Cửa phòng đóng lại, một lần nữa Shioriko quay về phía Nanako, “Em biết ai là người mang mấy quyển truyện tranh đi đúng không?”

Makabe Nanako như trút được gánh nặng, lên tiếng, “Chắc là em trai em. Năm năm trước mẹ em qua đời vì ung thư, trong nhà chỉ còn hai chị em. Em cũng không thấy dấu vết ai khác vào lấy cả.”

“Em đã nói với em trai về chuyện này chưa?”

“Em hỏi rồi... nó không chối phắt cũng không thừa nhận. Em đoán nó giấu ở đâu đấy thôi. Khi em hỏi, nó mắng lại rằng ‘Chị không biết giá trị của quyển truyện đó, có nói cũng vô ích’, như thể em là đồ ngốc vậy.”

Ra thế. Tại câu mắng của cậu em mà cô gái này tìm đến người hiểu biết nhiều về sách, như con gái nhà Takino để nhờ vả.

“Nếu cậu ấy giấu ở đâu đó... em có nghĩ ra lý do gì không?”

Nanako mím mím môi, phải một lúc lâu mới trả lời, “Em em đang học lớp Mười, hồi ôn thi vào cấp ba nó bị ốm, may mắn sau đó đã đỗ, nhưng chỉ là nguyện vọng hai, vào một trường cấp ba khác với mong muốn. Nó bị sốc, không hòa nhập được với tập thể lớp, rốt cuộc giờ nó không đến trường nữa. Bởi vậy nó và cha em cũng không hòa thuận lắm.”

Trường nào cũng có tình huống này. Ngày tôi còn học cấp ba, trong lớp tôi có một bạn, trừ buổi nhập học, bạn ta chẳng bao giờ chuyện trò với ai nữa và dần dần không thấy bóng dáng đâu cả.

“Cha em gọi Shinya... à, tên em trai em đấy. Cha em gọi Shinya vào phòng và trách mắng khá nặng lời. Em không biết cha mắng những gì, nhưng hình như bị phản tác dụng. Càng ngày em trai em càng hay ở lì trong nhà, em nói nó cũng không nghe nữa... Em nghĩ việc lấy truyện là có liên quan đến vụ mắng mỏ ấy.”

Tóm lại cậu ta lấy truyện vì muốn làm cha mình khó chịu à? Không ai cuồng sách mà không nổi giận khi cuốn sách mình trân trọng bị lấy mất. Có điều, tôi không hiểu sao cậu ta dù giấu đi vài quyển, cùng một công thì khuân cả bộ đi chứ?

“Em muốn tìm ra những quyển bị mất trước khi cha về nước phải không? Để quan hệ giữa hai cha con không trở nên tồi tệ thêm.”

“Vâng ạ.”

Cô gái bất lực gật đầu. Phải đứng giữa cha và em trai nên tinh thần cô hẳn đã mệt môi.

Cửa hành lang bật mở, Ryu đã quay lại, cô đặt thịch chồng sách lên bàn, rồi bày ra.

“Tớ mang lên rồi đây. Tập 1 của các phiên bản trọn bộ. Được rồi chứ?”

Khổ shinsho hai cuốn, khổ 13x18 cm bìa cứng một cuốn, khổ bunko một cuốn. Shioriko nhoẻn cười.

“Cảm ơn. Lấy đúng quá.”

Tôi không ngờ lại có nhiều phiên bản như thế, nhưng liên quan gì đến chuyện đang bàn nhỉ? Shioriko mất công nhờ cô bạn mang lên ngần này loại, hẳn phải có lý do.

Ơ?

Tôi nghiêng đầu. Trên mặt bàn không có quyển tôi từng đọc ở nhà bạn hồi trước.

“Ngoài đống ở đây ra, không có cuốn Bác sĩ quái dị nào nữa à? Kích cỡ bằng với seinen manga, có nhan đề trắng trên nền đen ấy...”

“Cuốn đó thuộc Toàn tập manga Tezuka Osamu của Kodansha. Ở đây chỉ là tập 1 trong các phiên bản riêng của bộ Bác sĩ quái dị thôi. Ngoài toàn tập và độc lập từng đầu tác phẩm, còn các phiên bản khác như tuyển kiệt tác, tuyển tinh hoa, nhiều lắm.”

Shioriko trỏ bìa cuốn shinsho. Bên dưới tên truyện Bác sĩ quái dị là dòng chữ “Shonen Champion Comics”. Mặt nhân vật chính trên bìa truyện giống với mọi bản khác nhưng cảm giác thiết kế hơi cũ kĩ.

“Đây là cuốn do Shonen Champion Comics xuất bản vào thời kì hoạt động đầu tiên. Trọn bộ hai mươi lăm tập, tập 1 phát hành tháng Năm năm 1974. Chất lượng giấy tương đối tốt so với truyện tranh ra cùng thời... Bản của chú Makabe có phải là bản này không?”

Người ủy thác cầm cuốn truyện lên kiểm tra. Khi cô lật cuốn truyện để xem bìa sau, dòng chữ “truyện tranh kinh dị” ở góc dưới bìa đập vào mắt tôi. Đúng là cảnh phẫu thuật trong truyện khá máu me, nhưng không ngờ ngày xưa truyện này được xếp loại như vậy.

“Em nghĩ đúng là nó... nhưng, không giống hoàn toàn chị ạ. Màu bìa sau...”

Cô vừa nói vừa sờ sờ bìa sau màu trắng in mã vạch.

“Sau khi áp dụng quyết định in mã vạch lên bìa ấn phẩm, cách thiết kế cũng thay đổi theo. Bản này tính ra vẫn là bản mới. Bản cũ là bìa nền xanh, chính giữa trang trí hình nhân vật hoạt hình đội mũ.”

“Truyện của cha em chính là bản đó, không sai đâu ạ.”

Shioriko nhận lấy cuốn sách rồi tiếp tục câu chuyện.

“Có lẽ đối với độc giả ngoài bốn mươi tuổi, bản cũ shinsho của Shonen Champion Comics là bản quen thuộc nhất. Chắc chắn nhiều người không mua lại các bản khác nữa.”

Hóa ra vì thế mà ban nãy cô hỏi có bản bunko và bản bìa cứng không. Nhất định cô đã nhìn ra con người chủ sách dựa vào thói quen sưu tập.

“Nhưng cô vừa nói cha em ấy có vài quyển khổ bunko phải không?”

Tôi hỏi. Con số vài quyển nghe rất kì dị. Nếu đã muốn có bản bunko, người ta sẽ mua trọn bộ. Tại sao shinsho mua đủ mà bunko lại đổi kiểu mua rồi?

“Đúng vậy. Đó là trọng điểm, cũng liên quan tới sự việc lần này...” Shioriko giơ ngón trỏ lên. “Theo tôi đoán, chú Makabe mua sách khổ bunko là vì Bác sĩ quái dị... à, là vì mọi tác phẩm của Tezuka Osamu đều có một điểm chung. Để tôi giải thích tuần tự nhé... Thật ra, nội dung các phiên bản này đều có điểm khác biệt nho nhỏ.”

“Tôi tưởng tất cả đều là trọn bộ Bác sĩ quái dị?”

“Đúng vậy... Nhưng, mọi người thử so sánh mục lục của tập 1 sẽ hiểu thôi. Ví như bản Shonen Champion Comics được xuất bản đầu tiên...”

Cô trỏ cho chúng tôi xem phần mục lục. Có tất cả tám câu chuyện. Chương 1: Bác sĩ ở đâu, Chương 2: Người lạ trên biển, Chương 3: Miyuki và Ben, Chương 4: Sốc phản vệ, Chương 5: Điểu nhân, Chương 6: Cánh tay của cướp biển, Chương 7: Hai Shuji, Chương 8: Con trai Quỷ Tử Mẫu Thần.

“Bản xuất bản tiếp theo là bản bìa cứng này. Tập 1 phát hành lần đầu vào tháng Tư năm 1987. Bấy giờ Bác sĩ quái dị đã kết thúc, không còn đăng dài kì trên tạp chí nữa, nhưng Tezuka Osamu vẫn sống. Bản bunko vốn là bản bìa cứng được biên tập lại, nên nội dung hai bản này đại để giống nhau.”

Ba chúng tôi chụm đầu đọc trang mục lục đang mở. Bác sĩ ở đâu, Mùa xuân tuyệt vời, Biến dạng u nang, Mụn mặt người, Cũng có lúc là ngọc báu, Tình cờ gặp gỡ, Bức tranh đã chết, Ngôi sao sáp tắt, Black Queen, U-18 cũng biết, Vết chân kiến, Hai tình yêu. Bản này tổng cộng có mười hai câu chuyện.

°Ơ, khác hẳn nhỉ! Tớ từng đọc bộ bunko, nhưng giờ mới biết là mục lục khác nhau đấy!” Ryu cảm thán so sánh hai mục lục.

“Bản bìa cứng được biên tập theo tiêu chuẩn lựa chọn những câu chuyện hay nhất. Các truyện đưa vào bản này có niên đại rất lộn xộn. Tuy nhiên, vì mỗi chương là một câu chuyện riêng, nên dù sắp xếp lại độc giả cũng không thấy lạ. Chương duy nhất giống nhau ở mục lục là câu chuyện đầu tiên, ‘Bác sĩ ở đâu”. Đó cũng là chương đầu tiên đăng trên Weekly Shounen Champion. Tớ nghĩ bản bìa cứng chọn chương 3 là ‘Biến dạng u nang’, có lẽ vì đây là chương truyện mà trợ lí đắc lực của Jack, cũng là một nhân vật rất quan trọng tên Pinoko xuất hiện. Chắc sau khi xem xét tổng thể bộ truyện, ban biên tập đã quyết định đưa chương này vào tập 1. Nhân tiện, khi đăng trên tạp chí thì đây là câu chuyện thứ 12.”

“Ồ, Pinoko xuất hiện muộn nhỉ?”

“Đúng vậy. Nhân vật này ra đời trong quá trình truyện bất ngờ chuyển thành dài kì dù ban đầu tính kết thúc sau vài số. Có lẽ Pinoko vốn không tồn tại trong ý tưởng ban đầu của tác giả.”

“Các chương truyện của bản Shonen Champion Comics là theo thứ tự đãng trên tạp chí phải không?”

Tôi hỏi. Trong mục lục Shonen Champion Comics không có “Biến dạng u nang”. Có lẽ Pinoko chưa xuất hiện ở tập 1. Nhưng Shioriko lắc đầu phủ nhận.

“Không phải sao? Nó là bản in đầu tiên mà.”

“Khi còn sống, Tezuka Osamu đích thân lựa chọn và sắp xếp câu chuyện để xuất bản thành bộ. Đối với ông, việc thay đổi thứ tự chương so với khi đăng trên tạp chỉ là bình thường. Bản Shonen Champion Comics cũng là do tác giả lựa chọn chương đăng.”

Cô với tay lấy một trong hai bản shinsho. Bìa bản này cũng có hình vẽ nửa thân trên bác sĩ Jack, nhưng thiết kế khác hẳn mấy cuốn lúc nãy. Số trang khá nhiều so với một cuốn truyện tranh bình thường.

“Bản này do Shonen Champion Comics phát hành năm 2004. Các chương được giữ nguyên như thứ tự đăng trên tạp chí. Toàn tập bunko Tezuka Osamuphát hành gần đây cũng biên tập theo hướng này.”

Giờ thì đến lượt tôi tròn mắt. Chương 1: Bác sĩ ở đâu, Chương 2: Người lạ trên biển, Chương 3: Miyuki và Ben, Chương 4: Sốc phản vệ, Chương 5: Điểu nhân, Chương 6: Chuyện kể đêm tuyết rơi, Chương 7: Cánh tay của cướp biển, Chương 8: Kí ức bị phong tỏa, Chương 9: Hai Shuji, Chương 10: Con trai Quỷ Tử Mẫu Thần, Chương 11; Tuyết lở, Chương 12: Biến dạng u nang. Tổng cộng là mười hai chương. So với bản Shonen Champion Comics xuất bản thời kì đầu, từ chương 1 đến chương 5 thì giống nhau, sau đó lại hơi khác.

“Ở bản cũ không có ‘Chuyện kể đêm tuyết rơi’ và “Kí ức bị phong tỏa’! Là sao?”

“Hai chương đó vốn được đưa vào một tập sau này. Đặc biệt, trong các manga phát hành khi Tezuka còn sống, cũng có những chương không đưa vào tập nào cả!”

“Tức là sao?”

Tôi chưa hết thắc mắc, Shioriko tiếp tục giải thích.

“Trước tiên cần phải hiểu, Tezuka Osamu là một họa sĩ truyện tranh liên tục chỉnh sửa tác phẩm. Mỗi khi phát hành trọn bộ, ông đều sửa lại những chỗ mình nghĩ là có vấn đề.”

“Tức là không chỉ thay đổi thứ tự?”

“Không chỉ. Đính chính lời thoại hay chỉnh sửa hình ảnh là chuyện đương nhiên, nhưng ông còn thường xuyên vẽ lại rất nhiều trang nữa. Ví như hai chương ‘Cố hương’ và Vầng dương’ trong Chim lửa, nội dung gần như khác hẳn hồi đăng tạp chí. Trường hợp này không phải là hiếm.”

“Tại sao ông ấy lại sửa nhiều như vậy?”

“Có khi ông ấy buộc phải vẽ lại do đã làm mất bản thảo gốc, cũng có khi ông phát triển nội dung cho những tác phẩm ngừng đăng tạp chí giữa chừng nhưng sau đó lại phát hành dưới dạng sách... Nhưng tôi nghĩ hơn hết thảy việc chỉnh sửa này có liên quan rất lớn đến tính nghệ sĩ trong ông. Tezuka Osamu vừa sáng tác nhiều truyện, vừa có tham vọng được đông đảo độc giả đón nhận. Ước muốn tiếp tục là một nghệ sĩ hợp thời dù ở bất cứ thời đại nào của ông rất mạnh mẽ. Không chỉ chỉnh sửa khi truyện đăng trên tạp chí được xuất bản thành sách, mà khi chỉnh sửa tác phẩm cũ, ông luôn lưu ý và xem xét đến thị hiếu mới của độc giả. Việc lựa chọn chương truyện nào để đưa vào các tập in sách là một công đoạn trong đó. Tôi nghĩ quan điểm làm việc này thật tuyệt vời, nhưng chính vì thế, một tác phẩm của ông có rất nhiều bản khác nhau. Điều này gây phiền não không ít cho những người hâm mộ cuồng nhiệt muốn sưu tập toàn bộ các tác phẩm yêu thích.”

“Phù,” cô thở ra một hơi. Lẽ nào Shioriko cũng từng phiền muộn vì việc gì? Lúc ở ga cô đã nói, “Chỉ đọc mỗi một dạng ấn phẩm thì còn rất nhiều điều không biết.” Có khi nào cô ám chỉ chuyện này không?

“Đương nhiên cả Bác sĩ quái dị cũng đã được chỉnh sửa về hình ảnh và lời thoại khi ra sách, không chỉ có thế, vài chương còn bị loại hẳn. Thể loại của các câu chuyện được đưa vào những quyển có ở đây đều khác nhau chút ít. Chỉ một bộ thì không thể sưu tập hết. Sau này, nếu người ta xuất bản trọn bộ phiên bản cuối cùng thì không nói, nhưng cho đến nay, nếu muốn đọc nhiều truyện nhất có thể, chỉ có cách bổ sung trọn vẹn bằng các bộ khác, cùng với số Weekly Shonen Champion đăng chương truyện thiếu đó!” Cuối cùng tôi cũng hiểu được lý do cô xác nhận kĩ càng việc có hay không tạp chí và các phiên bản sách in.

“Cha của Makabe đã mua mấy tập bunko để bổ sung cho những chương không thể đọc trong ấn bản của Shonen Champion Comics phải không?”

“Chưa được xem trực tiếp bộ sưu tập sách nên tôi chỉ dám phỏng đoán... Nhưng có lẽ đúng.”

“Nói như vậy, dùng cách này là đọc được hết Bác sĩ quái dị?”

“Không. Kể cả thế cũng không đủ. Một vài câu chuyện chưa hề được xuất bản.”

“Vậy ư?” Tôi hỏi, vẫn còn những tác phẩm khác à.

“Tình trạng này bắt nguồn từ lý do đặc thù, cũng liên quan đến tập 4 vừa nói...”

Chúng tôi hoàn toàn bị cuốn vào lời giải thích trôi chảy của Shioriko. Tại sao cô biết được quyển bị mất chính là tập 4 bộ shinsho của Shonen Champion Comics? Rất có thể điểm mấu chốt của câu chuyện nằm ở đây.