(Một khúc khôi hài)
Tôi hỏi ông cụ da đen nọ: "Con chim nào mà hót hay thế nhỉ?" Cụ đáp: "Đấy là chim Rachel-Jane." "Nó không có tên nào khác à, sơn ca, hay hoạ mi, hoặc đại loại thế?" "Không. Chỉ Rachel-Jane thôi."
I. Trong đó một chiếc ô tô đua đến từ phương Đông
Hát một cách thanh thoát, theo một giai điệu ứng khẩu.
Đây là trình tự âm nhạc của buổi sớm mai:—
Trước tiên, từ phương Đông xa xăm vang lên tiếng ngân nga.
Tiếng ngân nga biến thành khúc ca bình minh.
Lắng nghe tiếng còi thanh bình, tiếng còi thơm dịu, tiếng còi thánh thi.
Lắng nghe tiếng còi thoảng, tiếng còi kỳ cục, tiếng còi thánh thần....
Được hát hoặc đọc với tốc độ rất nhanh.
Lắng nghe tiếng còi tốc độ, tiếng còi săn đuổi, tiếng còi đua.
Và tấm véo thánh thiện của buổi bình minh đã biến mất.
Chiếc xe bằng đồng lao vọt lên nhanh chóng.
Nó cháy rực ở phương Đông như ánh bình minh cháy rực.
Tôi thấy những tia chớp lớn ở khúc quanh của con đường mòn xa xôi.
Đôi mắt nó là những chiếc đèn lồng giống như mắt rồng.
Nó uống xăng từ những chiếc bình lớn màu đỏ.
Càn lướt qua những màn sương sớm mai mỏng manh,
Nó lao đến như chớp, lướt qua trong tiếng gầm rú.
Nó sẽ chào tất cả các cối xay gió, đầy thách thức và rộn rã,
Né tránh những cơn lốc xoáy,
Đếm từng cột mốc đường,
Lướt qua những đồng cỏ nơi loài chó thảo nguyên cày xới—
Vút qua đàn gia súc trên muôn ngọn đồi....
Được đọc hoặc hát bằng giọng trầm vang,
với một vẻ khoan thai nhất định.
Hoan hô tiếng còi xé gió, tiếng còi hù dọa, tiếng còi thách thức,
Hoan hô tiếng còi vui vẻ, tiếng còi sủa, tiếng còi tru.
Hoan hô Kansas, xứ sở chữa lành cho chúng ta
Khi những ngôi nhà ngột ngạt và sách vở lớn làm ta chán ngấy!
Kansas bình minh, Kansas của mùa gặt,
Hàng triệu người đã tìm thấy ngươi trước chúng ta.
II. Trong đó nhiều ô tô chạy về hướng Tây
Theo nhịp điệu đều đặn, khoan thai của lối kể chuyện.
Tôi muốn những sinh vật sống được giữ lại niềm tự hào của chúng.
Tôi sẽ chẳng giết lấy một chú cào cào kiêu ngạo nào
Dù nó gặm áo tôi thủng một lỗ to như cái cửa.
Tôi thả nó ra, cho nó thêm một cơ hội.
Có lẽ, trong lúc nó đang ngậm mũ tôi theo sở thích ngẫu hứng,
Những vần thơ về cào cào sẽ hiện lên trong đầu nó.
Tôi là kẻ lang thang bên lề con đường dài,
Quen với cảnh nhếch nhác, rách rưới và bừa bộn.
Tôi chợp mắt, thong thả đi dạo, ngáp dài rồi ngắm nghía,
Viết những suy nghĩ ngớ ngẩn vào cuốn sổ lấm lem,
Ngâm thơ cho lũ trẻ nghe, thong thả khám phá đó đây,
Làm việc khi cần, xin ăn khi thích,
Tặng những bức vẽ ngoằn ngoèo khiến người ta phải trố mắt
Cho đám thiếu niên dưới ánh hoàng hôn chói lọi,
Và tìm cho mình một chỗ ngủ trên đống cỏ khô
Vào cuối của một ngày sống và để cho người khác sống.
Tôi tìm thấy trong gốc rạ của đám cỏ mới cắt
Một tiếng thì thầm và một bữa tiệc thịnh soạn, tất cả những gì ta cần:
Tiếng thì thầm của những quả dâu tây, trắng và đỏ
Ngay tại chốn này, nơi đám cỏ mới cắt đang nằm chết.
Nhưng tôi sẽ chẳng muốn bước đi một mình cho đến cuối đời
Mà thiếu đi tiếng còi say sưa sự sống lướt qua.
Vòng quanh quả đất táo này, chúng lao đến
Làm cho những tiếng thì thầm của buổi sớm mai chết lặng:—
Những chiếc xe xếp thành một hàng thực tế rõ mồn một.
Và những giấc mơ đẹp phai tàn
Khi những tiếng còi thô kệch cất lên.
Trên mỗi dải cờ phấp phới
Là một cái tên lớn bằng chữ đen:—
Thành phố náo nhiệt
Nơi mỗi chiếc xe xuất phát.
Giống như một người gọi tên chuyến tàu ở ga trung tâm.
Chúng du ngoạn từ Memphis, Atlanta, Savannah,
Tallahassee và Texarkana.
Chúng du ngoạn từ St. Louis, Columbus, Manistee,
Chúng du ngoạn từ Peoria, Davenport, Kankakee.
Những chiếc xe đến từ Concord, Niagara, Boston,
Những chiếc xe đến từ Topeka, Emporia, và Austin.
Những chiếc xe đến từ Chicago, Hannibal, Cairo.
Những chiếc xe đến từ Alton, Oswego, Toledo.
Những chiếc xe đến từ Buffalo, Kokomo, Delphi,
Những chiếc xe đến từ Lodi, Carmi, Loami.
Hoan hô Kansas, xứ sở chữa lành cho chúng ta
Khi những ngôi nhà ngột ngạt và sách vở lớn làm ta chán ngấy!
Trong lúc tôi ngắm nhìn đường cái quan
Và ngắm nhìn bầu trời,
Trong lúc tôi ngắm những đám mây với vẻ đẹp huy hoàng kinh ngạc
Cuộn những đoàn quân không mang theo mưa
Băng qua vùng đồng bằng Kansas hầm hập nắng—
Trong lúc tôi ngồi bên cột mốc
Và ngắm nhìn bầu trời,
Cả nước Mỹ
Lướt qua.
Được thể hiện với giọng rất gay gắt,
mang sự bùng nổ đầy dứt khoát.
Lắng nghe những tiếng còi sắt, xé rách, nghiền nát.
Lắng nghe những tiếng còi vịt kêu, ệ o ạ và lách cách.
Tít đằng xa dọc con đường, reo vui như cóc nhái,
Kìa tiếng còi xúc xắc, kìa tiếng còi đồi bại,
Kìa tiếng còi gầm gừ, tiếng còi cãi cọ, tiếng còi dâm ô,
Theo sau là tiếng còi đạo đức giả, lạnh lẽo và chít chít:—
(Vài chiếc đến từ Kansas, vài chiếc đến từ Kansas.)
Kìa tiếng còi cái xẻng, tiếng còi lê bước, tiếng còi đất bùn,
Tiếng còi chẳng-bao-giờ-phiêu-lưu-nữa, tiếng còi đất màu, tiếng còi mái nhà.
(Vài chiếc đến từ Kansas, vài chiếc đến từ Kansas.)
Được đọc hoặc hát, gần như chỉ bằng một tiếng thì thầm.
Tít đằng xa, chim Rachel-Jane
Không hề bị lấn át bởi tiếng còi xe
Vẫn cất tiếng hót giữa hàng rào gai góc:—
"Tình yêu và cuộc sống,
Tuổi trẻ vĩnh hằng—
Ngọt ngào, ngọt ngào, ngọt ngào, ngọt ngào,
Sương mai và vinh quang,
Tình yêu và sự thật,
Ngọt ngào, ngọt ngào, ngọt ngào, ngọt ngào."
Càng lúc càng to hơn, càng lúc càng nhanh hơn.
TRONG KHI NHỮNG TOÀN TÀU HÀNG ĐEN KỊCH TRÊN ĐƯỜNG RAY ĐÔI,
ĐƯỢC THÚC ÉP NHƯ THỂ BỞI CÂI GẬY LÙA BÒ CỦA QUỶ DỮ,
THÉT GÀO HƯỚNG VỀ BỜ TÂY, THÉT GÀO HƯỚNG VỀ PHƯƠNG ĐÔNG,
CHỞ ĐI MỘT VÙNG THU HOẠCH, MANG VỀ MỘT BỮA TIỆC THỊNH SOẠN,
MÁY MÓC THU HOẠCH VÀ DÂY CƯƠNG CHO THÚ VẬT.
NHỮNG CHIẾC XE GOỒN TAY VÙ VÙ, VÀ KHÚC KHÍCH TRÊN ĐƯỜNG RAY,
ÁNH NẮNG MẶT TRỜI LÓE LÊN TRÊN NHỮNG CHIẾC HỘP ĐỰNG CƠM BẰNG THIẾC.
Bằng giọng trầm vang, với nhịp độ ngày càng khoan thai.
Và rồi, chỉ trong chớp mắt,
Hỡi những con người hiện đại,
Hãy chiêm ngưỡng đoàn diễu hành một lần nữa,
Với sự bùng nổ đầy dứt khoát.
Lắng nghe những tiếng còi sắt, xé rách, nghiền nát,
Lắng nghe tiếng còi thông thái, tiếng-còi-tuyệt-vọng-muốn-khuyên-răn,
Lắng nghe tiếng còi tốc độ, tiếng còi chết chóc, tiếng còi bùng nổ....
Được hát hoặc đọc gần như bằng một tiếng thì thầm.
Tít đằng xa, chim Rachel-Jane
Không hề bị lấn át bởi tiếng còi xe
Vẫn cất tiếng hót giữa hàng rào gai góc:—
Tình yêu và cuộc sống,
Tuổi trẻ vĩnh hằng,
Ngọt ngào, ngọt ngào, ngọt ngào, ngọt ngào,
Sương mai và vinh quang,
Tình yêu và sự thật.
Ngọt ngào, ngọt ngào, ngọt ngào, ngọt ngào.
Bắt đầu bằng giọng gào thét với sự bùng nổ
dứt khoát, kết thúc bằng một khúc ngâm uể oải.
Bộ giảm thanh của hàng chục chiếc xe đồng loạt mở ra
Với tiếng sấm vang dội kỳ diệu,
BỐP, BỐP, BỐP,
BỐP-BỐP, BỐP-BỐP,
BỐP-BỐP-BỐP,...
Lắng nghe tiếng còi vàng...
Tiếng còi cũ...
Tiếng còi lạnh...
Và mọi giai điệu, cho đến khi màn đêm buông xuống
Trùm lên đống cỏ khô, gò kiến, và thị trấn cằn cỗi vì gió mưa.
Được hát theo đúng giai điệu thì thầm
như năm dòng đầu tiên.
Rồi tận cùng phương Tây, như lúc ban đầu,
Mờ ảo trong khoảng không xa xôi, ngọt ngào trong sự rút lui,
Lắng nghe tiếng còi thoảng, tiếng còi kỳ cục, tiếng còi thánh thần,
Lắng nghe tiếng còi thanh bình, tiếng còi thơm dịu, tiếng còi thánh thi....
Đoạn này bắt đầu bằng âm vang hùng hồn,
kết thúc bằng một tiếng thì thầm uể oải.
Chúng đang săn lùng những cái đích mà chúng hiểu rõ:—
San Francisco và bãi cát nâu bên bờ biển.
Mích đích của tôi là điều huyền bí mà những kẻ lang thang chinh phục.
Tôi bị vướng vào tấm lưới do những cơn gió đêm dệt nên.
Bìa ruộng lúa mì đang thì thầm với tôi.
Tôi trò chuyện với những chiếc lá cây dâu tảng.
Và giờ đây, khi ngồi một mình
Trong chạng vạng, bên một phiến đá lớn khác của đường Santa Fe,
Tôi nghe thấy những linh hồn của hàng bắp cao lớn tụ họp xung quanh
Và những linh hồn nhỏ bé vui tươi của thảm cỏ dưới mặt đất.
Hãy lắng nghe câu chuyện mà cây dương lá rung kể.
Hãy lắng nghe những chiếc cối xay gió đang ca hát trên các giếng nước.
Hãy lắng nghe những khúc sáo vi vu vô giá
Từ vô số nhà tiên tri bước ra từ cõi thiên thai.
Hãy lắng nghe sự kỳ diệu
Mà không khí ban đêm mang đến...
Hãy lắng nghe... tiếng... thì thầm...
Của... những nàng tiên... thảo nguyên
Đang ca hát trên vùng đồng bằng diệu kỳ:—
Theo giai điệu thì thầm giống như bài hát của chim Rachel-Jane—
nhưng rất chậm.
"Ngọt ngào, ngọt ngào, ngọt ngào, ngọt ngào.
Tình yêu và vinh quang,
Những vì sao và làn mưa,
Ngọt ngào, ngọt ngào, ngọt ngào, ngọt ngào...."