Mặc dù trước đó khi tham gia Viện thí và Hương thí đã từng trải qua sách luận, hơn nữa mấy ngày gần đây cũng đã nghiên cứu kỹ giáo trình và đề mục từ phía Quốc Tử Giám, đối với sách luận và sử luận cũng coi như có nhận thức khá rõ ràng, tự tin rằng việc viết mấy bài sách luận thông thường cũng không có vấn đề gì, nhưng khi nhìn thấy đề bài này, hắn vẫn không nhịn được mà nhíu mày.

Đề mục sách luận có rất nhiều câu, thí sinh có thể chọn một trong số đó để trả lời, mà câu đầu tiên chính là: "Thử bàn về lợi hại của chính sách muối đương thời, làm sao để cải cách?".

Đề bài chỉ vỏn vẹn mấy chữ như vậy, thế nhưng lại liên quan đến việc chính sách muối - vốn là đại sự gần như ảnh hưởng đến nền tảng quốc gia. Cho dù không giới hạn phương hướng, chỉ yêu cầu thí sinh nói ra lợi hại, nhưng điều này vẫn cực kỳ thử thách năng lực của thí sinh.

Xem tiếp câu thứ hai, nói về vấn đề thuế nông nghiệp, hơn nữa lại là thuế nông nghiệp của chính Đại Đường, yêu cầu thí sinh phân tích lợi hại của thuế nông nghiệp Đại Đường hiện nay. Mẹ kiếp, lại là một câu hỏi liên quan đến đại chính quốc gia. Ngày nay, người vùng Quý Châu, Lưỡng Quảng, thậm chí những nơi khác đều biết, chính sách thuế của vương triều Đại Đường đơn giản mà thô bạo, không có các loại thuế má tạp nham, cũng không có đinh khẩu ngân, chỉ thu mỗi thuế nông nghiệp. Thế nhưng, thuế suất loại thuế nông nghiệp này so với các triều đại trước lại cao hơn hẳn. Nếu là thuế suất lương thực thông thường, rơi vào khoảng hai mươi phần trăm.

Nếu là một số loại cây công nghiệp, tỷ lệ thuế còn cao hơn nữa.

Mà các triều đại khác, điền mẫu thuế thường chỉ mười phần trăm, thậm chí năm phần trăm, hoặc hai phần trăm cũng từng xuất hiện.

Vì thế, bên ngoài rất nhiều người nói rằng thuế nông nghiệp của vương triều Đại Đường rất cao, đến mức dân chúng dưới sự cai trị của Đại Đường lầm than.

Câu thứ nhất nói chính sách muối, câu thứ hai nói thuế nông nghiệp, ba câu còn lại phía sau cũng đều là đại đề, nghe thôi đã thấy chóng mặt, ví dụ như giữa công thương nghiệp và nông nghiệp thì bên nào nhẹ bên nào nặng, làm sao để phát triển cân bằng, khiến dân giàu nước mạnh.

Bất kể là đề bài nào cũng đều liên quan đến đại sự quốc gia. Loại đề bài này, đừng nói là những thư sinh truyền thống chỉ biết khổ đọc thánh hiền thư như Hoàng Chí Viễn, mà ngay cả các vị đại thần trong triều, những học giả uyên thâm cũng khó lòng phân tích và trả lời chi tiết được.

Sau khi xem xét mấy câu hỏi này, Hoàng Chí Viễn do dự một lát rồi quyết định làm đề về thuế nông nghiệp, bởi vì bản thân hắn xuất thân từ nhà nông. Mặc dù quanh năm đọc sách, căn bản chưa từng xuống đồng ruộng, nhưng những điều mắt thấy tai nghe bao năm qua đã khiến hắn hiểu ít nhiều về chế độ thuế nông thôn thời Minh, và cũng cảm nhận sâu sắc chế độ thuế nông nghiệp thời Đường.

Sau khi chọn xong đề, hắn liền viết một mạch một bài văn dài dằng dặc. Còn về việc viết có tốt hay không, bản thân hắn cũng không thể phân biệt được.

Khi thi xong môn này, cả người hắn đều cảm thấy không ổn. Tuy nhiên, hắn nhìn quanh một vòng, phát hiện người ủ rũ không chỉ có mình, mà đại đa số mọi người đều như vậy.

Từ đây cũng chứng minh rằng, tuy các đề sách luận trong kỳ khoa cử đầu tiên của vương triều Đại Đường nghe có vẻ đơn giản, nhưng muốn làm được "có vật thực" (ý nói có nội dung thực tế) thực ra rất khó.

Những thứ sáo rỗng chắc chắn không thể viết, vì những thứ đó người ta đã viết hết rồi, phải viết ra được điểm mới lạ.

Cũng không thể viết kiểu trung quy trung củ, vì như thế đồng nghĩa với tầm thường, không thể khiến giám khảo thấy ấn tượng.

Quan trọng hơn là, loại sách luận này xét ở một khía cạnh nào đó chính là triều đình hỏi kế, cho nên không thể trả lời bừa, phải kết hợp thực tế, đưa ra những biện pháp giải quyết thiết thực khả thi. Nếu chỉ nói suông vài câu thì không được.

Sau sách luận là sử luận. Tính chất sử luận khá tương tự sách luận, chỉ là nói về vấn đề cổ đại, ví dụ như "Pháp của Thương Ưởng thời Tần là mạnh, biến pháp của Vương An Thạch thời Tống là mất, xin hãy nói chi tiết và bàn luận".

Do trước khi Hội thí, mọi người cơ bản đều đã biết tân triều chọn người hiền tài, bài văn bát cổ không những phải viết tốt, mà sách luận và sử luận cũng phải xuất sắc.

Vì thế ai nấy đều giống như Hoàng Chí Viễn, đều rất coi trọng hai môn thi này. Thế nhưng nhìn vào thần sắc mọi người sau khi thi xong, rõ ràng chẳng có mấy ai tự tin mình làm bài tốt.

Thực tế đáp án của họ quả thật không ra sao cả. Sau khi những bài thi của phần lớn tân khoa cử nhân và số ít cử nhân thời vương triều Minh được duyệt, cuối cùng đã chọn ra được 180 bài thi của cử nhân, rồi lại thảo luận chọn ra 15 bài xuất sắc nhất đệ trình lên Lý Hiên.

Lý Hiên xem từng tờ một, ừm, ngoại trừ Tứ thư Ngũ kinh, các phần trả lời về sách luận, sử luận, toán học, tạp học hắn đều đã xem xét kỹ lưỡng, vì thế hắn đã tốn mất hơn nửa tiếng đồng hồ.

Xem xong chỉ để lại cho hắn một ấn tượng cơ bản: Rỗng tuếch không có nội dung.

Đặc biệt là các đề sách luận, về cơ bản đều nói về hướng lớn, nhưng căn bản không có mấy thứ thực tế.

Bài văn viết thì nghe rất đẹp, trình độ văn tự chém giết cả một đám học giả hậu thế. Ngay cả những quan viên cao cấp của vương triều Đại Đường, ví dụ như Vương Văn Hoa - người vốn tự nhận mình có văn chương và phẩm cấp cao nhất trong các đại thần nội các, khi nhìn thấy những bài văn này cũng phải cúi đầu kiêu ngạo xuống.

Không còn cách nào khác, ai bảo người ta là cử nhân, năng lực khác chưa nói tới, nhưng viết văn thì ai nấy đều là tay thiện nghệ.

Người có thể viết tốt bài văn bát cổ, bảo họ đi viết một bài văn thông thường, thì chẳng phải dễ như trở bàn tay sao.

Nhưng viết văn hay thì có ích lợi gì, Lý Hiên căn bản không nhìn thấy thứ mình muốn thấy: Đưa ra biện pháp giải quyết khả thi một cách thực tế.

Cho dù không thể đưa ra biện pháp giải quyết chi tiết, thì ít nhất cũng phải cung cấp một hướng đi mới có thể thực thi chứ! Thế nhưng câu trả lời của đám học sinh này toàn là lời thánh nhân.

Mẹ kiếp, Khổng Tử mà lợi hại như thế, thì làm gì phải chu du liệt quốc để tìm người trọng dụng?

Chém gió không phải đóng thuế, ai mà chẳng biết cơ chứ!

Cho nên sau khi xem xong bài thi, Lý Hiên lười chẳng buồn đích thân sắp xếp thứ tự chi tiết cho đám học sinh đứng đầu này, trực tiếp đẩy nhiệm vụ này cho bộ phận chịu trách nhiệm kỳ ân khoa đăng cơ lần này - Lễ Bộ.

Tất nhiên, Lễ Bộ cũng không dám độc đoán, mà cùng các đại lão trong nội các và các bộ thương lượng, cuối cùng mới sắp xếp ra thứ tự chi tiết, và nhanh chóng dán bảng vàng tại hoàng cung.

Lý Hiên tuy không hài lòng về trình độ của đám sĩ tử này, nhưng công việc cần làm vẫn phải làm cho đủ. Dù sao lần khoa cử này vốn dĩ là một hoạt động tuyên truyền chính trị, Lý Hiên vốn dĩ cũng chẳng trông mong gì việc có thể thu nhận được nhân tài thực sự từ đó.

Trình độ đám học sinh này tuy không ra sao, nhưng làm quan bậc trung thấp vẫn đủ dùng. Ít nhất họ biết chữ, biết đọc biết viết, mà làm quan thì chỉ cần biết đọc biết viết là được, cũng không cần họ có năng lực siêu phàm gì.

Thế là đến ngày yết bảng, một đám đông học sinh chen chúc đi xem bảng. Tuy nhiên rất nhiều người không thể chen vào được, chỉ có thể nghe người phía trước xướng danh.

Người xướng danh bắt đầu xướng từ người thứ 180, thế nhưng Hoàng Chí Viễn ở ngoài rìa đám đông nghe hết tám mươi mấy cái tên vẫn không nghe thấy tên mình.

Người bạn tốt cùng đi xem bảng với hắn là Hứa Hàn Thạch cũng đầy vẻ mong đợi, vì đến giờ, cũng vẫn chưa xướng đến tên của Hứa Hàn Thạch.

Tuy nhiên chẳng bao lâu sau, Hoàng Chí Viễn nghe thấy một tiếng: "Hạng bốn mươi tám, lão gia Hoàng Chí Viễn phủ Tầm Châu!"

Nghe thấy lời này, tim Hoàng Chí Viễn đột nhiên đập nhanh, đến mức hơi thở cũng nghẹn lại, trong đầu chỉ còn lại một ý nghĩ: Đậu rồi, đậu rồi!

Nín thở khiến mặt hắn đỏ bừng, hồi lâu sau mới phản ứng lại!

Đồng thời hắn cũng nghe thấy lời chúc mừng của người bạn thân Hứa Hàn Thạch bên cạnh: "Chúc mừng Hoàng huynh đỗ cao!"

Hoàng Chí Viễn hít sâu liên tục vài cái, rất nhanh đã khôi phục lại như thường. Tuy trên mặt lộ rõ vẻ vui mừng, nhưng đã không còn vẻ ngẩn ngơ như lúc nãy nữa.

Liền nói: "Cùng vui cùng vui, lát nữa tên của Hứa huynh cũng sẽ được xướng lên thôi!"

Đáng tiếc là, cho đến khi bảng vàng xướng xong, vẫn không xuất hiện tên của Hứa Hàn Thạch. Sau đó hai người họ không cam lòng, đợi người trong đám đông tản ra một chút rồi tự mình chen lên xem, 180 cái tên xem đi xem lại, cuối cùng vẫn không tìm thấy tên của Hứa Hàn Thạch.

Lúc này sắc mặt Hứa Hàn Thạch không mấy dễ coi, mà Hoàng Chí Viễn cũng không biết phải nói gì. Việc an ủi là không cần thiết, mọi người đều là người đọc sách có thể diện, tình bạn quân tử sao có thể lải nhải như đàn bà.

Hứa Hàn Thạch liền nói: "Đi, hôm nay chúng ta không say không về, chúc mừng Hoàng huynh đỗ cao!"

Hoàng Chí Viễn lập tức khẽ gật đầu nói: "Cũng được, Hứa huynh cũng đừng quá để tâm, năm sau còn một kỳ Xuân thí, đến lúc đó..." Lời này còn chưa nói xong, thì thấy hắn khựng lại, rồi hắn chỉ vào một cái bảng đỏ bên cạnh bảng vàng nói: "Xem, trên đó là gì? Có tên của Hứa huynh kìa?"

Hứa Hàn Thạch vừa nghe, liền nhìn theo hướng hắn chỉ. Quả nhiên, bên cạnh bảng vàng lớn còn có một cái bảng đỏ, tuy nhiên bảng đỏ nhỏ hơn một chút, và bên trên chỉ vỏn vẹn tên của 15 người, đồng thời còn có mấy dòng chữ lớn.

Bước lên hai bước xem kỹ, chỉ thấy bên trên viết: Thánh thượng cảm thông nỗi khó khăn khi đọc sách của chúng sĩ tử, tấm lòng báo quốc tha thiết, đặc biệt chọn ra 15 người học vấn uyên bác, ban danh Cống sĩ, cho phép tham gia Điện thí!

Học vấn uyên bác? Ban cho danh Cống sĩ và có thể tham gia Điện thí? Nghĩa là đã qua Hội thí rồi sao? Nhưng điều này rốt cuộc được tính là hạng mấy?

Hứa Hàn Thạch - người có tên trên bảng - cũng tự mình không hiểu rõ!

Đừng nói là họ, ngay cả các quan viên Lễ Bộ cũng không hiểu rõ. Bởi vì theo quy trình tiêu chuẩn, kỳ ân khoa đăng cơ lần này sẽ lấy 180 người.

180 vị Cống sĩ này sẽ tham gia Điện thí sau đó. Theo truyền thống, Điện thí thường sẽ không có ai trượt, thuộc loại ai cũng có phần, nhưng sẽ phân hạng chi tiết, tức là Nhất giáp, Nhị giáp, Tam giáp. Lần lượt ban danh Tiến sĩ cập đệ, Tiến sĩ xuất thân, Đồng tiến sĩ xuất thân.

Thế nhưng Lý Hiên sau khi xem qua bài thi của 15 người đứng đầu, cảm thấy vô cùng bất mãn, liền trực tiếp yêu cầu lấy bài thi của những người trượt đến đây, rồi đích thân xem xét. Tuy nhiên cái hắn xem không phải là sách luận các loại, bởi vì những thứ đó mọi người đều đã xem qua, những người trượt quả thực là do học thức không ra sao.

Cho nên Lý Hiên xem môn Toán học và Tạp học. Và sau khi xem như vậy, hắn phát hiện đám văn nhân cổ đại này lại còn lệch tủ, những người viết sách luận tệ hại trong đó, có mấy người trình độ Toán học và Tạp học lại khá tốt.

Với nguyên tắc cơ bản là không bỏ sót nhân tài, hắn đặc biệt thêm vào 15 người này. Tất nhiên, để tôn trọng truyền thống và lễ chế, vẫn không cho họ gia nhập vào 180 tân khoa Tiến sĩ khoa Tiến sĩ, Điện thí sau đó cũng không cho họ tham gia xếp hạng 180 người, thậm chí đề Điện thí cũng sẽ khác với những người khác. Kỳ thi của họ được gọi là kỳ thi Bác học, khác biệt hoàn toàn với khoa Tiến sĩ.

Sau đó Lý Hiên dự định ban cho họ một loại danh hiệu khác: Bác học Tiến sĩ, gọi tắt là 'Bác sĩ'. Tạm thời vì số lượng ít nên chưa phân Nhất giáp, Nhị giáp, Tam giáp. Người đỗ đều được phong quan Chánh lục phẩm, sau này số lượng nhiều rồi, sẽ trực tiếp phân Nhất, Nhị, Tam giáp theo khoa Tiến sĩ, cấp bậc phong quan so sánh với khoa Tiến sĩ.