Thần Thoại Bắc Âu: Từ Edda Và Saga

Lượt đọc: 1594 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Mani Và Sol

❊ ❊ ❊

Những cỗ chiến xa đã sẵn sàng, chiến mã đã được ách vào và nóng lòng muốn bắt đầu vòng hành trình hằng ngày của chúng, nhưng ai sẽ là kẻ dẫn dắt chúng trên con đường chính đạo đây? Các vị thần liền rảo mắt nhìn quanh, và sự chú ý của họ đã bị thu hút bởi hai người con vô cùng xinh đẹp của người khổng lồ Mundilfari. Ông rất đỗi tự hào về các con mình, và đã đặt tên chúng theo những thiên thể vừa được tạo ra, đó là Mani (mặt trăng) và Sol (mặt trời). Sol, thiếu nữ Mặt Trời, chính là hiền thê của Glaur (ánh sáng rực rỡ), người có lẽ là một trong những người con của Surtr.

Những cái tên ấy quả thật đã được trao gửi rất đúng chỗ, khi cặp anh em này được giao trọng trách điều khiển chiến mã mang tên của chính họ. Sau khi nhận được những lời khuyên nhủ chu đáo từ các vị thần, họ được đưa lên bầu trời, và ngày qua ngày, họ tận tụy hoàn tất nhiệm vụ được giao phó, dẫn dắt những con chiến mã của mình dọc theo các tầng mây thiên quốc.

“Hãy biết rằng Mundilfær được xưng tụng là

Cha của mặt trăng và mặt trời;

Thời gian cứ thế trôi qua muôn đời,

Trong khi chúng đo đếm tháng ngày.”

Hávamál (Bản dịch của W. Taylor).

Các vị thần tiếp theo triệu hồi Nott (đêm), một người con gái của Norvi, thuộc tộc người khổng lồ, và trao cho nàng nhiệm vụ cai quản một cỗ xe tối màu, do một con chiến mã ô thước tên là Hrim-faxi (bờm sương giá) kéo; từ chiếc bờm đang bay phấp phới của nó, sương mù và sương muối rơi lả tả xuống mặt đất.

“Hrim-faxi là chiến mã ô thước,

Từ phương đông mang màn đêm tới,

Mang theo muôn niềm vui tình ái tràn trề:

Khi nó nhai miếng hàm thiết sủi bọt,

Những giọt sương rơi rải rác khắp nơi

Để tô điểm cho các thung lũng trên cõi đời.”

Vafthrudni’s-mal (Bản dịch của W. Taylor).

Nữ thần bóng đêm đã trải qua ba lần đò, với người chồng đầu tiên là Naglfari, nàng sinh được một người con trai tên là Aud; với người chồng thứ hai là Annar, nàng sinh được một cô con gái tên là Jörd (đất); và với người chồng thứ ba là thần Dellinger (bình minh), nàng hạ sinh thêm một người con trai nữa với vẻ đẹp rạng ngời, và cậu được đặt tên là Dag (ngày).

Ngay khi các vị thần nhận thức được sự tồn tại của sinh thể tuyệt mỹ này, họ cũng chuẩn bị sẵn một cỗ xe cho chàng, do con chiến mã màu trắng lóa mắt Skin-faxi (bờm sáng chói) kéo; từ chiếc bờm của nó, những tia sáng rực rỡ tỏa ra khắp mọi hướng, chiếu rọi muôn nơi trên thế gian, mang lại ánh sáng và niềm hân hoan cho vạn vật.

“Từ phương đông, dọc theo con dốc thiên đàng,

Ngày đánh cỗ xe với chiếc bờm sáng chói.”

Balder Dead (Matthew Arnold).

Nhưng ngặt nỗi cái ác luôn bám sát gót chân cái điều thiện với hy vọng tiêu diệt nó, nên cư dân thuở xưa ở các vùng đất phương Bắc vẫn hằng đinh ninh rằng cả Mặt Trời lẫn Mặt Trăng đều không ngừng bị săn đuổi bởi hai con sói hung dữ là Sköll (sự cự tuyệt) và Hati (sự căm hận). Mục đích duy nhất của chúng là đuổi kịp và nuốt chửng những thiên thể rực rỡ ấy, để thế gian một lần nữa bị bao trùm trong màn đêm nguyên thủy.

“Con sói Sköll được gọi tên

Là kẻ rượt đuổi nữ thần mặt mày tươi tắn

Đến tận chốn đại dương;

Một con khác có tên Hati

Nó là con trai của Hrodvitnir;

Nó sẽ đi trước thiếu nữ sáng ngời của bầu trời.”

Sæmuna’s Edda (Bản dịch của Thorpe’s).

Thỉnh thoảng, người ta kể rằng bầy sói đã bắt kịp và cố nuốt chửng con mồi, qua đó gây ra hiện tượng nhật thực và nguyệt thực cho các thiên thể rạng ngời. Khi ấy, những con người hoảng sợ liền cất tiếng hô hào đinh tai nhức óc khiến lũ sói, vì hoảng sợ trước tiếng động lớn, vội vã nhả chúng ra. Nhờ được giải cứu như vậy, Mặt Trời và Mặt Trăng lại tiếp tục hành trình, chạy trốn nhanh hơn trước, trong khi lũ quái vật đói khát bám sát đằng sau, khao khát chờ đến thời điểm nỗ lực của chúng đơm hoa kết quả và ngày tận thế sẽ đến. Bởi các dân tộc phương Bắc tin rằng, vì các vị thần của họ sinh ra từ sự liên minh giữa nguyên thể thần thánh (Börr) và nguyên thể phàm trần (Bestla), nên các vị thần ấy cũng là hữu hạn, và cầm chắc số mệnh phải diệt vong cùng với thế giới do chính tay họ tạo nên.

“Nhưng ngay trong buổi bình minh sớm mai ấy

Đã phảng phất bóng hình mờ nhạt của rạng đông

Về cuộc chiến khốc liệt, cú va chạm tử thần,

Mà cuối cùng sẽ chấm dứt trong Ragnarok;

Nơi Thiện và Ác, Cái Chết và Sự Sống,

Khởi đầu từ đây, sẽ chấm dứt cuộc tranh chấp.”

Valhalla (J. C. Jones).

Đồng hành cùng Mani còn có Hiuki, trăng thượng huyền, và Bil, trăng hạ huyền, hai đứa trẻ mà chàng đã bắt đi từ hạ giới, nơi một người cha nhẫn tâm bắt chúng phải gánh nước suốt đêm. Tổ tiên chúng ta tưởng tượng rằng họ nhìn thấy hai đứa trẻ ấy, chính là hình mẫu nguyên thủy của “Jack và Jill”, cùng chiếc gàu múc nước của chúng, hằn lên những đường nét mờ ảo trên mặt trăng.

Các vị thần không chỉ cắt cử Mặt Trời, Mặt Trăng, Ngày và Đêm để đánh dấu sự chuyển vần của năm tháng, mà còn gọi cả Chiều, Nửa Đêm, Sáng, Buổi Sáng, Trưa và Buổi Chiều cùng gánh vác trách nhiệm, đồng thời tôn Mùa Hạ và Mùa Đông làm những kẻ cai quản các mùa trong năm. Mùa Hạ, hậu duệ trực hệ của Svasud (vị thần ôn hòa và đáng yêu), đã thừa hưởng bản tính hiền hòa từ đấng sinh thành, và được tất cả mọi người yêu mến ngoại trừ Mùa Đông, kẻ thù không đội trời chung của chàng, vốn là con trai của Vindsual — bản thân hắn cũng là con của vị thần khó ưa Vasud, hiện thân của ngọn gió băng giá.

“Vindsual là tên của kẻ

Đã sinh ra vị thần mùa đông;

Mùa hạ xuất thân từ Suasuthur:

Cả hai sẽ đi dọc theo dòng chảy năm tháng,

Cho đến hoàng hôn của các vị thần.”

Vafthrudni’s-mal (Bản dịch của W. Taylor).

Những cơn gió lạnh liên tục thổi thốc xuống từ phương Bắc, làm tê cóng cả mặt đất, và người Bắc Nôi tưởng tượng rằng chúng được tạo ra bởi tên khổng lồ vĩ đại Hræ-svelgr (kẻ nuốt xác chết). Khoác trên mình bộ lông đại bàng, hắn ngồi ở tận cùng biên giới phía bắc của bầu trời; và khi hắn giơ đôi tay hay đôi cánh của mình lên, những đợt gió lạnh buốt liền phóng vút đi, quét qua một cách tàn nhẫn trên khắp mặt đất, tàn phá vạn vật bằng hơi thở băng giá của chúng.

“Hræ-svelger là tên của kẻ

Ngồi ở chốn tận cùng thiên giới,

Và vẫy rộng đôi cánh đại bàng của mình,

Nơi những trận cuồng phong bão táp thành hình.”

Vafthrudni’s-mal (Bản dịch của W. Taylor).

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.