Thần Thoại Bắc Âu: Từ Edda Và Saga

Lượt đọc: 1594 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Geirrod Và Agnar

❊ ❊ ❊

Odin, như đã được kể lại, rất quan tâm đến chuyện trần thế, và người ta bảo rằng thần đặc biệt thích ngắm nhìn hai hoàng tử khôi ngô của vua Hrauding là Geirrod và Agnar, khi ấy độ chừng tám và mười tuổi. Một hôm, hai cậu bé đi câu thì bất chợt một trận cuồng phong nổi lên thổi bạt thuyền của các hoàng tử ra tận khơi xa, cuối cùng dạt vào một hòn đảo nơi có một cặp vợ chồng già cư ngụ, mà thực chất chính là Odin và Frigga giả dạng. Họ đã hóa trang thành những hình hài ấy nhằm chiều theo một hứng thú bất chợt muốn sống gần gũi với những đứa con nuôi tương lai của mình. Hai cậu bé được chào đón nồng nhiệt và đối đãi ân cần; Odin chọn Geirrod làm đứa trẻ ưa thích nhất, dạy cậu cách sử dụng binh khí, trong khi Frigga cưng nựng và chăm sóc chu đáo cho bé Agnar. Lưu lại trên đảo cùng các bậc ân nhân qua suốt mùa đông dài lạnh giá; nhưng khi mùa xuân đến, bầu trời trong xanh và biển cả yên ả, hai hoàng tử xuống con thuyền do Odin chuẩn bị để lên đường trở về quê hương. Nhờ những cơn gió nhẹ đưa đường, chẳng mấy chốc họ đã lướt tới bờ; nhưng khi thuyền vừa cập bến, Geirrod liền nhanh chóng nhảy lên bờ và đẩy chiếc thuyền ra xa giữa dòng, xúi giục anh trai hãy chèo đi để mặc cho quyền năng của ác thần đốn ngạt. Đúng ngay khoảnh khắc ấy, hướng gió đổi chiều và Agnar quả thực bị cuốn đi mất, trong khi người em vội vã chạy về cung điện của vua cha với một câu chuyện dối trá về số phận của anh mình. Cậu được đón nhận vui mừng như một người từ cõi chết trở về, và chẳng bao lâu sau đã kế vị cha ngự trị ngai vàng.

Nhiều năm trôi qua, trong khoảng thời gian sự chú ý của Odin bị cuốn hút bởi những trọng trách cao cả khác, thì bỗng một hôm, khi cặp đôi thần linh đang ngự trên ngai vàng Hlidskialf, Odin chợt nhớ đến quãng thời gian trú ngụ mùa đông trên hoang đảo nọ. Thần bấy giờ liền bảo vợ hãy nhìn xem đứa học trò cưng của mình nay đã trở nên hùng cường nhường nào, đồng thời chế giễu nàng vì đứa con nuôi Agnar đã kết hôn với một nữ cõi khổng lồ và vẫn sống trong cảnh nghèo hèn, vô tích sự. Frigga điềm tĩnh đáp lại rằng thà nghèo khó còn hơn mang tâm địa sắt đá, đồng thời cáo buộc Geirrod là kẻ thiếu lòng hiếu khách—một trong những tội ác ghê gớm nhất trong mắt người phương Bắc. Nàng thậm chí còn lớn tiếng tuyên bố rằng bất chấp mọi của cải của mình, hắn vẫn thường xuyên đối xử tàn tệ với các vị khách đến nhà.

Khi nghe những lời cáo buộc này, Odin tuyên bố rằng thần sẽ chứng minh sự sai trái của lời buộc tội ấy bằng cách hóa trang thành một Kẻ lang thang để thử lòng hào phóng của Geirrod. Khoác trên mình tấm áo choàng màu mây, đội chiếc mũụp sụp và tay chống gậy hành khất,—

Kẻ lang thang thiên hạ gọi tên tôi,

Dặm trường xa đôi chân tôi đã bước,

Trên lưng trọn cõi địa cầu

Muôn phương trời tôi từng qua mãi,

Wagner (bản dịch của Forman).

Odin lập tức lên đường theo một lối đi vòng, trong khi Frigga, nhằm đánh lừa thần, liền phái ngay một sứ giả phi nhanh đi báo cho Geirrod biết để đề phòng một kẻ mặc áo choàng rộng và đội mũ rộng vành, bởi đó là một tên phù thủy độc ác sẽ mang lại tai họa cho hắn.

Odin

B. E. Fogelberg

Do đó, khi Odin xuất hiện trước cung điện nhà vua, thần bị kéo sền sệt vào diện kiến Geirrod và bị tra hỏi thô bạo. Thần xưng tên là Grimnir nhưng kiên quyết không hé lộ xuất thân hay mục đích chuyến đi, và sự kín tiếng này càng làm xác thực thêm mối nghi ngờ vừa nảy sinh trong tâm trí Geirrod. Hắn bèn thả sức cho bản tính tàn ác hoành hành, ra lệnh trói vị khách lạ giữa hai ngọn lửa sao cho ngọn lửa liếm láp xung quanh mà không chạm hẳn vào người, và cứ thế vị thần bị giam cầm suốt tám ngày đêm trong sự im lặng bướng bỉnh cùng chiếc bụng đói meo. Lúc bấy giờ, Agnar đã âm thầm quay trở lại cung điện của em trai và làm những công việc hạ đẳng ở đó. Vào một đêm nọ khi vạn vật đều tĩnh lặng, vì quá thương xót trước nỗi thống khổ của người tù bất hạnh, chàng đã đưa một sừng bia kề vào môi Odin. Nếu không có hành động ấy, Odin đã chẳng có gì để uống—thử thách tồi tệ nhất đối với một vị thần.

Đến cuối ngày thứ tám, trong lúc Geirrod đang ngồi trên ngai vàng hả hê trước nỗi đau đớn của tù nhân, Odin bắt đầu cất tiếng hát—thoạt đầu nhỏ nhẹ, rồi lớn dần và lớn dần lên cho đến khi cả đại sà rền vang những nốt ca khải hoàn—một lời tiên tri rằng vị vua từng được thần sủng ái bấy lâu nay chẳng mấy chốc sẽ tự bỏ mạng dưới chính thanh gươm của mình.

Kẻ ngã gục dưới lưỡi gươm

Ygg nay sẽ thu nhận;

Hồi tàn sinh mạng ngươi nay đã điểm:

Các nàng Dísir đang giận dữ với ngươi:

Odin giờ đây ngươi sẽ thấy:

Hãy đến gần ta nếu ngươi có thể.

Edda của Sæmund (bản dịch của Thorpe).

Khi những nốt nhạc cuối cùng lịm dần cũng là lúc xiềng xích tự tuột khỏi đôi tay thần, ngọn lửa bập bùng rồi vụt tắt, và Odin đứng sừng sững giữa chốn đại sảnh, không còn mang hình hài con người mà hiện nguyên hình trong toàn bộ uy quyền và vẻ đẹp của một vị thần.

Nghe thấy lời tiên tri đầy điềm gở ấy, Geirrod vội vã rút gươm với ý định kết liễu kẻ ca sĩ ngạo mạn; nhưng khi chứng kiến sự biến hóa đột ngột, hắn giật mình hoảng hốt, vấp chân, ngã nhào vào lưỡi gươm sắc bén và bỏ mạng đúng như lời Odin vừa tiên đoán. Quay sang hướng Agnar—theo một số ghi chép thì đây là con trai của nhà vua chứ không phải em trai, bởi những câu chuyện cổ này thường bị lẫn lộn một cách kỳ lạ—Odin ban lệnh cho chàng hãy bước lên ngai vàng như một phần thưởng cho lòng nhân ái, đồng thời để đền đáp thêm cho ngụm bia đúng lúc lúc trước, thần hứa sẽ ban phước cho chàng muôn sự thịnh vượng.

Vào một dịp khác, Odin lang thang xuống trần gian và vắng mặt lâu đến nỗi các vị thần bắt đầu nghĩ rằng họ sẽ chẳng bao giờ còn được nhìn thấy thần ở Asgard nữa. Điều này đã khích lệ hai người em của thần là Vili và Ve—những kẻ mà một số nhà nghiên cứu thần thoại coi là các hiện thân khác của chính Odin—cướp đoạt quyền lực cùng ngai vàng của thần, và thậm chí, người ta kể lại rằng, còn cưới cả vợ thần là Frigga.

Hãy lặng câm đi, Frigg!

Ngươi là con gái của Fiörgyn

Và từ xưa vẫn luôn ham chuộng đàn ông,

Bởi Ve và Vili, nghe đâu,

Cả hai đã được ngươi,

Hỡi vợ của Vidrir, ôm ấp vào lòng.

Edda của Sæmund (bản dịch của Thorpe).

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.