Khi tôi về đến Kita-Kamakura thì trời đã tạnh mưa. Trên bãi đỗ xe còn ướt của nhà chính có đậu một chiếc xe van. Cửa nhà chính đang khóa, nên tôi vòng ra mặt tiền cửa tiệm đối diện với đường ray. Shioriko vẫn ngồi sau quầy tính tiền. Nhận ra người tiến vào là tôi, đôi mắt đen láy sau gọng kính của cô như mở to hơn.

Hôm nay cô mặc sơ mi sáng màu cùng chân váy bò, quấn tạp dề đen. Trời đã ấm lên, vì thế cô cũng ít khi khoác thêm áo cardigan. Hiếm lắm mới thấy cô buộc gọn mái tóc dài bóng mượt ra sau, khiến khuôn mặt nhỏ nhắn càng nổi bật.

“Tôi về rồi.”

“A, anh... về rồi à. Vất... vất vả cho anh quá.” Giọng cô vống cao một cách rõ rệt. Tôi tới gần, cô đột ngột chỉnh lại chồng sách, sắp xếp mấy chiếc bút nằm lộn xộn xung quanh. Càng cố cư xử tự nhiên, cô lại càng gượng gạo thấy rõ.

“Nếu... nếu mệt, anh cứ nghỉ một lúc đi.”

Cô nói vọng về phía tôi khi tôi đang buộc tạp dề lên người.

“Không sao đâu. Shioriko mới cần nghỉ ngơi chứ? Một mình cô trông hàng suốt cả ngày còn gì.”

Tôi thấy câu trả lời của mình tự nhiên và thoải mái hơn cô.

“Tôi không sao! Lúc nãy Aya có trông thay tôi một lúc. Cảm, cảm ơn anh... đã lo cho tôi.”

Cô cười gượng, chẳng hiểu sao lại giơ hai nắm tay lên như một chính trị gia đang thuyết giảng. Có lẽ nhận ra bản thân đang có cử chỉ lạ nên cô thình lình chùng vai xuống rồi đập hai tay lên quầy.

“Xin lỗi anh... Hình như tôi hơi dị thường nhỉ... À không, không sao đâu. Tôi vốn dị thường mà. Xin lỗi anh!”

Rõ ràng cô rất khác bình thường, vì thế tôi cũng không biết đáp lại thế nào nữa.

Chúng tôi làm việc giữa bầu không khí khó chịu đó. Shioriko chuyển đến ngồi trước máy tính trong góc, bắt đầu cập nhật thông tin trên trang chủ. Còn tôi thì tập hợp hàng bán qua mạng cần gửi, lại phải ngừng tay giữa chừng để nhận nhiều cú điện hỏi han hay thắc mắc.

Hễ có chuyện cần thì Shioriko vẫn chủ động mở lời, nhưng cô không hề nhìn thẳng vào tôi. Sau khi công việc trước mắt đã tạm thời xong xuôi, tôi mới quyết định thử dùng đến chủ đề mà Takino gợi ý.

“Nói mới nhớ, hôm nay ở hội quán, tôi có nghe anh Takino kể một chuyện.”

Shioriko không mảy may phản ứng. Do bức tường sách chất cao ở giữa, tôi không biết nét mặt cô thay đổi thế nào.

“Dạo này ở mấy tiệm sách, có một người khách lập dị lui tới... Người đó chỉ bán tạp chí cũ thôi nhưng lại khiến mọi người băn khoăn nhiều lắm.”

Đến đây, Shioriko đã chịu ló nửa khuôn mặt ra khỏi bức tường sách.

“Vì sao?”

Xem chừng bắt đầu hứng thú rồi. Phản ứng cũng không tệ.

“Cô có biết Nguyệt san Hosho kh...”

Mấy bánh xe cũ kĩ kêu ken két, Shioriko chạy hẳn ghế xoay ra.

“Tôi có đầy đủ bộ tạp chí đó!”

Mắt cô bừng sáng, qua lớp tạp dề, tôi vẫn nhận ra ngực cô đang hơi ưỡn lên. Xem vẻ không chỉ là “đầy đủ” thôi đâu.

“Tạp chí về nội dung gì vậy?”

Thật ra tôi chưa hỏi kĩ Takino, anh cũng bảo tôi hỏi Shinokawa thì rõ hơn.

“Anh Daisuke biết mà. Đợi tôi một chút!”

Vẫn không rời ghế, Shioriko cúi mình, luồn xuống gầm bàn máy tính. Tôi ngó từ phía sau thì thấy cô đang duỗi cả hai tay và chúi đầu vào đống sách chất dưới sàn ở đó, rồi rút được một quyển.

“Nó đây, anh xem này.”

Đó là một cuốn sách có gáy phẳng, to bằng một cuốn tạp chí truyện tranh cỡ lớn, cảm giác không giống tạp chí mà giống catalogue. Trên bìa màu da cam đề ba chữ “Nguyệt san Hosho”.

“À, ra là quyển này! Tôi từng trông thấy rồi.”

Hồi mới vào làm ở tiệm, thi thoảng tôi vẫn thấy tạp chí này bày ở góc quầy tính tiền.

“Thì tiệm mình bán mà.”

Đôi lúc tôi lấy làm lạ vì tiệm sách cũ mà lại bày bán tạp chí mới phát hành, nhưng chưa bao giờ mở ra xem thử. Bởi dạo ấy Shioriko đang nằm viện, gần như chỉ có mình tôi trông nom Biblia nên sự vụ ngổn ngang, cả ngày tối mắt tối mũi.

“Tạp chí này hơi đặc biệt... Anh xem đi!”

Tôi nhận lấy Nguyệt san Hosho. Số trên tay tôi phát hành tháng Sáu năm 2010, nghĩa là gần một năm trước. Chủ đề của số này là “Danh mục sách tí hon”, bài và ảnh xoay quanh sách tí hon, tức là loại sách nhỏ lọt vừa lòng bàn tay. Nội dung tạp chí giới thiệu những cuốn sách tí hon đã xuất bản trong thực tế và cách chế tác loại sách này.

“Đây là tạp chí về sách à?”

“Đúng vậy. Tôn chỉ của Nguyệt san Hosho là ‘Cung cấp thông tin cho người yêu sách’*, cơ cấu gồm số chính và các phụ san độc đáo kèm theo. Ngoài phụ san đặc sắc về tác giả, còn có bộ sưu tập tem chủ sở hữu, bưu ảnh, tạp chí đình bản nữa... Nói mới nhớ, tạp chí này từng tổ chức giải thưởng tiểu thuyết sách cũ.”

Chú Thích: Bookplate. Nhãn in trang trí, dán vào sách để cho biết tên người sở hữu cuốn sách đó. Các dòng ở bìa lót dạng “Quyển sách này là của...” hay thấy ở sách thiếu nhi Việt Nam, cũng là một dạng bookplate. Thời xa xưa, và dạo này lác đác xuất hiện lại, là khắc ấn triện chữ Hán tên mình hoặc tên thư phòng của mình rồi đóng lên sách, lại cũng là một dạng bookplate.

“Tiểu thuyết sách cũ?”

“Họ nhận các tiểu thuyết hoặc bài luận về sách cũ hoặc tiệm sách cũ. Số người tham gia khá là đông.”

Lần đầu tiên tôi nghe đến thể loại tiểu thuyết đó. Đề tài sách cũ chẳng phải rất hẹp hay sao?

“Cũng có nhiều đặc san về truyện tranh, phim ảnh hay lịch sử cận đại, nhưng xét trên tổng thể thì tạp chí này chuyên về các đề tài liên quan đến sách cũ. Ông chủ biên Tamura Haruyoshi cũng là một người kinh doanh tiệm sách cũ...”

Shioriko hạ ánh mắt xuống. Tôi ngạc nhiên khi biết đây là một tạp chí chuyên về sách cũ, hơn nữa, việc chủ sở hữu là một người kinh doanh sách cũ càng khiến tôi bất ngờ hơn. Dẫu sao phát hành tạp chí và kinh doanh tiệm sách cũ vốn là hai nghề không gần nhau cho lắm.

Tôi bất chợt đưa mắt nhìn quầy tính tiền, không thấy một quyển Nguyệt san Hosho nào.

“Ơ, tiệm mình không bán nữa à?”

“Nó đình bản năm ngoái rồi... Số cuối cùng là 300. Thực sự đáng tiếc!”

Shioriko thì thầm. Nghe chừng cô rất yêu thích tạp chí này.

“Phát hành theo tháng mà đã đến số 300, tạp chí này ra đời lâu rồi phải không?”

“Số đầu tiên phát hành năm 1985... Chính là năm tôi sinh.”

Năm nay là 2011, Nguyệt san Hosho phát hành đến tận năm ngoái, tức là đã có tuổi đời hai mươi lăm năm.

“Trong số ấn phẩm liên quan tới sách cũ thì nổi tiếng nhất là Thông tin sách cũ Nhật Bản, phát hành liên tục từ trước chiến tranh. Tuy nhiên Nguyệt san Hoshocũng có lịch sử tương đối lâu dài. Có thể nói hai tạp chí này là hai viên ngọc quý mà người quan tâm đến sách cũ đặt mua thường xuyên. Hay tôi lấy Thông tin sách cũ Nhật Bản cho anh xem nhé? Tôi nghĩ chắc anh cũng nhìn thấy rồi.”

Một lần nữa, cô đưa tay vào vị trí ban nãy, lấy ra một quyển sách mỏng khác. Quyển này to như tuần san bình thường, gáy khâu, trên bìa màu trắng in dòng chữThông tin sách cũ Nhật Bản. Đây là số được phát hành tháng Tư năm 2011, tức là tháng này. Cô nói tôi mới nhớ mình cũng từng nhìn thấy nó rồi, đây chính là cuốn tạp chí Shioriko thường kẹp bên nách sau khi nghỉ giải lao trưa về.

Hử?

Trên hai cuốn tạp chí đều dán giấy nhớ cùng màu. Có lẽ là để đánh dấu bài báo, nhưng vì nó cùng màu với giấy nhớ thường dùng trong tiệm nên tôi hơi để ý. Cúi nhìn gầm bàn máy tính thì thấy hầu hết là Nguyệt san Hosho và Thông tin sách cũ Nhật Bản.

“Mỗi khi ngồi đây cô lại đọc mấy tạp chí này à?”

Bờ vai mảnh dẻ run nhẹ. Tôi đoán trúng rồi.

“Xi... xin lỗi anh. Tôi cứ thấy có đặc san hay bài viết nào thú vị là lại đọc lướt...”

Cô thu mình lại, cúi đầu thật thấp. Nhưng tôi có tức giận gì đâu. Tạp chí liên quan đến ngành nghề của cô mà, chưa kể cô cũng chỉ đọc lúc rảnh rỗi.

“Mấy mẩu giấy nhớ này là thế nào?” Tôi thử chuyển chủ đề.

“À, đây hả? Chính là điểm đặc biệt của cả hai tạp chí...”

Shioriko với tay lấy cuốn Nguyệt san Hosho tôi đang cầm, bắt đầu lật giở. Nửa sau tạp chí là các trang danh mục sách. Dưới mỗi tên sách đều có giá tiền, còn góc trên bên phải của trang là tên tiệm sách và cách thức liên lạc: Vui lòng đặt hàng bằng bưu thiếp hoặc fax.

“Đây là danh mục sách cũ à?”

Cứ cách một đến hai trang lại có danh mục sách của một tiệm nào đó. Nửa sau cuốn tạp chí chủ yếu là những danh mục này.

“Đúng thế, một dạng quảng cáo thôi. Tiệm sách cũ, ngoài quảng cáo bằng cách tự làm danh mục rồi phân phát, còn có thể đề nghị tạp chí sách cũ đăng danh mục của mình, rồi nhận đặt hàng của các khách không thể trực tiếp đến tiệm. Nhưng gần đây, đa phần các tiệm sách đã tiến hành kinh doanh trên mạng rồi.”

Tiệm chúng tôi cũng đang bán hàng qua mạng. Dù vậy có lẽ đến giờ vẫn còn những người yêu thích cuồng nhiệt đến mức ngồi đọc hết các danh mục này. Shioriko cũng dán giấy nhớ lên đó thôi. Nhất định cô đã nghiêm túc rà qua....

Hở?

Ban nãy rô nói “đọc lướt” thì phải? Không đợi tôi vạch trần, Shioriko đã nhận ra nghi ngờ của tôi, cô cúi thấp đầu, nét mặt như chực khóc.

“Xin lỗi anh. Đúng là tôi đã đọc đến từng chữ từng dấu luôn...”

Cô làm tôi ngạc nhiên thì có, nhưng tôi cũng không định phàn nàn gì. Nói thế này thì hơi ngại, nhưng tôi không chỉ thích Shioriko lúc tháo vát làm việc, mà còn thích cả dáng vẻ cô khi lơ đễnh đắm chìm trong trang sách nữa.

“À, đang nói dở, anh Takino cho biết...”

Suýt chút nữa thì quên mục đích chính. Bây giờ không phải là lúc nghe Shioriko kể chuyện.

“Gần đây, có một vị khách mang đủ các số cũ của Nguyệt san Hosho đến bán cho các tiệm sách trong vùng, nghe nói là một phụ nữ cao tuổi.”

“Đủ các số cũ ư?”

Cô nhắc lại như thể nói cho bản thân nghe, mắt nhìn ra xa xăm. Nét mặt cô đột nhiên nghiêm nghị, là nét mặt khi cô biến thành người giải mã những bí ẩn về sách.

“Bà ấy thường mang theo khoảng bốn năm mươi quyển mỗi lần... ra giá không lấy gì làm khắt khe. Nhưng bán được một hai tuần, bà quay lại tiệm, nói rằng mình không nỡ bán đi những tạp chí quý giá đó, nên xin được mua lại toàn bộ.”

“Chẳng phải khó mà mua lại sau khi đã bán sao? Nhỡ đâu có người mua mất rồi chẳng hạn.”

“Đúng thế.”

Tôi gật đầu đồng ý. Lúc còn ở hội quán, tôi cũng hỏi Takino một câu nguyên văn, anh trả lời tôi thế này, “Trường hợp đó, còn bao nhiêu thì bà ấy mua hết bấy nhiêu, theo đúng giá ở tiệm. Có số nào thiếu, hay giá rao hiện giờ cao hơn giá bà bán ban đầu, bà cũng không quan tâm. Xong xuôi, bà đem số tạp chí cũ vừa mua lại đến tiệm khác rồi tái lặp thao tác đó.”

Shioriko không động đậy, tay vẫn chạm lên môi. Thói quen của cô mỗi khi trầm ngâm suy nghĩ.

“Không phải là hành vi phạm pháp, các tiệm sách không hề tổn thất gì. Nhưng vì hành động của vị khách quá kì quái nên mọi người mới bàn tán.”

Vẫn không có lời đáp. Shioriko lộ vẻ nghiêm túc khó tả. Mà tôi vốn chỉ muốn mượn lời đồn vô thưởng vô phạt này về để thay đổi không khí giữa chúng tôi thôi.

“Bên nhà anh Renjo... bà ấy chưa đến đến tiệm Takino đúng không?”

“Sao? À phải.”

“Anh có biết bà ấy đã đến những tiệm nào không”

“Tôi không hỏi kĩ, nhưng tôi nhớ là...”

Tôi nhắc tên ba, bốn cửa tiệm còn nhớ được. Dạo gần đây tôi hay phải đến hội quán sách cũ nên cũng có gặp qua các chủ tiệm trong hội. Họ đều thuộc địa phận tỉnh Kanagawa, đều là tiệm kinh doanh cá thể như Biblia.

“Các nhà này chủ yếu đều mua bán ‘hắc thư’... Thể loại sách cũng khá giống tiệm mình.”

“Hắc thư” là từ chỉ những cuốn tiểu thuyết hay sách chuyên môn xuất bản từ nhiều năm trước, sách truyện xuất bản vài năm gần đây được gọi là “bạch thư”.

“Thì sao?”

Tôi hỏi. Xem chừng Shioriko đã nghĩ ra manh mối gì đó.

“Kì thực trong lúc anh Daisuke đến hội quán, có một vị khách đã gọi điện tới tiệm. Đầu dây bên kia là giọng một phụ nữ cao tuổi, nói rằng muốn bán một bộNguyệt san Hosho, và hỏi xem tiệm mình có nhận mua không?”

Tình tiết này nằm ngoài dự đoán của tôi. Rõ ràng vị khách gọi diện tới chính là vị khách đang khiến dân tình xì xào kia.

“Tôi trả lời rằng mình nhận mua, vì ở tiệm vốn cũng có khá nhiều Nguyệt san Hosho. Tôi còn nhấn mạnh là Nguyệt san Hosho không phải sách cũ nên không thể mua vào với giá cao. Bà ấy nói giá bao nhiêu không quan trọng, và 5 giờ chiều nay sẽ mang tạp chí đến đây...”

Tôi ngạc nhiên quay lại nhìn đồng hồ trong tiệm, vừa lúc kim giờ chỉ thẳng số 5.

Cùng lúc, ở đằng trước vọng vào tiếng đẩy cửa kính.