Dù một số học giả cho rằng cư dân Aryan ở Bắc Âu vốn xuất phát từ cao nguyên Iran ở vùng trung tâm châu Á, nhưng khí hậu và cảnh quan tại những vùng đất họ định cư sau đó đã tác động sâu sắc đến việc định hình tín ngưỡng thời kỳ đầu cũng như lối sống của họ.
Những thắng cảnh hùng vĩ và hiểm trở của miền Bắc Âu, hiện tượng mặt trời lúc nửa đêm, những tia sáng chói lọi của ánh sáng cực quang, hay đại dương liên tục gầm thét giận dữ vào những vách đá và băng trôi khổng lồ ở Vòng Bắc Cực, tất cả không khỏi gây ấn tượng mạnh mẽ lên tâm trí người dân chẳng kém gì thảm thực vật kỳ diệu, ánh sáng trường cửu, cùng bầu trời và biển xanh trong mùa hè ngắn ngủi của họ. Do đó, chẳng có gì là lạ khi người Iceland — những người đã lưu giữ lại các tài liệu hoàn hảo nhất về tín ngưỡng này — khi quan sát xung quanh, từng tưởng tượng rằng thế giới ban đầu được tạo nên từ sự hòa quyện kỳ lạ giữa lửa và băng.
Thần thoại phương Bắc mang nét hùng vĩ và bi tráng. Chủ đề chính của nó là cuộc chiến đấu không dồi dào giữa các thế lực thiện lành của Tự nhiên chống lại những thế lực tàn phá; vì thế, nó không mang tính duyên dáng và điền viên giống như tôn giáo ở miền Nam đầy nắng, nơi con người có thể tắm mình trong ánh nắng quanh năm và hoa quả đất trời mọc sẵn để hái.
Thật dễ hiểu khi những hiểm nguy rình rập trong việc săn bắn và đánh bắt dưới bầu trời khắc nghiệt ấy, cùng với sự khốn khổ do những mùa đông dài lạnh giá không một bóng mặt trời gây ra, đã khiến tổ tiên chúng ta coi cái lạnh và băng giá là những linh hồn độc ác; và cũng hoàn toàn có lý khi họ đặc biệt tha thiết cầu khẩn những ảnh hưởng tốt lành của hơi ấm và ánh sáng.
Gã khổng lồ với thanh gươm lửa
J. C. Dollman
[2]

Khi được hỏi về sự khởi thủy của thế giới, các nhà thơ hay thi sĩ phương Bắc — những người có các khúc ca được lưu giữ trong các bộ Edda và Saga — đã tuyên bố rằng vào thuở ban đầu, khi chưa có đất, chưa có biển hay bầu không khí, khi màn đêm bao trùm vạn vật, đã tồn tại một thực thể quyền năng gọi là Allfather (Đấng Cha Chung). Họ hình dung mờ ảo về ngài như một đấng không do ai tạo ra và cũng chẳng thể nhìn thấy, và bất cứ điều gì ngài muốn đều sẽ thành hiện thực.
Vào buổi bình minh của thời gian, ở trung tâm vũ trụ tồn tại một vực thẳm lớn gọi là Ginnunga-gap, tức khe nứt của những khe nứt, một hố sâu thăm thẳm mà không đôi mắt nào dò thấu độ sâu, bởi nó bị bao bọc trong lớp hoàng hôn vĩnh cửu. Phía bắc của chốn này là một không gian hay thế giới được gọi là Nifl-heim, quê hương của sương mù và bóng tối; ngay chính giữa nơi ấy sủi bọt nguồn nước không bao giờ cạn Hvergelmir, cái vạc sôi sục, với dòng nước nuôi dưỡng mười hai con sông lớn gọi là Elivagar. Khi dòng nước từ các con sông này chảy xiết rời khỏi nguồn và chạm trán những cơn gió lạnh thổi từ vực thẳm, chúng nhanh chóng đông đặc thành những khối băng khổng lồ, lăn ùn ùn xuống độ sâu vô tận của vực thẳm lớn với tiếng gầm vang dội như sấm sét.
Phía nam của khe vực tối tăm ấy, nằm đối diện trực tiếp với Nifl-heim (vương quốc sương mù), là một thế giới khác mang tên Muspells-heim, quê hương của lửa nguyên thủy, nơi tràn ngập sự ấm áp và rực rỡ, với các vùng biên giới luôn được canh giữ bởi Surtr, vị thần khổng lồ lửa. Gã khổng lồ này hung hãn vung thanh gươm chói lọi và liên tục phóng ra những trận mưa tàn lửa lớn, rơi xèo xèo xuống các khối băng ở đáy vực thẳm, làm tan chảy một phần nhờ sức nóng của chúng.
“Surtur vĩ đại với thanh gươm cháy,
Trấn thủ phương Nam tại cổng Muspel,
Và những tia chớp lửa thiêng liêng,
Ban phát sự sống, từ thế giới lửa tuôn ra.”
Valhalla (J. C. Jones).
[3]