm khoảng tám phần trăm.
Do đó, cộng cả hai phần lại, thực ra chi phí dùng cho quân sự chiếm tới tám mươi ba phần trăm tổng chi tiêu. Tỷ lệ này dù là đặt trong các vương triều phong kiến thời cổ đại vốn có tỷ lệ quân phí cao, cũng vẫn là một tỷ lệ siêu cao.
Đám vàng bạc châu báu áp giải từ Quế Lâm về lần này, cuối cùng ít nhất cũng sẽ có hơn tám mươi phần trăm được dùng làm quân phí.
Sau khi quân đội nhận được số quân phí này, trước tiên Xu Mật Viện sẽ chi ra một phần rất nhỏ kinh phí văn phòng, sau đó là hải quân và lục quân phân chia, mà lục quân chiếm hơn chín mươi lăm phần trăm trong số đó.
Số quân phí lục quân này, một phần được dùng để phát lương cho binh sĩ, sĩ quan, một phần dùng để mua sắm các loại vật tư tác chiến, bao gồm đạn dược, lương thực, quân phục, v.v., một phần dùng để mua sắm vũ khí trang bị cho quân đội.
Mà những chi phí mua sắm này, cuối cùng phần lớn lại chảy vào các đại binh công xưởng trực thuộc Công bộ. Binh công xưởng dùng số tiền này để mua nguyên liệu, trả lương cho công nhân, xây dựng nhà xưởng, v.v., cuối cùng sản xuất ra các loại vật tư tác chiến.
Đây cũng chính là lý do tại sao trong số hơn mười vạn lượng bạc này, chỉ để lại cho Công bộ hai vạn lượng bạc, còn phần lớn tiền bạc đều được đưa trực tiếp cho quân đội, chứ không phải như trước đây là do Thuế bộ trực tiếp mua nguyên liệu rồi chuyển đến Công bộ, sau đó mới trực tiếp phát lương quân nhân và lương công nhân.
Hệ thống dự toán phân tách tài chính thô sơ này cũng coi như là một thử nghiệm quan trọng của Lý Hiên trong việc cải cách hiện đại hóa vào thế kỷ mười sáu. Sau này, ông sẽ tiếp tục thử nghiệm tách các binh công xưởng của Công bộ ra khỏi Công bộ. Trước tiên có thể là thành lập cơ quan chuyên trách phụ trách vận hành các xưởng quốc doanh này, cũng có thể là chuyển thành mô hình Quan đốc thương biện.
Đồng thời khuyến khích lực lượng tư bản dân gian đầu tư vốn vào công nghiệp.
Lý Hiên cực kỳ, cực kỳ ghét việc những đại gia sĩ tộc kiếm được tiền là chỉ chăm chăm mua đất đai, nhà cửa, cửa hàng và các loại bất động sản khác, hoặc là đúc bạc nén chôn dưới hầm. Mẹ kiếp, chôn dưới đất thì đống bạc nén này có đẻ ra được bạc con cho ngươi đâu, chôn cái gì mà chôn.
Lấy ra đầu tư tiêu xài đi chứ, ngươi không đầu tư, không tiêu tiền thì trẫm lấy đâu ra thuế mà thu?
Tuy nhiên, những thử nghiệm này vẫn còn quá sớm. Hiện tại nền móng của Đại Đường vương triều vẫn chưa đủ vững chắc, không thể làm loạn được!
Bây giờ đến cái thủ đô còn chưa có, bàn chuyện cải cách công thương nghiệp còn quá sớm. Nhiệm vụ cấp bách là phải định ra một thủ đô cho Đại Đường vương triều!
Dùng lời của các thần Vương Văn Hoa mà nói thì chính là, nên sớm định đô để an lòng thần dân, đặt nền móng cho cơ nghiệp muôn đời của Đại Đường, những thứ khác đều phải xếp hàng sau.
Vì vậy, sau khi nhận được tin thắng trận của Hách Bách Niên, đám văn võ quan viên ở Ngô Châu đã bắt đầu sốt sắng sắp xếp việc tiến vào Triệu Khánh. Liễu Bát Cẩu đang ở Liễu Châu cũng dẫn đầu các quan viên bên đó chuẩn bị cho việc di dời.
Cũng may chuyện dời đô tới Triệu Khánh đã được xác định từ lâu, văn võ trăm quan đối với việc này từ lâu đã có sự chuẩn bị tâm lý, hơn nữa còn sớm chuẩn bị từ trước rồi.
Đây cũng là lý do tại sao các bộ của nội các, dù là ở Liễu Châu hay Ngô Châu, cũng giống như Lý Hiên, đều chỉ tùy tiện tìm một nơi để làm việc tạm thời thôi, căn bản không hề động thổ xây dựng nha môn gì cả.
Hiện nay Triệu Khánh đã hạ được, người hành động đầu tiên chính là các quan viên lưu thủ bên phía Liễu Châu. Liễu Bát Cẩu sẽ dẫn theo số quan viên lưu thủ bên đó cùng với gia quyến của các quan viên, trong đó đương nhiên không thể thiếu các thành viên hoàng thất, xuôi theo dòng Tây Giang trước, đến Ngô Châu hội họp với Lý Hiên và những người khác, sau đó mới cùng nhau đi tới Triệu Khánh.
Phía Ngô Châu thì lại càng dễ dàng hơn, vốn dĩ chỉ là điểm dừng chân tạm thời, chuyển nhà đương nhiên đơn giản, nhẹ nhàng và tiện lợi.
Lý do Lý Hiên không đi Triệu Khánh ngay lập tức mà phải đợi người bên phía Liễu Châu, một mặt là muốn cùng trăm quan và đông đảo gia quyến đi tới Triệu Khánh, mặt khác cũng là cần để cho người của quân đội và Công bộ có một khoảng thời gian nhất định, để họ có thời gian dọn dẹp, chỉnh đốn, tu sửa Triệu Khánh.
Ví dụ như vấn đề vệ sinh, Lý Hiên cực kỳ chán ghét sự bẩn thỉu, lộn xộn của thành phố. Vì thế ông đã đích thân hạ chỉ cho nha môn tri phủ Triệu Khánh ở mọi phương diện, những việc khác có thể hoãn lại, nhưng vệ sinh thành phố nhất định, nhất định phải chú ý, ông không muốn ở trong một thủ đô mà khắp thành toàn mùi cứt đái đâu!
Lý Hiên yêu cầu cao như vậy, phía phủ Triệu Khánh đương nhiên cũng không dám lơ là. Lần đầu tiên trong lịch sử, sau khi Đại Đường vương triều thiết lập cơ quan hành chính tại phủ Triệu Khánh, không thực hiện thu thuế ngay lập tức mà lại bắt tay vào công việc dọn dẹp vệ sinh toàn thành. Đồng thời, cưỡng chế phá bỏ một lượng lớn các công trình xây dựng trái phép. Các nơi trong thành, đặc biệt là những nơi có nhiều cửa hàng, phàm là công trình lấn chiếm đường phố đều bị phá bỏ sạch sẽ. Ai đến xin xỏ cũng vô ích, kẻ nào dám phản đối lập tức yêu cầu quân trú đóng hỗ trợ.
Khi các chiến sĩ của Đệ Nhất Quân dùng pháo đạn chùm bắn phá một tửu lầu xây dựng trái phép thành đống đổ nát, tương truyền chủ nhân là tộc nhân của một vị quan lớn triều Minh bị treo cổ giữa phố, cả thành không còn ai dám nói nửa lời phản đối hành động dọn dẹp của Đại Đường vương triều nữa.
Dọn dẹp đường phố, phá bỏ công trình trái phép, đồng thời còn trưng dụng đông đảo dân chúng sửa sang đường phố, đặc biệt là mấy con đường chính trong thành, bắt buộc phải dọn dẹp sạch sẽ. Việc lót đường bằng đá phiến là chuyện không thể, nhưng rải đất vàng làm đường vẫn là cần thiết.
Sau đó lại phải chuẩn bị địa điểm làm việc cho hoàng thất và trăm quan.
Lần này, Lý Hiên và mọi người đến Triệu Khánh là không định rời đi trong thời gian ngắn, hoàng cung nhất định phải có, nha môn các bộ của nội các cũng nhất định phải có, hơn nữa dù là hoàng cung hay nha môn nội các đều không được quá sơ sài, quá keo kiệt.
Tuy nhiên, xây dựng ngay lập tức đương nhiên không kịp, hơn nữa cũng không có tiền. Vì vậy, nhân sự liên quan phụ trách việc này chỉ có thể tận dụng các công trình có sẵn trong thành. Ví dụ như nha môn tri phủ Triệu Khánh, nha môn này tuy hơi cũ nát, hơi nhỏ, nhưng dù sao cũng là công trình khí thế nhất trong thành, đương nhiên là lựa chọn số một cho hoàng cung. Đồng thời còn trưng dụng cả một mảng lớn nhà cửa và đất trống xung quanh nha môn, chuẩn bị đập thông, san phẳng để đưa vào phạm vi của hoàng cung.
Sau này Công bộ sẽ dựa trên nền tảng các công trình và đất trống này để xây dựng hoàng cung mới, nhưng chỉ có thể xây dựng từng chút một. Còn bao giờ mới xây xong quần thể kiến trúc đồ sộ mà Công bộ quy hoạch thì chỉ có trời mới biết.
Dù sao trong thời gian ngắn, toàn bộ hoàng cung vẫn sẽ lấy quần thể kiến trúc nha môn tri phủ cũ làm hạt nhân. Thế nhưng quy mô không lớn, hơn nữa rất nhiều công trình thực ra không dùng được, nên giai đoạn đầu sẽ xây dựng vài tòa viện nhỏ để các thành viên hoàng thất ở, đồng thời sẽ xây một tòa đại điện, hay nói đúng hơn là một quần thể kiến trúc để Lý Hiên và Hàn Lâm Viện làm việc.
Còn những nơi khác thì cứ để đấy đã, đập bỏ hết các công trình bình thường cũ, sau đó trồng vài loại hoa cỏ, đào cái ao nhỏ, làm cái vườn gì đó, nhưng đừng mong xây dựng thành cái gì gọi là ngự uyển hoàng gia.
Bên ngoài xây một bức tường cung, nhưng việc xây tường thành xưa nay đều là đại công trình. Lý Hiên ngay cả quân phí còn không có tiền, làm sao có thể bỏ ra nhiều tiền như vậy để xây bức tường cung dày và cao được? Cứ tùy tiện dựng cái tường cao vài mét là được, còn về việc phòng vệ thế nào.
Lý Hiên chuẩn bị bố trí hẳn một doanh Cận Vệ trong hoàng cung, trong thành lại bố trí thêm hai doanh bộ binh và doanh kỵ binh cùng doanh pháo binh của Cận Vệ Quân, ông cảm thấy cái này đáng tin hơn tường thành nhiều.
Hoàng cung còn như vậy, địa điểm làm việc của các cơ quan khác đương nhiên là tiết kiệm được bao nhiêu hay bấy nhiêu, cơ bản đều dùng lại các tòa nha môn cũ của triều Minh và nhà dân.
Sau khi hoàng cung và địa điểm làm việc của các cơ quan, nơi ở của quan viên và đông đảo gia quyến đều đã chuẩn bị ổn thỏa, đồng thời Liễu Bát Cẩu cũng dẫn theo nhân sự lưu thủ bên phía Liễu Châu đến Ngô Châu, điều này cũng đại diện cho việc chuẩn bị dời đô của Đại Đường vương triều đã hoàn toàn hoàn tất. Bây giờ Đại Đường vương triều sắp sửa nghênh đón việc chính thức dời đô!