Hôm sau, chúng tôi lại đi tàu một ray đến Fukasawa.
Đó không phải ngày nghỉ định kì của tiệm, nhưng đã có em gái Shioriko trông hàng. Chính cô bé tự nguyện nhận giúp, do buổi chiều khá rảnh vì là ngày cuối cùng của kì thi giữa kì.
Hình như cô bé cho rằng hễ chúng tôi ra ngoài điều tra thì sẽ mua được một lượng sách lớn giá trị. Việc tậu được bộ sưu tập Edogawa Ranpo hồi tháng Tư hẳn đã khiến cô bé hiểu lầm. Lần này, mục đích của Shioriko nằm ở chỗ khác. Dù có giải đáp được bí ẩn, Biblia cũng không được lợi lộc gì, tuy nhiên, chúng tôi quyết định không giải thích.
Mưa suốt cả sáng, thời tiết khiến con người ta chán chường. Đúng là mùa mưa đang đến gần. Chúng tôi giương ô rảo bước từ ga tàu một ray đến nhà Kadono mất nhiều thời gian hơn tôi tưởng.
Bà Hisae ra cửa đón chúng tôi. Trong nhà lạnh lẽo âm u hơn hôm trước.
“Cô ở nhà một mình ạ?”
Shioriko dựng cây nạng sang một bên, vừa chào vừa cởi đôi bốt cổ ngắn. Ở tiền sảnh, một dãy giày nam xếp thẳng hàng, hẳn là giày của người chồng quá cố và các con trai họ. Lẫn trong số đó là một đôi giày thể thao rách nát.
“Ừ...”
Chắc hôm nay ông Kadono Kosaku không có ở đây. Dù sao người đi làm như ông cũng khó mà bỏ bê công việc chạy ra ngoài vào giờ hành chính.
Chúng tôi ngồi đối diện bà Hisae trong căn phòng kiểu Nhật y như hai hôm trước. Ngay cả tôi cũng không biết Shioriko sẽ lôi ra chân tướng gì. Tôi tự nhủ đằng nào cũng biết nên không nôn nóng hỏi cô.
Trên chiếc bàn thấp đã đặt sẵn cuốn Ban cho ta tháng Năm ấn bản đầu tiên.
“Cô lấy từ kho sách ra ạ?”
“Tôi nghĩ có thể cháu sẽ cần.”
Tôi chăm chú quan sát thái độ của người phụ nữ. Trông bà có vẻ điềm tĩnh, nhưng là vẻ điềm tĩnh cố ý. Tác phong và giọng nói đều gượng gạo hơn lần gặp trước.
“Vậy, cháu muốn nói chuyện g...”
“Cô Hisae.” Đột nhiên, Shioriko gọi thẳng tên người phụ nữ. “Cô biết mẹ cháu... Shinokawa Chieko, phải không ạ? Chắc hai người từng gặp nhau rồi.”
“Ý cháu là sao?”
“Chú Kosaku kể mẹ cháu vẫn thỉnh thoảng đến đây, nhưng sau khi chu Katsumi lấy vợ sinh con thì mẹ cháu không qua lại nữa. Như vậy, ngày trước cô đã gặp mẹ cháu rất nhiều lần, đúng không ạ?”
Một thoáng run rẩy lướt qua khuôn mặt điềm tĩnh của người phụ nữ.
“Đúng là tôi từng gặp mẹ cháu. Chúng tôi quen nhau còn trước cả khi tôi về đây làm dâu. Vậy thì sao?”
“Vậy thì tại sao lần trước cô không đề cập đến chuyện đó?”
“Là sao?”
“Mẹ cháu dù tốt hay xấu cũng là một người dễ gây ấn tượng. Ai từng gặp bà, chắc chắn sẽ nhắc đến bà nếu gặp cháu, trừ những người có nỗi niềm riêng khó nói.”
Tôi nhớ lại anh em nhà Kadono. Chắc cũng do Shioriko giống hệt mẹ mình, nên hai anh em đều không bỏ qua cái tên Chieko trong khi trò chuyện. Mà không chỉ bọn họ, mỗi người chúng tôi từng gặp đều như thế, ít nhất cho đến nay.
Đương nhiên cũng có ngoại lệ. Vì nghĩ cho Shioriko và muốn che giấu mối liên hệ với Chieko (như Shida), hoặc vì không muốn dính dáng đến Chieko thêm nữa.
“Không có lý do cụ thể. Tôi cũng không cố ý giấu. Cháu chỉ định hỏi thế thôi phải không?”
“Không ạ, còn có chuyện quan trọng hơn.”
Shioriko mở cuốn Ban cho ta tháng Năm đặt trên bàn, lấy tấm ảnh kẹp trong đó ra. Là tấm ảnh chụp cậu bé Sumio đang cau có.
“Tấm ảnh này không được in tráng mà giữ nguyên dưới dạng phim âm bản. Cả chú Katsumi, chú Kosaku, thậm chí anh Sumio, mãi đến gần đây mới biết về sự tồn tại của nó. Vì thế không ai trong số họ nhận ra, trên ảnh lưu giữ manh mối quyết định, cho biết chuyện thực sự đã xảy ra vào ngày 20 tháng Năm năm 1981.”
“Hở?”
Ánh mắt người phụ nữ sục sạo trên tấm ảnh, chừng như cố dò tìm “manh mối”, nhưng ngay lập tức bà ngẩng đầu lên. “Tôi không hiểu cháu đang nói gì.”
“Cháu tin chắc chồng cô luôn nghĩ, chính Sumio là người đã xóa nét chữ viết bằng bút chì của Terayama, sau đó vẽ đè lên tờ giấy. Ban đầu cháu cũng nghĩ vậy. Nhưng nếu thế, anh Sumio đã dùng cái gì để xóa nét chì của Terayama?”
Một bầu không khí kì lạ bao trùm căn phòng. Xóa nét chì thì chỉ có một thứ thôi mà?
“Dùng cái gì? Ngoài tẩy ra đâu còn... Á?” Tôi ngưng ngang. Trên ảnh không có cục tẩy nào.
“Chồng cô có nguyên tắc trừ sách ra, không để bất cứ thứ gì trong kho. Nếu anh Sumio là người xóa, tức là bấy giờ anh ấy đã mang theo tẩy vào phòng. Nhưng, trên ảnh này anh ấy đang dùng chì màu. Chì màu thông thường không thể xóa bằng tẩy. Tức là anh ấy không hề mang cục tẩy nào vào kho sách.”
“Tôi nghĩ hồi đó người ta đã sản xuất ra bút chì màu có thể tẩy được bằng tẩy thường rồi chứ.”
Bà Kadono Hisae yếu ớt phản bác. Shioriko nói tiếp, không hề nao núng.
“Có thể lắm, nhưng vào thời điểm chụp tấm ảnh này, loại chì màu anh Sumio dùng không thể tẩy bằng tẩy thường. Cô nhìn xem.”
Shioriko chỉ vào một trong các trang vẽ bừa bãi trên sàn. Trên đó thể hiện tháp chỉ huy của tàu chiến, có lẽ cậu bé đã mất rất nhiều công sức để vẽ nó.
“Anh Sumio gạch chéo qua lại như một cách xóa những chỗ vẽ sai. Nếu tẩy được, anh ấy đã tẩy đi vẽ lại. Chính vì là loại chì màu không tẩy được, nên mới không mang tẩy vào kho đấy.”
Cô mở tờ giấy cũ kẹp cùng tấm ảnh trong sách ra. Trên giấy là các đường nét màu xám, vẽ một phần tháp chỉ huy của tàu chiến.
Kadono Hisae đau đớn quay mặt đi.
“Vì bị gãy xương, di chuyển chật vật, nên anh Sumio không tiện đi sang phòng khác lấy tẩy. Mà giả sử có sang phòng khác, anh ấy cũng sẽ lấy giấy trắng chứ không phải tẩy. Cháu nghĩ sự thật là thế này. Bấy giờ hết giấy vẽ, cậu bé Sumio bắt đầu tìm loanh quanh trong kho sách ở những chỗ với tới được. Và nhặt được tờ giấy với bút tích đã bị tẩy xóa của Terayama rơi ở đó tự bao giờ. Cậu bé chỉ sử dụng mà thôi.”
Tôi nhớ lại Tự truyện 40. Trong sách có hai tùy bút “Nào ai quên được cố hương” và “Cục tẩy”. Người chủ quá cố sau khi xem ảnh đã mở tự truyện ra đọc, vỡ vạc sự thật khi nhìn thấy hai chữ “cục tẩy”.
Và rồi, gọi điện cho em trai.
“Lúc tấm ảnh này được chụp, chú Kosaku không ờ nhà vì đang đi du lịch ngoại khóa với trường. Người duy nhất có khả năng xóa bút tích mà không sợ chú Katsumi, vốn đang quản lý rất cẩn thận bộ sưu tập, phát hiện ra, chính là cô.”
Bà Kadono Hisae đột ngột khom người xuống, hai bàn tay nhăn nheo ôm lấy mặt. Trong một khoảnh khắc, trông bà như già đi vài chục tuổi. Bà không khóc, cũng không kêu gào, chỉ bất động trong tư thế ấy.
“Tôi vốn đã định xin lỗi Katsumi từ trước rồi.” Tiếng nói khàn khàn lọt qua kẽ ngón tay. “Nhưng hôm đó về đến nhà, anh ấy mắng chú út thậm tệ. Tôi chưa bao giờ thấy anh ấy tức giận đến thế. Thành ra, tôi đã không dám thú nhận...”
Bà nghẹn ngào, nhưng vẫn tiếp tục nói, “Ba mươi năm nay, tiếng khóc của đứa bé đó vẫn văng vẳng bên tai tôi... Nó chỉ ở trong kho sách vẽ tranh, chính tôi đã làm liên lụy đến nó. Từ bấy trở đi, ánh mắt Katsumi nhìn chú út thay đổi hẳn...”
“Nếu ngày đó tôi không xao lãng việc trông nom, nếu tôi biết đường mang thêm giấy vẽ cho chú ấy...” Tôi nghĩ những lời bà Hisae nói hôm qua là thật. Chắc bà không lường được khả năng cậu bé Sumio sẽ vẽ lên tờ giấy mình đã tẩy xóa.
“Tại sao cô lại xóa nó đi?” Tôi hỏi. “Cô biết bộ sưu tập sách trong kho là tài sản quý giá của chú Katsumi. Cô vừa nói hôm qua đây thôi. Tại sao cô còn hành động như thế?”
Bà Hisae run rẩy. Shioriko không hỏi nguyên do, có lẽ cô đã đoán được rồi.
“Chị Chieko...”
“Dạ?” Tôi buột miệng. Tại sao cái tên ấy lại xuất hiện ở đây?
“Hồi ấy, chị Chieko rất hay đến nhà chơi, mọi người trong gia đình đều yêu quý chị... Chị vừa đẹp vừa thông minh hơn tôi rất nhiều... hơn nữa còn chung sở thích với Katsumi. Hễ tìm được sách cũ quý, chị ấy lại báo cho anh. Katsumi thường khoe với tôi bộ sưu tập ngày một phì nhiêu, dĩ nhiên kèm theo luôn là câu Chieko mang đến thế nọ, Chieko mang đến thế kia...”
Kosaku cũng kể là người chủ quá cố rất tự hào về bộ sưu tập của mình. Ra là ngay với người yêu ông ấy cũng không bỏ qua cơ hội khoe sách.
“Nghe cái tên Chieko đến chán cả tai, tôi không khỏi mất kiềm chế. Vì anh ấy, ngày nào tôi cũng ghé lại, chăm sóc đến cả đứa bé không ưa mình. Tôi mất công gắng sức vì anh ấy hơn bất cứ ai, tại sao anh ấy lại không hề quan tâm... Nếu cứ để mặc như vậy, rồi Katsumi sẽ chỉ còn mong ngóng sách do người đàn bà ấy mang đến, không ngó ngàng gì tới tôi nữa... Khi tĩnh trí lại, tôi nhận ra mình đã cầm trên tay bản bút tích quý báu mà anh ấy luôn gìn giữ...”
Giọng nói trầm thấp khó nhọc vang vọng khắp phòng. Người phụ nữ này đã hóa kiếp bút tích vô giá của một tác giả lớn chỉ vì lòng ghen tuông đối với Shinokawa Chieko. Hẳn bà ấy hiểu rõ tổn thất này ghê gớm chừng nào, bởi thế không dám nói cho ai khác biết. Và cũng bởi thế, bà không thể bật ra cái tên Shinokawa Chieko. Đối diện với cô gái giống người kia như đúc, hẳn bà cũng rất khổ sở. Đây đúng là một “nỗi niềm riêng khó nói”.
Nhưng chỉ từ đôi chút thiếu tự nhiên trong thái độ ấy, Shioriko đã đoán ra ngọn ngành.
“Chị xin lỗi Sumio... chị xin lỗi...”
Lời tự thú từ lúc nào đã chuyển thành một lời tạ tội tựa như thần chú. Xin lỗi người vắng mặt thì có nghĩa lý gì? Tôi mới nghĩ thế thì cánh cửa giấy ngăn cách với hành lang đột ngột trượt mở.
Kadono Sumio xuất hiện. Anh ta mặc sơ mi Hawaii hoa dâm bụt, không hề hợp với tiết trời cũng như không khí trong phòng. Khuôn mặt cố tỏ ra nghiêm túc, trông như phì cười đến nơi.
“Ơ... Sao anh lại ở đây?”
“Quả nhiên, anh đã ở đây trước khi chúng tôi đến.” Shioriko lên tiếng như trả lời cho thắc mắc của tôi. Người đàn ông kia toét miệng cười thật.
“Ôi, hóa ra lộ rồi à?”
“Ngoài tiền sảnh có đôi giày giống giày của anh.”
Đúng là có một đôi giày thể thao rách nát. Hóa ra là giày của anh ta.
“Hôm qua nghe kể em tìm thấy ảnh hồi bé của tôi, nên ghé qua đây xem, tiện thể ngó nghiêng tình trạng của cuốn Ban cho ta tháng Năm, Thấy chị cả nói Shioriko sắp đến, tôi định ngồi cùng luôn thì chị bảo tôi lánh vào kho sách...”
Bởi vậy nên đứng nghe lỏm à? Tức là anh ta đã nghe được toàn bộ câu chuyện vừa nãy, nhưng sao vẫn cười cợt chớt nhả như mọi khi?
“Su... Sumio, ngày ấy... chị thực sự...”
“Không, không sao đâu chị ơi.”
Sumio đáp lại bằng giọng dịu dàng và ngồi xuống bên bà chị dâu. Bà Hisae ngước khuôn mặt còn hoen nước mắt nhìn sang, anh ta lại cười ngượng ngùng.
“Bị mắng thế nào em quên tiệt rồi ấy chứ. Hai anh em bất hòa cơ bản chỉ vì em là thằng tồi thôi. Từ bấy đến nay chị luôn bao che cho em mà. Hành vi trước đây của em cũng làm khổ chị đâu có ít? Bởi vậy chuyện đã qua rồi, chị không cần canh cánh trong lòng nữa.”
Tôi chăm chú quan sát Sumio. Miệng nói những lời nghĩa tình sâu sắc, nhưng tay anh ta nhịp nhàng rút túi giấy ra khỏi túi áo, thả cuốn Ban cho ta tháng Năm vào đấy, không quên kẹp theo cả tấm ảnh và tờ bút tích.
Dứt lời thì cũng thao tác xong, anh ta cứ thế cầm túi giấy đứng dậy. Kadono Hisae vội vàng giơ cả hai tay giữ chiếc túi.
“Đợi... đợi đã, chú định làm gì với quyển sách này?”
“Chẳng làm gì hết, em mang nó đi thôi. Anh cả hiểu ra mình đã nghi oan cho thằng em thân yêu, nên định tạ lỗi bằng cách tặng em quyển sách này. Đúng chứ, Shioriko?”
“Có lẽ đúng.” Cô bất đắc dĩ gật đầu. “Nhưng không còn gì chứng minh điều đó cả...”
Cô không quên bổ sung thêm câu sau. Lần này cô giúp anh ta giải đáp bí ẩn, hoàn toàn là sự bất đắc dĩ. Kadono Sumio vốn là kẻ cô không bao giờ muốn nhìn mặt thêm lần nào nữa.
“Cần gì chứng minh? Chị cả đồng ý là được rồi... Chị đã không thích Chieko, tất nhiên cũng chẳng muốn nhìn thấy quyển sách chị ấy bán cho anh cả, đúng không?”
“Như... nhưng... chị biết Katsumi vẫn hằng trân trọng quyển sách này. Chị hi vọng nó cứ ở đây. Riêng quyển này, dứt khoát không thể mang đi... Chú định bán nó kiếm tiền thôi mà!?”
“Chị cả!”
Đột nhiên, vẻ mặt Sumio thay đổi. Anh ta ngồi xuống nghiêm chỉnh, nắm lấy hai bàn tay đang giữ chiếc túi của chị dâu. Đúng lúc ấy, cả căn phòng sáng bừng. Mưa đã ngừng rơi, trong một khoảnh khắc mây đen tan đi để nâng tràn vào nhà.
“Đúng là em sẽ bán quyển sách. Nhưng em bán cho người biết trân trọng nó. Chị thì quan tâm gì đến Terayama Shuji đâu, cũng như không bao giờ định bán nó... Với một quyển sách mà nói, vào tiết trời tháng Năm nồm ẩm thế này, thay vì nằm mọc mốc trong kho, nó sẽ hạnh phúc nếu được đem ra nắng. Chị không nhớ à, Terayama từng viết ‘Chồi xanh nằm dưới ánh mặt trời’... Hả, chị không biết á? Ông ấy viết như thế đấy!”
Bên cạnh tôi, Shioriko thở dài. Xem chừng đó là một trích dẫn đã mô đi phê để phù hợp mục đích sử dụng, nhưng tôi cảm thấy anh ta nói cũng rất hợp lý.
“Chị nắm mạnh thế sách rách mất!”
Sumio khẽ than, vẻ buồn rầu. Bà chị dâu nhanh chóng buông tay, cũng từ bỏ ý định níu giữ.
“Chú đừng bao giờ đặt chân vào đây... đừng bao giờ xuất hiện trước mặt chúng tôi nữa...”
“Em biết rồi. Em cũng định thế.”
Kadono Sumio cúi mình thật thấp.
“Chị cả, cảm ơn những tháng ngày chị đã chăm sóc.”
Có lẽ sợ Hisae đổi ý, Sumio cầm túi giấy, lập tức bước ra khỏi nhà. Quyển sách mấu chốt không còn, chúng tôi cũng không cần nán lại nữa, nên xin phép ra về sau khi hứa sẽ không tiết lộ sự việc.
Mặt trời lại nấp vào sau những tảng mây dày, nhưng mưa đã ngừng rơi.
“Thế này là giải quyết xong rồi à?”
Tôi vừa cất bước vừa hỏi Shioriko. Không hiểu sao vẫn không thấy thỏa mãn.
“Tôi nghĩ là xong... Dù sao đó cũng là ý nguyện của người đã khuất.”
“Nhưng, anh ta sẽ bán béng cuốn sách đi, cuốn Ban cho ta tháng Năm ấy! Mà, hóa ra chính bà vợ đã xóa sạch bút tích của Terayama, vậy mà không thèm xin lỗi ông chồng tiếng nào.”
“Chú Kadono... Katsumi biết rõ tính cách em trai mình. Tôi nghĩ chú ấy quyết định để sách lại cho em dựa trên căn cứ đó. Dù gọi điện cho Sumio nhưng chú ấy không hé một lời nào với vợ về phát hiện của mình... Đủ thấy, chú ấy cũng không định trách cứ cô Hisae đâu.”
“Cũng đúng.”
Ngay Sumio, dù rất muốn cuốn sách, nhưng đến phút cuối cùng vẫn không hề oán thán chị dâu đã đổ vạ cho mình. Đây là kết thúc vẹn toàn cho anh em họ. Chúng tôi không cần can thiệp thêm nữa, Shioriko đã giải đáp hoàn hảo “câu đố” do Shinokawa Chieko đưa ra. Phải chăng...
Đột nhiên, toàn thân tôi sởn gai ốc. Đã là người ra câu đố, hân nhiên bà biết đáp án. Không đời nào có chuyện một người quan sát tinh nhạy hơn cả Shioriko như thế lại không nhận ra điều gì. Có khi bà đã sớm biết khi thấy ứng xử thiếu tự nhiên của Kadono Hisae giống như Shioriko lúc nãy vậy.
Bà đã biết hết, đồng thời lại là nguyên nhân chính của sự việc, nhưng quay lưng mặc kệ để những bất hòa trong gia đình người ta cứ thế kéo dài suốt mấy chục năm trời. Với tôi, thái độ sống này còn đáng sợ hơn bất cứ thứ gì.
Tôi lắc đầu, cố đuổi suy nghĩ đó ra khỏi tâm trí. Không có việc của tôi ở đây, tất cả kết thúc rồi Mau quay về tiệm thôi. Tôi vừa nghĩ thế thì, đột nhiên một chiếc ô chìa ra trước mắt.
“Sao vậy?”
“Xin, xin lỗi... Anh cầm giúp tôi được không?”
Chúng tôi đang thả dốc, có lẽ cô thấy khó di chuyển khi vừa chống nạng vừa cầm ô. Bình thường, dù tôi đề nghị cầm giúp đồ, cô cũng nhất quyết không đưa nên tôi cứ quen dần. Đáng lẽ tôi phải lên tiếng trước mới đúng.
“Được!”
Tôi đưa tay đón lấy cán ô, tay còn lại bỗng chạm phải một thứ mềm mềm.
“Ơ...”
Shioriko nắm lấy tay tôi, vẫn cúi gằm mặt nhưng da đã đỏ ửng đến tận mang tai. Không ngần ngừ, tôi lập tức nắm lại tay cô.
“Tôi phải đi gặp mẹ.” Cô không nhìn vào mắt tôi, nhưng giọng rất mạch lạc. “Tuy nhiên, tôi sẽ quay về... Nhất định sẽ về, về đến nơi nắm được bàn tay này.”
Nhỡ đâu một ngày nào đó, Shioriko bỏ đi theo mẹ? Lòng tôi luôn mang máng một nỗi bất an như vậy. Cả hôm tỏ tình cũng thế. Tôi nhớ mình chưa từng chia sẻ thành lời, nhưng không biết tự lúc nào, cô đã cảm nhận được mối lo ngại của tôi.
Phải chăng đó cũng là nỗi bất an của bản thân Shioriko? Nên cô không chỉ trấn an tôi, mà còn cam đoan với chính mình?
“Tôi hiểu.”
Tôi nghĩ là tôi hiểu.
Chúng tôi vừa xuống hết dốc thì trời lại đổ mưa. Không ai bảo ai, cả hai cùng buông tay và tự giương ô của mình lên. Băng qua con phố hẹp này là sẽ trông thấy ga tàu một ray.
“A...”
Shioriko thốt lên. Tôi nhìn theo ánh mắt cô rồi bất thần nín thở.
Trên dãy bậc thang dẫn lên sân ga có một người đang đứng. Một phụ nữ tóc dài, mặc áo khoác mưa màu trắng. Đôi mắt sau tròng kính râm nhạt màu nhìn thẳng về phía chúng tôi. Vẫn như mọi khi, dáng vẻ bà và cô con gái giống nhau như hai giọt nước.
Tôi không biết làm sao mà bà đoán được đường đi nước bước của chúng tôi. Tôi không nghĩ bà xuất hiện sớm thế này.
Shioriko chống nạng băng qua vạch đi bộ, đến trước mặt bà mẹ đang đứng dưới mái hiên. Đây là cửa vào ga duy nhất.
“Con chậm chạp quá đấy, Shioriko.”
Shinokawa Chieko lên tiếng.
