Tôi nhặt cái hộp, cái khối gỗ bóng nhẵn thủng một lỗ lên, lật nó lại và nhìn thấy khóa gài, và một lần nữa tôi nghe thấy tiếng thứ gì di chuyển bên trong. Tôi cảm thấy có thứ gì nặng nặng gõ cộp vào một bên thành hộp. Tôi cảm thấy nó rung nhè nhẹ trong tay.

Bộ khóa thực chất chỉ là bốn cái chốt gỗ, mỗi chốt to hơn ngón tay tôi một tí. Tôi đẩy từng cái một, và khi đẩy đến cái thứ tư, ba cái đầu lại trượt vào chỗ cũ. Tôi lại đẩy ba cái đầu, nhưng miệng hộp không mở. Tôi chỉnh lại về như cũ. Thử hai cái đầu. Chỉnh lại như cũ. Cái đầu và cái thứ ba. Chỉnh lại như cũ. Hai cái giữa. Chỉnh lại như cũ. Chỉ cái đầu. Chỉnh lại như cũ. Chỉ cái thứ hai. Và nắp hộp bật mở.

Cái thứ bên trong lại dịch chuyển. Và tôi nghe tiếng người nói:

“Lạy năm sáu bảy chục đời Chúa Giê-su, làm ăn lề mà lề mề thấy sợ.”

Trong hộp có hòn đá.

Tôi nhìn hòn đá.

Tôi có cảm giác hòn đá đang nhìn lại tôi.

Hòn đá hơi chuyển tư thế.

“Sao nào?” Nó hỏi.

“Xin chào?” Tôi nói.

“Ờ, chào, mày làm cái quái gì lâu thế? Tao tí chết trong đó.”

“Mày là... một hòn đá,” tôi nói với hòn đá.

“Đá cái đầu mày.”

Tôi đặt cái hộp lại lên ghế và đứng dậy, giương mắt nhìn cái thứ ấy. Nó màu xám xịt với mấy mảng đen thẫm, có mấy khe nứt và vết rạn và lốm đốm vệt rỗ. Có một mảng đen nhìn sâu sâu và có lẽ là... mắt? Tôi đã bị quân đội và NASA nhồi học vô số thẻ từ về các dạng thức sống ngoài hành tinh, và tôi đã quên gần hết những gì phải nhớ để qua các bài kiểm tra, nhưng tôi biết có cơ man nào những sinh vật có thể ngụy trang để tránh bị đạp chết hoặc để giết banh thây những kẻ đặt chân đến quá gần chúng. Nhưng tôi chưa từng thấy sinh vật nào nhìn giống y như tạc... một hòn đá.

“Mày là cái giống gì đó?” Tôi hỏi.

“À, vì mày trông rõ là con người, hãy gọi tao là loài Orvid. Và nghe cái giọng thì mày có vẻ đến từ Trái Đất, thế thì rõ ràng đến chó nó còn quan tâm tao gọi mình là gì trong ngôn ngữ của tao hơn mày, thế nên sao phải mất công nói?”

“Mày ăn nói chợ búa thật,” tôi nói.

“Nhìn tao nhún vai ra vẻ quan tâm này,” hòn đá bảo.

“Lạ thật đấy,” tôi nói to ra ngoài mồm, chủ yếu tự nói cho mình nghe, nhưng có lẽ một phần cũng để hòn đá nghe. “Ý tao là, đời tao có rất nhiều lúc kì dị và điên loạn bỏ cha, nhưng lần này thì lạ một cách tuyệt vời.”

“Ờ, chuẩn rồi thằng khốn. Tao đang trên đường đến tận hưởng cuộc đời hạnh phúc ở Oxford, đùng một cái tao không thở nổi và có thằng điên vừa hú hét vừa lắc loạn căn nhà gỗ yên bình của tao và chửi cách tao dùng từ. Lạy Chúa nữa, tao tí thì chết quay ra, và mày lại nghĩ về bản thân mày? Mày là cái giống ích kỷ dị hợm nào thế?”

Nó khiến tôi ngưng bặt. Não tôi vẫn còn đang quay cuồng với ý nghĩ tên người ngoài hành tinh nhìn hệt hòn đá này thực sự đang sống, thế nên tôi chưa nghĩ tới việc một sinh vật rõ ràng có trí khôn vừa suýt chết, trong khi tôi chăm chăm lo về cảm nghĩ của mình.

“Bỏ cha,” tôi nói. “Xin lỗi. Thật lòng đó. Mày có sao không? Mày có cần... kiểu mấy hòn đá cuội để nhấm nháp hay gì không?” Tôi bật cười.

“Mẹ mày,” hòn đá nói. “Tao cần nước.”

• • •

Đây là tôi, trong một trạm tín hiệu, tít bên rìa khu tám, sát rìa đến mức có thể coi như tôi lấn luôn vào khu chín cha nó rồi, vặn vòi máy tái chế nước, rót đầy một ly nhựa, sau đó nhỏ giọt lên một hòn đá đặt trong một cái hộp gỗ nát.

“Mẹ mày, đừng tưới vào đầu tao!” Hòn đá nói.

Tôi xin lỗi nhưng không nhịn được cười. Khẩu âm hòn đá nghe na ná giọng Anh, bởi thế mà mọi thứ nó nói nghe đều buồn cười hơn mức bình thường.

“Xin lỗi,” tôi nói.

“Rót một vũng nhỏ thôi, cu. Và đặt tao vào trong đó cho tiết kiệm thời gian.”

Tôi làm y lệnh. Tôi chợt nhớ mình chưa báo lại vụ này hay hỏi han gì NASA về thứ mình tìm được cả. Tôi ra chỗ máy QT xem có thông điệp nào không. Không có. Lạ bỏ cha. Thế là tôi nhắn vội một tin “55” cho Houston, tức mã các trạm tín hiệu dùng để thông báo “Nếu mấy người cần biết, mọi thứ trên này ngon lành cành đào.”

“Chúng ta đang ở đâu đây?” hòn đá hỏi. Và tôi nhận ra mình cần đặt tên cho tay này. Và có người khác ngoài thằng cùng phòng OCD dở hơi kia làm bạn đồng hành mới tuyệt cú mèo làm sao.

“Trạm tín hiệu số 23,” tôi nói. “Khu tám. Ngoài rìa bãi tiểu hành tinh Iain Banks, giữa vành quặng và...”

“Rồi, ôi trời ạ, ok. Nơi khỉ ho cò gáy, tao hiểu rồi. Bao giờ có chuyến tiếp theo?”

“Cái gì tiếp theo kia?”

“BAO GIỜ TAO ĐƯỢC VỀ NHÀ?” hòn đá quát. Nghe như tiếng ré chói tai hơn là tiếng gầm long trời lở đất, kiểu tiếng phấn loẹt quẹt trên bảng.

“Đợt, à, tàu tiếp tế tiếp theo sẽ đến trong vòng... ba tháng nữa thì phải?”

Hòn đá nhòm tôi trân trân.

Nó vừa nhún vai à?

Trông nó có vẻ bực bội.

Một quả bong bóng nổi lên trên mặt vũng nước của nó.

Tôi tự hỏi không biết đá có đánh rắm được không.

“Tao phải đặt tên cho mày,” tôi nói với tảng đá.

“Đặt cái đầu mày.”

“Tao tính...”

“Tao có tên rồi,” hòn đá nói.

“... ôi, nhưng thế thì hiển nhiên quá.” Tôi cười. Tôi cười sằng sặc. Vì đã lâu lắm rồi mới cười nên mọi công tắc cảm xúc vốn trước nay chỉ quen gây thổn thức của tôi khiến cho nước mắt pha lẫn vào tràng cười.

“Mẹ mày, đừng có ngu,” hòn đá nói.

“Tao sẽ gọi mày là...”

“TAO CÓ TÊN RỒI!”

“... Thạch.”

Thạch nhìn tôi không chớp mắt. Trông như đang lườm hơn. Tôi lại bò ra cười. Tiên sư nó chứ, sướng thật đấy.

“Mày là thằng người khốn nạn nhất tao từng gặp,” Thạch nói.

Tôi quẹt mấy giọt nước mắt đang lăn trên má. “Tao tính có khi lúc tàu tiếp tế đến, tao cứ giữ mày lại thôi. Không báo về mày cho bọn nghiên cứu viên nữa.”

“Người ta gọi đó là bắt cóc, đồ vượn bạo dâm ạ.”

Nghe vậy tôi càng cười dữ hơn. Ôi cái giọng. Chết cười mất.

“Mày vừa đập đá xong phê à?” Thạch hỏi.

Đến thế này thì chịu kiểu gì nữa. Tôi gập bụng tóm lấy ống quyển, ngay trong khoang điều khiển, thân không mảnh vải che, vừa cười vừa khóc vừa khò khè lấy hơi, e rằng mình sẽ không dừng được, rằng mình sẽ chết như thế này, chết vì bội thực hân hoan và vui vẻ, trong khi mảnh vỡ một tàu chở hàng bị phá hủy gõ lộp độp lên thành trạm và đập vỡ bảng pin mặt trời, và tàu bè chật ních người băng qua vũ trụ với vận tốc hai mươi lần ánh sáng, né tránh rặng đá trôi nổi khổng lồ này chỉ trong gang tấc, tất cả là nhờ tôi ở đây, nhờ tôi vẫn còn giữ đầu óc tỉnh táo, nhờ con khỉ trụi lông được huấn luyện bài bản ngoài vũ trụ này.