Mặc dù Lý Hiên không định thay đổi mô hình khoa cử lúc này, nhưng Tiến sĩ khoa và Bác sĩ khoa - hai phương thức khoa cử này - vẫn sẽ là con đường quan trọng để Đại Đường tuyển chọn quan lại trong nhiều năm tới.
Thế nhưng, Lý Hiên hoàn toàn có thể quyết định xem khoa cử sẽ thi những nội dung gì!
Tuy nhiên, muốn thực sự thúc đẩy nội dung thi khoa cử trên quy mô lớn, thì phải có một lượng lớn thí sinh đạt yêu cầu. Chẳng thể nào chỉ vì mấy người hiểu biết chút ít về vật lý, hóa học cơ bản mà đổi toàn bộ đề thi thành nội dung khoa học tự nhiên được!
Ngoài khoa cử ra, còn một nguyên nhân rất quan trọng khiến Lý Hiên muốn thúc đẩy giáo dục cận đại, đó chính là sự phát triển hiện nay của Đại Đường đang cần nhiều nhân tài chất lượng cao hơn.
Thế nhưng, mô hình đào tạo hiện nay chỉ dựa vào tư thục, thư viện tư nhân và quan học thì chắc chắn không thể đáp ứng được. Ông cần một hệ thống giáo dục hiệu quả hơn.
Vì lẽ đó, Lý Hiên đã quyết định chuẩn bị mở rộng quy mô các Thiếu niên học viện ở khắp nơi. Sở dĩ mở rộng Thiếu niên học viện mà không liệt kê Ấu quân doanh vào, là vì Ấu quân doanh vẫn luôn liên tục mở rộng quy mô, hơn nữa còn bị hạn chế bởi nguồn sinh viên, không thể mở rộng đến mức vô hạn được!
Năm ngoái, vào nửa cuối năm, Lý Hiên đã phê chuẩn thành lập hai trại Ấu quân doanh mới ở Quảng Châu và Cám Châu. Nửa đầu năm nay, Lý Hiên lại tiếp tục phê chuẩn thành lập các Ấu quân doanh ở Thiệu Dương, Quý Dương và Cám Châu.
Tính đến nay, những Ấu quân doanh trực thuộc hoàng gia quản lý, chỉ chiêu mộ trẻ mồ côi này đã mở rộng lên đến tám trại. Trong đó có bảy trại là phân doanh chịu trách nhiệm giáo dục sơ cấp, còn một trại là tổng doanh tại Triệu Khánh, phụ trách cả giáo dục từ sơ cấp đến cao cấp.
Số lượng trẻ mồ côi đang theo học đã đạt tới hơn hai ngàn người!
Trong đó, riêng tổng doanh Ấu quân doanh tại Triệu Khánh đã có hơn sáu trăm học sinh!
Tuy nhiên, Ấu quân doanh dù sao cũng không phải thư viện bình thường, nguồn sinh viên chỉ giới hạn ở trẻ mồ côi, con nhà bình dân thì không nhận.
Trong Ấu quân doanh, miễn trừ học phí, thậm chí là bao ăn uống. Điều này về cơ bản tương đương với việc hoàng thất nhận nuôi và cung cấp giáo dục cho họ. Chi phí bỏ ra trong chuyện này cũng không phải là con số nhỏ, nên không thể mở rộng một cách vô hạn được.
Thế nên, con em nhà bình dân sẽ không được nhận vào.
Định vị của Ấu quân doanh khá đặc biệt, ưu tiên hàng đầu là đào tạo nhân tài trung thành với hoàng thất, trung thành với hoàng đế. Những người này đều là trẻ mồ côi, đối với họ, Ấu quân doanh chính là nhà, hoàng đế Lý Hiên chính là cha. Chỉ cần thao tác thỏa đáng, sau này Lý Hiên sẽ có được một lượng lớn "nghĩa tử".
Những học sinh Ấu quân doanh này, sau này sẽ trở thành quan lại, sĩ quan, nhà khoa học, tất thảy đều là nhân tài tinh anh của xã hội. Có sự ủng hộ của nhóm người này, giang sơn Lý Đường sẽ càng thêm vững chắc.
Thế nhưng, Ấu quân doanh không thể thay thế giáo dục phổ thông, vì vậy các Thiếu niên học viện ở khắp nơi vẫn phải tiếp tục phát triển, hơn nữa là phải tiếp tục mở rộng quy mô!
Giữa tháng bảy, Lý Hiên ban thánh chỉ xuống thiên hạ, để giải quyết vấn đề con em bách tính nghèo khó không có điều kiện đi học, yêu cầu mỗi phủ dưới quyền Đại Đường đều phải trù bị mở ít nhất một Thiếu niên học viện.
Đồng thời mở rộng học chế của Thiếu niên học viện, quy định từ lớp một đến lớp sáu. Bên cạnh đó, cũng đặt ra giới hạn độ tuổi cho học sinh, chiêu mộ những học sinh từ tám tuổi đến dưới mười sáu tuổi vào học.
Tại Ngô Châu, Quảng Châu, Quý Dương lập thêm ba trường Cao đẳng học viện mới, học chế từ lớp bảy đến lớp mười hai.
Đây về cơ bản chính là mô phỏng chế độ của Ấu quân doanh. Không chỉ học chế mà các khía cạnh khác cũng tham khảo Ấu quân doanh, ví dụ như học sinh có năng lực học tập ưu tú, sau khi vượt qua khảo hạch thì có thể được sớm lên lớp cao hơn.
Tuy nhiên vì tài nguyên giáo dục khan hiếm, để mở rộng nguồn sinh viên và chăm lo cho con em bần dân, Thiếu niên học viện và Cao đẳng học viện đều miễn toàn bộ học phí. Vì vậy, yêu cầu đối với học tử cũng rất cao. Những học sinh không thể lên lớp trong thời gian dài sẽ bị khuyên thôi học. Nếu không muốn thôi học thì phải đóng học phí, hơn nữa mức học phí này cũng không hề thấp.
Tuy nhiên, Lý Hiên vẫn không ban cho những học sinh tốt nghiệp này công danh trực tiếp, vì điều đó sẽ phá vỡ sự cân bằng khoa cử hiện tại!
Muốn giành được công danh thì vẫn phải tham gia khoa cử!
Rốt cuộc thì Lý Hiên đâu thể tặng cho tất cả những học sinh thế hệ mới này một tấm công danh được, dù chỉ là Tú tài cũng không thể tùy tiện ban phát.
Bởi vì dưới sự cai trị của Đại Đường, ngay cả Tú tài cũng đã có tư cách làm quan!
Để hưởng ứng chính sách thúc đẩy giáo dục của Lý Hiên, Công bộ cũng chỉ thị cho vô số nhà máy dưới trướng, chuẩn bị thành lập một ngôi trường chuyên đào tạo nhân tài kỹ thuật. Trường này cũng đặt tại Triệu Khánh, do các kỹ sư trong nhà máy kiêm nhiệm giảng dạy, chiêu mộ học sinh toàn thiên hạ, chỉ cần vượt qua khảo hạch là có thể nhập học miễn phí.
Sau khi học thành tài, có thể gia nhập các nhà máy lớn trực thuộc Công bộ để trở thành một nhân viên kỹ thuật. Học chế chỉ vỏn vẹn một năm.
Đây thực chất là một trường kỹ thuật, đào tạo nhân viên kỹ thuật tầng lớp trung và hạ, không liên quan đến những kỹ sư cao cấp. Những nhân sự đó đã có Lý học viện trong Quốc Tử Giám đào tạo rồi.
Mặc dù nói rất nhiều người ở Lý học viện đã chạy đi tham gia khoa cử, nhưng thực tế, người đỗ Bác sĩ khoa cuối cùng vẫn sẽ có nhiều người đến Công bộ nhậm chức, trở thành một viên chức kỹ thuật.
Hơn nữa, số lượng người đỗ Bác sĩ khoa thực tế không nhiều, một năm chỉ tám mươi mấy người, trong khi học tử bên phía Lý học viện có tới mấy trăm người, mà hằng năm đều có người không ngừng thi vào. Với lượng học tử đông đảo như vậy, dù sao cũng phải tìm lối ra.
Không làm quan được thì làm kỹ sư cũng được!
Hơn nữa, làm kỹ sư mà giỏi thì vẫn có thể làm quan như thường! Trong các nhà máy lớn thuộc Công bộ, rất nhiều kỹ sư đều có phẩm cấp, mà phẩm cấp lại chẳng hề thấp.
Đại Đường muốn mở rầm rộ Thiếu niên học viện, Cao đẳng học viện, chuyện này cũng gây ra làn sóng nhất định. Thế nhưng so với tầm ảnh hưởng của Triều báo, thì vẫn còn kém xa.
Thiếu niên học viện, Cao đẳng học viện, chẳng qua chỉ là việc mở trường học mà thôi. Mặc dù học chế có chút kỳ quặc, nội dung học cũng khá tạp nham, nhưng mở trường học chung quy vẫn là chuyện tốt, lại còn miễn phí, đồng thời cũng không nói là ban công danh trực tiếp, nên đám người đọc sách và sĩ thân kia chẳng thể nào phản đối được.
Vì vậy, khác với việc phát hành Triều báo gây ra làn sóng lớn, chuyện các châu phủ mở Thiếu niên học viện dù cũng gây ra một số bàn tán, nhưng chẳng bao lâu sau cũng chẳng còn mấy ai quan tâm nữa.
Còn về Triều báo, theo đà kỳ đầu tiên của Đại Đường Triều báo lần lượt được in ấn và phát hành ở khắp nơi, rất nhanh chóng đã lan truyền khắp toàn bộ vương triều Đại Đường. Những bài viết đăng trên đó hầu như bài nào cũng có thể gây ra một trận bàn tán xôn xao.
Trong đó, điều được coi trọng nhất không gì khác chính là chuyện khai hoang miễn thuế!
Không chỉ những bách tính bình thường bắt đầu xoa tay rục rịch, chuẩn bị khai khẩn đất hoang, mà ngay cả một số địa chủ sĩ thân gia cảnh sung túc cũng chuẩn bị tổ chức nhân lực đi khai hoang.
Đây chính là ưu đãi về thuế, lợi ích hiếm có trên mảnh đất Đại Đường này!
Trước đây chỉ cần trốn một chút thuế là lập tức sẽ rước lấy những tên quan thuế đáng chết, thậm chí là cả đội kiểm tra thuế. Nhẹ thì bị phạt tiền, nặng thì vào tù, thậm chí là bị tịch thu gia sản, tru di cửu tộc.
Mà giờ đây, lại có ưu đãi miễn thuế đường hoàng chính chính như thế, chuyện tốt như vậy làm sao có thể bỏ lỡ?
Thế là, mùa hè năm nay, gần như toàn bộ lãnh thổ Đại Đường đều bàn tán về việc khai hoang!
Mà Lý Hiên sợ mùa hè này chưa đủ nóng, lại tiếp tục thêm một mồi lửa vào mùa hè này. Trong kỳ Đại Đường Triều báo thứ hai, ông đã tuyên bố "Lệnh thuê thay mua"!
Lệnh "Thuê thay mua" tuyên bố, nông dân không có đất sau khi đăng ký tại địa phương có thể mua một hạn mức quan điền nhất định! Nông dân đang thuê quan điền, chỉ cần là người không có đất trong nhà, cũng đều có thể xin mua vào quan điền.
Có thể mua quan điền không phải là tin tức mới, vì lượng lớn quan điền trước đây cũng cho những nông dân không có đất kia thuê, tư nhân mua vào quan điền cũng được.
Quan trọng là, khi mua ruộng đất, có thể chọn trả góp. Số tiền trả góp hàng năm có thể trực tiếp dùng sản vật của năm đó để nộp, mà phần nộp hàng năm cũng gần như tương đương với địa tô thuê quan điền hàng năm. Sau khi liên tục trả góp mười năm, phần quan điền này sẽ thuộc về nông dân sở hữu.
Mặc dù chọn trả góp, nộp địa tô liên tục mười năm thì tổng giá trị chắc chắn cao hơn nhiều so với giá ruộng, nhưng không thể tính toán như vậy được. Trước hết, đại đa số nông dân đều không lấy đâu ra số tiền lớn này để mua đất, hơn nữa cũng chẳng có địa chủ nào ngốc nghếch đến mức cho nông dân "thuê thay mua" cả.
Đồng thời, con số trả góp hàng năm thực tế cũng giống với địa tô trên thị trường. Nghĩa là nông dân thuê đất của tư nhân khác, sau mười năm thuê thì đất vẫn là của người khác. Nhưng nếu thuê quan điền thì mười năm sau, mảnh đất này chính là của mình rồi.
Mười năm sau, mảnh đất này trực tiếp thuộc quyền sở hữu của nông dân. Nông dân không đất sẽ trở thành nông dân có đất. Điểm này đối với vô số nông dân không đất mà nói, quả thực là lợi ích to lớn kinh người. Nông dân thời cổ đại có sự chấp niệm với ruộng đất vượt xa tưởng tượng của người đời sau. Vì để có được một mảnh đất, vô số con em bần hàn bây giờ phải vắt óc suy nghĩ để tòng quân.
Thế nhưng, tiêu chuẩn tòng quân hiện nay ngày càng cao, điều kiện thể chất không đạt yêu cầu thì rất khó để ứng tuyển nhập ngũ.
Vì vậy, Lý Hiên bây giờ chuẩn bị tung ra chính sách trả góp mua quan điền, chuẩn bị kích thích thêm nông dân, khiến họ càng ủng hộ vương triều Đại Đường hơn. Dù sao quan điền để đó cũng chẳng để làm gì, chi bằng đem ra dùng.
Còn về chuyện quan điền không đủ chia? Không thể nào có chuyện đó!
Trước khi vương triều Đại Đường chiếm đóng Quý Châu và Lưỡng Quảng, ít nhất phân nửa diện tích đất đai ở những nơi này đều tập trung trong tay tông thất và sĩ thân. Mà sau khi vương triều Đại Đường đến, đất đai của tông thất tự nhiên bị tịch thu, một phần nhỏ trở thành Hoàng trang do hoàng thất sở hữu, còn phần lớn đều trở thành quan điền trực thuộc sự quản lý của Nông bộ.
Sau đó Đại Đường lại cực kỳ thích tịch thu gia sản, tru di cửu tộc. Đất đai thu được từ việc tịch thu gia sản đều một mực được đưa vào số quan điền do Nông bộ quản lý. Cộng thêm một số quan điền vốn có của chính quyền địa phương triều Minh trước đây, nên vương triều Đại Đường hiện nay, thực chất Nông bộ mới là địa chủ lớn nhất, sở hữu gần mười lăm phần trăm diện tích canh tác dưới quyền cai trị của toàn bộ Đại Đường.
Hơn nữa, tổng số này còn đang không ngừng tăng lên theo đà mở rộng của vương triều Đại Đường và việc tịch thu gia sản liên tục diễn ra.
Quan trọng hơn nữa là, dưới quyền cai trị của Đại Đường, phàm là đất đai không thuộc sở hữu tư nhân, tất thảy đều là quan điền. Mà mức độ khai phá thời này còn khá thấp, ở những nơi hoang dã có rất nhiều đất vô chủ, mà những mảnh đất này là của ai? Đương nhiên là thuộc về quan phủ!
Trước đây, phần lớn những quan điền này đều trực tiếp cho những nông dân không đất thuê để canh tác, một phần nhỏ thì dùng để chia cho tướng sĩ! Còn bây giờ, chúng đã được đưa vào trong Lệnh "Thuê thay mua", chuẩn bị bán trả góp cho những nông dân không có đất kia!
Cứ như vậy, mặc dù trên bề mặt thì vương triều Đại Đường sẽ mất đi lượng lớn quan điền, nhưng vương triều Đại Đường cần nhiều quan điền như vậy để làm gì chứ? Lý Hiên đâu có trông chờ kiếm được bao nhiêu tiền từ những mảnh đất này, cái ông cần là nuôi sống nhiều dân số hơn trên những mảnh đất đó, để cống hiến nhiều thuế khóa và binh nguồn hơn cho Đại Đường.
Đây, mới chính là giá trị của đất đai đối với người thống trị!
Lệnh "Thuê thay mua" vừa ra, vì mô hình trả góp của nó gần như tương đương với việc chia ruộng miễn phí, nên tầm ảnh hưởng tạo ra không hề kém cạnh so với chính sách khai hoang miễn thuế trước đó, trong chớp mắt đã làm bùng nổ dư luận toàn thiên hạ!