Thần Thoại Bắc Âu: Từ Edda Và Saga

Lượt đọc: 1594 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Thần Chiến Tranh

❊ ❊ ❊

Tyr, hay Tiu, hoặc Ziu, là con trai của Odin; theo các nhà thần thoại học khác nhau, mẹ của vị thần này là Frigga, nữ hoàng của các vị thần, hoặc là một nữ khổng lồ xinh đẹp danh tính chưa rõ nhưng lại tượng trưng cho biển cả cuồng nộ. Ngài là vị thần của vinh dự chốn chiến trường, và là một trong mười hai vị thần tối cao của Asgard. Dù dường như không có một dinh thự riêng biệt nào ở đó, ngài luôn được chào đón tại Vingolf hoặc Valhalla, đồng thời ngự trên một trong mười hai chiếc ngai trong đại sảnh hội đồng của Glads-heim.

“Đại sảnh Glads-heim xây bằng vàng ròng;

Nơi mười hai ghế vàng xếp thành vòng,

Chính giữa ngai cao hơn, Ngai của Odin.”

Balder Dead (Matthew Arnold).

Là vị thần của lòng dũng cảm và chiến tranh, Tyr thường được các dân tộc phương Bắc khẩn cầu; họ cất tiếng gọi ngài cũng như gọi Odin để giành lấy chiến thắng. Việc ngài đứng hàng thứ hai sau Odin và Thor được minh chứng qua cái tên Tiu của ngài, vốn được đặt cho một ngày trong tuần là Tiu’s day, nay trong tiếng Anh hiện đại đã trở thành Tuesday. Dưới tôn hiệu Ziu, Tyr là vị thần tối cao của người Suabians, những kẻ thuở ban đầu đã gọi thủ đô của mình là Ziusburg, nay là Augsburg. Tôn kính vị thần này hết mực, họ thường thờ phụng ngài dưới biểu tượng thanh gươm, đặc ân riêng biệt của ngài, và tổ chức những vũ điệu gươm lớn để vinh danh ngài với nhiều hình thức biểu diễn khác nhau. Thỉnh thoảng, những người tham gia xếp thành hai hàng dài, đan chéo mũi gươm hướng lên trời, rồi thách thức kẻ gan dạ nhất trong nhóm nhảy vác qua chúng. Vào những dịp khác, các chiến binh chụm sát các mũi gươm lại theo hình bông hồng hoặc bánh xe, và khi hình khối này hoàn thành, họ mời vị thủ lĩnh đứng lên phần tâm được tạo thành từ những lưỡi thép phẳng phiu, sáng loáng ấy, rồi tung hô nâng ngài bước đi khắp doanh trại trong khúc khải hoàn. Mũi gươm thậm chí còn được coi là linh thiêng đến mức người ta đã quen với việc thề nguyện trên đó.

“... Lại đây hỡi các ngài,

Hãy đặt tay lên thanh gươm của ta một lần nữa;

Rằng không bao giờ tiết lộ những gì các ngươi đã nghe,

Hãy thề trên thanh gươm của ta.”

Hamlet (Shakespeare).

Một nét đặc trưng trong việc thờ phụng vị thần này ở người Franks cùng một số dân tộc phương Bắc khác là các tư tế gọi là Druids hoặc Godi thường dâng tế vật là con người trên các bàn thờ của ngài, thông thường là rạch hình đại bàng đẫm máu lên nạn nhân của họ — nghĩa là rạch một đường thật sâu dọc hai bên xương sống, lật ngược những chiếc xương sườn vừa được nới lỏng ra ngoài, rồi moi nội tạng qua vết mổ đó. Dĩ nhiên, chỉ có các tù binh chiến tranh mới bị đối xử như vậy, và các chủng tộc Bắc Âu coi việc chịu đựng sự tra tấn này mà không thốt ra một tiếng rên rỉ là một điểm vinh dự. Những vật hiến tế này được thực hiện trên các bàn thờ đá thô sơ gọi là dolmens, nay vẫn có thể được nhìn thấy ở Bắc Âu. Vì Tyr được coi là vị thần bảo hộ của thanh gươm, người ta cho rằng việc khắc ký hiệu hoặc chữ rune đại diện cho ngài lên lưỡi của mọi thanh gươm là điều không thể thiếu — một tập tục mà Edda đã ra lệnh cho tất cả những ai mong muốn giành chiến thắng phải tuân theo.

“Chữ rune chiến thắng ngươi phải tỏ tường,

Nếu vinh quang (sigr) là điều ngươi hướng tới,

Và khắc chúng trên đốc gươm;Mấy nét ở chuôi,

Vài đường ở chắn tay,

Và xướng tên Tyr hai lần.”

Lay of Sigdrifa (Bản dịch của Thorpe).

Tyr đồng nhất với vị thần Saxnot của người Saxon (bắt nguồn từ sax, nghĩa là thanh gươm), và với Er, Heru, hay Cheru, vị thần tối cao của bộ tộc Cheruski — những kẻ cũng tôn kính ngài là thần mặt trời và xem lưỡi gươm sáng chói của ngài là biểu tượng cho những tia nắng.

“Chính thanh gươm này là một tia sáng

Được cướp từ Mặt Trời!”

Valhalla (J. C. Jones).

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.